Germany Was Biggest Debt Transgressor of 20th Century

Think Greece’s current economic malaise is the worst ever experienced in Europe? Think again. Germany, economic historian Albrecht Ritschl argues in a SPIEGEL ONLINE interview, has been the worst debtor nation of the past century. He warns the country should take a more chaste approach in the euro crisis or it could face renewed demands for World War II reparations.

SPIEGEL ONLINE: Mr. Ritschl, Germany is coming across like a know-it-all in the debate over aid for Greece. Berlin is intransigent and is demanding obedience from Athens. Is this attitude justified?

Ritschl: No, there is no basis for it.

SPIEGEL ONLINE: Most Germans would likely disagree.

Ritschl: That may be, but during the 20th century, Germany was responsible for what were the biggest national bankruptcies in recent history. It is only thanks to the United States, which sacrificed vast amounts of money after both World War I and World War II, that Germany is financially stable today and holds the status of Europe’s headmaster. That fact, unfortunately, often seems to be forgotten.

SPIEGEL ONLINE: What happened back then exactly?

Ritschl: From 1924 to 1929, the Weimar Republic lived on credit and even borrowed the money it needed for its World War I reparations payments from America. This credit pyramid collapsed during the economic crisis of 1931. The money was gone, the damage to the United States enormous, the effect on the global economy devastating.

SPIEGEL ONLINE: The situation after World War II was similar.

Ritschl: But right afterwards, America immediately took steps to ensure there wouldn’t be a repeat of high reparations demands made on Germany. With only a few exceptions, all such demands were put on the backburner until Germany’s future reunification. For Germany, that was a life-saving gesture, and it was the actual financial basis of theWirtschaftswunder, or economic miracle (that began in the 1950s). But it also meant that the victims of the German occupation in Europe also had to forgo reparations, including the Greeks.

SPIEGEL ONLINE: In the current crisis, Greece was initially pledged €110 billion from the euro-zone and the International Monetary Fund. Now a further rescue package of similar dimensions has become necessary. How big were Germany’s previous defaults?

Ritschl: Measured in each case against the economic performance of the USA, the German debt default in the 1930s alone was as significant as the costs of the 2008 financial crisis. Compared to that default, today’s Greek payment problems are actually insignificant.

SPIEGEL ONLINE: If there was a list of the worst global bankruptcies in history, where would Germany rank?

Ritschl: Germany is king when it comes to debt. Calculated based on the amount of losses compared to economic performance, Germany was the biggest debt transgressor of the 20th century.

SPIEGEL ONLINE: Greece can’t compare?

Ritschl: No, the country has played a minor role. It is only the contagion danger for other euro-zone countries that is the problem.

SPIEGEL ONLINE: The Germany of today is considered the embodiment of stability. How many times has Germany become insolvent in the past?

Ritschl: That depends on how you do the math. During the past century alone, though, at least three times. After the first default during the 1930s, the US gave Germany a “haircut” in 1953, reducing its debt problem to practically nothing. Germany has been in a very good position ever since, even as other Europeans were forced to endure the burdens of World War II and the consequences of the German occupation. Germany even had a period of non-payment in 1990.

SPIEGEL ONLINE: Really? A default?

Ritschl: Yes, then-Chancellor Helmut Kohl refused at the time to implement changes to the London Agreement on German External Debts of 1953. Under the terms of the agreement, in the event of a reunification, the issue of German reparations payments from World War II would be newly regulated. The only demand made was that a small remaining sum be paid, but we’re talking about minimal sums here. With the exception of compensation paid out to forced laborers, Germany did not pay any reparations after 1990 — and neither did it pay off the loans and occupation costs it pressed out of the countries it had occupied during World War II. Not to the Greeks, either.

SPIEGEL ONLINE: Unlike in 1953, the current debate in Germany over the rescue of Greece is concerned not so much with a “haircut”, but rather an extension of the maturities of government bonds, i.e. a “soft debt restructuring.” Can one therefore even speak of an impending bankruptcy?

Ritschl: Absolutely. Even if a country is not 100 percent out of money, it could still be broke. Just like in the case of Germany in the 1950s, it is illusory to think that Greeks would ever pay off their debts alone. Those who are unable to do that are considered to be flat broke. It is now necessary to determine how high the failure rate of government bonds is, and how much money the country’s creditors must sacrifice. It’s above all a matter of finding the paymaster.

SPIEGEL ONLINE: The biggest paymaster would surely be Germany.

Ritschl: That’s what it looks like, but we were also extremely reckless — and our export industry has thrived on orders. The anti-Greek sentiment that is widespread in many German media outlets is highly dangerous. And we are sitting in a glass house: Germany’s resurgence has only been possible through waiving extensive debt payments and stopping reparations to its World War II victims.

SPIEGEL ONLINE: You’re saying that Germany should back down?

Ritschl: In the 20th century, Germany started two world wars, the second of which was conducted as a war of annihilation and extermination, and subsequently its enemies waived its reparations payments completely or to a considerable extent. No one in Greece has forgotten that Germany owes its economic prosperity to the grace of other nations.

SPIEGEL ONLINE: What do you mean by that?

Ritschl: The Greeks are very well aware of the antagonistic articles in the German media. If the mood in the country turns, old claims for reparations could be raised, from other European nations as well. And if Germany ever had to honor them, we would all be taken the cleaners. Compared with that, we can be grateful that Greece is being indulgently reorganized at our expense. If we follow public opinion here with its cheap propaganda and not wanting to pay, then eventually the old bills will be presented again.

SPIEGEL ONLINE: Looking at history, what would be the best solution for Greece — and for Germany?

Ritschl: The German bankruptcies in the last century show that the sensible thing to do now would be to have a real reduction of the debt. Anyone who has lent money to Greece would then have to give up a considerable part of what they were owed. Some banks would not be able to cope with that, so there would have to be new aid programs. For Germany, this could be expensive, but we will have to pay either way. At least Greece would then have the chance to start over.

Interview conducted by Yasmin El-Sharif



Posted in News and politics | Tagged , , , , | Leave a comment


Η κοινωνία, τα τελευταία χρόνια της οικονομικής χρεοκοπίας και της κοινωνικής κρίσης, έχει συγκροτήσει, μέσα από τις αντιστάσεις της, μια σειρά από νέες λειτουργίες και δομές των από τα κάτω: λαϊκές συνελεύσεις, εναλλακτικά ανταλλακτικά δίκτυα πολιτών,  δομές αλληλεγγύης, κλπ. Αυτό το κίνημα, αν και δεν είναι ιδιαίτερα μαζικό, διαμόρφωσε, και ακόμη διαμορφώνει, μια νέα πολιτική αντίληψη και κυρίως μια νέα κοινωνική συνείδηση.

Αυτή η νέα αντίληψη και συνείδηση, αναπτύσσεται και λειτουργεί έξω από τις παγιωμένες δομές του πολιτικού συστήματος (κράτος, τοπική αυτοδιοίκηση, κόμματα, συνδικαλιστικές δομές, διαδικασίες εκλογών).

Αυτές οι παγιωμένες δομές, σύμφωνα με  τον όροpolitique instituée του πολιτικού στοχαστή Νίκου Ηλιόπουλου, συγκροτούν τη θεσμισμένη πολιτική(ή και καθεστηκυία πολιτική).

Η Διαχωριστική γραμμή

Μια διαχωριστική γραμμή, ιδεολογική, αλλά κυρίως πολιτική, χωρίζει τη θεσμισμένη πολιτική (και όσους με τον έναν ή τον άλλον τρόπο συμμετέχουν σε αυτήν)και την υπόλοιπη κοινωνία των πολιτών. Αυτών των πολιτών, που για μια σειρά λόγους – ακόμη και από  επιλογή – δεν συμμετέχουν σε κάποια πολιτική διαδικασία ή δομή.

Η ίδια η θεσμισμένη πολιτική δημιουργεί, παρά τις διακηρύξεις της, αναχώματα απέναντι στην κοινωνία. Και, παρά τις διακηρύξεις της πάλι, επιφυλάσσει για τους πολίτες της κοινωνίας τη θέση του οπαδού, του ψηφοφόρου, του χειροκροτητή. Στην καλύτερη περίπτωση, τον προσκαλεί να ενταχθεί στις δομές της.

Όσες φορές αποπειράται κάποια συνάντηση της κοινωνίας των πολιτών με τη θεσμισμένη  πολιτική,  συνήθως η συνάντησή τους διαμεσολαβείται από  ομάδες που λειτουργούν ως  εκπρόσωποι κάποιου κόμματος, ως αντιπρόσωποι κρατικών δομών (ή δομών των ΟΤΑ), και σε κάθε περίπτωση από ομάδες συγκεκριμένων πολιτικών και κομματικών αντιλήψεων που ενδιαφέρονται, πρωτίστως,  να προβάλουν και να  προωθήσουν τις δικές τους πολιτικές και κομματικές αντιλήψεις.
Την κατάσταση αυτή αναγνωρίζουν και εκπρόσωποι της θεσμισμένη πολιτικής.

Στην Αυγή της 16-3-2014, ο Αριστείδης Μπαλτάς σε σχετικό άρθρο του, αναφέρεται σε δυο κουλτούρες. Για την  πρώτη, εντελώς κομψά και εξωραϊστικά, αναφέρει:

Η μία έρχεται από παλιά:

διαθέτει στέρεη θεωρητική θεμελίωση, επιτάσσει την ανάγκη οργάνωσης των δυνάμεων, απαιτεί ιεράρχηση στόχων. Και ότι αγγίζει το παν. Όλα συνδέονται, αλλά τόπος συμπύκνωσης είναι η πολιτική εξουσία. Επίκεντρο της ιεράρχησης γίνεται έτσι η κεντρική πολιτική σκηνή και τα εκεί τεκταινόμενα, γιατί η αλλαγή του κόσμου μπορεί να αρχίσει συντεταγμένα μόνο μέσω της κυριαρχίας στο πολιτικό επίπεδο. Όπου πάντα υπονοείται, αλλά σπανίως τίθεται ρητά το ζήτημα της ουσιαστικής εκπροσώπησης.

Για τη δεύτερη κουλτούρα μιλάει, σίγουρα όχι απαξιωτικά, αλλά  κρατώντας αποστάσεις:

Αρνούνται τη μεσολάβηση κομμάτων και συνδικάτων και προσπαθούν να ασκήσουν την άμεση δημοκρατία παντού. Απεχθάνονται συνολοποιητικούς λόγους που πριμοδοτούν το καθαυτό πολιτικό επίπεδο, ενώ στέκονται αμήχανα απέναντι σε ζητήματα που δεν αγγίζουν την καθημερινότητά τους. Ερώτημα εκπροσώπησης δεν τίθεται καν. Και όταν τίθεται εκ των πραγμάτων, το αντιμετωπίζουν από απόσταση, συχνά με ειρωνεία ή χλεύη.

Η ιστορία της διχοτομίας

Η κατάσταση αυτή είναι γέννημα των τελευταίων ετών, του lifestyle, της αδιαφορίας για την πολιτική, της ιδιωτικοποίησης, του υπερκαταναλωτισμού της πλαστικής ευμάρειας και του ηδονισμού; Ή μήπως διαμορφώθηκε ιστορικά σε όλα τα χρόνια του νεοελληνικού βίου;      

O καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης, στο ενδιαφέρον άρθρο του στο Δρόμο της Αριστεράς, ανιχνεύει τις  αιτίες αυτής της διχοτομίας (ανάμεσα στο πολιτικό σύστημα-κράτος και την κοινωνία),  στην περίοδο της Βαυαροκρατίας.

Τότε η επίσημη πολιτεία κατήργησε τη «θεσμημένη εντός της πολιτείας, συλλογικότητα του Έλληνα». Τότε, με άλλα λόγια, καταργήθηκαν «των Ελλήνων οι κοινότητες», του  γνωστού τραγουδοποιού μας.

«καταργήθηκε … (η θεσμημένη συλλογικότητα)ως ασύμβατη με την ευρωπαϊκή αντίληψη της προόδου που εξέφραζε η απολυταρχία. Κατ’ αυτήν, η κοινωνία δεν είχε θέση στην πολιτεία, όφειλε να κινείται στο εξωθεσμικό πεδίο ως αγέλη και υπό την καθοδήγηση των ηγητόρων της. Οι συνελεύσεις του λαού, θα υποστηρίξει ο Κάρολος φον Άβελ, “αγγίζουν το επίπεδο των ταπεινών συναισθημάτων και της ιδιοτέλειας, και οι αποφάσεις που προκύπτουν από τις εκεί συζητήσεις είναι πολύ αδύναμες για να προωθήσουν το δημόσιο συμφέρον, επειδή οι συμμετέχοντες δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν την αναγκαία, ακριβή και εκ βάθρων γνώση για τα ζητήματα της πολιτικής που συζητούνται“… ».

Η προσήλωση στη θεσμισμένη πολιτική

Ο Νίκος Ηλιόπουλος που ήδη αναφέραμε, (ζει χρόνια στο Παρίσι), θεωρεί πως η προσήλωση των Νεοελλήνων στην «καθεστηκυία πολιτική» αποτελεί το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της πολιτικοποίησής τους.

Μια τέτοια πολιτικοποίηση απολύτως δικαιολογημένα θα μπορούσε να χαρακτηριστείως παθητική και χειραγωγημένη. Επειδή όμως είναι σε μεγάλο βαθμό εθελούσια και γίνεται με τη συναίνεση των ενδιαφερομένων, πρόκειται στην ουσία για μια αλλοτριωμένη και αλλοτριωτική πολιτικοποίηση.

Και ερχόμαστε στα νεότερα χρόνια, κυρίως 1960-1990, στα οποία παρατηρείται αυξημένη πολιτική συμμετοχή. Τι σημαίνει αυτή η συμμετοχή;

Για τον Νίκο Ηλιόπουλο μπορεί να ερμηνευτεί ως άκριτη πρόσδεση στους καθιερωμένους πολιτικούς θεσμούς και όχι αναγκαστικά ως ενδιαφέρον για τα κοινά που είναι η πραγματική πολιτικοποίηση. Και ακόμη παραπέρα:

Η πιο αυξημένη σε σύγκριση με τους άλλους δυτικοευρωπαίους πολιτικοποίηση των σημερινών Ελλήνων δεν τους προφυλάσσει από την ιδιωτικοποίηση  και τον ατομικισμό.

Τα προτάγματα για τον πολιτικό στοχαστή είναι προφανή: η έξοδος από την απάθεια-αδιαφορία και την ιδιώτευση, η πραγματική πολιτικοποίηση, η συμμετοχή σε συλλογικές  πράξεις, μόνο έξω από το σύστημα της «καθεστηκυίας» πολιτικής μπορούν να γίνουν.
Ο Νίκος Ηλιόπουλος στα δοκίμιά του μας έδειξε πως η συμμετοχή της κοινωνίας μπορεί να προέλθει μόνο από τα κάτω, μέσα από μια σειρά τοπικών κινημάτων και  κινήσεων αλληλεγγύης- αντίστασης.

Επίσης πως μια τέτοια πρόταση  δεν αποτελεί μια ακόμη ουτοπία. Τεκμηριώνει πως η  συμμετοχή σε διαδικασίες άμεσης δημοκρατίας αυτόνομων ανθρώπων, αποτελεί και τη μόνη πραγματική επιλογή:

Για να  οικοδομήσουμε μια ατομική  ζωή με νόημα (διότι ατομική ζωή δίχως νόημα σημαίνει ουσιαστικά απουσία νοήματος της ζωής με τον άλλο και τους άλλους). Για να οικοδομήσουμε νέες ανθρώπινες σχέσεις, να απαλλαγούμε από τα  καταναλωτικά  πρότυπα  και την τηλεοπτική βουλιμία, και τελικά να οδηγηθούμε στον δημοκρατικό αυτομετασχηματισμό της κοινωνίας, σε μια κοινωνία αυτόνομων ανθρώπων.

