PAN-SLAV THEORY A FICTION STORY (X) –The Slavic Label:Ο μύθος της καθόδου των Σλάβων


The Slavic Label

Identity in Eastern Europe has been a based on multiple, constantly differing criteria over the course of history. Whether it is language, religion, or ethnic affiliation, identities for many Balkan people have had a fluid meaning. One of these identities is the Slav-ethnic identity, a term with a heavily politicized connotation.  Past theories held that that all Slavic-speaking people are of one bloodline and are invaders who migrated into the Balkans and Central Europe. These theories are then used in modern politics to support an outdated status quo or the territorial ambitions of non-Slavic groups.   However, evidence[hs2] , both recent and historic, paints a different story. Slavs are united by the bonds of language, but not necessarily blood and homeland and those who assume the latter have often used this assumption to justify their own territorial claims and undermine those of others.

Defining an ethnic group in any context can be difficult so it is best to start at the beginning with the word Slav itself. The word Slav is ultimately a corrupted form of Sloveni which is what the Slavic tribes called themselves. However, it is not clear if these two terms are synonymous. Slav is a proper noun, representing an ethnicity. Sloveni is a descriptive noun that is a relational term. It equates itself to an imagined or real kinship by way of linguistic similarity between at least two different populations. In other words, a Macedonian cannot technically be a Slovene by oneself. A Macedonian and Serbian can be Sloveni because they both speak a common tongue. In fact,  the very word Sloveni comes from the common Slavic word slovo, meaning “word”. Thus , people who called themselves Sloveni were people who could mutually understand each other to a degree. Structural linguistics show  that if two words do not carry the same meaning,  they cannot be cognates, such as in the case between Slavs and Sloveni., However, the fact that these people share a common language does not necessarily prove that there was a large migration of Slavs who managed to conquer and re-settle most of Eastern Europe and parts of Asia, while being virtually unnoticed beforehand.

Most proponents of the Slavic migration theory focus on the medieval invasions of the Byzantine Empire. Like all other empires it was subject to attacks, pillages, and raids by various tribes.  By the 6th century a group of obscure “barbarians” began to amass along the Danube River and began regularly attacking Byzantine territory. Primary sources show that there were Illyrians, Macedonians, Greeks, Thracians, Getae, Veneti,  Sarmatians, and Scythians among other nations located around the Danube at the time.

The Thracians, according to Herodotus[1], were the most numerous nation in Eurasia, only outnumbered by the Indians. Furthermore, Polybius[2] wrote that Macedonians and Thracians were even related. The remnants of the Thracian language also support this conclusion, because it shares  a striking similarity to modern Balto-Slavic languages. If modern historians were to accept this notion it would present a huge discrepancy in the Slavic Migration model because it is widely accepted that the Thracians were indigenous to Eastern Europe. Much of the remaining Thracian glossary is Slavic[3] as the following hypothetical sentence shows, constructed  entirely from known Thracian words.


translation:  At the center of the city, I quickly gave vegetables to the beast mouth


translation: At the center of the city, I quickly gave lettuce to the beast mouth

Nevertheless, the theory remains that a tribe, which was unrecorded before the 6th century, appeared from behind the Carpathian Mountains to become the largest ethno-linguistic group in Europe replacing the Thracians, who were previously the largest ethnic group in Europe. Not only did Thracians territorially cover most of the same regions as modern Slavs do, but their languages were related as has been clearly demonstrated.  There are detailed records of the migration of the Anglo-Saxons, Normans, Goths, Tartars, Mongols, Turks, and other groups yet the Slavic-migration, which would be arguably one of the most massive migrations in recent history, went virtually unnoticed by historians. This begs the question -could the Slav label simply be a new reference for existing populations?

