Ετυμολογικό λεξικό χρηστικών λέξεων (3tel)

(CYNECHEIA APO 4/08/17)

Λ
λαβή<λαμβάνω
λαξεύω<λας+ξέω
λατόμος<λας+τέμνω
λάφυρον<λαμβάνω
λείψανον<λείπω
λεκάνη<λέκος=αγγείο,πινάκιο
λέσχη<λέγω=συλλέγω
λεωφόρος<λαός+φέρω
λήθη<λανθάνω
λήμμα<λαμβάνω
λιμήν<λείβω=χύνω
λίμνη<λείβω=χύνω
λιτός<λείος
λόχος<λέγω=πλαγιάζω
λυμαίνομαι<λύμη=κακή’μεταχείριση
λύτρον<λύω
λύχνος<λύγη=σκιά

Μ
μαίνομαι<μάω=επιθυμώ’πολύ
μάντις<μαίνομαι
μάχαιρα<μάχομαι
μειονεκτέω<μείον+έχω
μεμψίμοιρος<μέμφομαι+μοίρα
μοίρα<μείρομαι=συμμετέχω
μύρον<μύρω=στάζω
Ν 
ναός<ναίω=κατοικώ
ναυαγός<ναυς+άγνυμι=θραύω
ναυπηγός<ναυς+πήγνυμι=στερεώνω
ναυς<νάω=πλέω
νεκρός<νέκυς
νέμεσις<νέμω
νεολαία<νέος+λαός
νήμα<νήθω=γνέθω
νήπιον<νη+έπος
νόμος<νέμω
νουθετώ<νους+τιθημι
νωχελής<νη+οχλίζω=κινούμαι’προς’τα’εμπρός
Ξ 
ξεναγός<ξένος+άγω
ξενοδόχος<ξένος+δέχομαι
ξίφος<ξύω
Ο
όγκος<ενεγκείν
οίδημα<οιδέω=πρήζομαι
οίησις<οίομαι=νομίζω
οιωνός<οίος=μόνος
όλεθρος<όλλυμι=χάνω
Όλυμπος<λάμπω
όμιλος<ομού+ίλη
όμμα<ορώ
οπαδός<οπάζω(=έπομαι)
όπλον<έπω=καταπιάνομαι
οπτασία<όψομαι,(μέλλων’του’ορώ)
οργή<ορέγω=επιθυμώ
ορκωμοσία<όρκος+όμνυμι
όρνις<όρνυμι=σηκώνομαι
όχλος<έχω
οχυρός<έχω
όψις<όψομαι(μέλλων’του’ορώ)

Π 

πάγιος<πήγνυμι=στερεώνω
παγίς<πήγνυμι=στερεώνω
πάγος<πήγνυμι=στερεώνω
παιάν<παίω=χτυπώ
πάλη<πάλλω=σείω
παρρησία<παν+ρήσις
παχύς<πήγνυμι
πένθος<πάσχω
πετεινός<πέτομαι
πήχυς<πήγνυμι=στερεώνω
πιθανός<επιθον(πείθω)
πίθηκος<πείθω
πλαγκτόν<πλάζομαι=περιπλανώμαι
πλαίσιον<πλατύς
πλάτανος<πλατύς
πλήθος<πίμπλημι=γεμίζω
πλήκτρον<πλήττω=χτυπώ
πλημμύρα<πίμπλημι=γεμίζω
πλήρης<πίμπλημι=γεμίζω
πλούτος<πίμπλημι=γεμίζω
πράγμα<πράττω
πρίσμα<πρίω=κόβω
πρόβατον<προβαίνω
προίκα<προ+ίκω=έρχομαι
πτωχός<πτήσσω=ζαρώνω
πυκνός<πτύσσω=διπλώνω
πώμα<πίνω
Ρ 
ράκος<ρήγνυμι=σπάζω
ρείθρον<ρέω
ρήγμα<ρήγνυμι=σπάζω
ρήμα<λέγω
ριπή<ρίπτω
ρόπαλον<ρέπω
Σ 
σαγήνη<σάττω=σαμαρώνω,ικανοποιώ
σαθρός<σήπω
σεισμός<σείω
Σελήνη<σέλλας
σήμα<τίθημι
σιτοδεία<σίτος+δέομαι
σίτος<ψίω=τρίβω
σμήνος<εσμός
στάδιον<ίστημι
σταθερός<ίστημι
στάθμη<ίστημι
σταθμός<ίστημι
στέμμα<στέφω
στήθος<ίστημι
στηρίζω<ίστημι
στολή<στέλλω
στόλος<στέλλω
στόμφος<στόμα
στοργή<στέργω
στρατός<στορέννυμι=στρώνω
στρέμμα<στρέφω
στρώμα<στρώννυμι
στύλος<ίστημι
σύνεσις<συνίημι
σύρμα<σύρω
σφυγμός<σφύζω
σχεδόν<σχείν(έχω)
σχέσις<σχείν(έχω)
σχήμα<σχείν(έχω)
σώμα<σώζω

Τ
ταγός<τάττω
τακτικός<τάττω
ταμίας<τέμνω
τάσις<τείνω
τάφή<θάπτω
τέκνον<τίκτω
τελώνης<τέλος+ωνούμαι
τέμενος<τέμνω
τεράστιος<τέρας
τέτανος<τείνω
τέφρα<θάπτω
τηγάνι<τήκω
τιμή<τίω=πληρώνω
τόμος<τέμνω
τόνος<τείνω
τράγος<τρώγω
τράπεζα<τέτταρες+πέζα=πόδι
τραύμα<τιτρώσκω
τριήρης<τρις+αραρείν(αραρίσκω=συναρμόζω)
τροχός<τρέχω
τρώγλη<τρώγω
Υ 
υγρός<ύδωρ
υλοτόμος<υλη+τέμνω
ύφαλος<υπό+άλς
Φ 
φαρέτρα<φέρω
φενάκη<φέναξ=απατεών
φόνος<φένω=φονεύω
φωριαμός<φέρω
Χ 
χάος<χάσκω
χάσμα<χάσκω
χαύνος<χάσκω
χολέρα<χολή
χρήμα<χρώμαι=χρησιμοποιώ
χρησμός<χράω=δίνω’το’αναγκαίο
χυλός<χέω
χύμα<χέω
χυμός<χέω
χύτρα<χέω
χώμα<χώννυμι=συσσωρεύω
χώρα<χαίνω=χάσκω
Ψ 
ψήγμα<ψήχω=τρίβω,ξύω
ψιλός<ψίω=μαδάω
Ω 
ωκεανός<ωκύς(=ταχύς)+νάω=ρέω
ωχρός<α+χρόα=χρώμα

TELOC

ΠΗΓΗ ΤΡΙΠΟΥΣ

Advertisements
Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , | Leave a comment

GREEK AND LATIN –TWO HELLENIC DIALECTS / MEROS IC

( BEING CONTINUED FROM  20/07/17)

grlat1

grlat2

grlat3

grlat4

grlat5

grlat6

(TO BE CONTINUED)

A PHILOLOGICAL INTRODUCTION TO GREEK AND LATIN FOR STUDENTS.