Κατά τον συγγραφέα, στην άμεση δημοκρατία δεν υπάρχει επιστήμη, δεν υπάρχουν ειδήμονες ούτε ειδικοί. Γιατί  στην (άμεση) δημοκρατία όλες οι γνώμες είναι ισοδύναμες και όλοι οι συμμετέχοντες είναι πολιτικά ισότιμοι.  

Απέναντι στην (άμεση) δημοκρατία βρίσκεται η  αντιπροσωπευτική διακυβέρνηση, όπου οι πολίτες δεν θέλουν ή δεν μπορούν και εκλέγουν αντιπροσώπους να διαχειριστούν τις τύχες τους.

Γι’ αυτό  δημοκρατία και  αντιπροσώπευση είναι δύο διαφορετικές, και για τον Ν. Ηλιόπουλο, ασυμφιλίωτες έννοιες.

Η γνώμη είναι η μόνη απάντηση στη βία

Σε μια  αμεσοδημοκρατική  συλλογικότητα, π.χ. μια λαϊκή συνέλευση, «όλες οι γνώμες είναι ισοδύναμες». Και εκεί  βρίσκεται ο πλέον κατάλληλος δημόσιος χώρος για κάθε άνθρωπο, όπου μπορεί ελεύθερα να διατυπώνει τη γνώμη του.

Η Χάννα Άρεντ, επηρεασμένη από τηναρχαιοελληνική δημοκρατία και την αγορά, τον δημόσιο χώρο όπου όλοι οι πολίτες μπορούσαν να εμφανίζονται και να καταθέτουν τη γνώμη τους, θεωρούσε αυτό το γεγονός καταπληκτικό.

Το να βγαίνεις από την ατομικότητά σου ή την ασφάλεια της οικογένειας ή της μικρής σου ομάδας και να εκτίθεσαι δημόσια συνιστά μιαν υπέρβαση. Το να διατυπώνεις ό,τι κατά την κρίση σου θεωρείς σημαντικό, προκειμένου να παροτρύνεις και τους άλλους και την πολιτική να προχωρήσουν προς την κατεύθυνση της υπέρβασης, είναι η βάση της συμμετοχής. Η Άρεντ επιγραμματικά μας λέει  επί πλέον, ότι «η γνώμη είναι η μόνη απάντηση στη βία».

Η Άρεντ στο πολιτικό πεδίο έκανε αυτή την ιδέα της πολιτικό διακύβευμα και προϋπόθεση για τη συμμετοχή και την επανάσταση. Κάποιοι την έχουν κατηγορήσει πως αυτό είναι εντελώς ουτοπικό ή λαϊκιστικό. Αλλά η Άρεντ επιμένει, και πολύ σωστά, ότι μέσα σε αυτή τη διαδικασία (υπέρβαση του εαυτού, έκφραση γνώμης, συμμετοχή) υπάρχουν στοιχεία για να αντιστεκόμαστε και να μετατρέπουμε την τυφλή  βία σε δημιουργικότητα και πολιτική δράση.

Ταυτόχρονα η  ελεύθερη διατύπωση της γνώμης  καλλιεργεί τη σκέψη και αναπτύσσει την κριτική ικανότητα.

Εμπειρίες από  λαϊκές συνελεύσεις

Και εδώ, ας μου επιτραπεί να καταθέσω την προσωπική μου εμπειρία από Συνελεύσεις της Πάτρας στις οποίες συμμετέχω.

Λιγοστά μέλη και φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ, του ΚΚΕ, της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, του ΕΠΑΜ, και άλλων αριστερών πολιτικών οργανώσεων συχνά συμμετέχουν, χωρίς  κομματικές ταμπέλες, στις νέες συλλογικότητες που δημιουργεί η κρίση. Όχι ως κομματικοί εντολοδόχοι, αλλά με γνήσια διάθεση για συμμετοχή και κοινωνική δράση.

Εμπλουτίζουν τις νέες συλλογικότητες και πλουτίζουν από αυτές. Μαθαίνουν τη λειτουργία της άμεσης δημοκρατίας, ασκούνται στο να συν-λειτουργούν με πολίτες που έχουν διαφορετικές ιδεολογικο-πολιτικές αφετηρίες (αναρχικοί, αυτόνομοι, πάσης φύσεως αριστεριστές, παραδοσιακοί  αριστεροί, ακόμη και άνθρωποι χωρίς συγκροτημένη πολιτική τοποθέτηση).

Και το επιτυγχάνουν μαθαίνοντας να μην αναλώνονται σε ιδεολογικές συζητήσεις, σε άγονες πολιτικές αντιπαραθέσεις, αλλά εστιάζοντας στη δράση. Δράσεις δυναμικές ή μη, κοινωνικής αλληλεγγύης και αντίστασης για την προάσπιση των κοινωφελών αγαθών της υγείας, της παιδείας, της ηλεκτροδότησης, της υδροδότησης, της ενημέρωσης (υποστήριξη στην ΕΡΤ), για την αποτροπή πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας, κλπ.

Όσον αφορά  την αντιπροσώπευση, δεν είναι ακριβής η τρέχουσα άποψη ότι οι συλλογικότητες αυτές είναι γενικά  κατά, κάτι τέτοιο  είναι κυρίως  απόρροια σύγχυσης. Οι  γενικές συνελεύσεις είναι υπέρ της δημοκρατίας και η  συνέλευση αποφασίζει σε όλα τα κρίσιμα ζητήματα.

Αυτό σημαίνει  δημοκρατία. Όταν εκλέγεται εκπροσώπηση, αυτή δεν είναι μόνιμη, αλλάπροσωρινή και ενός σκοπού. Στην αντίληψη των συνελεύσεων, εκπροσώπηση σημαίνει ότι η συλλογικότητα, στα πλαίσια των αποφάσεών της, αναθέτει σε συγκεκριμένα πρόσωπα κάποια συγκεκριμένη αποστολή.

Ένα συχνό σημείο τριβής είναι η μεσολάβηση κομμάτων, και εννοώ τη συμμετοχή εκπροσώπων τους με την κομματική ιδιότητά τους. Σε τέτοιες διαδικασίες  η κομματική παρουσία και συμμετοχή  θεωρείται εκ του πονηρού.  Και δικαίως.

Το περίεργο είναι ότι το ζήτημα  δεν τίθεται από μέλη του ΣΥΡΙΖΑ ή των άλλων κομμάτων, αλλά από μέλη μικρών ομάδων που επιδιώκουν μέσα στους νέους «μαζικούς χώρους» να μιλούν ως εκπρόσωποι των ομάδων τουςπροσδοκώντας κάποια κομματικά οφέλη.

Σε κάθε περίπτωση, οι συνελεύσεις δίνουν τις απαντήσεις τους. Αντιγράφω από πρακτικά Συνελεύσεων:

… η λαϊκή συνέλευση είναι μια συλλογικότητα από τα κάτω, ακηδεμόνευτη, αδιαμεσολάβητη και  ακομμάτιστη. Χωρίς δηλαδή καμιά κομματική ομπρέλα προστασίας ή ελέγχου … Τα μέλη  πολιτικών οργανώσεων και κομμάτων προσέρχονται χωρίς κομματικές ταμπέλες και κυρίως χωρίς να επιδιώκουν τον έλεγχο ή την οικειοποίηση της δράσης της… Λειτουργεί με άμεση δημοκρατία και την απόφαση κάθε φορά λαμβάνουν οι παρόντες με πλειοψηφία. Η συνέλευση δεν αναλώνεται σε ιδεολογικές συζητήσεις αλλά εστιάζει στη δράση… Η εκπροσώπηση είναι πάντα για ένα σκοπό και ποτέ μόνιμη. Στις δράσεις της εκφράζεται προς τα έξω ενιαία με κοινά σύμβολα, συνθήματα, πανό, κλπ.

Το πρόβλημα της Αριστεράς. Το μεγάλο στοίχημα για τον ΣΥΡΙΖΑ

Το ζήτημα που έχει να αντιμετωπίσει η Αριστερά (και σήμερα  ο ΣΥΡΙΖΑ), είναι το πώς θα  μπορέσει να συναντηθεί με τις νέες διαδικασίες συμμετοχής της κοινωνίας, με τις πρωτοβουλίες των από τα κάτω.

Επιπλέον, ως πιθανή αυριανή κυβέρνηση, καλείται να δώσει απάντηση στο ερώτημα:μπορούν οι νέες συλλογικότητες να αποκτήσουν έναν θεσμισμένο ρόλο, χωρίς να θίγεται η αυτονομία τους, προκειμένου να αναδείξουν δικά τους πολιτικά χαρακτηριστικά και αιτήματα και βεβαίως να ελέγχουν την πολιτική;

Η Αριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ έχουν πολλές φορές αναγνωρίσει ότι μια κυβέρνηση της Αριστεράς δεν μπορεί να λειτουργήσει με τη λογική της ανάθεσης. Γι’ αυτό  επαναλαμβάνουν συχνά στους πολίτες: Μην τρέφετε αυταπάτες ότι κάποιοι άλλοι θα αλλάξουν την κοινωνία για λογαριασμό σας, χωρίς την ενεργό συμμετοχή σας. Χωρίς ένα πλατύ λαϊκό κίνημα συμμετοχής και ανατροπής, που θα συντίθεται από πολλά μικρά αυτόνομα κινήματα, τίποτα δεν πρόκειται να αλλάξει.  

Παρά τις διακηρύξεις όμως, παρά ακόμη και τις προθέσεις, όσες φορές δημιουργήθηκαν συλλογικότητες με πρωτοβουλία της παραδοσιακής αριστεράς (αυτοδιοικητικές  παρατάξεις, λαϊκές συνελεύσεις και, τελευταία, συνδικαλιστικές παρατάξεις), ουδέποτε ξέφυγαν από τον κομματικό εναγκαλισμό  και ουδέποτε αναδείχτηκε η αυτόνομη λειτουργία τους.

Η μέχρι τώρα συμπεριφορά του ΣΥΡΙΖΑ στην ανάδειξη των επικεφαλής των παρατάξεων και υποψηφίων δημάρχων, στη σύνθεση  των προγραμμάτων, στην πολιτικοποίηση των εκλογών που τόσο επιθυμεί, στην κοινωνική ενεργοποίηση, απέτυχε, όσον αφορά αυτό το στοίχημα.

Δεν κατάφερε να δώσει ουσία και περιεχόμενο στην κινητοποίηση της κοινωνίας, αφού  φοβήθηκε και δεν απευθύνθηκε σε αυτήν, ακόμη και μέσα στο απόλυτα ελεγχόμενο και ασφαλές περιβάλλον των παρατάξεων που ο ίδιος δημιούργησε. Λειτούργησε σαν το περιχαρακωμένο κόμμα των μελών για να μην πούμε των στελεχών.

Η αντίληψη που επικρατεί χρόνια τώρα, καταδεικνύει μια  γενικευμένη πολιτική παθογένεια που πρέπει να διαγνωστεί και να ξεπεραστεί όσο το δυνατόν ταχύτερα. Γιατί, αν δεν ξεπεραστεί, δεν υπάρχει καμιά ελπίδα για την κινητοποίηση των από τα κάτω, που τόσο πολύ επιθυμούν η Αριστερά και ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και για νικηφόρα αποτελέσματα στις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές.

Σε θεωρητικό επίπεδο, τουλάχιστον ο ΣΥΡΙΖΑ, δείχνει να έχει αντιληφθεί το δρόμο μέσα στον οποίο πρέπει να κινηθεί. Στο άρθρο 25 του καταστατικού του, αναφέρεται:

«Ο ΣΥΡΙΖΑ παλεύει για μια αυτοδιοίκηση που θα αποτελεί βασικό κύτταρο της δημοκρατίας…  Έναν γνήσιο λαϊκό θεσμό που θα συναρθρώνεται με τα κοινωνικά κινήματα των πολιτών για τα ζητήματα της περιοχής και της καθημερινότητάς τους. …ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει να διαμορφώνει και να στηρίζει αυτοδιοικητικά σχήματα αυτόνομα, αντιγραφειοκρατικά, που να λειτουργούν με διαφάνεια, συλλογικότητα, ισότητα και αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες…».

Μένει βέβαια το πιο δύσκολο: Η πράξη, η εφαρμογή του άρθρου 25. Γιατί οι  δυνάμεις αδράνειας λειτουργούν σε βάρος του πνεύματος του συγκεκριμένου άρθρου.-
Βασίλειος Χριστόπουλος

Το παρόν άρθρο δημοσιεύεται βάση του δημoσίου διάλογου στο με πάνω από 260 άρθρα και συνεντεύξεις στα πλαίσια της έρευνας για τις αιτίες και τις λύσεις της κρίσης, που διεξάγεται ακτιβιστικά από την Κρυσταλία Πατούλη (από το 2010 έως σήμερα), με τη συμμετοχή 177 προσώπων των γραμμάτων των επιστημών και των τεχνών, τα αποτελέσματα της οποίας σύντομα θα κυκλοφορήσουν σε βιβλίο από τις εκδόσεις Κέδρος.

Ο Βασίλειος Χριστόπουλος γεννήθηκε το 1951 στην Πάτρα. Σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνείο της Αθήνας και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Χωροταξία και Περιφερειακή Ανάπτυξη στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Από το 1976 ζει και εργάζεται στην Πάτρα. Έχει δημοσιεύσει μελέτες για την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, δοκίμια για την τέχνη και μικρά πεζογραφήματα. Κυκλοφορούν τα βιβλία του:Τέχνη, μια δυνατότητα (Αχαϊκές Εκδόσεις, 1987),Κάτοικος Πατρών (Κέδρος 1998), Στο φως της ασετιλίνης(Κέδρος 2002), Κι εσύ Έλληνας, ρε; (Κέδρος, 2005),Αναζητώντας το Θεό (Κέδρος, 2008), Δεν θα ησυχάσουμε ποτέ (Κέδρος, 2012)


Αριστείδης Μπαλτάς, «Οι δύο κουλτούρες και η αλλαγή του κόσμου», Η ΑΥΓΗ, 16.03.2014.
Γιώργος Κοντογιώργης, «Η Αριστερά και η Πρόοδος»,ΔΡΟΜΟΣ της Αριστεράς, 30.12.2013.
Νίκος Ηλιόπουλος, Άλλες στάσεις ζωής: Δοκίμια πολιτικής σκέψης, εκδόσεις ΝΗΣΙΔΕΣ, 2013.
Χάννα Άρεντ, Περί βίας, εκδόσεις ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ, 2000.


Posted in News and politics | Tagged , , , , | Leave a comment

DÉMOCRATIE (suite de 09/03/2009) Charter 6


Nous continuons le chapitre sur le tirage au sort avec une hypothèse concernant son origine qui se perd dans le brouillard de la préhistoire. Le seul moyen pour parvenir à des époques tellement éloignées n´est que la langue. Dans la langue, nous pouvons trouver des reliques, même parlantes, qu´aucune Archéologie ne pourrait nous fournir.

Commençons par des périodes plus proches qui sont au seuil de l´Histoire, au commencement de l´usage d´une écriture généralement lue et des textes longs et pleins d´informations sur la vie d´alors.