The first mention of Slavs came from Pseudo-Caesarios of Nazianzum in the 6th century who referred to them as Sklavenoi. Most sources placed the Sklavenoi right along the Danube River, and no source indicates a recent arrival. In fact, Byzantine chronicler Theophylact Simocatta gives an interesting perspective as to what Sklavenoi could have meant to Byzantines. He states, “As for the Getae, that is to say the herds of Sclavenes, they were fiercely ravaging the regions of Thrace”[4]. The Getae were an indigenous Thracian tribe that has been recorded since ancient times. It is clear that they did not migrate from anywhere, nor were they previously called anything but Getae. A possible explanation is that they became labeled Sklavenoibecause they, along with other tribes, started to attack the Byzantine Empire. Sklavenoi was a Byzantine-era slang term for the various tribes that began to attack the empire.  More importantly, it was not limited to the attackers; it soon became used to refer to local populations who also rebelled against the empire. For example, some Slavic “tribal” names, such as the Timochani, Strymonoi, Caranatianians are clearly Balkan in origin, yet the groups it referred to were still labelled  Sklavenoi. Therefore, Sklavenoi, based on Sloveni, came to signify a rebel, with a derogatory connotation.  In other words, they did not become Sklavenoi because they exclusively spoke in a Slavic tongue. In fact, some Slavic tribal names have Iranian and Nordic roots[5]. Even though some groups may have used Slavic languages as a lingua franca, the important takeaway is that they all became Sklavenoi because at least some of the participating groups used the relational term “Sloveni” to signify kinship. By the time indigenous pockets of population began to support their attacks and started forming rebel enclaves called Sklavinaes, the derogatory term became synonymous with an anti-Byzantine rebel or marauding barbarian.

The fabled migration is conspicuously absent from oral or written accounts in Slavic folklore. Macedonian folklore, still containing  songs and stories about ancient Macedonian kings, neglects to refer to Macedonians as Slavs, nor even mention a move from behind the Carpathian Mountains. However, with 19th century nationalism sweeping the Balkans, the Slav term re-emerged as an integral part of one’s identity, this time with an ethnic connotation. While previously denoting kindred people, the 19th century, the era of mass historical revisionism, saw the birth of the new Slav term, Strongly influenced by the German theory that all nations must have ancestors in the ancient world, the futile search for a Slavic origin relied on linguistic and philological enterprise, instead of historiography and archeology as a means of identifying ethnicity.     

The first theory put forth was based off of a linguistic analysis of Slavic vegetation terms. Linguists determined that given the large amount of German loan-words  for certain types of trees, Slavs had to have come from an area devoid of those tree-types[6] . The area they settled on was the Pripet Marshes in modern-day Ukraine. Unifying and confining the numerous Slavic nations’ origins to the Pripet Marshes had a twofold effect. First, it demonstrated that Slavic-speakers were not indigenous to their lands, thus justifying the conquest and occupation of Slavic lands. the By choosing to solely identify diverse peoples with the Slav ethnonym the Great powers signified the inferiority of Slavic nations. This label not only associated them with the sense of  having no clear origin, but also with “slaves”. This association is still seen in many other languages, with Spanish using esclavo for slaves, and Arabic using  Saqaliba.  

Modern research has revealed the fallacy of using such an approach to denote origin. In an attempt to solidify the homeland of the Slavs, geneticists isolated a special haplogroup- a group of similar DNA variations-to be the “Slavic gene”. Named Haplogroup R1a, it naturally showed its highest frequencies in Poland, Ukraine, and Belarus, averaging 65%-70%[7]. In the Southern Balkans, however, the national frequencies averaged only about 15%, not nearly enough to show evidence of mass-migration. More troublesome for the Slavic Migration Theory is that some Scandinavian countries show a higher frequency, about 30%, than the Southern Balkan populations  do.  Furthermore, the one haplogroup that is the highest defining haplogroup for the region, Haplogroup I2, is simply dubbed as being “Southern Proto-European”.

        The problem with the Slav title being used to denote origin and bloodline does not affect only Macedonians. In the 20th century Croatians launched an attempt to rekindle their Illyrian ancestry, and Poles their Sarmatian ancestry. Both attempts were suppressed by the Austro-Hungarian and Russian Empire, respectively. By the time World War II came around, the strong unity created by the Slavic ethnic identity came at a tremendous cost. In Hitler’s mind, by virtue of the Bolshevik Revolution having had Jewish leaders, all Slavic people were deemed untermenschen (subhuman) by ethnic association. Since Slavic people like Czechs and Slovaks also “occupied” German land, the invader theory of origins also played nicely for the Nazi ideology.  The truth is, all nations become affected by such a titles. Eastern Europe in particular is a treasure trove of vibrant histories, cultures, and people. The ethnic Slav label creates a forged unity, at the cost of people’s identities.

