Αρχαίες Περσικές Επιγραφικές Μαρτυρίες για την ελληνικότητα των Μακεδόνων (a)


  1. Εισαγωγή

Συνήθως εμείς οι Έλληνες αποδεικνύουμε κάποια ιστορικά γεγονότα, που μάς αφορούν, ανατρέχοντας μόνο σε ελληνικές πηγές. Στο θέμα όμως της ελληνικότητος των Μακεδόνων υπάρχουν και αρχαίες μαρτυρίες, επιγραφικές και απεικονιστικές, που προέρχονται από την Περσία και μάλιστα είναι σκαλισμένες στις προσόψεις βασιλικών τάφων και σε άλλα μνημεία της εποχής των Αχαιμενιδών. Θα ασχοληθούμε λοιπόν με τις περίφημες αυτές μαρτυρίες, οι οποίες εν πολλοίς είναι άγνωστες.

2. Οι τάφοι των Μεγάλων Βασιλέων στο NaqsheRostam της Περσίας

Στην περιοχή NaqsheRostam, που βρίσκεται πέντε χιλιόμετρα βορείως της Περσεπόλεως, της πρωτεύουσας των Αχαιμενιδών, βρίσκονται τέσσερις μεγαλοπρεπείς, λαξευτοί, σταυρόσχημοι βασιλικοί τάφοι: του Δαρείου Α΄ (522-486 π.Χ.), του Ξέρξη (486-465 π.Χ.), του Αρταξέρξη Α΄ (465-424 π.Χ.) και του Δαρείου Β΄ (424-404 π.Χ.).

Οι τέσσερις βασιλικοί τάφοι στο Naqsh-eRostam. 

Στο μέσον της εικόνας είναι ο τάφος του Δαρείου Α΄.

Η πρόσοψη του τάφου του Δαρείου Α΄.

3. Οι ανάγλυφες παραστάσεις στην πρόσοψη του τάφου του Δαρείου Α΄

Στο επάνω μέρος του τάφου του Δαρείου Α΄ υπάρχουν ανάγλυφες μορφές διατεταγμένες σε τρεις ζώνες. Στην επάνω ζώνη απεικονίζεται αριστερά ο Δαρείος να προσεύχεται στον ανώτατο θεό του Περσικού πανθέου, τον Άχουρα Μάσδα, ο οποίος ίπταται.

Στις δύο κάτω ζώνες απεικονίζονται εκπρόσωποι των εικοσιοκτώ υποτελών λαών της περσικής αυτοκρατορίας να στηρίζουν με τα υψωμένα χέρια τους τον υπερμεγέθη θρόνο του Δαρείου.

Ανάγλυφες μορφές στον τάφο του Δαρείου Α΄: Επάνω αριστερά ο Δαρείος Α΄

προσεύχεται στον θεό Άχουρα Μάσδα. Κάτω σε δύο ζώνες οι εκπρόσωποι των

εικοσιοκτώ λαών της αυτοκρατορίας υποβαστάζουν με τα χέρια τους τον θρόνο.

Από τις ανάγλυφες μορφές της κάτω ζώνης του τάφου του Δαρείου Α΄: Ενδιαφέρον έχει η πρώτη μορφή αριστερά με το παράξενο ασπιδόμορφο καπέλλο, την λεγόμενη «καυσία». Είναι ο εκπρόσωπος των Μακεδόνων, των “YaunaTakabara” κατά τους Πέρσες.

4. Η περίφημη περσική επιγραφή στην πρόσοψη του τάφου του Δαρείου Α΄

Μία περσική επιγραφή, που είναι σκαλισμένη στο άνω αριστερό τμήμα της προσόψεως του τάφου του Δαρείου Α΄ (521-486 π.Χ.), ακριβώς πίσω από την ανάγλυφη μορφή του βασιλέως και που επεξηγεί, τρόπον τινά, τις ανάγλυφες απεικονίσεις των προσώπων, μνημονεύει τους λαούς που ήταν τότε υποτελείς του Μεγάλου Βασιλέως.

Το κείμενο της επιγραφής είναι γραμμένο στην αρχαία περσική γλώσσα σε μία γραφή εμπνευσμένη από την σουμεριο-ακκαδική σφηνοειδή γραφή, αλλά με απλούστερους χαρακτήρες. Όπως έχει διευκρινισθή από τον D.T. Potts1, Καθηγητή Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Αρχαίας Εγγύς Ανατολής, αυτή η πρώτη περσική γραφή δημιουργήθηκε κατ’ εντολή του Δαρείου Α΄ επί τούτου για τα κείμενα της περίφημης επιγραφής του Behistun2. Είναι σφηνοειδής συλλαβική γραφή και αποτελείται από τριανταέξι σύμβολα. Διατηρεί όμως και τέσσερα ιδεογράμματα, που αντιπροσωπεύουν τις λέξεις «βασιλεύς», «χώρα», «επαρχία» και «Άχουρα-μάσδα».