Nous pourrons dire que la première mention du tirage au sort se trouve dans Homère. En effet, le poète fait dire à Poséidon :

« Malheur ! pour grand qu´il [Zeus] soit, il a prononcé là des mots bien arrogants, si, malgré moi, de force, il prétend me réduire, moi qui suis son égal. Nous sommes trois, nés de Cronos et de Rhéa, trois frères : Zeus, puis moi, puis, le troisième, Hadès, qui règne sur les morts. Du monde on fit trois parts, pour que chacun de nous obtînt son apanage. Moi, le sort m´a donné d´habiter pour jamais la mer blanche d´écume. Hadès reçut en lot les brumeuses ténèbres, et Zeus, le vaste ciel, l´éther et les nuages. Mais tous trois en commun nous possédons la terre et l´Olympe élevé. Je ne vivrai donc pas soumis au gré de Zeus. Qu´il se tienne tranquille, aussi puissant qu´il soit, dans sa part d´univers, sans toucher aux deux autres. Et qu´il renonce à m´effrayer par sa vigueur : je ne suis pas un lâche. Meilleur serait l´effet de ses rodomontades, s´il les gardait pour ses enfants, filles et fils : eux, ils seraient contraints d´obéir à ses ordres. » (1).

Le tirage au sort se trouve un peu partout (passim) dans Homère et nous allons en voir quelques exemples encore ; or, ce qui est significatif, c´est la notion de l´égalité, sur laquelle Poséidon insiste. Examinons un peu mieux le passage.

Le monde est partagé en quatre : a) le ciel et ses phénomènes, b) la mer et les eaux en général, c) le domaine souterrain, le pays des morts et d) la terre, sa surface, et le mont Olympe. Les trois premiers domaines sont partagés par le sort

aux trois frères égaux et du quatrième, ils en jouissent tous trois en commun, en égalité. Zeus peut faire obéir les autres dieux et déesses, qui sont ses fils ou ses filles, mais pas ses frères, avec lesquels le monde a été partagé par le sort en parts égales : la corrélation des notions du sort et de l´égalité est évidente ; d´ailleurs Poséidon le signale encore deux fois au vers 209 (2). Nous pouvons en conclure, une fois de plus, que le tirage au sort s’applique entre égaux.

Une deuxième conclusion, c´est que le tirage au sort est considéré s´appliquer depuis la Démiurgie du Monde ou, tout au moins, depuis le partage des pouvoirs dans le Monde. On ne pourra nous répliquer que ce mythe sur le partage du Monde par le tirage au sort est un mythe postérieur, justificatif, parce que nous le trouvons déjà dans le premier document grec, l´Iliade. Il s´agit d´un mythe très ancien, aussi ancien que le fonctionnement patriarcal du Monde, selon les croyances grecques.

Homère utilise le verbe lankhano (λαγχάνω, tirer au sort, obtenir par tirage au sort), que nous retrouvons passim dans la loi de Gortys, en Crète, au sens de léguer. C´est le verbe que nous retrouvons passim dans la Politéia des Athéniens d´Aristote et dans d´autres textes grecs, quand il s´agit de distribution par tirage au sort des diverses charges.

Le mot klêros, (lot, tirage au sort), se retrouve très souvent dans Homère où le tirage au sort est évoqué pour régler diverses questions ; nous en verrons quelques unes : deux dans l´Iliade et deux dans l´Odyssée.

Dans l´Iliade : On tire au sort pour savoir qui parmi neuf Achéens va se confronter à Hector. Le sort désigne Ajax, fils de Télamon, (chant VII 161-192). Dans le deuxième passage, au chant XXIII, il s´agit d´une course de chars. Le sort désigne la position de cinq participants Achéens. Le premier sera le plus favorisé au virage, tandis que le dernier sera le moins favorisé, (chant XXIII 351- 357).

Dans l´Odyssée : Ulysse désigne par le sort quatre de ses compagnons qui vont l´aider à rendre aveugle Polyphème, (chant IX 332-335).

Dans un autre passage, Ulysse, en narrant des histoires chez Eumée, nous fait croire qu´en Crète on partageait l´héritage de leurs parents par tirage au sort, (chant XIV 209-211).

Nous pouvons dire qu´Homère vient confirmer la loi de la cité de Gortys,

qui utilise, elle aussi, le verbe lankhano (λαγχάνω) ; nous l´avons vu toute à l´heure.

Une autre paire de mots qui désignent le tirage au sort, ce sont le nom palos (πάλος) et le verbe correspondant pallo (πάλλω, brandir, palpiter). Homère utilise seulement le verbe, tandis que d´autres écrivains les utilisent tous les deux ; les poètes lyriques utilisent surtout le nom.

Le mot klêros a vite pris le sens, de terrain, fief et, en général, de biens (3) ; l´expression française lot de terre et le mot anglais allotment ont rendu exactement le sens. Le verbe hériter (prendre les biens de ses parents après leur mort) et le verbe léguer (donner ses biens à sa progéniture après sa mort) sont dits en grec klêronomeo (κληρονομῶ) et klêrodoteo (κληροδοτῶ) réciproquement.

La mutation vers ce sens est due au fait que, lorsque les Grecs arrivaient dans un nouveau pays, ils divisaient le terrain à cultiver en morceaux égaux entre les individus et ils tiraient au sort pour les distribuer entre eux (4), comme leurs trois grands dieux l´avaient fait pour distribuer l´Univers entre eux.

Bien sûr, cette manière de partager la terre n´était pas la plus juste, à la longue. Les lots de terre furent égaux mais pas équivalents ; les uns étaient plus fertiles que d´autres ; or, il n´y avait pas d´autre manière de partager la terre avec

un esprit d´égalité ; vu qu´ils venaient d´arriver, ils ne pouvaient savoir quelle part était plus fertile et laquelle l´était moins. C´est pourquoi ils faisaient de la terre des lots égaux en laissant le tirage au sort régler le reste d´une manière, qui ne provoquerait pas, en tout cas, de murmures et de remous. Or, à la longue, ceux qui avaient reçu les lots de terre les plus fertiles finissaient par être plus riches. La grande égalité, la grande inégalité ; summum jus, summa injuria, disaient les Romains (5).

Cependant en créant et en utilisant de cette manière le mot klêros, la langue grecque nous donne des indications très claires sur l´existence du tirage au sort dans l´espace grec à partir du moment où l´Agriculture est passée du système collectif au système individuel ou familial.

Or en se basant toujours sur la langue, nous pouvons constater qu´il y a des mots dans la langue grecque et ailleurs dans la famille linguistique dite indo- européenne qui nous laisse supposer que le sens du lot, la chance et sa faveur, qui

pourrait être attribuée à quelqu´un, existaient déjà même avant la « Révolution Agraire », lors de la Collecte. Les mots-clés de cette hypothèse sont : les verbes λαγχάνω, lankhano (tirer au sort, obtenir par le sort) -rencontré déjà-, λαχαίνω, lakhaino (creuser, fouir, piocher) (6), et εὐλογχῶ, eulonkheo, ainsi que les noms λάχανον, lakhanon (légume) et λόγχη, lonkhê (lance), (7) et quelques autres mots de diverses langues indo-européennes que nous allons citer plus loin.

Le verbe εὐλογχῶ signifie εὐμοιρῶ, eumoiro, selon Hesychius c´est-à-dire avoir une bonne part grâce au destin. Le nom μοῖρα, moira (part et destin à la fois, en grec) est le mot d´origine du verbe μοιρόω, μοιρῶ (avoir sa part, son destin), le deuxième composant du verbe εὐμοιρῶ ; nous pouvons en conclure que le verbe λογχῶ, lonkheo, signifie : avoir sa part, son destin. De plus, Hésychius nous dit que le nom λόγχη, lonkhé, signifie λῆξις, lêxis, (8) (part tirée au sort), μερίς, meris (part). L´historien Ion de Chios, IV siècle av. J.-C., utilise le mot λόγχη pour dire λάχος, lakhos (lot, destin, part ; du verbe lankhano toujours) (9), comme Hésychius qui, par ailleurs, emploie λόγχαι· ἀπολαύσεις, lonkhai (pluriel) ; apolauseis (pluriel ; délices, sens qui n´est pas loin du sens, part, nourriture). Or le sens ordinaire du mot lonkhé est lance et le verbe lonkheo, normalement signifie percer par la lance. Le verbe λαγχάνω, lankhano fait au futur λήξομαι, lêxomai et au passé composé poétique et ionien (10) λέλογχα, lelonkha. Il y a encore l´adjectif ἰσαλόγχητος, isalonkhêtos (11) (celui qui a la part égale, la même part). Donc nous pouvons conclure de tout cela que les sens creuser, fouir, piocher d´une part et obtenir par le sort de l´autre furent proches à une époque très ancienne, à l´époque où l´être humain était collecteur de sa nourriture. Par ailleurs, les mots irlandais laige (bêche, hoyau) et laigen (lance) et le lithuanien per-lenkis (obtenu par le sort) et le vieux prussien per-lânkei (appartenu) viennent confirmer cette conclusion. Mais comment ce rapprochement de sens est-il fait ? Essayons une explication.

Nous imaginons l´Homme collecteur, qui cherche sa nourriture, une lance à la main. La lance est plus souvent utilisée comme une pioche et moins contre un ennemi éventuel. Il creuse (λαχαίνει, lakhainei, en grec), il trouve un lakhanon

(légume, en grec) c´est une trouvaille ; le sort l´a aidé à trouver de quoi manger ; il a creusé et obtenu par le sort un légume, « il lelonkhe un lakhanon ». C´est ainsi que les deux sens se rapprochent. Lorsqu´il rentre dans la caverne commune, il amène ses trouvailles, ses lakhana, ses légumes, comme tous les autres ; on en fait des part égales (ἰσαλόγχητος) et on partage par tirage au sort. Est-ce que toute cette famille de mots peut nous confirmer que le tirage au sort date depuis longtemps dans l´Histoire de l´Humanité, tout au moins depuis que l´Homme s´est tenu debout et qu´il a tenu dans sa main un bâton qu´il utilisait soit comme lance soit comme pioche ?

(être continué)

par  Alexandre Kontos



1. Homère, Iliade, XV 185-199. La traduction est de R. Flacelière. Ed. Gallimard, Paris, 1955.

2. Voici le vers 209 : «… lorsque moi, son égal, qui du sort ai reçu part semblable à la sienne.. »

3. Ce sens il y a déjà dans Homère, Il. chant XV 498 et dans la loi de Gortys, 5, 27, Crète, VI siècle av. J.-C. À Gortys, on utilisait la forme dorienne du mot : κλᾶρος, klaros. Ce mot démontre que l´usage de se partager la terre par tirage au sort était très ancien, il se perd dans la préhistoire, mais le mot klêros est, quand même, plus ancien que le partage de la terre, vu que l´Homme a acquis le parler, avant qu´il partageât la terre, et, en tout cas, il eût partagé sûrement autre chose de cette manière avant de se partager la terre. Vraiment, quelquefois la langue et la Linguistique peuvent aller, à coup sûr, plus loin que l´Archéologie Préhistorique.

4. Voilà une description qui en parle : « λαβεῖν τᾶς χώρας ἐξαίρετον τὸν πρῶτον κλᾶρον » (prendre exceptionnellement le premier lot de terre de tout le pays) SIG 141.6 (Corc. Nigr., IV s. av. J.-C).

5. Nous avons déjà trouvé cette idée chez Platon : « ἄκρατος δικαιοσύνη πρὸς τὴν ἄκρατον ἀδικίαν ἔχει. » (La justice pure est l´injustice pure.) Plat. Rép. VIII, 545 a.

6. La parenté des deux verbes a fait de deux mots un dans le néo-grec, le verbe lakhaino ayant perdu le sens de creuser etc. Plusieurs verbes du grec classique sont passés de la catégorie des verbes au suffixe discontinu -n-an- à la catégorie des verbes en désinence -ain-o ; c´est ainsi que le couple la-n-kh-an-o / lakh-ain-o (λαγχάνω λαχαίνω) a donné, par analogie, les couples ty-n-kh-an-o / tykh-ain-o (τυγχάνω τυχαίνω, obtenir par tirage au sort) et la-m-b-an-o / lab-ain-o (λαμβάνω λαβαίνω, prendre). Il ne serait pas maladroit de noter que le sens voisin a aidé cette analogie. Le premier de ces couples de verbes a le même sens que le couple lankhano-lakhaino, tandis que le sens prendre du deuxième couple n´est pas loin du sens obtenir.

7. Il faut signaler que le mot lonkhê et son synonyme δόρυ, dory signifient l´arme blanche offensive qu´on tient et qu´on ne lance pas, malgré le terme français (lance) qui pourrait provoquer une certaine confusion. Il faut encore signaler que le mot dory signifiait au début bâton de bois.

8. Le nom λῆξις, lêxis, n´a rien à voir avec le nom λέξις, lexis qui signifie mot ; cf. lexique.

9. C. Müller, FHG ii p. 44, fr. 15.

10. Le classique attique est εἴληχα.

11. Nous y retrouvons le nom λόγχη, lonkhê

Posted in News and politics | Tagged , , | Leave a comment


Οι Ευρωπαίοι και πάλι ενώπιον της Ιστορίας

«Ενώ το αμερικανικό πνεύμα δείχνει σημεία κόπωσης και μαραζώνει τελματωμένο στο παρελθόν, ένα νέο ευρωπαϊκό όνειρο γεννιέται. Είναι το όνειρο που αρμόζει πολύ περισσότερο με το επόμενο στάδιο του ανθρώπινου ταξιδιού, το όνειρο που υπόσχεται να προσφέρει στην ανθρωπότητα την παγκόσμια συνείδηση που αντιστοιχεί στην όλο και πιο διασυνδεόμενη παγκόσμια κοινωνία… Το αμερικανικό όνειρο είναι σε μεγάλο βαθμό παγιδευμένο στο ένστικτο του θaνάτου».

 Jeremy Rifkin, Το ευρωπαϊκό όνειρο

Μια ανάσα μπροστά από τις ευρωεκλογές και το ερώτημα για το ‘που πάει η Ευρώπη’ παραμένει για τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού ακόμα αναπάντητο. Κι’ αυτό γιατί κανένας ευρωπαϊκός, ή εθνικός θεσμός δεν ασχολείται σοβαρά με τη σχετική ενημέρωση. Και επιπλέον γιατί, όλοι, οι πολιτικοί σχηματισμοί που συνωστίζονται για τους θώκους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συναγωνίζονται στην απόκρυψη του τι πραγματικά συμβαίνει στην Ευρώπη και προσπαθούν να αναδείξουν τους κομπάρσους ως πρωταγωνιστές της κρίσης και ως απειλή για τη δημοκρατία και την Ευρώπη.

Συγκεκριμένα οι ισχυροί πολιτικοί σχηματισμοί που διαχειρίζονται τις τύχες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης, για λογαριασμό του σκληρού πυρήνα του ευρωπαϊκού κεφαλαίου προσπαθούν να πείσουν το ευρωπαϊκό εκλογικό σώμα, ότι η ‘δημοκρατία’ στην Ευρώπη απειλείται από κάποια «ακραία και ευρωφοβικά» πολιτικά μορφώματα, τα οποία στην πραγματικότητα αποτελούν κατασκευάσματα των ίδιων εξουσιαστικών κέντρων που δημιουργούν, χρησιμοποιούν και καταστρέφουν πρωταγωνιστές και κομπάρσους αυτής της πολιτικής εξαπάτησης.

Για μια ακόμα φορά αποδείχνεται, ότι οι εκλογές, για τα πολιτικά, τοπικά και ευρωπαϊκά κόμματα που διεκδικούν να αναδειχτούν ως πολιτικοί διαχειριστές της οικονομικής εξουσίας του κεφαλαίου, αποτελούν ευκαιρία ενός θεατρικού ιδεολογικού διαγκωνισμού που αποδίδει τις ευθύνες της κρίσης στα εκάστοτε κυβερνητικά κόμματα, υποσχόμενα το καθένα για τον εαυτό του μια καλύτερη διαχείριση, ακόμα και μια “αριστερή διαχείριση” του κεφαλαίου, αποκρύπτοντας τη χρεοκοπία ολόκληρου του πολιτικού συστήματος της αστικής δημοκρατίας, η οποία αποτελεί την έκφραση της ιστορικής χρεοκοπίας του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και διανομής του πλούτου.