It comes as no surprise that this label was most used during the period of communism and socialism in Yugoslavia. Yugoslavia under Tito’s regime constantly suppressed nationalism and non-state identities. Grouping people under the Slav ethnicity made all Yugoslavs  (literally South Slavs) not only have a common history and origin, but in turn, a common future. The Slavic ethnicity and migration also worked well for Russia, which was able to reaffirm its view of being “Mother Russia” by showing that all Slavs originated from then-Russian territory. Greece’s modern-day use of this communist-influenced ethnicity to label Macedonians and others simply Slavs, serves the same purpose now as it did then: it generalizes a group and forces an identity upon them. By painting Macedonians as Slavs, Greece succeeds in blurring the distinct nature of their identity and history by connecting  them to the  history of the numerous other Slavic nations. Furthermore, the generalization  of Macedonians as Slavs, makes claiming Macedonian history, such as that of Alexander the Great, laughable since Slavs are supposed new-comers to the Balkans.

Like all labels, it leads to assumptions, generalizations and misconceptions when heard by others. Fortunately, the move to separate politics from history has begun, and leading anthropologists and historians like Florin Curta, Mario Alinei, and Charles Abraham Bryant now call into question the Slav label and migration theory as a whole. Identity in the Balkans has the potential to shift once more. Restoring the Slavic term to its original purpose-denoting kinship- will  not only allow individual identities to be reclaimed, but for differences to be accepted and celebrated.

[1] Herodotus, The Histories. 5.2

[2] Book XXIX, 6.2


[4] Simocatta, The History of Theophylact Simocatta. IV, 4.7

[5] See Sagudates and Guduscani tribes

[6] Florin Curta, “The Making of the Slavs” (pg. 8)


Tου Vostokian   ,
Μετάφραση: Α.Γ.

Η ταυτότητα στην Ανατολική Ευρώπη βασίστηκε σε πολλαπλά και διαρκώς μεταβαλλόμενα κριτήρια στην πορεία της ιστορίας. Είτε επρόκειτο για τη γλώσσα, είτε για τη θρησκεία ή για την εθνοτική ένταξη, οι ταυτότητες για πολλούς βαλκανικούς λαούς είχαν ρευστή σημασία. Μία από αυτές τις ταυτότητες είναι η σλαβική εθνοτική ταυτότητα, ένας όρος με έντονα πολιτικοποιημένες συνδηλώσεις. Παλαιότερες θεωρίες πρέσβευαν ότι όλοι οι σλαβόφωνοι λαοί έχουν κοινή καταγωγή και είναι εισβολείς που μετακινήθηκαν προς τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη. Αργότερα, οι θεωρίες αυτές χρησιμοποιήθηκαν στη σύγχρονη πολιτική για να στηρίξουν ένα παρωχημένο status quo ή εδαφικές διεκδικήσεις μη σλαβικών ομάδων. Υπάρχουν όμως στοιχεία, τόσο πρόσφατα όσο και ιστορικά, που δίνουν μια διαφορετική εικόνα. Οι Σλάβοι συνδέονται με δεσμούς γλώσσας, αλλά όχι απαραίτητα αίματος και εστίας, και όσοι υποθέτουν το δεύτερο συχνά χρησιμοποίησαν την υπόθεση αυτή για να δικαιολογήσουν τις δικές τους εδαφικές διεκδικήσεις και να υπονομεύσουν εκείνες των άλλων.

Ας αρχίσουμε από την ίδια τη λέξη «Σλάβος». Η λέξη αυτή σε τελική ανάλυση είναι αλλοιωμένη μορφή τού Sloveni, με το οποίο αυτοαποκαλούνταν οι σλαβικές φυλές. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν οι δύο αυτοί όροι είναι συνώνυμοι. Το Σλάβος είναι κύριο όνομα, που αναπαριστά μια εθνότητα. Το Sloveni είναι περιγραφικό όνομα που συνιστά σχεσιακό όρο. Ισοδυναμεί με μια νοερή ή πραγματική συγγένεια υπό τύπον γλωσσικής ομοιότητας μεταξύ τουλάχιστον δύο διαφορετικών πληθυσμών. Με άλλα λόγια, ένας Μακεδόνας δεν μπορεί, τεχνικά, να είναι «Σλοβένος» από μόνος του. Ένας Μακεδόνας και ένας Σέρβος μπορούν να είναι Sloveni επειδή και οι δύο μιλούν μια κοινή γλώσσα. Μάλιστα, η ίδια η λέξη Sloveni προέρχεται από την κοινή σλαβική λέξη Slovο, που σημαίνει «λέξη». Οπότε, οι λαοί που αυτοαποκλήθηκαν Sloveni μπορούσαν ως ένα βαθμό να κατανοούν ο ένας τον άλλο. Ωστόσο, το ότι μοιράζονται μια κοινή γλώσσα δεν αποδεικνύει απαραίτητα ότι υπήρξε μία μεγάλη μετακίνηση Σλάβων οι οποίοι κατάφεραν να κατακτήσουν και να εποικίσουν σχεδόν όλη την Ανατολική Ευρώπη και μέρος της Ασίας, ενώ προηγουμένως ήταν σχεδόν άγνωστοι.