TRANSLATED FROM THE GERMAN OF FERDINAND BAUR, DR. PH., Professor in Maulbronn

by

C. KEGAN PAUL, M.A., OXON, AND E. D. STONE, M.A., Late Fellow of Kings College Assistant-Master at Eton

1883

SOURCE   UNIVERSITY OF CALIFORNIA

 

Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , , , | Leave a comment

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ (Z)

(CYNECHIZETAI APO  23/07/17)

3 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟΥ LEV VYGOTSKY
Ο Lev Vygotsky, γεννημένος στην ΕΣΣΔ το 1896, είναι ο δημιουργός της θεωρίας της κοινωνικής ανάπτυξης της εκμάθησης. Πρότεινε ότι η κοινωνική αλληλεπίδραση επηρεάζει βαθιά τη γνωστική ανάπτυξη. Κεντρική θεωρία του Vygotsky είναι η πεποίθησή του ότι η βιολογική και πολιτιστική εξέλιξη δεν εμφανίζονται απομονωμένες (Driscoll, 1994). Ο Vygotsky προσέγγισε την ανάπτυξη διαφορετικά από τον Piaget. Ο Piaget πίστευε ότι η γνωστική ανάπτυξη αποτελείται από τέσσερις κύριες περιόδους γνωστικής εξέλιξης: αισθητικοκινητική περίοδος, προλειτουργική περίοδος, περίοδος των συγκεκριμένων λειτουργιών και περίοδος των τυπικών λειτουργιών (Saettler, 331). Η θεωρία του Piaget προτείνει ότι η ανάπτυξη έχει ένα σημείο τερματισμού σαν στόχο. Ο Vygotsky, σε αντίθεση, πίστευε ότι η ανάπτυξη είναι μια διαδικασία που πρέπει να αναλυθεί, και όχι ένα προϊόν που μπορούμε ν αποκτήσουμε. Σύμφωνα με τον Vygotsky, η διαδικασία ανάπτυξης που αρχίζει με τη γέννηση και συνεχίζεται έως το θάνατο, είναι πάρα πολύ σύνθετη για να καθοριστεί από στάδια (Driscoll, 1994 Hausfather, 1996). Ο Vygotsky πίστευε ότι αυτή η μακροχρόνια διαδικασία της ανάπτυξης εξαρτάται από την κοινωνική αλληλεπίδραση και ότι η κοινωνική εκμάθηση οδηγεί πραγματικά στη γνωστική ανάπτυξη. Αυτό το φαινόμενο το ονομάζει ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης. Ο Vygotsky το περιγράφει ως «απόσταση μεταξύ του πραγματικού επιπέδου ανάπτυξης όπως καθορίζεται με την ανεξάρτητη επίλυση προβλήματος και του επιπέδου πιθανής ανάπτυξης όπως καθορίζεται μέσω της επίλυσης προβλήματος κάτω από την ενήλικη καθοδήγηση ή σε συνεργασία με ικανότερους συνομήλικος» (Vygotsky, 1978). Με άλλα λόγια, ένας σπουδαστής μπορεί να εκτελέσει έναν στόχο κάτω από την ενήλικη καθοδήγηση ή με την συνεργασία ενός συνομήλικου, κάτι που δεν θα μπορούσε να επιτύχει μόνος του. Η ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης γεφυρώνει το χάσμα μεταξύ αυτού που είναι γνωστό και αυτού που μπορεί να γίνει γνωστό. Ο Vygotsky εμφανίζει τη μάθηση να εμφανίζεται σε αυτήν την ζώνη.

Επομένως, ο Vygotsky εστίασε στις συνδέσεις μεταξύ των ανθρώπων και του πολιτιστικού πλαισίου στις οποίες ενεργούν και αλληλεπιδρούν στην κοινή εμπειρία (Crawford, 1996). Σύμφωνα με τον Vygotsky, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τα εργαλεία που αναπτύσσονται από έναν πολιτισμό, όπως η ομιλία και το γράψιμο, για να μεσολαβήσουν με τα κοινωνικό περιβάλλον τους. Αρχικά τα παιδιά αναπτύσσουν αυτά τα εργαλεία που θα τους χρησιμεύσουν απλώς ως οι κοινωνικές λειτουργίες, τρόποι δηλαδή για να επικοινωνηθούν οι ανάγκες. Ο Vygotsky θεώρησε ότι η εσωτερικοποίηση αυτών των εργαλείων οδήγησε σε υψηλότερες δεξιότητες σκέψης. Όταν ο Piaget παρατήρησε τα μικρά παιδιά στην εγωκεντρική ομιλία στο προλειτουργικό στάδιό τους, θεώρησε ότι αυτή ήταν μια φάση που εξαφανίστηκε μόλις έφθασε το παιδί στο στάδιο των συγκεκριμένων διαδικασιών. Αντίθετα, ο Vygotsky είδε αυτήν την εγωκεντρική ομιλία ως μετάβαση από την κοινωνική ομιλία στις εσωτερικοποιημένες σκέψεις (Driscoll, 1994). Κατά συνέπεια, ο Vygotsky θεώρησε ότι η σκέψη και η γλώσσα δεν θα μπορούσαν να υπάρξουν η μια χωρίς την άλλη.

3.1 Εφαρμογή της θεωρίας της κοινωνικής ανάπτυξης στον εκπαιδευτικό χώρο

Παραδοσιακά, τα σχολεία δεν είναι ο χώρος στον οποίο οι μαθητές διαδραματίζουν έναν ενεργό ρόλο στην εκπαίδευσή τόσο την δική τους όσο και των συνομηλίκων τους. Η θεωρία του Vygotsky, εντούτοις, θέλει το δάσκαλο και τους μαθητές να διαδραματίζουν έναν μη παραδοσιακό ρόλο όταν συνεργάζονται μεταξύ τους. Αντί ενός δασκάλου που υπαγορεύει την έννοια στους μαθητές για μια μελλοντική αποστήθιση, ένας δάσκαλος πρέπει να συνεργαστεί μαζί τους προκειμένου να δημιουργηθεί η έννοια με τρόπους που οι μαθητές μπορούν να κάνουν μόνοι τους (Hausfather, 1996). Η εκμάθηση γίνεται μια αμοιβαία εμπειρία για τους μαθητές και το δάσκαλο. Η φυσική τάξη, βασισμένη στη θεωρία του Vygotsky, θα είναι εφοδιασμένη με γραφεία και πίνακες και ως χώρος εργασίας θα ευνοεί την ισότιμη συνεργασία και διδασκαλία σε μικρές ομάδες. Όπως το περιβάλλον, έτσι και το εκπαιδευτικό σχέδιο του περιεχομένου της μάθησης θα πρέπει να δομηθεί για να προωθήσει και να ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση και τη συνεργασία των μαθητών. Κατά συνέπεια η τάξη γίνεται η κοινότητα της εκμάθησης. Επειδή ο Vygotsky βεβαιώνει ότι η γνωστική αλλαγή εμφανίζεται μέσα στη ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης, η διδασκαλία έχει ως σκοπό να φθάσει σε ένα αναπτυξιακό επίπεδο που είναι ακριβώς επάνω από το τρέχον αναπτυξιακό επίπεδο του μαθητή. Ο Vygotsky τονίζει, «η μάθηση που είναι προσανατολισμένη προς τα αναπτυξιακά επίπεδα που έχουν επιτευχθεί ήδη, είναι ατελέσφορη από την άποψη της γενικής ανάπτυξης του παιδιού. Δεν στοχεύει σ’ ένα νέο στάδιο της αναπτυξιακής διαδικασίας αλλά μάλλον καθυστερεί πίσω από αυτήν την διαδικασία» (Vygotsky, 1978).