1.      Όταν στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, περίπου 27 εκατομμύρια καταγραμμένοι άνεργοι, από τα οποία περίπου 6 εκατομμύρια κάτω των 25 ετών και άλλα 50 περίπου εκατομμύρια απασχολούμενοι σε μερική ανασφάλιστη και κακοπληρωμένη απασχόληση, κάμποσα ακόμα εκατομμύρια εργάζονται σε συνθήκες παράνομης και συνεπώς ανασφάλιστης δουλείας.

Αλλά και οι ‘τυχεροί’, δηλαδή οι υπόλοιποι επισφαλείς Ευρωπαίοι εργαζόμενοι, εργάζονται με μείωση κατά 50% των αποδοχών τους και ταυτόχρονη αύξηση του χρόνου απασχόλησής τους, οπότε είναι προφανές πως στηνΕυρώπη των κεφαλαίων, δηλαδή του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής και διανομής του πλούτου επικρατεί ένας εργασιακός μεσαίωνας, ο οποίος, σύμφωνα και με την ομολογία του αρμόδιου για θέματα εργασίας επιτρόπου, Λάσλο Άντορ, αποτελεί για τους εργαζόμενους«πραγματικό κίνδυνο που τους κάνει να φοβηθούν την ίδια τη ζωή».

Κι’ όταν οι άνθρωποι αρχίσουν να φοβούνται για τη ζωή τους, επειδή η κοινωνία τους, με τη στενή και την ευρεία έννοια, δεν τους σέβεται και δεν τους προστατεύει, τότε κάποιοι αυτοκτονούν, άλλοι παρανομούν-εγκληματούν, άλλοι αναγκάζονται να επαναστατήσουν, άλλοι να ακολουθήσουν κάποιο μεσσία-φύρερ και οι υπόλοιποι να μοιρολατρούν και να προσεύχονται για μια θέση στην ψευδαίσθηση και για το μεγάλο και χωρίς γυρισμό ταξίδι στην παραίσθηση των τεχνητών και ψεύτικων παραδείσων.

2.      Όταν η οικονομική πολιτική, δομική και θεσμική αρχιτεκτονική και διαχείριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ιδιαίτερα της Ευρωζώνης οδηγεί στην αφαίμαξη της Εργασίας από το Κεφάλαιο με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να γίνονται άνεργοι και όλο και φτωχότεροι ενώ οι κεφαλαιοκράτες και οι πολιτικές γραφειοκρατίες τους να γίνονται όλο και πλουσιότεροι, τότε η ανησυχία, η διαμαρτυρία και η δυναμική αντίδραση των εργαζόμενων που τους οδηγεί σε σκεπτικισμό, σε άρνηση του συγκεκριμένου ευρωπαϊκού μοντέλου και συνακόλουθα σε ακραίες πολιτικές επιλογές δεν είναι από κάποια βλάβη του μυαλού τους, αλλά αποτελεί άμεση συνέπεια του τρόπου λειτουργίας της οικονομίας. Οπότε δεν ρωτάμε ποιος και για ποιο λόγο δημιούργησε τους ευρωσκεπτικιστές και πολύ περισσότερο δεν ρωτάμε για το ποιές δυνάμεις κατασκεύασαν και όπλισαν το ακροδεξιό παρακράτος, όπως κι’ αν λέγεται αυτό, που κάνει συνήθως τη βρώμικη δουλειά για λογαριασμό του κράτους και των αφεντικών του.

3.      Όταν ο τρόπος οικονομικής λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταστρέφει βίαια εκατοντάδες χιλιάδες μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, που ανταποκρίνονται κύρια στις τοπικές ανάγκες για αγαθά-αξίες χρήσης, προκειμένου να πλουτίσουν και να αισχροκερδήσουν δημιουργώντας συνθήκες εξάρτησης για τα βασικά αγαθά, πέντε-δέκα πολυεθνικές, τότε δεν ρωτάμε για ποιο λόγο έγιναν ευροφοβικοί εκατομμύρια οικογένειες και ευρωπαίοι Πολίτες.

4.      Όταν το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό κεφαλαιοκρατικό μοντέλο είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί με τρόπο που να δημιουργεί ασφυκτικά ελλείμματα στον Ευρωπαϊκό Νότο και να συσσωρεύει σχολάζοντα πλεονάσματα στο Βορά, τότε μπορούμε να μιλάμε για έναν ακήρυκτο, αλλά φανερό καταστροφικό εμφύλιο οικονομικό πόλεμο στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ένας πόλεμος που στην ουσία και με τη βοήθεια της διαπλοκής καταστρέφει τις τοπικές δομές της οικονομίας με καταχρηστικούς τοκογλυφικούς δανεισμούς που λεηλατούν τις τοπικές οικονομίες και κοινωνίες και ρίχνουν στην εξάρτηση τη μια μετά την άλλη τις μικρές χώρες.

Ένας πόλεμος που υπονομεύει το όραμα της σύγκλισης των οικονομιών και κοινωνιών της Ένωσης και θρυμματίζει κυριολεκτικά το όραμα των ιδρυτών της να βάλουν τέρμα στην καταστροφική πολεμική μανία των εθνικισμών και να ανοίξουν το δρόμο για την ισότιμη συνεργασία, για την πανευρωπαϊκή ειρήνη και για την καθολική ευημερία των λαών της Ευρώπης, με στρατηγικό στόχο τις Ενωμένες Πολιτείες της Ευρώπης, ως καταλύτη για την πρόοδο με στόχο την παγκόσμια οικονομική σύγκλιση, συνεργασία και ειρήνη. Έτσι όμως αντιλαμβανόμαστε ότι οι σχεδιαστές αυτής εμφυλιοπολεμικής οικονομικής πολιτικής και πρακτικής είναι και οι συνειδητοί δημιουργοί της κοινωνικής και της περιφερειακής ανισότητας που γεννάει τη διχόνοια, το ρατσισμό, τον εθνικισμό και τα φασιστικά μορφώματα, για να συσσωρεύει πλούτο σε μια απείρως μικρή, αλλά άπειρα χυδαία ολιγαρχία.

5.      Όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση ταυτίστηκε σε όλη τη μέχρι τώρα διαδρομή της με την πολιτική και τα συμφέροντα του αμερικανικού ιμπεριαλισμού και πρωταγωνιστεί ως ‘γερμανική Ευρώπη’ στο σχέδιο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, σε βάρος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, αντί να χαράξει τη δική της ανεξάρτητη πορεία που, θα ξεπερνά την καπιταλιστική αγκύλωση της ιστορίας, τότε είναι προφανές πως η ευρωφοβία, η αμφισβήτηση των πολιτικών κομμάτων και της αστικής δημοκρατίας γίνεται αναπόφευκτη. Είναι προφανές ότι η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό καθηλώνει τον ανθρώπινο πολιτισμό σε μεσαιωνικές συνθήκες και απειλεί την ενότητα και την αυτόνομη εξέλιξη της Ευρώπης.

Αντίθετα η Ευρώπη έχει ιστορικές αγωνιστικές παραδόσεις, αλλά και όλες τις δυνατότητες να αξιοποιήσει τις σύγχρονες επιστήμες και την δυναμική τεχνολογία για να μην υπάρχουν αφεντικά και δούλοι, αλλά αταξικές δομές της κοινωνίας και ένας οικουμενικός ουμανιστικός πολιτισμός δομημένος πάνω στην ανθρωπιστική φιλοσοφία του «πάντων πραγμάτων μέτρον άνθρωπος» και συνεπώς οι άνθρωποι πάνω από το κέρδος. Κι’ όταν τα πολιτικά προγράμματα των πολιτικών κομμάτων αποτελούν συγχωροχάρτια για το καπιταλιστικό σύστημα και αναλώνονται σε ιδεολογικές αλχημείες και ανεφάρμοστες προτάσεις και σε φλύαρες υποσχέσεις για μεταρρυθμίσεις-γιατροσόφια, τότε ξέρουμε πως απειλή για τη δημοκρατία είναι όλος ο πολιτικός θίασος, με πρωταγωνιστές και κομπάρσους πότε τους πολιτικούς, πότε τους κολονέλους και πότε τους φασίστες.

6.      Όταν ο καπιταλισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης πάει χέρι-χέρι με τα σκοταδιστικά ιερατεία και αφήνει την ενημέρωση των Ευρωπαίων Πολιτών στα χέρια των ιδιωτικών ΜΜΕ και των προπαγανδιστικών μηχανισμών, τότε δεν μπορούμε να δεχτούμε, ότι η έλλειψη ενημέρωσης για την Ευρώπη και την κοινή πορεία της είναι τυχαία και αθέλητη, γιατί είναι προφανές ότι η οικονομική ολιγαρχία, ως πρωτογενής εξουσία και κατ’ εντολήν της και η πολιτική, ως δευτερογενής, εκτελεστική εξουσία προτιμούν ένα μη-ενημερωμένο, χειραγωγήσιμο οπαδό από ένα ενημερωμένο Πολίτη που θα μπορεί να δει κάτω από την επιφάνεια των νοσηρών φαινομένων, να βρει την αιτία τους και να ξέρει τι πρέπει να κάνει για τη θεραπεία τους. 

Εύλογο είναι, τώρα, το ερώτημα, αφού το όραμα των ιδρυτών της κοινής ευρωπαϊκής πορείας ήταν υποτίθεται διαφορετικό, τότε γιατί φτάσαμε στη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση και στην Ευρωζώνη; Τι πήγε στραβά και η Ευρώπη ξαναβρίσκεται σε συνθήκες ανάλογες των αρχών του 20ου αιώνα που την απειλούν με αποσύνθεση, για λογαριασμό όσων ονειρεύονται ένα τέταρτο Ράιχ και μια παγκόσμια ηγεμονία;

Η απάντηση είναι ότι, ο σχεδιασμός της κοινής ευρωπαϊκής πορείας, δεν ξεκίνησε από το κοινό όραμα των ευρωπαϊκών λαών για μια ενωμένη Ευρώπη της προόδου, της ειρήνης, της συνεργασίας και της ευημερίας, αλλά από την ανάγκη εξουδετέρωσης του ανταγωνισμού μεταξύ το γαλλικού και του γερμανικού κεφαλαίου, προκειμένου να βελτιώσουν τη θέση τους στην παγκόσμια αγορά και να καταληστέψουν τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και τις μικρές και φτωχές χώρες του Νότου και της Περιφέρειας.

Χαρακτηριστική είναι η σχετική αναφορά στη διακήρυξη της 5ης Μαΐου 1950, του τότε υπουργού εξωτερικών της Γαλλίας Rober Schuman: “Η συσπείρωση των ευρωπαϊκών κρατών απαιτεί να εξαλειφθεί η προαιώνια αντίθεση μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας (…).

Η από κοινού διαχείριση της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα θα εξασφαλίσει άμεσα την εγκατάσταση κοινών βάσεων οικονομικής ανάπτυξης, πρώτου σταδίου της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας και θα αλλάξει την μοίρα περιοχών, οι οποίες από μακρού προορίζονται για την κατασκευή πολεμικών όπλων, υπήρξαν δε και τα πιο σταθερά θύματα των τελευταίων (…).

Η αλληλεγγύη που θα δημιουργηθεί στην παραγωγή θα καταδείξει ότι κάθε πόλεμος μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας καθίσταται όχι μόνον αδιανόητος αλλά και υλικά αδύνατος“.

Αν και αυτή η διατύπωση, υπαγορευμένη από τον Jean Monnet, που ήταν και έμπορος όπλων, αλλά και οραματιστής της κεφαλαιοκρατικής γαλλογερμανικής συμμαχίας, αποκαλύπτει ότι ο στόχος αυτής της συμμαχίας, ήταν η καπιταλιστική ανασυγκρότηση και η κοινή ηγεμόνευσή της στην Ευρώπη, ιδέα που ξεκίνησε, ως κοινοπραξία Άνθρακα και Χάλυβα.

Σύντομα αποδείχτηκε ότι δεν ήταν αρκετή και γι’ αυτό εξελίχθηκε στην ΕΟΚ, που μετασχηματίστηκε στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες, οι οποίες μετεξελίχτηκαν στη σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση. Η οποία, όμως εξαιτίας του σχεδιασμού της στη βάση της οικονομικής ισχύος έχει εκτροχιαστεί από το κοινό ευρωπαϊκό όραμα των λαών για μια Ευρώπη της προόδου, της ειρήνης, της δημοκρατίας και της ευημερίας[1], σε μια γερμανική Ευρώπη, με αποτέλεσμα την ανάπτυξη κεντρόφυγων δυνάμεων που απειλούν την ίδια την ύπαρξή της.

Ένας ακόμα λόγος του κακού σχεδιασμού της ευρωπαϊκής ενότητας είναι ότι αυτός έγινε καθ’ υπόδειξη του Jean Monnet, και σε αντίθεση με τον Ντε Γκωλ, σύμφωνα με την οποία «η Ευρώπη πρέπει να γίνει μια κοινωνία που να διατηρεί στενούς δεσμούς με την Αμερική»[2].

Δηλαδή, η Ευρωπαϊκή Ένωση έγινε τα πλαίσια της ψυχροπολεμικής ΝΑΤΟϊκής λογικής του αναχώματος απέναντι στη Σοβιετική Ένωση. Μια λογική που υπαγορεύτηκε από τα συμφέροντα του κεφαλαίου γενικότερα, με τον εύσχημο τίτλο της «οικονομίας της ελεύθερης αγοράς» και του αμερικανισμού, δηλαδή του σχεδιασμού της παγκόσμιας αμερικανικής ηγεμονίας ειδικότερα, άμεσος εκφραστής της οποίας έγινε το ‘Ηνωμένο Βασίλειο’ με την είσοδό του, το 1969, στην ΕΟΚ και παρά τις αντιρρήσεις του Ντε Γκωλ που το θεωρούσε ως το ‘δούρειο ίππο’ των αμερικανικών συμφερόντων. Αλλά τελικά η γερμανική οικονομική ισχύς αφαίρεσε από τη Γαλλία την ικανότητα του συνεταίρου στη διαχείριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από το Ηνωμένο Βασίλειο το ρόλο του τοποτηρητή των αμερικανικών συμφερόντων, αναλαμβάνοντας η ίδια και αυτό το ρόλο με αποτέλεσμα η Γερμανία να καταφέρει με την οικονομική ισχύ αυτό που δεν κατάφερε με τα όπλα και τα κρεματόρια στον 2ο παγκόσμιο πόλεμο, δηλαδή, να κατακτήσει την Ευρώπη.

Για την επιτυχία αυτής της επιλογής, φορτώθηκαν οι αιτίες του 2ου παγκόσμιου πολέμου στον αχυράνθρωπο του κεφαλαίου τον Άντολφ Χίτλερ και στο πρώτο και μεγαλύτερο θύμα του τον γερμανικό λαό τον ίδιο, όπως αργότερα και ο εκτροχιασμός της Οκτωβριανής επανάστασης φορτώθηκε, όχι στην κρατικοκαπιταλιστική εξουσιαστική αρχιτεκτονική της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά στο δημιούργημά της το Στάλιν και στους σοβιετικούς λαούς, με στόχο και αποτέλεσμα την αθώωση του μανιακού κεφαλαίου και στις δυό εκδοχές του, του ατομικού, του συλλογικού ή του κρατικού καπιταλισμού, που από τη φύση του παράγει πολέμους, φτώχεια, δυστυχία και βαρβαρότητα.

Είναι, λοιπόν, δεδομένο ότι η σημερινή κατάσταση της Ευρώπης οφείλεται στον κακό σχεδιασμό μιας καλής ιδέας, γιατί η ιδέα της ενότητας των λαών είναι καλή σε αντίθεση με την ενότητα του κεφαλαίου, κι’ αυτό γιατί οι σχεδιαστές λειτούργησαν ως οπαδοί μιας ταξικής ιδεολογίας και αντικειμενικά, ως όργανα του κεφαλαίου και όχι ως εκφραστές των ευρωπαϊκών λαών.