Οι περισσότεροι υποστηρικτές της θεωρίας περί σλαβικής μετανάστευσης εστιάζουν στις εισβολές κατά της βυζαντινής αυτοκρατορίας το μεσαίωνα. Όπως όλες οι άλλες αυτοκρατορίες, και η βυζαντινή δεχόταν επιθέσεις, λεηλασίες και επιθέσεις από διάφορες φυλές. Από τον 6ο αιώνα, μια ομάδα απροσδιόριστων «βαρβάρων» άρχισε να συγκεντρώνεται κατά μήκος του Δούναβη και να επιτίθεται τακτικά στη βυζαντινή επικράτεια. Πρωτογενείς πηγές δείχνουν ότι σε αυτήν υπήρχαν Ιλλυριοί, Μακεδόνες, Έλληνες, Θράκες, Γέτες, Βένετοι, Σαρμάτες και Σκύθες.

Οι Θράκες, κατά τον Ηρόδοτο[1], ήταν το πλέον πολυάριθμο έθνος στην Ευρασία· μόνο οι Ινδοί τούς ξεπερνούσαν. Επιπλέον, ο Πολύβιος[2] έγραψε και ότι Μακεδόνες και Θράκες συνδέονταν. Τα κατάλοιπα της θρακικής γλώσσας στηρίζουν επίσης το συμπέρασμα αυτό, διότι έχουν εντυπωσιακή ομοιότητα με τις σύγχρονες βαλτο-σλαβικές γλώσσες. Αν οι σύγχρονοι ιστορικοί δέχονταν αυτή την ιδέα, αυτό θα δημιουργούσε ρήγμα στο μοντέλο της σλαβικής μετανάστευσης, διότι οι Θράκες γίνεται ευρέως αποδεκτό ότι ήταν αυτόχθονες. Μεγάλο μέρος του υπόλοιπου θρακικού λεξιλογίου είναι σλαβικό[3] όπως δείχνει η ακόλουθη υποθετική πρόταση, κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου από γνωστές θρακικές λέξεις.


μετάφραση: Στο κέντρο της πόλης, γρήγορα έδωσα λαχανικά στο στόμα του κτήνους


μετάφραση: Στο κέντρο της πόλης, γρήγορα έδωσα μαρούλι στο στόμα του κτήνους

Παρόλα αυτά, εξακολουθεί να υποστηρίζεται η θεωρία ότι μια φυλή, για την οποία δεν υπάρχουν αναφορές πριν τον 6ο αιώνα, εμφανίστηκε κάποια στιγμή πίσω από την οροσειρά των Καρπαθίων για να καταστεί τελικά η μεγαλύτερη εθνοτική ομάδα στην Ευρώπη, αντικαθιστώντας στο ρόλο αυτό τους Θράκες. Οι Θράκες όχι μόνο κάλυπταν εδαφικά τις ίδιες ως επί το πλείστον περιοχές με τους σύγχρονους Σλάβους, αλλά και οι γλώσσες τους συνδέονταν, όπως αποδείχθηκε. Υπάρχουν λεπτομερείς καταγραφές για τη μετακίνηση των Αγγλοσαξόνων, των Νορμανδών, των Γότθων, των Τατάρων, των Τσετσένων, των Μογγόλων, των Τούρκων και άλλων ακόμη ομάδων· αλλά η σλαβική μετακίνηση, η οποία θα ήταν σίγουρα μία από τις μαζικότερες μετακινήσεις πληθυσμού στην πρόσφατη ιστορία, πέρασε σχεδόν απαρατήρητη από τους ιστορικούς. Αυτό γεννά το ερώτημα: μήπως η ετικέτα «Σλάβος» ήταν απλώς ένα νέο όνομα για ήδη υπάρχοντες πληθυσμούς;