Η οικειοποίηση είναι απαραίτητη για τη γνωστική ανάπτυξη μέσα στη ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης. Τα άτομα που συμμετέχουν στην ισότιμη συνεργασία ή την καθοδηγημένη από τους δασκάλους διδασκαλία πρέπει να μοιραστούν την ίδια εστίαση προκειμένου να προσεγγιστεί η ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης. Η «κοινή προσοχή και η κοινή επίλυση προβλήματος απαιτούνται για την δημιουργία μιας διαδικασίας γνωστικής, κοινωνικής, και συναισθηματικής ανταλλαγής» (Hausfather, 1996). Επιπλέον, είναι ουσιαστικό ότι οι συνεργάτες είναι σε διαφορετικά αναπτυξιακά επίπεδα και ο υψηλότερου επιπέδου συνεργάτης γνωρίζει το χαμηλότερο επίπεδο. Εάν αυτό δεν εμφανίζεται, ή εάν ένας συνεργάτης εξουσιάζει, η αλληλεπίδραση είναι λιγότερο επιτυχής (Driscoll, 1994 Hausfather, 1996)

3.2 Εκπαιδευτικές στρατηγικές και η εφαρμογή τους στην διδασκαλία

Τα υλικά «σκαλωσιάς» και η αμοιβαία διδασκαλία είναι αποτελεσματικές στρατηγικές για την πρόσβαση στη ζώνη της επικείμενης ανάπτυξης. Τα υλικά «σκαλωσιάς» απαιτούν ο δάσκαλος να παρέχει στους μαθητές την ευκαιρία να επεκταθούν οι τρέχουσες δεξιότητες και η γνώση τους. Ο δάσκαλος πρέπει να δεσμεύσει το ενδιαφέρον των μαθητών, να απλοποιήσει τους στόχους έτσι ώστε να είναι εύχρηστοι, και να τους παρακινεί για να ακολουθήσουν τον εκπαιδευτικό στόχο. Επιπλέον, θα πρέπει να ψάξει τις αποκλίσεις μεταξύ των προσπαθειών των μαθητών και της λύσης, να ελέγχει την απογοήτευση και τον κίνδυνο, και να διαμορφώνει μια ιδανική εκδοχή της δράσης (Hausfather, 1996). Η αμοιβαία διδασκαλία επιτρέπει τη δημιουργία ενός διαλόγου μεταξύ των μαθητών και των δασκάλων. Αυτή η αμφίδρομη επικοινωνία γίνεται μια εκπαιδευτική στρατηγική με την ενθάρρυνση των μαθητών να πάνε πέρα από την απάντηση των ερωτήσεων και να συμμετέχουν στην συζήτηση (Driscoll, 1994 Hausfather, 1996). Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε από τους Brown και Palincsar (1989), κατέδειξε την προσέγγιση του Vygotsky με την μέθοδο της αμοιβαίας διδασκαλίας, στο επιτυχές πρόγραμμά τους για την διδασκαλία στρατηγικών ανάγνωσης. Ο δάσκαλος και οι μαθητές με εναλλαγή σειράς οδηγούν μικρές ομάδες συζήτησης στην ανάγνωση. Μετά την διαμόρφωση τεσσάρων στρατηγικών ανάγνωσης, οι μαθητές άρχισαν να αναλαμβάνουν τον ρόλο της διδασκαλίας. Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης παρουσίασαν σημαντικά αποτελέσματα σε σχέση με άλλες εκπαιδευτικές στρατηγικές (Driscoll, 1994 Hausfather, 1996). Η γνωστικά καθοδηγημένη διδασκαλία είναι μια άλλη στρατηγική για την εφαρμογή τη θεωρίας του Vygotsky. Αυτή η στρατηγική απαιτεί από τον δάσκαλο και τους μαθητές την έρευνα των μαθηματικών προβλημάτων και έπειτα την ανταλλαγή των διαφορετικών στρατηγικών τους, επίλυσης του προβλήματος σε έναν ανοικτό διάλογο (Hausfather, 1996).

3.3 Η αποτελεσματικότητα της θεωρίας της κοινωνικής ανάπτυξης στην επίτευξη των στόχων της

Η θεωρία της κοινωνικής ανάπτυξης του Vygotsky είναι μια πρόκληση για τις παραδοσιακές μεθόδους διδασκαλίας. Ιστορικά, τα σχολεία έχουν οργανωθεί γύρω από την διδασκαλία μέσω της απαγγελίας. Ο δάσκαλος παραδίδει τη γνώση, που απομνημονεύεται από τους μαθητές, οι οποίοι εκθέτουν στη συνέχεια τις πληροφορίες πίσω στο δάσκαλο (Hausfather, 1996). Εντούτοις, οι μελέτες που περιγράφονται παραπάνω προσφέρουν εμπειρικά στοιχεία σύμφωνα με τα οποία η εκμάθηση που βασίζεται στη θεωρία της κοινωνικής ανάπτυξης διευκολύνει τη γνωστική ανάπτυξη πέρα από άλλες εκπαιδευτικές στρατηγικές. Η δομή των σχολείων μας δεν απεικονίζει τις γρήγορες αλλαγές που η κοινωνία μας δοκιμάζει. Η εισαγωγή και η ενσωμάτωση της τεχνολογίας των υπολογιστών στην κοινωνία έχουν αυξήσει παρά πολύ τις ευκαιρίες για την κοινωνική αλληλεπίδραση. Επομένως, το κοινωνικό πλαίσιο για την εκμάθηση μετασχηματίζει επίσης. Εκτιμώντας ότι η συνεργασία και η ισότιμη διδασκαλία ήταν πιθανή μόνο σε ένα κοινό φυσικό χώρο, οι σχέσεις εκμάθησης μπορούν τώρα να διαμορφωθούν από απόσταση μέσω του κυβερνοχώρου. Η τεχνολογία των υπολογιστών είναι ένα πολιτιστικό εργαλείο που οι μαθητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να μεσολαβήσουν και να εσωτερικοποιήσουν την γνώση. Η πρόσφατη έρευνα προτείνει ότι η αλλαγή των πλαισίων εκμάθησης με την τεχνολογία είναι μια ισχυρή δραστηριότητα εκμάθησης (Crawford, 1996). Εάν τα σχολεία συνεχίσουν να αντιστέκονται στη δομική αλλαγή, οι μαθητές θα είναι ανεπαρκώς προετοιμασμένοι για τον κόσμο που θα ζήσουν. Ο Lev Vygotsky έζησε κατά τη διάρκεια της ρωσικής επανάστασης, μια εποχή μεγάλης αλλαγής στον πολιτισμό του. Εάν ο ισχυρισμός του Vygotsky ότι η βιολογική και γνωστική ανάπτυξη δεν εμφανίζονται απομονωμένες, τότε το περιβάλλον του, ένα περιβάλλον αλλαγής, επηρέασε πολύ τις γνωστικές διαδικασίες του. Προς το παρόν η κοινωνία μας περνά επίσης από έναν πολιτισμό αλλαγής λόγω της διάχυσης της τεχνολογίας των υπολογιστών. Ίσως αυτό να είναι μια εξήγηση γιατί η θεωρία της κοινωνικής ανάπτυξης του Vygotsky τυγχάνει αυξημένης προσοχής, ογδόντα χρόνια μετά την σύλληψη της

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Αλέξανδρος Α. Αλεξανδρίδης

Επιβλέπων Καθηγητής
Παναγιώτης Σπύρου

Αθήνα, Ιούνιος 2010

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ, ΙΣΤΟΡΙΑΣ &
ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ – ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗΣ & ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΥΠΡΟΥ
ΤΜΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΩΝ & ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗΣ
ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ

Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , , , | Leave a comment

THE STRUCTURE OF THE MINOAN LANGUAGE (C)

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ  18/07/17)

MINOA1

MINOA2

MINOA3

MINOA4

MINOA5

(TO BE CONTINUED)

SOURCE THE JOURNAL OF INDOEUROPEAN STUDIES/VOLUME 27-1999

 

Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , , , | Leave a comment

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΛΕΞΕΩΝ (XI)

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ  17/07/17)

H  ύπαρξη ιδιωμάτων και διαλέκτων στην Ελληνική γλώσσα είναι στοιχείο ωφέλιμο ή βλαπτικό;

Ἀρχή παιδεύσεως ἡ τῶν ὀνομάτων ἐπίσκεψις (Επίκτητος)

Ἀρχή σοφίας ὀνομάτων ἐπίσκεψις (Αντισθένης)

Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική

το σπίτι φτωχικό στις αμμουδιές του Ομήρου…

Οδυσσέας Ελύτης
, από το Άξιον Εστί

 γράφει ο Δημήτρης Σταθακόπουλος.   Δρα κοινωνιολογίας της ιστορίας και πολιτισμού (οθωμανικής περιόδου) Παντείου Πανεπιστημίου, δικηγόρου παρ’ Αρείω Πάγω –Μουσικολόγου

To θέμα, αυτό, άν και λυμένο από παλιά, φαίνεται πως συχνά επανέρχεται ( όχι αδόκιμα ή κακώς ) στην εκπαίδευση, είτε ως διδαχή, είτε ως ερώτημα στους μαθητές/σπουδαστές, οι οποίοι καλούνται να τ΄ απαντήσουν/ διαπραγματευτούν.