Δεδομένο είναι επίσης ότι αν οι σχεδιαστές της είχαν επιδιώξει την συμμετοχή όλων των χωρών, αλλά και των Πολιτών της Ευρώπης, αυτός ο σχεδιασμός θα ήταν πολύ διαφορετικός και πιθανότατα σήμερα δεν θα βρισκόμασταν στη θέση που βρισκόμαστε.

Γ’ αυτό είναι ίσως η ευκαιρία να ξαναγυρίσουμε στις απαρχές της ιδέας της Ενωμένης Ευρώπης και μάλιστα σ’ εκείνες που είχαν ως αφετηρία την ιδέα της κοινωνικής ισότητας, της ελευθερίας, της ειρήνης, της δημοκρατίας και της καθολικής ευημερίας και όχι σ’ εκείνες που επιδίωξαν με τα όπλα, όπως λ. χ., ο Attila, (406453), ο Καρλομάγνος (768–814), ο Ναπολέοντας (1769-1821) και…, ο Χίτλερ (1889-1945), την ‘ένωση της Ευρώπης’, με τους Ευρωπαίους υπόδουλους του ενός ή του άλλου κατακτητή.

Σ’ αυτή την αναζήτηση θα συναντήσουμε, ενδεικτικά, τον Σαιν Σιμόν, (1760-1825), τον Ιωάννη Καποδίστρια, (17761831), τον Giuseppe Mazzini, (1805-1872), τον Βίκτωρα Ουγκώ, (1802-1885), τον Καρλ Μαρξ (1818-1883)και πολλούς άλλους μεταγενέστερους που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο μίλησαν ή έδρασαν για την ιδέα της ενωμένης δημοκρατικής Ευρώπης των λαών και όχι των καταπιεστικών κρατικών, κεφαλαιοκρατικών και εθνικιστικών εξουσιών.

Δεδομένο είναι ακόμα, ότι η χρεοκοπία του καπιταλισμού τον οδηγεί αναπόφευκτα:

  • σε σκλήρυνση της εξουσίας του κεφαλαίου πάνω στις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού μέσω μιας απάνθρωπης αναδιάρθρωσης των εργασιακών σχέσεων με μοντέλο την κινεζοποίηση της Εργασίας[3] για την περαιτέρω απομείωση της αμοιβής της εργασίας,
  • σε καταστροφή του τομέα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την ακόμα μεγαλύτερη συγκέντρωση και συγκεντροποίηση του κεφαλαίου,
  • σε μικρούς και μεγάλους καταστροφικούς πολέμους με σκοπό να ¨αναλάβουν οι πολυεθνικές εταιρείες του την ανασυγκρότηση των καταστραμμένων χωρών και να ελέγξουν τους φυσικούς πόρους και τις πλουτοπαραγωγικές πηγές τους, προκειμένου να ξαναβγεί από την κρίση στασιμότητας, αλλά και
  • σε αναστολή της λειτουργίας της αστικής δημοκρατίας και συνεπώς τον υποχρεώνει να στραφεί προς την κατεύθυνση ενός παγκόσμιου φασισμού και γι’ αυτό ξαναδημιουργεί παντού ακροδεξιές οργανώσεις που θα εκτελέσουν την αστική δημοκρατία, αν η ιστορική μνήμη των λαών της Ευρώπης δεν γίνει δύναμη ανατροπής αυτής της νέας εκτροπής προς τη βαρβαρότητα, με κατεύθυνση την άμεση δημοκρατία σε τοπική, περιφερειακή, εθνική, ευρωπαϊκή και οικουμενική κλίμακα.

Τέλος δεδομένο είναι και το γεγονός πως οι δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού παλεύουν από την αρχή της αθέτησης από τον καπιταλισμό των βασικών δεσμεύσεών του για ισότητα, ελευθερία και αδελφότητα, για ένα άλλο κοινωνικό σύστημα, για έναν άλλο τύπο κοινωνίας, όπως αυτό κατατέθηκε με αγώνες και με τη μορφή της κομμούνας, των κοινοτήτων και των συμβουλίων στη γαλλική, στην αμερικανική και στη ρώσικη επανάσταση.

Μια διαδικασία που μετά από την εξουσιαστική εκτροπή της Οκτωβριανής επανάστασης, εκφράστηκε με τις Συμβουλιακές Δημοκρατίες στην Κούβα (1925), στη Γερμανία (1920), στην Ιταλία (1922), στην Ουγγαρία (1956) και σε πολλές άλλες χώρες και συνεχίζει να διαμορφώνει τα νέα κοινωνικά κινήματα που εκφράζουν την απευθείας και χωρίς κομματικούς διαμεσολαβητές, στροφή και παρέμβαση των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού στις οικονομικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και πολιτισμικές δομές της κοινωνίας με στόχο να διαμορφώσουν ένα καλύτερο κόσμο μέσα στον κόσμο που θέλουν να ανατρέψουν.

Αν αυτές οι διαπιστώσεις είναι σωστές, τότε και με αφορμή τις επικείμενες ευρωεκλογές της 25ης Μαΐου 2014, είναι ανάγκη να συμφωνήσουμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, αν θέλει να σωθεί, τότε πρέπει άμεσα να βρεθεί τρόπος να τεθεί σε κίνηση ο σταδιακός επανασχεδιασμός της πάνω στις παρακάτω βασικές αρχές:

  • Για να αλλάξει η αρχιτεκτονική φιλοσοφία και δομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να αλλάζει ταυτόχρονα και η αρχιτεκτονική δομή της ευρωπαϊκής κοινωνίας, με πρωταγωνιστές τις δυνάμεις της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού.
  • Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμα και στη σημερινή της μορφή, αποτελεί μια κατάκτηση των λαών της Ευρώπης και συνεπώς η υπεράσπιση της διατήρησής της και η μετεξέλιξής της από Ευρώπη των κεφαλαίων σε Ευρώπη των αυτοδιευθυνόμενων κοινωνιών πρέπει να ενισχυθεί με τους αγώνες, ακόμα και με την ψήφο όλων των Ευρωπαίων πολιτών, καταδικάζοντας κάθε προσπάθεια υπονόμευσης και διάλυσής της, γιατί κάτι τέτοιο θα μας γύριζε στους αιματηρούς εφιάλτες του 19ου και του 20ου αιώνα και θα έδινε τη δυνατότητα στους επίδοξους κοσμοηγεμόνες να ξαναρημάξουν την Ευρώπη και να ματαιώσουν την δυναμική της να εξελιχθεί και πάλι σε ανατροπέα νεοσκοταδιστικών και αντικοινωνικών φασιστικών δυνάμεων.
  • Άμεση απομάκρυνση από τη στρατηγική του αμερικανισμού[4] για την ακύρωση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης που πολτοποιεί οικονομίες, κοινωνίες και πολιτισμούς για το θρίαμβο της ‘μοναδικής λογικής’ του αμερικανικού τρόπου ζωής.
  • Άμεση ανατροπή της στρατηγικής του ‘νεογερμανισμού’[5] που εμποδίζει την σύγκλιση των οικονομιών και των κοινωνιών στην προοπτική της ομοσπονδοποίησης των χωρών και των λαών της Ευρώπης, γιατί είναι ακριβώς αυτή η σύγκλιση είναι που θα φέρει κοντά τους λαούς της Ευρώπης σε σχέση εγγύτητας και αλληλεγγύης και θα τους καταστήσει ικανούς να διαμορφώσουν κοινές ιδέες, κοινούς αγώνες και κοινή προοπτική.
  • Άμεση συνεννόηση και χωρίς ηγεμονισμούς με τις γειτονικές ασιατικές και με τις αραβικές χώρες για μια αμοιβαία συνεργασία στα πλαίσια μιας νέας συνθήκης κοινής άμυνας απέναντι σε κάθε δύναμη που επιβουλεύεται τον πλούτο της ευρύτερης περιοχής και θέτει σε κίνδυνο την ελευθερία των λαών της.
  • Σταδιακή απομάκρυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας από τους καπιταλιστικούς θεσμούς και τις δομές που διαμορφώνουν οικονομικές, κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες, με ταυτόχρονη ενίσχυση κοινωνικών και συνεταιριστικών πρωτοβουλιών για την ανάπτυξη αυτοδιαχειριζόμενων ολοκληρωμένων τοπικών οικονομικών δραστηριοτήτων, με στόχο την ελαχιστοποίηση της εμπορευματικής εξάρτησης και την μεγαλύτερη δυνατή τοπική και ευρωπαϊκή αυτάρκεια από βασικά αγαθά και υπηρεσίες.
  • Την σταδιακή ενεργειακή απαγκίστρωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τα ορυκτά καύσιμα και τις αμερικάνικες πολυεθνικές εταιρείες που χρησιμοποιούν την ενέργεια ως όπλο εξάρτησης και υποταγής, με ταυτόχρονη αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και της σύγχρονης τεχνολογίας για συνδυασμένη παραγωγή από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, άφθονης, φτηνής, καθαρής και ακίνδυνης υδρογονοενέργειας[6], που θα αλλάξει το παραγωγικό προφίλ και το καταναλωτικό μοντέλο της ευρωπαϊκής οικονομίας και θα ξαναφέρει την Ευρώπη στην κορυφή των εξελίξεων και της προόδου, καθιστώντας την ελπίδα για ολόκληρη την ανθρωπότητα.
  • Την ενίσχυση διαμόρφωσης θεσμών Κοινωνικής Οικονομίας και τη μετακίνηση της οικονομικής δραστηριότητας από την παραγωγή όπλων, μέσων και υπηρεσιών εξουσίας προς τη συνεταιριστική παραγωγή[7] και τη διευκόλυνση γενικευμένης κλίμακας δομών οικονομικής αυτοδιαχείρισης, κοινωνικής αυτοδιεύθυνσης και δομών άμεσης τοπικής δημοκρατίας, με προοπτική την αταξική κοινωνία[8] σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
  • Την οργάνωση της οριζόντιας αλληλέγγυας διασύνδεσης των τοπικών άμεσων δημοκρατιών σε περιφερειακή, εθνική και ευρωπαϊκή κλίμακα για την γονιμοποίηση κοινής ευρωπαϊκής συνείδησης και ταυτότητας στη βάση των αρχών και των αξιών του οικουμενικού Ουμανισμού.

Κάτω από τις σημερινές συνθήκες ηγεμόνευσης του θεοκρατικού σκοταδισμού και της αστικής εξουσιαστικής ιδεολογίας όλων των αποχρώσεων, που έχουν ως αποτέλεσμα τη μοιρολατρία και την πολιτική παραπλάνηση μεγάλου τμήματος των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού, όλα αυτά φαντάζουν ως ουτοπίες και συνεπώς δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν από τις πολιτικές δυνάμεις που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ταυτίζονται με το καπιταλιστικό σύστημα. Με όλα αυτά μπορούμε να καταλήξουμε σε ένα τελικό συμπέρασμα:

Ο καπιταλισμός, που κρύβεται πίσω από θολές ιδεολογίες, σκοτεινούς μύθους και τις καινούργιες τραπεζόμορφες, απρόσωπες τάχα, θεότητες, τις λεγόμενες “αγορές”, είναι ο μοναδικός εχθρός της Ευρώπης και της Ανθρωπότητας, από τον οποίο οι κοινωνίες, η Ευρώπη και η Ανθρωπότητα μπορεί και πρέπει να απελευθερωθούν στηριζόμενες στην κοινωνικοποίηση της επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά χρήσιμης γνώσης, αποκλειστικό έργο των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού και κανενός μεσσία ή κάποιας υποτίθεται ‘αριστερής’ πρωτοπορίας[9].
Με τον αγώνα όσων έχουν συνειδητοποιήσει την αναγκαιότητα της ανατροπής του κεφαλαιοκρατικού τρόπου παραγωγής και διανομής του πλούτου και προσπαθούν να ανοίξουν το δρόμο για ένα καλύτερο κόσμο, διαμορφώνονται νέες κοσμοθεωρητικές αντιλήψεις, κοινωνικές-πολιτικές συνειδήσεις, κινήματα και δομές κοινωνικής ισότητας και αλληλεγγύης.

Διαμορφώνονται τα κύτταρα και οι ελπίδες του νέου κόσμου, απαλλαγμένου από σκοταδιστικές αυταπάτες και εξουσιαστικές ιδεολογίες που θα απαλλάξουν σταδιακά την ανθρωπότητα από την καπιταλιστική βαρβαρότητα, για να αποκτήσει νόημα αυτό το θαυμάσιο φαινόμενο της ανθρώπινης ζωής, ως η μοναδική συνείδηση αυτού του αναρχοατελεύτητου και εκπληκτικού σύμπαντος.
Περιθώρια για άλλες νεοφιλελεύθερες, σοσιαλδημοκρατικές και τριτοτεταρτοδιεθνιστικές ψευδαισθήσεις δεν υπάρχουν. Η Ευρώπη και η ανθρωπότητα γενικά κινδυνεύουν από τη συνέχιση της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και μπορούν να σωθούν μόνο από τις δυνάμεις της Εργασίας της Επιστήμης και του Πολιτισμού με πρόταγμα την Άμεση Δημοκρατία και την Αταξική Κοινωνία στην προοπτική ενός Οικουμενικού Ουμανιστικού Πολιτισμού[10].

Κώστας Λάμπος
Αθήνα, 30 Απρίλη 2014

Αναγκαία Διευκρίνιση:

Από την Αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Αθήνα κλήθηκα, ως Blogger, να συμμετάσχω στη συζήτηση που έγινε σήμερα στα γραφεία της στο κέντρο της Αθήνας. Έκρινα την πρωτοβουλία θετική και ανταποκρίθηκα με τη βεβαιότητα πως ο διάλογος δεν έβλαψε ποτέ κανέναν εκτός από τους σκοταδιστές και τους εξουσιαστές και με την ελπίδα ότι θα υπάρξει ελεύθερος και γόνιμος διάλογος, Και πράγματι ο διάλογος ήταν ελεύθερος, όσο για τη γονιμότητά του, αυτό θα κριθεί στη συνέχεια και από το αποτέλεσμα και δηλώνω αισιόδοξος.

Το θέμα συζήτησης ήταν: “Απειλές κατά της Δημοκρατίας στο δρόμο προς τις εκλογές: Η αναζήτηση μιας νέας αφήγησης για την Ευρώπη”.Δηλωμένος στόχος της αντιπροσωπείας ήταν “να αναδειχθεί το φλέγον ζήτημα της ανόδου ακραίων και ευρωφοβικών στοιχείων…”.

Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε με αφορμή αυτή την πρόσκληση και ως συμβολή στο σχετικό διάλογο. Σύντομη περίληψή του παρουσιάστηκε στη σημερινή (30.04.2014) συζήτηση.