Η πρώτη αναφορά στους Σλάβους έρχεται τον 6ο αιώνα από τον ψευδο-Καισάριο τον Ναζιανζηνό, ο οποίος τους αναφέρει ως Σκλαβηνούς. Οι περισσότερες πηγές τοποθετούν τους Σκλαβηνούς κατά μήκος του ποταμού Δούναβη, ενώ καμία πηγή δεν κάνει λόγο για κάποια πρόσφατη άφιξη. Μάλιστα, ο Βυζαντινός χρονικογράφος Θεοφύλακτος Σιμοκάττης παρέχει μια ενδιαφέρουσα οπτική ως προς το τι θα μπορούσε να σημαίνει για τους Βυζαντινούς Σκλαβηνοί. Λέει: «Όσον για τους Γέτες, δηλαδή τις αγέλες των Σκλαβηνών, αυτοί λυμαίνονταν τις περιοχές της Θράκης»4. Οι Γέτες ήταν μια αυτόχθονη φυλή της Θράκης για την οποία υπάρχουν αναφορές από τα αρχαία χρόνια. Είναι σαφές ότι δεν μετανάστευσαν από πουθενά, ούτε αποκαλούνταν προηγουμένως κάπως αλλιώς –μόνο Γέτες. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι τους έβαλαν την ετικέτα «Σκλαβηνοί» διότι και αυτοί, μαζί με άλλες φυλές, άρχισαν να επιτίθενται στη βυζαντινή αυτοκρατορία. «Σκλαβηνοί» ήταν μια συνθηματική ονομασία των βυζαντινών για όλες τις διάφορες φυλές που έκαναν τέτοιες επιδρομές. Και, το κυριότερο, το όνομα αυτό δεν περιοριζόταν στους επιτιθέμενους· σύντομα άρχισε να χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει και τοπικούς πληθυσμούς που επίσης εξεγείρονταν κατά της αυτοκρατορίας. Για παράδειγμα, κάποια ονόματα σλαβικών «φυλών», όπως Tιμοχάνοι, Στρυμόνοι, Καρανατιανιανοί έχουν σαφώς βαλκανική προέλευση, κι όμως οι ομάδες αυτές επίσης αποκαλούνταν «Σκλαβηνοί». Γι’ αυτό, ο όρος Σκλαβηνοί, βασισμένος στο Sloveni, κατέληξε να σημαίνει «αντάρτης», με μειωτική χροιά. Με άλλα λόγια, δεν έγιναν Σκλαβηνοί επειδή μιλούσαν αποκλειστικά μια σλαβική γλώσσα. Μάλιστα, κάποιες σλαβικές φυλές έχουν ονόματα με ιρανικές και σκανδιναβικές ρίζες[5]. Παρότι κάποιες ομάδες μπορεί να χρησιμοποιούσαν σλαβικές γλώσσες ως lingua franca, αυτό που πρέπει να κρατήσουμε είναι ότι όλοι αυτοί έγιναν Σκλαβηνοί διότι τουλάχιστον κάποιες από τις συμμετέχουσες ομάδες χρησιμοποιούσαν τον όρο «Sloveni» για να δηλώνουν τις σχέσεις συγγένειας. Από τη στιγμή που αυτόχθονες θύλακες πληθυσμού άρχισαν να στηρίζουν τις επιθέσεις τους και να σχηματίζουν ζώνες ανταρσίας που ονομάζονταν Σκλαβηνίες, ο μειωτικός όρος έγινε συνώνυμος με το «αντι-βυζαντινός αντάρτης» ή «βάρβαρος επιδρομέας».

Η φημολογούμενη μετανάστευση λάμπει διά της απουσίας της από προφορικές ή γραπτές αναφορές στη σλαβική λαογραφία. Στον μακεδονικό λαϊκό πολιτισμό, ο οποίος περιλάμβανε πάντοτε τραγούδια και ιστορίες για αρχαίους Μακεδόνες βασιλείς, οι Μακεδόνες δεν αναφέρονται ως Σλάβοι, αλλά ούτε και γίνεται λόγος για καμία μετακίνηση από κάποια περιοχή πέραν των Καρπαθίων.