Παρακάτω θα παραθέσω μιά άποψη, η οποία – απ’ ότι είδα στα σχολικά εγχειρίδια -, δεν είναι μακριά από τα κοινώς παραδεκτά.

Πριν διαπραγματευτούμε το θέμα και καταλήξουμε στο συμπέρασμα , καλό θα ήταν να ορίσουμε τις έννοιες: α) Ελληνική Γλώσσα, β) ιδιώματα, γ) διάλεκτοι, στη συνέχεια δε, να αιτιολογήσουμε το ωφέλιμο ή το βλαπτικό των προαναφερόμενων στοιχείων, στο σύνολο του υποκειμένου εξέτασης, που εν προκειμένω είναι η Ελληνική γλώσσα.

Ως Ελληνική γλώσσα  ορίζεται η γλώσσα που έχει αναγνωρισθεί  για επίσημη από το Ελληνικό Κράτος και χρησιμοποιείται στη νομοθεσία, τη δικαιοσύνη , τη δημόσια διοίκηση, την εκπαίδευση. Η επίσημη γλώσσα είναι κυρίως εκείνη στην οποία συντάσσεται το Σύνταγμα μιας χώρας. Εν προκειμένω η Ελληνική γλώσσα μέσα από τις ιστορικές της φάσεις ( αρχαιότητα – βυζάντιο- νεώτεροι χρόνοι , ιδιώματα, διαλέκτους, λόγια, καθαρεύουσα, λογοτεχνική, ποιητική, δημοτική, λαϊκή, αργκό κ.λ.π ) διασώζει μιά φανερή συνέχεια/ διαχρονία, άξια μελέτης , λόγω της ποικιλομορφίας της, χωρίς όμως να δίνει την αίσθηση πως πρόκειται για άλλη,  «ξένη» γλώσσα.  Η ετυμολογία, η ορθογραφία , το συντακτικό και η γραμματική της, συνηγορούν στα παραπάνω.

1) Έχει ενδιαφέρον, το πως βλέπουν και ορίζουν οι γλωσσολόγοι τη σχέση της γλώσσας με τον κόσμο και τη νόηση, με τον νου του ανθρώπου. Η γλώσσα είναι ένα σύνολο συμβατικών όρων, σημασιών και μορφών, που δηλώνουν έννοιες, με τις οποίες αναφερόμαστε στα όντα, στα πράγματα. Αυτό το σχήμα, γνωστό ήδη από τους  Στωικούς, ως το τρίπτυχο “νόηση – γλώσσα – κόσμος“, γίνεται δεκτό και στη νεότερη Γλωσσολογία, από τον ιδρυτή της  Ferdinard de Saussure, όπως αναφέρει ο καθηγ. Γ.Μπαμπινιώτης.

2) Ο γλωσσολόγος Max Weinreich, έλεγε: « Γλώσσα είναι μια διάλεκτος με στρατό και ναυτικό», δηλ. η γλώσσα, είναι μιά διάλεκτος που επικράτησε στους πολλούς, αφήνοντας τις υπόλοιπες στο επίπεδο της διαλέκτου δηλ. μιάς ποικιλίας, της γλώσσας. Η διάλεκτος, ως ποικιλία γλώσσας, συνήθως χρησιμοποιείται για μικρότερους γεωγραφικούς προσδιορισμούς, π.χ : Κρητικά, Κυπριακά, Ποντιακά. Ομως υπάρχουν και γλωσσικές ποικιλίες, τα λεγόμενα κοινωνιόλεκτα, ανάλογα με την κοινωνική ομάδα που ανήκουν οι ομιλητές τους, όπως είναι η περίπτωση της αργκό, δηλ. της κοινωνιολέκτου της ανα τον κόσμο νεολαίας, ή η γλώσσα του λιμανιού και του κόσμου της νύχτας.

3) Η γλωσσική ποικιλία που είναι χαρακτηριστική ενός τόπου, αλλά δεν παρουσιάζει σημαντικές διαφορές από την κοινή γλώσσα του τόπου αυτού, ώστε να μπορεί να θεωρείται διάλεκτός της σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, ονομάζεται γλωσσικό Ιδίωμα. Στην Ελλάδα έχουμε αρκετά, κυρίως στην Επαρχία, που υπερτονίζουν ή παρατονίζουν ή υπερπροφέρουν ή σιγούν/ τρώνε, κάποια γράμματα ή φθόγγους.

Το εάν τα παραπάνω στοιχεία, είναι ωφέλιμα ή βλαπτικά στην Ελληνική γλώσσα, νομίζω πως έχει λυθεί στο παρελθόν, μετά από μεγάλους αγώνες και αρθρογραφίες σπουδαίων καθαρευουσιάνων και δημοτικιστών για το « Γλωσσικό Ζήτημα» , που  έλαβε τέλος, μόλις τη δεκαετία του 1970, μετά από σχεδόν ενάμιση αιώνα διαμάχης. Ετσι, η Νέα Ελληνική που χρησιμοποιείται σήμερα, αποτελείται από συνένωση στοιχείων της δημοτικής και της καθαρεύουσας ευρισκόμενη κοντά στην Ελληνιστική Κοινή, διαρκώς προσαρμοζόμενη, δεκτική δανείων και αντιδανείων, λέξεων και εννοιών, αλλά νομίζω δεν κινδυνεύει.

Προσωπικά , πιστεύω στην Αριστοτελική Αρχή της Μεσότητας ( Ηθικά Νικομάχεια ), αποδέχομαι , κατανοώ και εκφράζομαι στη νέα Ελληνική που χρησιμοποιείται στη Διοίκηση και στην εκπαίδευση, ενώ προσπαθώ να κατανοήσω την Ελληνική στα διάφορα στάδιά της, μέσα από αρχαία, βυζαντινά, αρχαϊζοντα και καθαρευουσιάνικα κείμενα, ακόμα και αργκοτικά, ιδιωματικά , ή διαλέκτους, για να μπορώ να απολαύσω την έκφραση του κάθε συγγραφέα ή ποιητή, ή λαϊκό/ δημοτικό μοντέρνο συνθέτη, στον πρωτότυπο λόγο έκφρασής του.

Αυτός ο συγκερασμός της κατανόησης της γλώσσας σε όλες της , τις εκφάνσεις, με κάνει να επικοινωνώ με το σημαινόμενον που σημαίνει η κάθε λέξη της γλώσσας. Της γλώσσας ώς έκφρασης , πανελλήνιας, ή ντοπιολαλιάς, διαλέκτου ή ιδιώματος, σε κάθε δε περίπτωση δεν νομίζω πως κινδυνεύει η πανελλήνια κοινή γλώσσα από τα ιδιώματα και τις διαλέκτους. Αντιθέτως , ίσως κινδυνεύουν αυτά να εξαφανιστούν και μαζί τους μιά μακρά προφορική παράδοση που νοστιμίζει την πανελλήνια γλώσσα.

Μιά από τις αγαπημένες μου Ελληνικές ταινίες , είναι η ΒΑΒΥΛΩΝΙΑ ( του 1970 https://youtu.be/M7P7mXegdXU ), που στηρίχθηκε στο ομώνυμο έργο του Δημ. Βυζάντιου ( 1835 – επαν.1840 ), ορόσημο, της ελληνικής δραματουργίας, ανάγλυφο ντοκουμέντο της γεωγραφίας των διαλέκτων και των ψυχικών διαθέσεων των ανθρώπων του ελληνικού χώρου μετά την επανάσταση του 1821.