Με αφορμή αυτή τη συζήτηση, Η Πρωτοβουλία Διαλόγου για την Άμεση Δημοκρατία και τον Ουμανισμό, θα κάνει τις προσεχείς μέρες σχετικό αφιέρωμα στον ιστοχώρο της, στο οποίο θα συμπεριλαμβάνονται το κείμενο της αντιπροσωπείας, το παρακάτω κείμενο και όσα άλλα αγγίζουν την ουσία του θέματος, με τη βεβαιότητα ότι μας αφορά, θα έλεγα μας “καίει” όλους και με την ελπίδα πως αυτή η συζήτηση, θα μας οδηγήσει σε υπεύθυνες επιλογές. Η συμμετοχή είναι ελεύθερη και η διατύπωση γνώμης δεν προεγκρίνεται ούτε και λογοκρίνεται. Κρίνεται όμως και μάλιστα αυστηρά από τους συνομιλητές και τους αναγνώστες μας.
Διευκρίνηση 2η:

Πριν ξεκινήσω την τοποθέτησή μου θα παρακαλούσα να μου επιτρέψετε να ξεκαθαρίσω μερικές έννοιες, προκειμένου να συνεννοηθούμε καλύτερα:

Πρώτο: Η Δημοκρατία, ακόμα και αυτή η υποψία δημοκρατίας, η αστική δημοκρατία δεν απειλείται από εκλογικές διαδικασίες και την ψήφο των Πολιτών, όσο και παραπλανημένοι να είναι, αφού δημοκρατία χωρίς ψηφοφορίες του Δήμου δεν υπάρχει. Άλλωστε γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο υπάρχουν οι εκλογές, επειδή οι εκλογές δεν απειλούν την αστική Δημοκρατία και το οικονομικό σύστημα που αυτή εκφράζει, γιατί αν οι εκλογές αποτελούσαν απειλή θα τις είχε καταργήσει ο καπιταλισμός, όπως έλεγε και η φιλόσοφος Emma Goldman.

Δεύτερο: Ο όρος “ακραία στοιχεία” είναι αυθαίρετος και παραπλανητικός, γιατί αν δεν ορίζεται επακριβώς σε σχέση με ποιόν και με τι είναι ακραία, δηλαδή απειλητικά, τότε αυτή η ασάφεια αφήνει περιθώρια να θεωρηθούμε όλοι μας ακραίοι για τους άλλους και εναντίον όλων. Εκτιμώ όμως ότι ο συντάκτης ήθελε να μιλήσει για “ακροδεξιά στοιχεία”.

Όμως τα “ακροδεξιά στοιχεία” δεν φυτρώνουν ξαφνικά την άνοιξη και χωρίς αιτία, αλλά κλώθονται και γεννούνται στην καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος και από συγκεκριμένα αντικοινωνικά συμφέροντα για να κάνουν ως παρακράτος τις βρώμικες δουλειές για λογαριασμό των δημιουργών τους και του κράτους, οπότε έχουμε να κάνουμε με το “αυγό του φιδιού” και το πρόβλημά μας, πέρα από το αυγό, θα πρέπει να γίνει το ίδιο το “φίδι”, που κάθε φορά που ζορίζεται γεννοβολάει εδώ κι’ εκεί “ακροδεξιά στοιχεία” και φασιστικές θηριωδίες με τα γνωστά και από την πρόσφατη ιστορία ολοκαυτόματα σε βάρος της Ανθρωπότητας και του ανθρώπινου πολιτισμού.

Τρίτο: Ο τρόπος παρουσίασης του χαρακτηρισμού “ευροφοβικός”, δίπλα από τον όρο “ακραία στοιχεία”,είναι αρνητικά φορτισμένος και θα μπορούσε να εκληφθεί ως συνώνυμο του “αντιευρωπαϊστής”, δηλαδή ως εχθρός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνήθως ο χαρακτηρισμός “ευροφοβικός”, αναφέρεται και ως ευρωσκεπτικιστής, αλλά κατά τη γνώμη μου αυτό δεν είναι αρνητικό, αλλά θετικό, γιατί σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος Πολίτης δείχνει ενδιαφέρον για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά αυτή δεν ανταποκρίνεται στο βαθμό που οφείλει, γιατί οι προτεραιότητές της είναι τα συμφέροντα των λίγων, που συνοδεύονται από περιφρόνηση για τους πολλούς Ευρωπαίους Πολίτες.

Θα πρόσθετα μάλιστα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, για να γίνει καλύτερη και να ανταποκρίνεται στα οράματα όλων των Ευρωπαίων Πολιτών χρειάζεται περισσότερο και περισσότερους “ευρωφοβικούς” και “ευρωσκεπτικιστές” και πολύ λιγότερο και λιγότερους ευρωθεολόγους καιευροληγούρηδες, γιατί η άκριτη αγάπη τους για την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετίζεται αποκλειστικά με το ατομικό συμφέρον συμφέρον τους και για τους ευρωγραφειοκράτες με τη θεσούλα τους, που αν τα χάσουν εξελίσσονται σε θανάσιμους εχθρούς της.

Τέταρτο: Συμφωνώ απόλυτα με την αναγκαιότητα μιας νέας αφήγησης για την Ευρώπη, υπό τον όρο ότι δεν θα πρόκειται για ένα ακόμα μύθο με στόχο την ωραιοποίηση της σημερινής κατάστασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά για ένα καινούργιο όραμα που θα συνθέτει αρμονικά, δυναμικά και προοπτικά τα οράματα των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού των χωρών της Ευρώπης και κατ’ επέκταση θα ενισχύει την Ευρωπαϊκή Ένωση υπέρ της ανθρωπότητας ολόκληρης,

[1] Λάμπος Κώστας, Κοινωνική διάσταση του ΕΟΚικού Νότου και τα καθήκοντα των ευρωπαϊκών Συνδικάτων. Πρόταση για μια ευρωπαϊκή στρατηγική των Δυνάμεων της Εργασίας, ΕΞΟΡΜΗΣΗ της 19.7.1987.
[2] Βλ. Μαραγκού-Δρυγιαννάκη Σπάρτη, Ζαν Μοννέ. Ο μεγάλος οραματιστής της Ενωμένης Ευρώπης,
[3] Λάμπος Κώστας, Κιναζισμός: Το ανώτερο στάδιο του πλιατσικοκαπιταλισμού, ή το πισωγύρισμα στο κατώτατο στάδιο του πολιτισμού; ΠΟΛΙΤΕΣ, τεύχος 21, Δεκέμβρης 2010.
[4] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Αμερικανισμός και παγκοσμιοποίηση. Οικονομία του Φόβου και της Παρακμής, ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ, Αθήνα 2009.
[5] Λάμπος Κώστας, Νεογερμανισμός. Ο νέος εφιάλτης της Ευρώπης; ΠΟΛΙΤΕΣ, τεύχος 35/Φεβρουάριος 2012 και 36/Μάρτιος 2012.
[6] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Ποιος φοβάται το υδρογόνο; ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013. Βλέπε ακόμα , Rifkin Jeremy, Η οικονομία του υδρογόνου. Η δημιουργία του παγκόσμιου ενεργειακού ιστού και η ανακατανομή της εξουσίας στη Γη. Η επόμενη μεγάλη οικονομική επανάσταση, Λιβάνης, Αθήνα 2003.
[7] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Συνεταιρισμοί και Ανάπτυξη, ΔΑΡΔΑΝΟΣ, Αθήνα 2000.
[8] Βλέπε, Λάμπος Κώστας, Άμεση Δημοκρατία και Αταξική Κοινωνία. Η μεγάλη πορεία της ανθρωπότητας προς την κοινωνική ισότητα και τον ουμανισμό, ΝΗΣΙΔΕΣ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2012, καθώς και: Κώστας Λάμπος, Αταξική Δημοκρατία και Οικουμενικός Ουμανισμός στον 21ο αιώνα, στο συλλογικό τόμο: Η Άμεση Δημοκρατία στον 21ο αιώνα. Αναζητώντας την ουσία πέρα από ιδεολογίες και μύθους, ΝΗΣΙΔΕΣ, Θεσσαλονίκη 2013.
[9] Κώστας Λάμπος, Αριστερή διαχείριση του καπιταλισμού ή αυτοδιαχείριση της αριστερής κοινωνίας; ΠΟΛΙΤΕΣ, τεύχος Ιούνη 2012.
[10] Κώστας Λάμπος, Από τον ευρωπαϊκό Ουμανισμό, στην καπιταλιστική βαρβαρότητα ή στον Οικουμενικό Ουμανισμό; MONTHLY REVIEW, τεύχος Ιούνη 2009.

Posted in News and politics | Tagged , , , , , , | Leave a comment


(being continued from 6/10/13)

4. Finlay’s History of Greece BC 146 – AD 1864

Finlay opened his History with the clearest possible statement of what I have
called his ‘dual perspective’ on Greek history:

“The history of Greece under foreign domination records the degradation  and the calamities of the nation which attained the highest degree of  civilization in the ancient world. [But] Two thousand years of suffering have
not obliterated the national character, not extinguished the national  ambition.”17
We hear the almost apologetic tone for taking an interest in Greece in  her later periods. The shadow of the “civilization” of the classical period always  lingers, against which all other periods represent “degradation”. Nevertheless,
Finlay was determined that even the “calamities” of two millennia had not  destroyed his subject – the Greek ‘nation’, specifically, and its “national  character”.
Finlay’s conception of the classical period, from which his tale of  “degradation” and “calamities” unravels, is clarified by comments made in his  History and in the notebooks now preserved in his archive. It had much in  common with that of other British thinkers in the nineteenth century. He  shared the idealization of classical Athens’ ‘great individuals’,18 and admired the  broad basis of her culture (which he explicitly contrasted with modern  society)19 and the ‘educative’ nature of her public assemblies.20 He also shared the view that ancient Athens had been a society based overwhelmingly on the productive labour of slaves, one in which there was “a constant enmity between  the rich and the poor”.21
‘Decline’ from this idealized classical past set in, he said in the History, after  Plato and Aristotle.22 However, the nature of this decline is more strikingly illuminated by a comment made in some unbound papers in his archive:
[…] We must also remember that the history of Greece is the history of  a declining nation in morals and politics. The decline commenced at  the period when history began to be written. The period of true  greatness of the greek nation precedes history. We know little of the  time when the greeks filled the Mediterranean and the Black Sea with  their colonies. We know nothing of the causes which led to the rapid  increase of the greek race. The light of history falls strongly only on the
causes of Hellenic decline.23

It is important to bear in mind when reading the remorseless tale of ‘decline’ that Finlay unfolds in his History that he in fact envisages not only a general  decline from the classical past but an even more monumental fall from grace,
as shown here.
However, it is crucial that Finlay did not offer a straightforwardly linear  picture of decline. Within the overall framework, periods of rise and fall were  envisaged. For instance, within the ‘Byzantine’ period, which he conceptualized  as 716-1204 AD, Finlay argued that the iconoclast era had offset decline by “the  moral vigour developed in society” and a series of able sovereigns who
attempted to restore national prosperity. This period (716-867 AD) was  followed by the Byzantines’ “highest pitch of external power and internal  prosperity”, 867-1057 AD, after which followed “the true period of the decline  and fall of the Eastern Empire”, 1057-1204 AD.24 The centuries from the fourth  Crusade to the fall of Constantinople were, he thought, utterly abject, with
final collapse apparent in the Ottoman period, its indignity epitomized, for  him, by the janissary system. Finally, the Revolution and the modern period  showed signs of ‘regeneration’ – though all too slow and beset with corruption,
in Finlay’s opinion.
It was Finlay’s admiration for Leo III that led him to attach such  significance to 716 AD. As the first iconoclast emperor, the commissioner of the  Ecloga (a new legal code to replace the Justinianic legal corpus) and the author
of successes in foreign policy against the East, Finlay found him an impressive figure in a number of respects. However, he was emphatic that his legal reforms  made him most worthy of admiration.25 As we shall see, this focus on legal  administration is characteristic.
Why, then, did the Greeks ‘decline’? How was revival possible in 716 and,later, towards the end of the eighteenth century? These questions provide the  backbone to the History. I shall use them as an interpretive structure for looking at the text, before moving on to the lessons that Finlay wanted to draw  from his account.

4.1. Explaining ‘decline’
Certainly, Finlay considered external factors in Greek decline – the kinds of  enemies she encountered, for example, and their characteristic vices, such as  Roman ‘greed’.26 But he was certain that internal factors were always more  important: “The misfortunes of nations are generally the direct consequence of  their own vices, social or political”.27 Through his seven volumes, he charged the  Greeks with being responsible for their own decline, under Roman, Byzantine  and Ottoman rule. His treatment of these internal factors might be discussed  according to the broad categories into which he separates them: governmental
and structural, military, judicial, economic, religious, and social and moral.
For Finlay, decline was overwhelmingly the fault of the system of  government itself. It combined and therefore confounded, as he put it, all the  legislative, executive and administrative powers in the person of the emperor.28
He regarded the Eastern Roman Empire as a virtual despotism; Basil I’s  restriction of the power of both Senate and provinces made it an absolute  despotism,29 cemented by Leo VI and Alexander.30 Under the Comneni, from  1057 onwards, government by ‘imperial placemen’ appointed by the emperor  became the norm, as opposed to government by skilled public servants.31
This despotism split ‘the people’ from ‘the government’.32 For Finlay,however, popular control of public servants, and the robust exercise of public  opinion, were essential for political morality. Further, the despotism involved  the systematic oppression of the provinces. The form of government thus tended towards centralisation, at the expense of municipal institutions.
Local institutions were important essentially because they involved people,
drawing them in to the political process. This made them more likely to turn to political debate, and less likely to revolt, in order to effect change. Further,local institutions stimulated material and commercial benefits for the people,33
and made them more likely to defend themselves against external threats. Their absence was thus a serious loss, which was made emphatically clear when Finlay  accounted for the disaster of 1204 in these terms:
Never was the national imbecility which arises from the want of  municipal institutions and executive activity in local spheres more
apparent. Had the towns, cities, corporations, districts, and provinces,inhabited by a Greek population, possessed magistrates responsible to  the people and accustomed to independent action, there can be no  doubt that thousands of Greek citizens would have rushed forward to  defend their country.34
Here we see aspects of the admiration for the citizen’s readiness to fight  which was a significant part of the republican refrain. This loss of martial  readiness on the part of citizens was set alongside disorder in the army, and the  increasing difficulties with funds to enlist mercenary troops, as explanations for   Byzantine military decline.
In this admiration for civic military readiness, we see something of Finlay the  champion of ‘the people’. He commended them for a kind of ‘common sense’  political wisdom,35 and for their rural virtues.36 They were the nation’s  backbone,37 and in later volumes the Greek Revolution would be portrayed as  emphatically their glory.38 However, Finlay admitted that we in fact have very  little evidence about these ‘people’39 – they were something of a romantic  chimera for him. Here he had much in common with his friend E. A. Freeman.40
It is also relevant that his notebooks show he had been reading Thomas Paine,who was notable for his republican championship of ‘the people’.41
This is not to cast Finlay as radical, however. He placed too much emphasis  on the necessity of a middle class in the development of ‘public opinion’ for this  description to be accurate.42 He subscribed to the dominant liberal conception of public opinion, in which it was a bulwark of liberty overwhelmingly  determined by class and gender.
In contrast, he had venom for the aristocracy. He believed that the ‘great  nobles of Asia’ finally destroyed the “scientific fabric” of the political system  and its systematic procedure between 1057 and 1204, buttressing a despotism  based on personal influence.43 From this point through to the modern period,he frequently portrayed the upper classes as the cause of national suffering.44
Indeed, the slaughter of the aristocracy in 1453 was effectively depicted as a  blessing in disguise, since the aristocracy had, he believed, become an obstacle  to national moral improvement.45
Thus, centralisation and the absence of municipal participation were  harmful to the body politic. Further, they could harm the systematic  administration of the law. Although Roman law, which the Byzantines  developed, did not have the concept that judicial power should be independent  of executive and legislative, Finlay nevertheless admired it. He commented in a  notebook: “Had an independent judicial system been formed the Roman  empire would probably never have fallen.”46 Conversely, the sign of a bad
emperor was failure in the administration of justice: Finlay’s hostility to the  Comnenian dynasty stems from its perceived impoverishment of the judicial  system.47 In this vein, Finlay remained critical of the lawlessness he perceived  in Greece right through to his own day.48
Economics sat alongside justice as the twin most important branches of  government in civilized society.49 His interest in the economic realm stemmed  from the time he had spent in Scotland in the care of his uncle, the MP Kirkman  Finlay, who was well-read in political economy in particular.50 Finlay’s early  essays attest a knowledge of Smith, Ricardo and Malthus, among others.51 He  identified financial maladministration and fiscal oppression throughout his  work. The taxation of the imperial government was rapacious, making the people  merely the “slaves of the imperial treasury”.52 Its effects were far-reaching: “fiscal  rapacity was the incurable canker of the Byzantine, as it had been of the Roman  government. From it arose all those measures which reduced society to a  stationary condition”.53 Greece was thus drained by successive emperors  –Constantine,54 Justinian,55 Nicephorus I,56 the Comneni57– and by this process  Finlay emphasized that this ‘morality’ could not be infused by literature or  Orthodoxy alone.66 Here he was responding to those who argued that either  Hellenic culture or Christian religion had been the well-springs of Greek  revival. Indeed, for Finlay classical literature had often made the Greeks  unjustifiably vain about their heritage – and as such it had proved as much a  burden as a boon.67
However, neither were any match, in his opinion, for a public-oriented  political morality, which stemmed first and foremost from the individual. If  Greece had sunk to moral degeneration as a nation, it was, he said, “because  they were destitute of virtue as individuals”.68 Finlay’s explanation for this  compared two episodes of British and Greek history. While the Norman Conquest had led to “English liberty”, in his opinion, Greece’s experiences of  conquest had led to “Turkish tyranny”, and the explanation “must be sought in  the family, the parish, the borough and the county; not in parliament and central government”.69
Thus, the family and the local socio-religious context (“the parish”) first and foremost instilled ‘morality’ or ‘virtue’. At the public level, this morality should  be stimulated by activity in local government (“the borough and the county” in  the English context). This helped to create that “energy” and “vigour” which  sustained liberty. However, Greece had had local institutions, but they had not  ultimately proved effective. Finlay had to offer an explanation for this. In part,
he targeted the inadequacy of what he characterized as ‘educative’ support. In  other words, to stimulate participation, a certain kind of ‘education’ was required – one that instilled a respect for the public realm. Too often, Greek  education was “pedantic”, as he put it, private- rather than public-oriented.70
Yet this was not just a Greek issue: “The most important, and in general the  most neglected, part of national education, in all countries, has been the  primary relations of the individual to the commonwealth”.71
However, a further difficulty was the very nature of local institutions  themselves. Instead of being the instruments of a public-oriented civic virtue that  Finlay had in mind, they could be perverted to manipulate the people. Even in  Constantine’s time, for example, he saw the local curia partly as a vehicle for  extorting taxes.72 Likewise, later, he argued that those municipal institutions  which persisted in Greece in the Ottoman period in fact became the instruments  of Turkish oppression and tax-collecting, and hence “this vaunted institution  protected the liberties of the people by accident”.73 Similarly, in the nineteenth
century, he criticized the king and his “oligarchical elective college” for effectively  making local officials an instrument of the central government.74We shall return  to the importance of this in the next Section.
This ‘morality’ was the source of Finlay’s depiction of what he sweepingly  calls “Greek character”. He could be extremely disparaging – frequently the  Greeks are depicted as “selfish”, “vain” and “presumptuous” in terms of  individual and national character. Indeed, his comments about Greek ‘national  character’ are one of the reasons he is little read today. However, some
sensitivity to contemporary uses of the term ‘character’ is essential. Stefan  Collini’s recent work on the nineteenth-century use of the concept character  has argued that it was a new articulation, in a different register, of that ‘civic  virtue’ which was the keystone of eighteenth-century political discourse.75
‘Morality’ and ‘character’, I suggest, were Finlay’s terms for encouraging ‘virtue’  in citizens. Thus his comments on Greek character cannot be read as the  straightforwardly chauvinistic criticism they might appear to us now. Further,
Finlay’s disparaging comments about ‘national character’ were certainly not  confined to the Greeks. His journals and papers contain a number of such remarks about the national characters of others. Indeed, Charles Frazee aptly  captured Finlay’s critical temper when he said that Finlay “did not spare those whom he felt did not measure up to his ideals. Within this group could be
placed the overwhelming majority of mankind”.76