Ωστόσο, με τον εθνικισμό τού 19ου αιώνα να σαρώνει τα Βαλκάνια, ο όρος «Σλάβοι» επανεμφανίστηκε ως αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας κάποιων λαών, αυτή τη φορά με εθνοτικό χαρακτήρα. Εκεί που προηγουμένως δήλωνε τους συγγενείς, τον 19ο αιώνα, την εποχή του μαζικού ιστορικού αναθεωρητισμού, είχαμε τη αναγέννηση του όρου «Σλάβοι» με νέα σημασία. Έντονα επηρεασμένη από τη γερμανική θεωρία ότι όλα τα έθνη πρέπει να διαθέτουν προγόνους στον αρχαίο κόσμο, η μάταιη αναζήτηση κάποιας σλαβικής καταγωγής στηρίχθηκε σε ένα γλωσσικό και φιλολογικό εγχείρημα, και όχι στην ιστορία και την αρχαιολογία ως μέσο προσδιορισμού της εθνοτικής καταγωγής.

Η πρώτη θεωρία που διατυπώθηκε σχετικά βασιζόταν σε γλωσσική ανάλυση του σλαβικού βοτανολογικού λεξιλογίου. Διάφοροι γλωσσολόγοι ισχυρίστηκαν ότι, αφού για πολλά είδη δέντρων χρησιμοποιούνται δάνειες λέξεις από τα γερμανικά, οι Σλάβοι θα πρέπει να προέρχονται από μια περιοχή χωρίς τέτοια δέντρα6. Η περιοχή στην οποία κατέληξαν ήταν τα έλη του Πρίπετ στη σημερινή Ουκρανία. Αυτή η ενοποίηση και ο εντοπισμός της καταγωγής των πολυάριθμων σλαβικών εθνών στο Πρίπετ είχε διπλό αποτέλεσμα. Πρώτον, αποδείκνυε ότι οι σλαβόφωνοι δεν ήταν αυτόχθονες στον τόπο τους, δικαιολογώντας έτσι την κατάληψη και κατοχή των τόπων αυτών από άλλους. Επιλέγοντας να χαρακτηρίζουν τους διάφορους λαούς μόνο με το εθνωνύμιο «Σλάβοι», οι Μεγάλες Δυνάμεις τούς εμφάνιζαν ως κατώτερους. Η ετικέτα αυτή τους συνέδεε όχι μόνο με την εντύπωση ότι έχουν ασαφή καταγωγή, αλλά και με τους «σκλάβους». Η συσχέτιση αυτή εξακολουθεί να παρατηρείται και σήμερα σε πολλές γλώσσες: π.χ. στα ισπανικά ο δούλος είναι esclavo, ενώ στα αραβικά Saqaliba.

Η σύγχρονη έρευνα αποκάλυψε ότι είναι σφάλμα να ακολουθείται μια τέτοια προσέγγιση για να διακριβωθεί η καταγωγή. Σε μια προσπάθεια να παγιώσουν την πατρίδα των Σλάβων, γενετιστές απομόνωσαν μία ειδική απλοομάδα –μια ομάδα συναφών παραλλαγών DNA- και αποφάνθηκαν ότι αυτή αποτελεί το «σλαβικό γονίδιο». Αυτή η απλοομάδα R1a, όπως λέγεται, παρουσιάζει φυσικά την υψηλότερη συχνότητα στην Πολωνία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία, με μέσο όρο 65 έως 70 %[7]. Στα Νότια Βαλκάνια, ωστόσο, η μέση συχνότητα ήταν μόνο γύρω στο 15%, πράγμα που δεν αρκεί για να αποδείξει μαζική μετακίνηση. Αυτό που είναι ακόμα πιο προβληματικό για τη θεωρία περί σλαβικής μετακίνησης είναι ότι κάποιες σκανδιναβικές χώρες εμφανίζουν υψηλότερη συχνότητα: περίπου 30%.

Το πρόβλημα με τη χρήση του τίτλου «Σλάβοι» για να δηλωθεί κάποια εξ αίματος καταγωγή δεν αφορά μόνο τους Μακεδόνες. Τον 20ό αιώνα οι Κροάτες ξεκίνησαν μια προσπάθεια να στοιχειοθετήσουν ότι έχουν ιλλυρική καταγωγή, οι δε Πολωνοί σαρματική. Και οι δύο προσπάθειες κατεστάλησαν από την αυστροουγγρική και τη ρωσική αυτοκρατορία, αντίστοιχα. Με το ξέσπασμα του δεύτερου παγκόσμιου πολέμου, η ισχυρή ενότητα που είχε δημιουργηθεί με τη σλαβική εθνοτική ταυτότητα άρχισε να έχει τεράστιο κόστος. Στο μυαλό του Χίτλερ, καθώς η επανάσταση των μπολσεβίκων είχε Εβραίους ηγέτες, όλοι οι σλαβικοί λαοί κρίθηκαν συνειρμικά Untermenschen (υπάνθρωποι). Καθώς, επιπλέον, σλαβικοί λαοί όπως οι Τσέχοι και Σλοβάκοι είχαν «καταλάβει» γερμανικά εδάφη, η θεωρία περί εισβολής αποδείχθηκε ιδιαίτερα χρήσιμη και για τη ναζιστική ιδεολογία. Τελικά, η ετικέτα αυτή έπληξε όλα τα έθνη. Ειδικά η ανατολική Ευρώπη είναι ένα χρυσωρυχείο από ζωντανές ιστορίες, πολιτισμούς και λαούς. Η σλαβική εθνοτική ετικέτα δημιουργεί μια πλαστή ενότητα, που ισοπεδώνει τις ταυτότητες των ανθρώπων.