Σύμφωνα με το έργο, ένας Ανατολίτης, ένας Μωραΐτης, ένας Χιώτης, ένας Κρητικός, ένας Αρβανίτης, ένας Κύπριος κι ένας λογιότατος από την Κω, μαθαίνοντας την είδηση για την καταστροφή της αρμάδας του Ιμπραήμ στο Ναυαρίνο (1827), συγκεντρώνονται στο πανδοχείο ( Λοκάντα όπως λεγόταν τότε ) του Μπαστιά, για να γιορτάσουν το γεγονός. Ωστόσο το γλέντι, σύντομα θα γίνει πεδίο παρεξηγήσεων και παρανοήσεων, αφού ο καθένας χρησιμοποιεί το ιδιαίτερο γλωσσικό του ιδίωμα.  Αφού συμβούν διάφορα κωμικοτραγικά, που σχετίζονται με την θεατρική  «κάθαρση» και ξαναρχίσει ο κύκλος του γλεντιού,  λίγο πριν το τέλος, όλοι είναι πλέον ενωμένοι μέσα στη διαφορετικότητά τους και εξαιτίας της διαφορετικότητάς τους, υπό την σκέπη του κοινού σκοπού που είναι η ελευθερία , που μόλις απέκτησαν,  τα δε διαφορετικά ιδιώματα και διάλεκτοι της Ελληνικής, –μέχρι και η αρχαϊζουσα «φτιαχτή» γλώσσα του λογιότατου – , δεν φαίνεται πλέον να τους χωρίζουν, αλλά οι κοινές τους ρίζες στη διαχρονική Ελληνική γλώσσα που εκφραζόταν και εκφράζεται ποικιλοτρόπως μέσα στους αιώνες, γραπτά ή προφορικά, ώς ρίζα ποικίλων «λουλουδιών» ( διαλέκτων/ιδιωμάτων ), τους ενώνει.

    Από τα αγαπημένα μου επίσης κόμιξ , είναι ο «κλασικός» Αστερίξ, του Goscinny René. Επί χρόνια κυκλοφορούσε στα κοινά νεοελληνικά, μέχρι που έγιναν κάποιες επιτυχημένες αποδόσεις των διαλόγων του, στα αρχαία Ελληνικά, καθώς και στις τρείς διατηρημένες διαλέκτους της Ελληνικής, τα Κρητικά, τα Ποντιακά και τα Κυπριακά.

Επανερχόμενος στο θέμα του «κινδύνου» της γλώσσας από τις διαλέκτους, ίσως η νεολληνική κοινή , καθομιλουμένη, αλλά και η γλώσσα της εκπαίδευσης, καθώς  και της Διοίκησης, να κινδυνεύει από την αυξανόμενη «φραγκοχιώτικη» ή greekglish γραφή με το λατινικό αλφάβητο που χρησιμοποιούν οι νεότερες γενιές, διότι έτσι χάνεται η ορθογραφία και χάνοντας την ορθογραφία χάνεται η ετυμολογία, άρα η ουσία και το αληθές νόημα, η ιστορία της κάθε λέξης και τελικά της γλώσσας.

– Αν χαθεί / ξεχαστεί το έτυμον κάθε λέξης, καθώς και το τι σημαίνει το σημαινόμενον, το πιθανότερο είναι να μην μπορούμε να συνεννοηθούμε μεταξύ μας, αφού άλλα θα λέμε και άλλα θα εννοούμε ( το φαινόμενο υπάρχει ως παθογένεια από αρχαιοτάτων χρόνων : « καὶ τὴν εἰωθυῖαν ἀξίωσιν τῶν ὀνομάτων ἐς τὰ ἔργα ἀντήλλαξαν τῇ δικαιώσει», δηλ. και την καθιερωμένη σημασία των λέξεων άλλαξαν για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους – Θουκυδίδης ).

– Επίσης ένας άλλος «κίνδυνος» για την Ελληνική ( και όχι μόνον ) γλώσσα, είναι η εικονική συμπυκνωμένη αποτύπωση λέξεων, εννοιών και συναισθημάτων σε σύμβολα όπως : LOL, δηλ. laugh(ing) out loud, ( γέλιο χωρίς μεγάλο ήχο )  J ( χαρά ) L ( λύπη ) OMG ( oh my God ) δηλ. ω Θεέ μου, Like/ , δηλ. μου αρέσει κ.λ.π.

Κλείνοντας, πιστεύω πως οι τυχόν κίνδυνοι της γλώσσας, ίσως δεν είναι εκεί που πιθανολογούμε, αλλά εκεί που δεν το περιμένουμε.

Σε κάθε περίπτωση , η Ελληνική γλώσσα έχει πορεία και παναθρώπινη επιστημονική αξία, δεν νομίζω να κινδυνεύσει ή να χαθεί, προσωπικά δε,  προσπαθώ και θα συνεχίσω να προσπαθώ, να κοινωνώ και να επι-κοινωνώ με όλα τα στάδιά της, αρχαία, βυζαντινά, νεότερα λόγια ή λαϊκά, αργκοτικά και κυρίως την σύγχρονη καθομιλουμένη, χωρίς να αποκλείω τις ξένες γλώσσες, μιάς και η γλώσσα αποτελεί το βασικό όχημα επικοινωνίας με τον άλλο.

Αλλα οχήματα διεθνούς παναθρώπινης επικοινωνίας είναι η τεχνολογία με τα μαθηματικά και φυσικά η μουσική, οι τέχνες, όπως και ο αθλητισμός.

Σε κάθε περίπτωση, καλό είναι να γνωρίζουμε τα γλωσσικά ιδιώματα και διαλέκτους, κυρίως τη μουσικότητα και συναισθήματα έκφρασης που αυτά περικλείουν, για να μην γίνουμε γλωσσικά μονοσήμαντοι, ή ξεχάσουμε, σαν τους Ποσειδωνιάτες του Κ.Καβάφη ,  που :

Την γλώσσα την ελληνική οι Ποσειδωνιάται
εξέχασαν τόσους αιώνας ανακατευμένοι
με Τυρρηνούς, και με Λατίνους, κι άλλους ξένους.
Το μόνο που τους έμενε προγονικό
ήταν μια ελληνική γιορτή, με τελετές ωραίες,
με λύρες και με αυλούς, με αγώνας και στεφάνους.
Κ’ είχαν συνήθειο προς το τέλος της γιορτής
τα παλαιά τους έθιμα να διηγούνται,
και τα ελληνικά ονόματα να ξαναλένε,
που μόλις πια τα καταλάμβαναν ολίγοι.
Και πάντα μελαγχολικά τελείων’ η γιορτή τους.
Γιατί θυμούνταν που κι αυτοί ήσαν Έλληνες —
Ιταλιώται έναν καιρό κι αυτοί·
και τώρα πώς εξέπεσαν, πώς έγιναν,
να ζουν και να ομιλούν βαρβαρικά
βγαλμένοι — ω συμφορά! — απ’ τον Ελληνισμό.

B)Η κολόνια και η Κολωνία / από την πόλη στο άρωμα

Η γνωστή μας κολόνια οφείλει το όνομα της στη Γερμανική πόλη Κολωνία. Το eaux de cologne ή acqua di Cologna, το οποίο μεταφράστηκε στα ελληνικά ως “ύδωρ της Κολωνίας”, ήταν ένα άρωμα στη βάση του Περγαμόντου

Κολόνια

Είναι πολλά τα παραδείγματα, όπου ονόματα πόλεων ευρωπαϊκών χωρών εντάχθηκαν στο ελληνικό λεξιλόγιο. Τέτοια είναι το Σπα, το Σάντουιτς, το λουκάνικο, η μπερλίνα, το ντέρμπι και πολλά άλλα. Οι περισσότεροι από εσάς ίσως δεν αναγνωρίζουν  ή δεν έτυχε ποτέ να συνδυάσουν τη γερμανική πόλη Κολωνία με τη  λέξη κολόνια, την ιστορία της οποίας θα σχολιάσουμε σήμερα

Η γνωστή μας κολόνια οφείλει το όνομα της στη Γερμανική πόλη Κολωνία. Το eaux de Cologne ή acqua di Cologna, το οποίο μεταφράστηκε στα ελληνικά ως “ύδωρ της Κολωνίας”, ήταν ένα άρωμα στη βάση του Περγαμόντου και πολλών άλλων αιθερίων ελαίων που παρουσιάστηκε, στις αρχές του 1700, στην Κολωνία της Γερμανίας από έναν Ιταλό αρωματοποιό. Είχε βέβαια δροσιστικές ιδιότητες και εθεωρείτο το καλύτερο από τα κοσμητικά ύδατα.