(to be continued)

Liz Potter


17 1: p. xv.
18 2: p. 236.
19 1: p. 9.
20 2: p. 4.
21 Finlay papers, E.13: “Reflections suggested by reading Aristotle’s Politics”, pp. 31-33.
22 2: p. 4.
23 Finlay papers, E.58: a collection of hand-written essays and notes. [Capitalisation as
given in his note.]

24 1: p. xviiff, 2: p. 9ff.
25 2: pp. 9, 23, 32ff.
26 Vol. 1 passim.

27 5: p. 136.
28 1: p. 184f.
29 1: p. 292, 2: p. 237f.
30 2: pp. 259, 283, 302.
31 3: p. 3.
32 Some examples among many: 1: pp. 104, 295ff, 3: p. 283.
33 See especially Finlay’s “Observations on the Characteristic Features of Byzantine
History”, Transactions of the Royal Society of Literature, 1851.

34 3: p. 282. Cf. 4: p. 264, 5: p. 228f.
35 E.g. 2: p. 62, 6: p. 410.
36 2: p. 215, 5: p. 135, 6: p. 12.
37 5: p. 135.
38 6: p. 231.
39 E.g. 4: pp. 166 and 47.
40 On Freeman, see J. W. Burrow, A Liberal Descent. Victorian Historians and the
English Past, Cambridge 1981.
41 Finlay papers, A.30.
42 See esp. 1: pp. 10, 108, 199, 2: pp. 218f, 457f, 4: pp. 47, 274, 7: p. 2.
43 2: p. 10f.
44 E.g. 4: p. 47f, 5: p. 122, 6: pp. 5, 337.

45 5: p. 121.
46 Finlay papers, D.12.
47 Esp. 3: p. 6.
48 E.g. 7: p. 47.
49 5: p. 18f.
50 1: p. xl.
51 “Some Observations on the Commercial Situation and Policy of Great Britain”, Finlay
papers, A.1.
52 1: p. 195.
53 2: p. 202.
54 1: p. 102ff.
55 1: p. 193ff.
56 2: pp. 93, 97.
57 2: p. 11.

66 5: p. 28f; cf. 5: pp. 245 and 286.
67 E.g. 1: pp. 25f, 70, 417, Vols. 5-7 passim.
68 5: p. 8.
69 4: p. 227f.
70 See 2: p. 4 and 4: p. 43.
71 4: p. 427 (my emphasis).

72 1: p. 109.
73 7: p. 102.
74 7: p. 120f.
75 S. Collini, Public Moralists. Political Thought and Intellectual Life in Britain 1850-
1930, Oxford 1991, esp. Chapter 3.
76 C. A. Frazee, op. cit.

Posted in News and politics | Tagged , , , | Leave a comment


A)How to Make a Green, Grassroots Movement in the Online World

Most “ninja weaponry” was originally found not in an armory but on a farm. Items like the sai, the bo staff, and the mighty nunchuck were used by desperate, impoverished people in their fight for a better world. By the time of the American Revolutionary War, weapons progressed to the point that the “shot heard round the world” was fired from a black powder musket. Today, the weapons of progress and change are different. I’m not referring here to the machine gun or the nuclear warhead, either, but to something altogether more powerful: the World Wide Web. In each of these cases, the core power came not from the weapons’ form but from the ability to be heard.

We’ve already seen the power of grassroots movements in the online world. Two of the most prominent examples can be found with the Million Mother March of 2000, where, less than a decade after the first Internet browser was introduced, early-stage web tools were used to bring more than 800,000 mothers together for a political rally; as well as Barack Obama’s campaign, where an essentially unheard-of candidate received half a billion dollars in online contributions.

So, how can the green movement make a real change through these web-based grassroots movements? These past examples have shown us the basic framework.

Step 1: Begin with a Foundation of Strong Values

Your cause must be clear and direct, with a mission statement that shows your vision in a compelling manner. History has shown us that people are far more drawn to topics that are positive and noncontroversial. This doesn’t mean that you can’t oppose something — such as corporate waste, in the case of green movements — but that it must be stated in a positive manner. Using the corporate waste example, you’re not fighting against evil corporations, but for retaining natural beauty.

The Million Mother March gave us an admirable precedent. Although its campaign could be stated as “against violence directed toward children,” its main campaign message was focused on “for protecting a child,” which far more strongly conveys the anti-violence message than a direct statement could.

Step 2: Know Your Arsenal

The weapons in your online armory need to be learned if they are to be used. A few of the tools to familiarize yourself with include: Facebook, Twitter, YouTube, WordPress, podcasting, StumbleUpon, Digg, PPC campaigns, email marketing, and RSS feeds. Not every tool should be used universally, but it’s crucial that you understand the purpose   and appeal of each. Additionally, you should understand the advantages of keeping all your resources and platforms online. A single website can serve the same purpose as neighborhood canvasing, handing out opinion surveys, sending updated information, scheduling events, and far more.

Step 3: Make Involvement Easy and Immediate

Once you have decided how to frame your presence, make getting involved with the cause as simple and immediate as possible. Make your navigation clear and direct, provide materials and resources that answer visitor questions, and make the “next step” obvious. Whether it’s providing step-by-step directions on local organization, giving utilities to take action directly from the web page, or something else entirely, getting people involved increases both their level of contribution and commitment.

The case in point here is the mass cold-calling labor force that was organized through the Obama website in 2008. More than a million calls were made using this tool — all from grassroots users who gladly volunteered their time.

Step 4: Know What You’re Selling

It may just be that there’s no such thing as a completely unselfish action. In the case ofgreen causes, your contributors and volunteers act because working for the common good, promoting social responsibility, and feeling like they’re making a real impact are all empowering things. Further, a sense of community involvement and connection provides substantial positive reinforcement during the course of action. By understanding these motivations, you can build a platform that more effectively involves contributors at every level.

The Million Mother March illustrated this point incredibly well with its Tapestry of Woven Words forum. Intended as a place to share stories, this forum (according to Donna Dees Thomases, founder of the Million Mom March) became a real family, largely thanks to users sharing their own stories. By allowing for this sense of community, the Million Mom March opened the door to unprecedented success.

Step 5: Make It Personal and Impact-Oriented

Too often, citing a problem and focusing on it will create nothing more than a sense of helplessness. The best approach to creating a message is to focus on the impact of solutions and to do so in a way that brings the need for such solutions home.

Yes, you must write with conviction, and yes, you must encourage users to spread the word, but it’s the connection to their own pre-existing desires that will truly involve them. People rarely connect with abstracts, such as being “environmentally friendly.” However, these same people will become quickly enraged when a small local lake is polluted. The answer is connection.

It’s important to use a personal angle in your campaign structure. One example of this comes from the Million Mom March, where the greatest source of monetary contributions came from donations made in the name of a child. Here, it was not about violence against children but violence against a specific child.

Image Credit: Attribution Some rights reserved by Anonymous9000


B)Germany Should Pay its Debt to Greece

The French economist and consultant to the French government Jacques Delpla stated on July 2, 2011, that Germany owes to Greece 575 billion Euros from Second World War obligations (Les Echos, Saturday, July 2, 2011). On September 18, 2011, the German newspaper Die Welt admitted that Germany owes to Greece many billions of Euros at least from obligations arising from a forcibly obtained loan from Greece during World War II.

by Dr. Costas Tzanos*

Please go to and sign the petition of the Forum of Hellenic Professors and PhDs requesting the German government to honor its long-overdue obligations to Greece by repaying the forcibly obtained occupation loan, and by paying the World War II war reparations awarded to Greece by international agreements.

In the summer of 1940, Mussolini, perceiving the presence of German soldiers in the oilfields of Romania (an ally of Germany) as a sign of a dangerous expansion of German influence in the Balkans, decided to invade Greece. In October 1940, Greece was dragged into the Second World War by the invasion of its territory by Mussolini. To save Mussolini from a humiliating defeat, Hitler invaded Greece in April 1941.

Greece was looted and devastated by Nazi Germany as no other country under Nazi occupation. The Nazi minister of Economics, Walter Funk, said Greece suffered the tribulations of war like no other country in Europe.

Upon their arrival, the Germans started to live off the country. They appropriated whatever they needed for their stay in Greece, and shipped back to Germany whatever they could lay their hands on: foodstuff, industrial products, industrial equipment and stocks, furniture, heirlooms from valuable collections, paintings, archaeological treasures, watches, jewelry, and from some houses even the metal knobs from the doors. The entire output of Greek mines of pyrites, iron ore, chrome, nickel, magnesite, manganese, bauxite, and gold was obtained for Germany. James Schafer, an American oil executive working in Greece, summed it up: “The Germans are looting for all they are worth, both openly and by forcing the Greeks to sell for worthless paper marks, issued locally” ( Mazower p.24). Mussolini complained to his Minister of Foreign Affairs Count Ciano: “The Germans have taken from the Greeks even their shoelaces”(Ciano p.387).

The massive looting of the country, the hyperinflation generated by the uncontrolled printing of German Occupation Marks by German local commanders, and the consequent economic collapse of the country, precipitated a devastating famine. In addition to providing food for the 200,000 to 400,000 Axis occupation troops stationed in Greece, the country was forced to provide the Axis forces involved in military operations in North Africa. Greek fruits, vegetables, livestock, cigarettes, water, and even refrigerators were shipped from the Greek port of Piraeus to Libyan ports (Iliadakis p. 75). The International Red Cross and other sources have estimated that between 1941 and 1943 at least 300,000 Greeks died from starvation (Blytas p. 344, Doxiadis p.37, Mazower p.23).

Nazi Germany and Italy imposed on Greece exorbitant sums as occupation expenses to cover not only their occupation costs but also to support the German war efforts in North Africa. As a percentage of GNP, these sums were multiples of the occupation costs borne by France (which were only one fifth of those extracted from Greece), Holland, Belgium, or Norway. Ghigi, the Italian plenipotentiary in Greece, said in 1942, “Greece is completely squeezed dry” (Mazower p. 67). In an act of utter audacity, the occupation authorities forced the Tsolakoglou government to pay indemnities to German, Italian and Albanian nationals residing in occupied Greece for damages, presumably suffered during military operations, which were never defined. The Italian and Albanian citizens alone received sums equivalent to 783,080 dollars and 64,626 dollars respectively! (Iliadakis p. 96). Greece, which was destroyed by the Axis, was forced to pay citizens of its enemies for presumed but unproven damages.

In addition to the occupation expenses, Nazi Germany obtained forcibly from Greece a loan (occupation loan) of $ 3.5 billion. Hitler himself had recognized the legal (intergovernmental) character of this loan and had given orders to start the process of its repayment. After the end of the war, at the Paris meeting of 1946 Greece was awarded $ 7.1 billion, out of $ 14.0 billion requested, for war reparations.

Italy repaid to Greece its share of the occupation loan, and both Italy and Bulgaria paid war reparations to Greece. Germany paid war reparations to Poland in 1956, and under pressure from the USA and the UK (to placate Tito and keep him from joining the Soviet block) paid war reparations to Yugoslavia in 1971. Greece demanded from Germany payment of the occupation loan in 1945, 1946, 1947, 1964, 1965, 1966, 1974, 1987, and in 1995 (after the unification of Germany). Before the unification of Germany, using the London Agreement of February 27, 1953, West Germany avoided to pay its obligations arising from the occupation loan and war reparations to Greece on the argument that no “final peace treaty” had been signed. In 1964, German chancellor Erhard pledged repayment of the loan after the reunification of Germany, which occurred in 1990. As the German magazine “Der Spiegel” wrote on July 23, 1990, with the Two (West and East Germany) Plus Four (USA, former Soviet Union, United Kingdom, and France) Agreement that paved the way for the German unification, the nightmare of demands for war reparations by all those damaged by Nazi Germany, which could be raised by signing a “peace treaty”, disappears. This statement by Der Spiegel has no legal basis whatsoever, but it is an acknowledgement of the devices Germany is using to refuse a settlement with Greece (see also, June 21, 2011). The same magazine, on June 21, 2011, quotes the economic historian Dr. Albrecht Ritschl, who warns Germany to take a more chaste approach in the euro crisis of 2008-2011, as it could face renewed and justified demands for WWII reparations.