Η εγχάρακτη επιγραφή του Behistun.

Το κείμενο καλύπτει πανταχόθεν τις ανάγλυφες μορφές του Δαρείου Α΄

και των αιχμαλώτων του.

Επανερχόμενοι στην επιγραφή του τάφου του Δαρείου Α΄, παραλείπουμε τους εικοσιδύο υποτελείς λαούς της Ασίας και της Αφρικής και περιοριζόμαστε στους υποτελείς λαούς της Μικράς Ασίας και της Ευρώπης. Αυτοί είναι οι εξής3: Katpatuka [Καππαδόκες], Sparda [Λυδοί των Σάρδεων], Yauna [Ίωνες, δηλαδή Έλληνες (της Μ. Ασίας)], Sakatyaiyparadraya [Σκύθες της Ευρώπης], Skudra [Θράκες], και YaunaTakabara.

Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί οι YaunaTakabara; Το μόνο αναμφισβήτητο είναι ότι πρόκειται για Ίωνες δηλ. για Έλληνες, διότι οι Πέρσες αποκαλούσαν Ίωνες όλους τους Έλληνες.

Η επιγραφή DNa, που είναι χαραγμένη στον τάφο του Δαρείου Α΄

στην οποία μνημονεύονται οι Μακεδόνες ως “YaunaTakabara”.

Γραφική απεικόνιση της επιγραφής DNa στον τάφο του Δαρείου Α΄.

  1. baga \ vazraka \ Auramazdâ \ hya \ im
  2. âm \ bumâm \ adâ \ hya \ avam \ asm
  3. ânam \ adâ \ hya \ martiyam \ adâ \ h
  4. ya \ šiyâtim \ adâ \ martiyahyâ
  5. \ hya \ Dârayavaum \ xšâyathiyam \ ak
  6. unauš \ aivam \ parûvnâm \ xšâyath
  7. iyam \ aivam \ parûvnâm \ framâtâ
  8. ram \ adam \ Dârayavauš \ xšâyathiya \ va
  9. zraka \ xšâyathiya \ xšâyathiyânâm
  10. \ xšâyathiya \ dahyûnâm \ vispazanâ
  11. nâm \ xšâyathiya \ ahyâyâ \ bûmi
  12. yâ \ vazrakâyâ \ dûraiapiy \ Vištâs
  13. pahyâ \ puça \ Haxâmanišiya \ Pârsa \ P
  14. ârsahyâ \ puça \ Ariya \ Ariya \ ci
  15. ça \ thâtiy \ Dârayavauš \ xšâya
  16. thiya \ vašnâ \ Auramazdâhâ \ imâ \
  17. dahyâva \ tyâ \ adam \ agarbâyam \
  18. apataram \ hacâ \ Pârsâ \ adamšâm \
  19. patiyaxšayaiy \ manâ \ bâjim \ abara
  20. ha \ tvašâm \ hacâma \ athahya \ ava \ a
  21. kunava \ dâtam \ tya \ manâ \ avadiš \
  22. adâraiya \ Mâda \ Ûvja \ Parthava \ Harai
  23. va \ Bâxtriš \ Suguda \ Uvârazm
  24. iš \ Zraka \ Harauvatiš \ Thataguš \ Ga
  25. dâra \ Hiduš \ Sakâ \ haumavargâ \ Sa
  26. kâ \ tigraxaudâ \ Bâbiruš \ A
  27. thurâ \ Arabâya \ Mudrâya \ Armina
  28. \ Katpatuka \ Sparda \ Yauna \ Sakâ \ tyaiy \ pa
  29. radraya \ Skudra \ Yaunâ \ takabarâ \ Putây
  30. â \ Kûšiyâ \ Maciyâ \ Karkâ \ thâtiy \ D

Φωνητική απόδοση της επιγραφής DNa. Ενδιαφέρον έχει ο στίχος 29, που αναφέρει τον λαό “YaunaTakabara”.

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1 Potts, 1999: 317.

2 Πρόκειται για τρίγλωσσο κείμενο σε σφηνοειδή γραφή: στα Αρχαία Περσικά, στα Ελαμιτικά και στα Βαβυλωνιακά. Η επιγραφή αυτή είναι για την σφηνοειδή γραφή ό,τι είναι η Στήλη της Ροζέττης για τα Αιγυπτιακά ιερογλυφικά. Η επιγραφή έχει 15 μέτρα ύψος και 25 μέτρα πλάτος και βρίσκεται σκαλισμένη σε βραχώδη λόφο ύψους 100 μέτρων επί ενός αρχαίου δρόμου, που συνδέει την Βαβυλώνα και τα Εκβάτανα.

3 Βλ. Tolman, 1908, σελ. 46, όπου παραθέτει το εκλατινισμένο περσικό κείμενο της επιγραφής του τάφου του Δαρείου Α΄ καθώς και την αγγλική απόδοσή του.

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in ARCHAEOLOGIE and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.