Το ύδωρ της Κολωνίας, η γνωστή μας κολόνια δηλαδή, καθιερώθηκε παγκοσμίως, ίσως  γιατί άρεσε πολύ στον Ναπολέοντα.

Καλό είναι επίσης να θυμόμαστε ότι η κολόνια είναι ένα  eaux de toiliette, δηλαδή κοσμητικό ύδωρ,  και δεν πρέπει να συγχέεται με τα αρώματα. Η κολόνια περιέχει μόνο  από 1-6% άρωμα και χρησιμεύει για τη δροσιά και την περιποίηση του σώματος. Αντίθετα το άρωμα, το προφούμ, πάρφουμ περιέχει 15-40% συμπυκνωμένα έλαια αρωμάτων

Ας σημειώσουμε ότι το παρφούμ παράγεται από το λατινικό προ+φούμο και σημαίνει δια του ατμού.

 

C)Τι σημαίνει η λέξη Mercedes;
Παρουσίαση με λίγα λόγια: Το όνομα Μercedes (Μερτσέντες, κατά τους ισπανόφωνους ή Μερσέντε, κατά τους Γαλλόφωνους) είναι γυναικείο όνομα και σημαίνει: η Χάρις (υποκ. Χαρούλα). Πρόκειται για επιθετικό προσδιορισμό της Παναγίας: Maria de las Mercedes (μτφ: Παναγία, η Μεγαλόχαρη ή η Ελεούσα, Mercedes > Χάρις, Eλεούσα, απ΄ εδώ και το γαλλικό mercie: ευχαριστώ). Αλήθεια, πως θα σας φαινόταν: «το καινούριο μοντέλο της Χαρούλας» (αντί για το καινούριο μοντέλο της Mercedes) ή “πόσα άλογα έχει η Χαρούλα/Mercedes”; Κάπως έτσι αντιλαμβάνεται τη λέξη Μercedes ένας Ισπανόφωνος.

Η Ιστορία της Λέξης: Mercedes έλεγαν, λοιπόν, και την κόρη του Emil Jellinek (αντιπροσώπου της Daimler). Αυτός, στις αρχές του 1900, είχε παραγγείλει στη Daimler (ιδρύθηκε στη δεκαετία του 1880 από τους Gottlieb Daimler – Karl Benz) μία νέα έκδοση για να τα διακινήσει στη Γαλλία και τα «βάφτισε» με το όνομα της κόρης του. Τα αυτοκίνητα είχαν επιτυχία στη Γαλλία και αργότερα η Daimler τα υιοθέτησε για όλη τη νέα αυτοκινητοβιομηχανία της και έτσι δημιουργήθηκε το όνομα – σημείο αναφοράς-στην ιστορία του αυτοκινήτου . Με το όνομα Mercedes βρίσκουμε και πολλές πόλεις: Αργεντινή, Βραζιλία, Ουρουγουάη, Τέξας, Φιλιππίνες. Επώνυμες γυναίκες με το όνομα Mercedes: Mercedes McCambridge (ηθοποιός, βραβείο Όσκαρ), Mercedes Ruehl (ηθοποιός, βραβείο Όσκαρ), Mercedes Sosa (τραγουδίστρια, Αργεντινή)
Προς τιμήν της Maria de las Mercedes ονομάστηκε ένα Τάγμα Καθολικών, πού ιδρύθηκε το 1218 από τον Pietro Nolasco και είχε σκοπό να ελευθερώνει τους Χριστιανούς από τους Τούρκους, όταν αυτοί τους πουλούσαν ως σκλάβους.

γράφει ο Γ. Δαμιανός

(SYNECHIZETAI)

PAGAN http://www.24grammata.com/

 

Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , , , , , | Leave a comment

Καππαδόκες και Πόντιοι είναι ομόγλωττοι ΣΤΡΑΒΩΝ (2)

(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ 10/10/2008 )

Ζ

ζα=ζώα,

ζαγάρ=ζαγάρι,

ζαλίγουμαι=ζαλίζομαι,

ζαλίγουνταν=ζαλίζονται,

ζαντέ=τρελέ,

ζαντέσα=τρελη,

ζαντίας=τρέλες,

ζαντίνω=τρελαίνομαι,

ζαντός=τρελός,

ζαρ=ζάρι,

ζαρκάδ=ζαρκάδι,

ζαρομύτς=στραβομύτης,

ζαρογούλτς=στραβολαίμης,

ζαρούδια=ζάρες,

ζατίμ=μα/σάμπως,

ζεβλίν=σιδερόβεργα ζυγού,

ζεβλία=σιδερόβεργες ζυγού,

ζεμία=ζημιά,

ζεμπίλ=ζεμπίλι,

ζέστε=ζέστη,

ζεστέαται=ζεσταίνεσαι,

ζηνίσ=χάντρα,

ζηνίσαι=χάντρες,

ζήσον=ζήσε,

ζιζάν=ζιζάνι,

ζορ=ζόρι/ δυσκολία,

ζίπκας=ποντιακή αντρική φορεσιά,

ζουμάρ=ζυμάρι,

ζουμπούλ=ζουμπούλι,

ζουρνά=κλαρίνο,

ζουρνάδας=κλαρίνα,

ζουμώνω=ζυμώνω,

ζουμώνε=ζυμώνουν,

ζωγρόν=υγρό,

ζωνάρ=ζωνάρι,

ζωνάραι=ζωνάρια,

ζώσκουμαι=ζώνομαι

Η

ηβόρρα=αύρα,

ηβόρριζα=λίχνιζα,

ηβορρίζω=λιχνίζω,

ηβορρίουμαι=λιχνίζομαι,

ηβόρτσα=λίχνισα,

ηβωρίζνε=λιχνίζουν,

ηβωρίζω=λιχνίζω,

ηβώρισμαν=λίχνισμα,

ήγκα=έφερα,

ηγκορέα=κόρη ματιού,

ηλάζνε=γαβγίζουν,

ηλάζω=γαβγίζω,

ηλαίνομαι=παθαίνω ηλίαση,

ήλαξον=γάβγισε,

ηλάσκουμαι=ηλιάζομαι,

ηλάστα=ηλιάστηκα,

ηλείφ=σαπουνήστρα,

ήλεμ=ήλιε μου,

ηλέπαρμαν=ανατολή ηλίου,

ηλέπορος=προσήλιος,

ηλεφωταταγμένος=ηλιοφώτιστος,

ηλιάσκουμαι=λιάζομαι,

ηλίασμαν=ήλιασμα,

 