Δεν είναι παράδοξο ότι ο χαρακτηρισμός αυτός χρησιμοποιήθηκε κατά κόρον την περίοδο του κομμουνισμού στη Γιουγκοσλαβία. Το καθεστώς του Τίτο διαρκώς κατέστελλε τον εθνικισμό και τις μη κρατικές ταυτότητες. Με το να ομαδοποιεί τους πάντες υπό τη σλαβική εθνότητα, εμφάνιζε όλους τους Γιουγκοσλάβους (κατά λέξη «Νότιους Σλάβους») να έχουν κοινή ιστορία και καταγωγή, άρα και κοινό μέλλον. Η θεωρία περί σλαβικής εθνότητας και μετακίνησης βόλευε επίσης τη Ρωσία, η οποία μπορούσε έτσι να εμφανίζεται ως «Μητέρα Ρωσία», εφόσον η κοιτίδα των Σλάβων ήταν σε ρωσικό έδαφος. Το γεγονός ότι σήμερα η Ελλάδα υιοθετεί αυτή την κομμουνιστικής έμπνευσης θεωρία για να εμφανίσει τους Μακεδόνες και άλλους ως «απλώς Σλάβους», εξυπηρετεί τον ίδιο σκοπό, τώρα όπως και τότε: ενοποιεί μία ομάδα και της επιβάλλει βίαια μία ταυτότητα. Απεικονίζοντας τους Μακεδόνες ως Σλάβους, η Ελλάδα καταφέρνει να συγχέει τη διακριτή φύση της ταυτότητας και της ιστορίας τους, συνδέοντάς τη με την ιστορία των πολυάριθμων άλλων σλαβικών εθνών. Επιπλέον, η γενίκευση της χρήσης του όρου «Σλάβοι» για τους Μακεδόνες έχει ως αποτέλεσμα να εμφανίζεται γελοία η διεκδίκηση της μακεδονικής ιστορίας, όπως εκείνης του Μεγάλου Αλέξανδρου, αφού υποτίθεται ότι οι Σλάβοι ήρθαν αργότερα στα Βαλκάνια.

Όπως όλες οι ετικέτες, ο όρος αυτός οδηγεί τρίτους αποδέκτες σε γενικεύσεις και παρανοήσεις. Ευτυχώς, η κίνηση προς διαχωρισμό της πολιτικής από την ιστορία έχει αρχίσει και επιφανείς ανθρωπολόγοι και ιστορικοί όπως ο Florin Curta, ο Mario Alinei και ο Charles Abraham Bryant θέτουν πλέον υπό αμφισβήτηση τη σλαβική ετικέτα, και τη θεωρία περί μετανάστευσης συνολικά. Η ταυτότητα στα Βαλκάνια έχει τη δυνατότητα να μεταστραφεί ακόμα μια φορά. Αν αποκαταστήσουμε τον όρο «Σλάβοι» στον αρχικό του σκοπό –να δηλώνει τη συγγένεια-, αυτό θα επιτρέψει όχι μόνο την αναδιεκδίκηση ατομικών ταυτοτήτων, αλλά επίσης την αποδοχή και την προβολή των διαφορών.

[1] Ιστορίαι 5.2

[2] Βιβλίο XXIX, 6.2


[4] Ιστορία του Θεοφύλακτου Σιμοκάττη IV, 4.7

[5] Όπως οι Σαγουδάτες και οι Γουδουσκάνοι.

[6] Florin Curta, The Making of the Slavs, σ. 8.




About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in HISTORIC THEMES and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.