Indicative of the current value of the German obligations to Greece are the following: using as interest rate the average interest rate of U.S. Treasury Bonds since 1944, which is about 6%, it is estimated that the current value of the occupation loan is $163.8 billion and that of the war reparations is $332 billion.

Nazi Germany did not just take “even their shoelaces” from the Greeks. During WWII Greece lost 13% of its population as a direct result of the war (Doxiadis p 38, Illiadakis p 137). During the Battle for Greece almost 20,000 enlisted Greek men were killed, and more than a 100,000 were wounded or frostbitten, while about 4,000 civilians were killed in air raids. But these numbers pale by comparison to the loss of human life experienced during the occupation. According to conservative estimates, the deaths resulting directly from the war before the war ended adds up to about 578,000 (Sbarounis p. 384). These deaths were the result of the persistent famine, caused by the looting and economic policies of the Axis, and of the atrocities committed either as reprisals, as a response to the resistance, or as means to terrorize the Greek population. The above number does not include the deaths which occurred after the end of the war from diseases such as TB (400000 cases) and malaria, from persistent malnutrition, wounds and exposure, all of them a direct result of war conditions. Thus, in WWII Greece lost as many lives, mostly of unarmed men women and children, as the USA and the UK together.

Most of the atrocities committed by the Nazis in Greece stemmed directly from two executive orders issued at the highest levels of the Third Reich. According to the torching directive, issued by Hitler himself, if there was a suspicion that a residence was used by the resistance, that building was a legitimate target to be burned down with its inhabitants. The second order, signed by Marshal Wilhelm Keitel, specified that for every Nazi killed, a minimum of 100 hostages would be executed, and for every wounded one, 50 would die (Payne 458ff, Goldhagen pp 189-190 and pp 367-369, Blytas pp 418-419).

The first mass executions took place in Crete even before the island fell to the Germans. In 1945, under the auspices of the United Nations, a committee headed by Nikos Kazantzakis enumerated the destruction of more than 106 Cretan villages and the massacre of their inhabitants (see video on Kontomari massacre). During the occupation, the Germans murdered the population of 89 Greek villages and towns (see the massacre at Distomo), while over 1,700 villages were totally or partially burned to the ground and many of their inhabitants were also executed (see the Greek Holocaust). To the Greek victims of the Nazi reign of terror should be added about 61,000 Greek Jews who, along with about 10,000 Christians, were deported to the concentration camps and most of them never returned (Blytas p.429 and p. 446).

Another aspect of the Greek occupation is the systematic looting of Greece’s many museums, both under orders from the occupation authorities, and as a result of the individual initiative of officers in position of command. The names of General von List, commander of the the 12th Army, of General Kohler, of the Larissa command, and of General Ringel, of the Irakleio and Knossos command, are associated with the removal of significant archeological treasures. List was responsible for accepting as a present a beautiful ancient head of the 4th century BC, while Ringel sent back to Austria several cases of antiquities from the historic Villa Ariadne as well as boxes containing small objects from the Knossos Museum. “Officially sanctioned thefts” have been recorded at the museums of Keramikos, Chaeronea, Thessaloniki’s St. George Museum, Gortynos, Irakleio, Pireaus, Skaramangas, Faistos, Kastelli Kissamou, Larissa, Corinth, Tanagra, Megara, Thebes and many others (Blytas p. 427). What is especially tragic is that in many of these lootings, well known German archeologists provided expert guidance to the perpetrators. And although some of these antiquities were returned to Greece in 1950, the majority of the stolen museum pieces have never been traced.

In Crete and elsewhere, local German commanders ordered the excavation and looting of many archeological sites. These excavations were carried out by German archeologists, while Greek archeologists, curators and museum inspectors were forbidden to interfere, usually under threats which could not be ignored.

We request the German government to honor its long-overdue obligations to Greece by repaying the forcibly obtained occupation loan, and by paying war reparations proportional to the material damages, atrocities and plundering committed by the Nazi war machinery.

*Costas Tzanos PhD, Nuclear Technology, wrote this on behalf of the Forum of Hellenic Professors and PhDs.


Posted in News and politics | Tagged , , , , , | Leave a comment


A)Eυθύνες των «διανoουμένων»

Η εξουσία, η σιωπή και οι ευθύνες των «διανoουμένων».

Ολοφάνερη είναι η προσπάθεια που γίνεται από το σύστημα -δυστυχώς και από ορισμένους της διανόησης- προκειμένου να διαχυθούν οι ευθύνες της κατάντιας της χώρας σε όλους, ακόμη και στους πιο αδύναμους της νεοελληνικής κοινωνίας. Αναρωτιέμαι συχνά πώς απ’ όλους αυτούς, που δήθεν ανησυχούν για την παραβατικότητα του αδύναμου “τζαμπατζή” του τρόλεϊ και απαιτούν την εφαρμογή των νόμων, δεν λένε ούτε μια λέξη για πολύ σοβαρότερα ζητήματα που ταλανίζουν την ελληνική κοινωνία. Κρατούν σιγήν ιχθύος και ξεχνούν, πάντα επιλεκτικά, τους νόμους για ζητήματα που προκάλεσαν εν πολλοίς οι ίδιοι ως “στύλοι” της υπεύθυνης γι’ αυτά εξουσίας  (μεγαλοκαναλάρχες και οι υπάλληλοί τους, αποκλειστικοί προμηθευτές και μεγαλοεργολάβοι του δημοσίου κ.λπ.). Του Γιάννη Κύρκου Αικατερινάρη*

Σπάνια αναφέρεται η συγκεκριμένη κατηγορία «διανοουμένων» στις πραγματικές αιτίες που ταλανίζουν τον Έλληνα  πολίτη και πολύ σπανιότερα κατονομάζουν τους πραγματικούς υπεύθυνους, για να μην πω μάλιστα ότι από πάνω τους βγάζουν και στο λάδι για ό,τι εφιαλτικό συμβαίνει στη χώρα. Η καθημερινή επιμονή τους στο «όλοι φταίμε» για την κατάντια εδώ ακριβώς προσβλέπει!

Τρανή απόδειξη η στάση που εξακολουθούν να κρατούν στην ζοφερή υπόθεση των μεταλλείων χρυσού στη Χαλκιδική. Τέρατα και σημεία συνέβησαν και συμβαίνουν κι αυτοί κάνουν πως δεν  καταλαβαίνουν. Όχι μόνο δεν συμπαραστάθηκαν σε ένα απολύτως αυθεντικό λαϊκό κίνημα -αποτελεί κατά την άποψή μου τον ορισμό της έννοιας- αλλά από πάνω μερικοί από αυτούς αποδείχθηκαν σαΐνια στην παραπληροφόρηση και στην προβολή των απόψεων υπέρ της καταστροφικής επέκτασης των μεταλλείων…         
Κανένας από αυτούς τους “διανοούμενους” δεν τόλμησε να κάνει  ένα απλό ρητορικό έστω ερώτημα,  στο Δένδια για παράδειγμα. «Πως θα αντιδρούσε ο ίδιος και η κοινωνία της Κέρκυρας αν έστηναν  εκεί, μπροστά στην ακτή της Παλαιοκαστρίτσας ή της Λευκίμης ας πούμε, μια ρυπογόνο πλατφόρμα άντλησης των πιθανών κοιτασμάτων πετρελαίου, από τα οποία μάλιστα η χώρα  δεν θα κέρδιζε τίποτε ή έστω μόνο η περιοχή  1200 μεροκάματα, χάνοντας όμως παράλληλα πολλαπλάσια από άλλες δραστηριότητες;

Είναι σίγουρο πως ο Δένδιας και ο όποιος Δένδιας δεν θα λειτουργούσε -ή δεν θα του επέτρεπαν κάποιοι άλλοι να λειτουργήσει- έτσι όπως έκανε στη Χαλκιδική σε μια προσπάθεια επιβολής της επέκτασης των μεταλλείων με κατασταλτικά μέτρα και περιφρούρηση των συμφερόντων της εταιρίας με την χρησιμοποίηση δυνάμεων του ελληνικού δημοσίου! Κι όλα αυτά σε πλήρη αναντιστοιχία με το δημόσιο αίσθημα των κατοίκων της περιοχής, όπου με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς διάλογο με την τοπική κοινωνία -η εξουσία τον θυμάται μόνο στις κούφιες διακηρύξεις της- μια προηγούμενη τροϊκανή κυβέρνηση (υπουργός ΥΠΕΚΑ …ο Παπακωνσταντίνου) προχώρησε στην έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και η σημερινή δικομματική και προηγούμενα τρικομματική συγκυβέρνηση στην επιβολή με κάθε μέσο της καταστροφικής επέκτασης των μεταλλείων…

Κανένας όμως από αυτούς τους “διανοούμενους” δεν βρήκε να πει ούτε μια λέξη που θα «πίκρανε» την εξουσία γι’ αυτά τα μείζονος σημασίας ζητήματα. Ούτε καν για το αυτονόητο, ότι το πραγματικό χρυσάφι της Χαλκιδικής γης βρίσκεται πάνω στο έδαφός της, στο περιβάλλον, στον πολιτισμό της, στην ιστορία και στα μνημεία της!  Δεν στάθηκαν όλοι αυτοί ούτε στο γεγονός των υποτιθέμενων ενδιαφερόντων τους, ότι δηλαδή υποβαθμίζεται καταλυτικά η προαθωνική περιοχή, ως πύλη του Αγίου Όρους, ενός από τα σημαντικότερα μνημεία της παγκόσμιας πολιτισμικής κληρονομιάς, σύμφωνα με την κήρυξή του από την UNESCO.

Δεν κατάγγειλαν όλοι αυτοί οι «διανοούμενοι» ούτε το γεγονός ότι καταστρέφεται η πατρίδα τουΑριστοτέλη, του «πατέρα» της διανόησης, του ας πούμε και δικού τους ¨πατέρα»! Ποιος άραγε από αυτούς διερωτήθηκε γιατί αυτός ο τόσο προικισμένος τόπος δεν προωθήθηκε ποτέ ως ένα κέντρο Αριστοτελικών σπουδών; Ποιοί ευθύνονται γιατί η πατρίδα του Αριστοτέλη, τα Στάγειρα, είναι χαμένα στην απομόνωσή τους και δεν υπάρχει ούτε μια υποτυπώδης βιβλιοθήκη με τα κείμενά του ή με τα αντίστοιχα των χιλιάδων πραγματικά διανοουμένων που έγραψαν για τον Αριστοτέλη και τις θεωρίες του;

Ήξεραν όμως πολύ εύκολα, μερικοί από αυτούς, να καταγγέλλουν την παραβατικότητα και να ζητούν την απαρέκλιτη εφαρμογή  των νόμων τους κράτους, όταν όμως αυτοί αφορούν σ’ ένα νεαρό -αδύναμο οικονομικά- «τζαμπατζή» και όχι βέβαια στους καταχραστές της εξουσίας… Και όσοι άλλοι διαμαρτύρονται γι’ αυτή την συμπεριφορά τους και για τα όσα περίεργα συμβαίνουν με τους ασκούντες σήμερα την εξουσία,  αποκαλούνται ευκόλως,  από τους ίδιους πάντα  αυλοκόλακες…«λαϊκιστές»! Ποιος όμως τους πιστεύει σήμερα;

Πολύγυρος 25 Αυγούστου 2013

* Αρχιτέκτονας, π. προέδρος του τεχνικού Επιμελητηρίου Κ.Μ.



B)Αλληλεγγύη για όλους: Ένα δίκτυο δομών αυτοοργάνωσης

Εν μέσω της κοινωνικής κατάστασης που έχει διαμορφωθεί στην Ελλάδα της κρίσης, από την Κρήτη ως τον Έβρο, χιλιάδες άνθρωποι, διαφορετικών πεποιθήσεων, προσανατολισμού και προέλευσης, αλλά με κοινό παρονομαστή στις αντιλήψεις τους ότι οι μνημονιακές πολιτικές πρέπει να ανατραπούν και πως κανείς δεν πρέπει να είναι μόνος του στην κρίση, δημιούργησαν ένα δίκτυο αλληλεγγύης.

Στο δίκτυο αυτό περιλαμβάνονται κοινωνικά ιατρεία και φαρμακεία, κοινωνικά παντοπωλεία, δωρεάν διανομή τροφίμων και απευθείας σχέσεις παραγωγών – καταναλωτών χωρίς μεσάζοντες, ανταλλακτικά ή ακόμη και χαριστικά παζάρια, υποστηρικτικά μαθήματα, τράπεζες χρόνου και κοινωνικά νομίσματα, στέκια και χώροι εναλλακτικής ψυχαγωγίας, δομές νομικής υποστήριξης και αλληλέγγυας κοινωνικής οικονομίας.
Η «αλληλεγγύη για όλους» είναι μια συλλογικότητα που επιδιώκει:
Να διευκολύνει την επικοινωνία όλου αυτού του συστήματος, μέσω της καταγραφής κατά περιοχή και θέμα όλων των δικτύων και των δομών έμπρακτης αλληλεγγύης, καθώς και της ανταλλαγής εμπειριών και «τεχνογνωσίας». Η «αλληλεγγύη για όλους», όπως αυτοορίζεται, «είναι ανοιχτή συλλογικότητα σε καθέναν και καθεμία που εμπνέεται από το τρίπτυχο αλληλεγγύη – αντίσταση – αυτοοργάνωση, δεν επιδιώκει ούτε να εκφράσει ούτε να εκπροσωπήσει όλον αυτόν το γαλαξία, αλλά να αποτελέσει έναν πανελλαδικό κόμβο διευκόλυνσης της συνάντησης και της επικοινωνίας των δικτύων και των δομών έμπρακτης αλληλεγγύης».
Να ενισχύσει όλα τα υπάρχοντα εγχειρήματα με κάθε δυνατό τρόπο (εφοδιασμό με υλικά και ανθρώπους, οικονομική στήριξη, αλληλοκάλυψη αναγκών κτλ), καθώς και να προωθήσει τη δημιουργία νέων σε περιοχές ή θεματικές που δεν καλύπτονται.
Να διαδώσει την πολιτική αντίληψη ότι όσοι πλήττονται από την κρίση πρέπει να πάρουν τις ζωές τους στα χέρια τους. Αντίθετα, διεκδικώντας κοινωνικά δικαιώματα για όλους, προσπαθεί να οικοδομήσει την ενότητα εργαζομένων – ανέργων, ντόπιων – μεταναστών, υγειονομικών – ασθενών, εκπαιδευτικών – μαθητών, και να αποδείξει ότι μέσα από την αλληλεγγύη υπάρχει καλύτερη ποιότητα ζωής.
Να προωθήσει τη διεθνή καμπάνια αλληλεγγύης στον ελληνικό λαό τόσο σε πολιτικό όσο και σε οικονομικό πεδίο, με κινητοποιήσεις, διεθνείς μέρες δράσεις, αποστολή χρημάτων, φαρμάκων και τροφίμων, οριζόντια διασύνδεση οργανώσεων ή φορέων του εξωτερικού με δομές και δίκτυα αλληλεγγύης στην Ελλάδα.
«Η «αλληλεγγύη για όλους» φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ακόμα λιθαράκι στον αγώνα για μια ζωή χωρίς μνημόνια, φτώχεια, εκμετάλλευση, φασισμό και ρατσισμό, για τη δημιουργία μιας ριζοσπαστικής και αποτελεσματικής κοινωνικής αντιπολίτευσης», όπως αναφέρουν οι ίδιοι.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε την ιστοσελίδα της «αλληλεγγύης για όλους»


Posted in News and politics | Tagged , , , | Leave a comment