ηλικιασμέμνος=ηλικιωμένος,

ηλικίουμαι=ηλικιώνομαι,

ηλικιώθα=ηλικιώθηκα,

ηλοβασίλεμαν=ηλιοβασίλεμα,

ηλοκαμένος=ηλιοκαμένος,

ηλοκαπάτεμαν=ηλιοσκέπασμα,

ήλον=ήλιος,

ηλοξάψιμον=λιοπύρι,

ηλοχάραγμαν=ανατολή ήλιου,

ημέρεμαν=ημέρευση,

ημερεύ=ημερώνει,

ημερκόν=μεροκάματο,

ημερομίστιν=ημερομίσθιο,

ημερούμαι=εξημερώνομαι,

ημερούνταν=εξημερώνονται,

ημερώθα=ξημερώθηκα,

ημέρωμα=ξημέρωμα,

ημέρωσα=ημέρεψα,

ήμπαν= οπουδήποτε,

ημσά=μισά,

ημσόν=μισό,

ημσός=μισός,

ήνταν=οτιδήποτε,ότι,

ήπαρη= συκώτι,

ησυχασία = ησυχία,

ήσυχεσα=ήσυχη,

ησυχίζω=ησυχάζω,

ητεύω=δελεάζω,

ηύρα=βρήκα,

ηυρήκω=βρίσκω,

ήψα=άναψα

Θ

θα χάμαι=θα χαθώ,

θα χάμες=θα χαθούμε,

θα χάνταν=θα χαθούν,

θαβάρα=εφιάλτης,

θαγματούρι=θαύμα,

θαλαμίδιν=μικρό διαχώρισμα,

θαλασσάκρα=ακρογιαλιά,

θαλασσέα=θαλάσσια αύρα,

θαλασσομάνα=μέδουσα/ τσούχτρα,

θαλασσοπούλ=θαλασσοπούλι,

θαλάσσωμα=τρικυμία,

θαλύνω=βγάζω βλαστούς,

θάμα=θαύμα,

θάμαγμαν=θαυμασμός,

θαμάζω=θαυμάζω,

θαμαντουρία=μεγάλο θαύμα,

θάμασμαν=θαυμασμός,

θαμαστός=θαυμαστός/παράξενος,

θαμνίν=θάμνος,

θαμπούρωμαν=θάμπωμα,

θαμπουρώνω=θαμπώνομαι,

θανατέα=ετοιμοθάνατος,

θανατίτα=πικρόχορτο,

θανέσα=μνημόσυνο,

θανή=θάνατος/κηδεία,

θαραπεύομαι=θεραπεύομαι,

θαραπίδες=υπηρέτριες,

θάρρεμαν=ελπίδα,

θαρρεύκουμαι=έχω θάρρος,

θαρρικά=ελπίδες,

θαρρώ=νομίζω,

θάφκουμαι=θάβομαι/ενταφιάζομαι,

θαφτ=θάψου,

θάφτω=θάβω,

θάψον=θάψε,

θέ(γ)α=χωρίς/δίχως,

θεγατέρα=θυγατέρα,

θέιατρον=θέατρο/θέαμα,

θειίτζα=θείτσα,

θείον=θείος,

θέκα=φώκια,

θεκάρ=θήκη μαχαιριού,

θέκλα=κουτσομπόλα,

θεκλέας=αστείος/χαϊδεμένος,

θεκλεία=χάιδεμα,

θεκλεύκουμαι=αστειεύομαι/κουτσομπολεύω,

θεκλού=αστεία/χαϊδεμένη,

θέκω=τοποθετώ/βάλλω,

θελ=θέλει,

θελακώνω=κουμπώνω/θηλιάζω,

θέλαμαν=θέλημα/επιθυμία,

θελείναιμον=θέληση,

θελέκ=κουμπότρυπα/θηλιά,

θελέκα=κουμπότρυπα/βρόχος/θηλιά,

θελεκιάζω=κάνω κουμπότρυπες,

θελεκώνω=θηλιάζω,

θελέσα=εκούσια/μάταια,

θελεσινά=θεληματικά/άδικα,

θελκέσσα=θηλυκιά,

θελκός=θηλυκός,

θέλμαν=θέλημα,

θελματάρτς=πεισματάρης,

θέλνε=θέλουν,

θελός=θολός,

θέλσιμον=θέληση/βούληση,

θελτς=θέλεις,

θελυκός=θηλυκός,

θελυκώνω=κουμπώνω,

θελώνω=θολώνω,

θέμαν=μέρος χωραφιού,

θεμέλ=θεμέλιο,

θεμελία=ράφια,

θεμέλιν=θεμέλιο,

θεμελίον=ράφι,

θεμελώνω=θεμελιώνω,

θέμπερα=προς τα εδώ,

θεμών=θημωνιά,

θεμωνόπον=μικροθημωνιά,

θενά=θέλει να,

θέξιμον=τοποθέτηση,

θεογνωσία=καλή διαγωγή,

θεοξύριστος=σπανός,

θεοπάλαλος=θεότρελος,

θεοτικά=ενάρετα/με φόβο Θεού,

θεοτικέσσα=θεοφοβούμενη,

θεοτικοί=θεοφοβούμενοι,

θεοτικός=θεοσεβής/αγαθός,

θεού άφοον=αθεόφοβος,

θεοφοβία=θεοσέβεια,

θεόφοβος=θεοφοβούμενος/ευλαβής,

θεόφτωχος=πάμπτωχος,

θέπεκας=τσακάλι,

θεπέλ=μεγάλος αετός,

θεπέσα=μαϊμουδίτσα,

θερακώνω=εξαγριώνομαι/οργίζομαι,

θεραπεύκομαι=θεραπεύομαι,

θεραπίδες=ουλές σώματος,

θεραπός=θεραπευτής/υπηρέτης,

θερίγομαι=θερίζομαι,

θερίεσα=άγρια,

θεριεύω=εξαγριώνομαι,

θερί’ζνε=θερίζουνε,

θερίον=θηρίο,

θερίος=άγριος/θηριώδης,

θέρισμαν=θέρισμα,

θεριώνω=εξαγριώνομαι,

θερμασέα=θερμότητα,

θέρμε=πυρετός/θέρμη,

Θερμός=Ιούλης,

θερμωτέσσα=ζεστούτσικη,

θερμωτός=ζεστούτσικος,

θερνός=θερινός,

θέρον=καλοκαίρι/θερισμός,

θέρτσον=θέρισε,

θέσα=σκόρος,

θεσοκομμένον=σκοροφαγωμένο,

θεπέλ=μεγάλος αετός,

θεπέσα=μαϊμουδίτσα,

θερακώνω=εξαγριώνομαι/οργίζομαι,

θεραπεύκομαι=θεραπεύομαι,

θεραπίδες=ουλές σώματος,

θεραπός=θεραπευτής/υπηρέτης,

θερίγομαι=θερίζομαι,

θερίεσα=άγρια,

θεριεύω=εξαγριώνομαι,

θερί’ζνε=θερίζουνε,

θερίον=θηρίο,

θερίος=άγριος/θηριώδης,

θέρισμαν=θέρισμα,

θεριώνω=εξαγριώνομαι,

θερμασέα=θερμότητα,

θέρμε=πυρετός/θέρμη,

Θερμός=Ιούλης,

θερμωτέσσα=ζεστούτσικη,

θερμωτός=ζεστούτσικος,

θερνός=θερινός,

θέρον=καλοκαίρι/θερισμός,

θέρτσον=θέρισε,

θέσα=σκόρος,

θεσοκομμένον=σκοροφαγωμένο,

θομαρέα=μυρωδιά θυμαριού,

θομαρόστυπα=τουρσί από θυμάρι,

θονάρα=θημωνιά,

θονός=θημωνιά,

θουμούλ=ψίχουλο,

Θουμούλα=Ευθυμία,

θουμούλαι=ψίχουλα,

θουρμουλάζω=θρυμματίζω,

θουρμουλίζω=θρυμματίζω,

θρακάλ=καρβουνόφτυαρο,

θρακάριν=καρβουνόφτυαρο,

θράκωμαν=αναμμένα κάρβουνα,

θρακώνω=ανάβω/πυρώνομαι,

θρακωτός=πυρακτωμένος,

θρασκέας=δυτικός άνεμος,

θράσκεμαν=πλημμύρα,

θρασκεύω=πλημμυρώ,

θρέβω=τρέφω,

θρέμμαν=ανάθρεμμα,

θρέφκομαι=τρέφομαι,

θρέφτω=τρέφω,

θρονάουμαι=ενθρονίζομαι,

θρουμούλ=ψίχουλο,

θρουμουλάζω=θρυμματίζω,

θρουμουλίζω=θρυμματίζω,

θρουμούλιν=ψίχουλο,

θροφή=τροφή,

θρύβω=κομματιάζω,

θρύμμαν=ψίχουλο,

θρυμμούλ=ψίχουλο,

θρυμμουλίζω=κάνω ψίχουλα,

θρύμπος=θρούμπη(φυτό),

θρύφτω=κομματιάζω,

θρύψιμον=κομμάτιασμα,

θυγατερίτζα=κορούλα,

θυλάκ=ασκός,

θυλλόπιτες=πίτες τηγανιτές,

θυμάζω=θυμιάζω,

θυμαντόν=θυμιατό,

θύμεψη=ενθύμηση,

θυμητικόν=μνημονικό,

Θυμία=Ευθυμία,

θυμίαμαν=θυμίαμα/λιβάνι,

θυμιαματέα=μυρουδιά θυμιάματος,

θυμιαντόν=λιβανιστήρι,

θυμίζω=λέω τα κάλαντα,

θυμίωμαν=θυμίαμα/λιβάνι,

θύμπιρον=θυμάρι,

θυμώτες=οξύθυμος/ευέξαπτος,

θυμώτης=θυμώδης/οξύθυμος,

θύριν=πόρτα,

θύψιμον=παπάρα,

θώπεκας=τσακάλι,

θώπεκες=τσακάλια,

θωρακωτό=θωρηκτό,

θωρέα=θωριά,

θώρετρα=δώρα γαμπρού,

θωρώ=βλέπω/παρατηρώ

 

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΤΟΥ  ΠΡΟΣΩΠΕΙΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ

http://www.facebook.com/group.php?gid=42709090602&ref=ts

Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , , , , | Leave a comment

THE GLAGOLITHIC ALPHABET,ANOTHER HELLENIC SCRIPTURE (VId)

(BEING CONTINUED FROM  14/07/17)

3.2.1. Greek
As shown in Table 1, some letters of the Glagolitic alphabet look similar to the corresponding Greek letters. It seems natural that some of the letters representing Greek-only sounds resemble the Greek original forms: glag. In addition to these, many other Glagolitic letters appear to be modeled on their Greek counterparts, as illustrated in Table 3.

glag1

On the origin of the Glagolitic alphabet

Nonetheless, as exemplified in Table 4, not all the forms of the remaining letters sufficiently match their Greek counterparts.15 This is why various other possibilities have been raised by Russian and Bulgarian scholars who argue for the existence of a proto-Slavic script before Constantine’s Moravian mission. I enumerate a few recent views in this line of thought in Section 3.2.5, but first I will examine the ten letters representing Slavic-only sounds.

glag3

Cubberley argues that Constantine established the Glagolitic system based on an existing Greek-originated writing scheme: “it is probable that the first alphabet arose more or less spontaneously with the practical needs of commerce and militarism, and that the “creator’s” task was the formalization and expansion of this base for application to the religious area” (1984: 291). In other words, he suggests that there existed a pre-Glagolitic script developed as an adaptation of the Greek script to Slavic speech, and that Constantine formalized this pre-Glagolitic writing strategy and created letters for non-Greek sounds based on Armenian.
Although his suggestion is not unreasonable in itself, the circumstances of that time appear to contradict his contention. If there had been an alphabet before Constantine went to Moravia, even in a relatively primitive form, why was the Byzantine Emperor so concerned about the lack of Slavic letters for the propagation of Christianity? In addition, as  shown in Table 4, Glagolitic is too formally distinct from the Greek alphabet to be construed as based on a Greek adaptation strategy (see Section 3.3 for related discussions).

3.2.2. Armenian
Like Mathiesen, Cubberley (1984) also explores the correlation between Glagolitic and Armenian. Cubberley points out that Glagolitic is based on cursive Greek, not on uncial Greek, for the common sounds and on “something else” for the other sounds. He argues that the only candidates are Armenian and Georgian, both of which have at least all the required consonant sounds. As I mentioned earlier, the logical accessibility of a certain model is necessary for that model to be considered. Circumstantial evidence demonstrates that Constantine could possibly have known at least the letters and sounds of Armenian, since Armenians had long been numerous in Constantinople and the Balkan area. The Paulicians, for instance, originated in Armenia and were active in ninth-century Crimea (293).16

Unlike Mathiesen, who bases his argument on structural similarities in terms of sound value and order, Cubberley (299) attempts to show how the Glagolitic letter shapes for palatal fricatives evolved from the orresponding Armenian ones. According to him, the letters Ⰶ [ž], Ⰷ [ʒ], Ⱎ [š], Ⱌ [c], Ⱍ [č] come from (or evolved from) Armenian as ligatures (Cf. Mathiesen’s argument in Table 2). Cubberley’s detailed arguments on the evolutionary process of each letter are beyond the scope of this article, but some of his suggestions are highly speculative, lacking concrete evidence. As far as the letter shapes go, it is also possible that Constantine himself created the forms for these five sounds or depended on other unknown sources.

3.2.3. Hebrew
Most Slavists acknowledge that Ⱎ [š] is from Semitic. In terms of the formal similarities, Hebrew also has other parallels with certain Glagolitic letters. Compare the Hebrew and Glagolitic counterparts illustrated below:

glag5

Table 5 shows four sets of parallels. As in the case of Armenian, the relative order of Hebrew and Glagolitic letters are identical. This is in fact not surprising since similar sounds group together in a similar way in genetically and evolutionarily connected alphabets. In this regard, Mathiesen’s observation of the identical relative order of the Armenian and Glagolitic counterparts might not be significant. Schenker also notes a formal similarity between Glagolitic Ⰱ [b] and Ⰵ [e] and Samaritan [m] and [he]. Given that Samaritan also inherited the Hebrew alphabet tradition, this resemblance is not surprising. However, the letters’ sound values are not identical, and thus it remains unclear whether the correlation between them holds.

3.2.4. Latin
The Roman alphabet has also been discussed as a possible source of the Glagolitic letters (Matejka 1963: 156). The most elaborate attempt to link the shape of the Glagolitic letters to Latin sources was presented by M. Hocij (1940), who pointed out the similarities of some Glagolitic letters to certain types of cursive manifestations of seventh- and eighth-century Latin. As a more modest version of this hypothesis, Schenker (1995) suggests that Ⰲ and Ⱈ might originate from Latin v and h, respectively. However,Constantine’s creation of a new alphabet was not only intended to provide the Slavs with their own script but also to prevent Bavarian bishops’ predominance over the Slavic region, armed with the Latin alphabet and Catholicism. A Greek-based alphabet would have been effective for this political purpose. In this respect, it is not very likely that Constantine adopted Latin letters for a model.

(TO BE CONTINUED)

JUNG Hakyung

Seoul National University, KOREA

NOTES

14 Formal differences between Greek and Glagolitic are discussed in the literature on the beginning of the Slavic alphabet (e.g., Ellis H. Minns 1925: “The general impression of Glagolitic is singularly unlike any sort of cursive Greek” [Diringer 1968: 487]).

15 It is mysterious why the forms of some sounds in Glagolitic were formally unrelated to those of their Greek counterparts, while other sounds assumed identical forms to the Greek counterparts. For now, I do not have a definitive answer to this question, but the only reason must have been Constantine’s intention to differentiate Glagolitic from Greek to a certain extent. Still, it is unclear how it was determined which letters were chosen to be taken from Greek.

16 Cubberley notes that it is not necessarily implied [word choice?] that the famous “rusъskymi pismeny” were in fact Armenian (as is done by Vernadsky 1943: 347-350), although the Armenian letters could have been learned in just such a way.

Posted in GLOSSOLOGY | Tagged , , , , | Leave a comment