EUGENOOS POIOOMEN EN TOIS ASTROIS OPOU DIABIOOMEN (C)


(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ 18/06/2017)

a)Κρύβει το Ηλιακό μας σύστημα έναν άλλο πλανήτη;(2016)

Σύμφωνα με έρευνα των Mike Brown και Konstantin Batygin, αστρονόμων του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για την ύπαρξη ενός άγνωστου μέχρι τώρα πλανήτη στο Ηλιακό μας σύστημα, αρκετά μεγαλύτερου απ’ τον πλανήτη μας. Η έρευνα αυτή αναμένεται να δημοσιευθεί στο επιστημονικό περιοδικό «Astronomical Journal». Ο πλανήτης αυτός, μια υπεργαία, όπως ονομάζονται οι πλανήτες με αυτά τα χαρακτηριστικά, υπολογίζεται ότι έχει διάμετρο 2–4 φορές μεγαλύτερη απ’ αυτήν της Γης και μάζα περίπου 10 φορές μεγαλύτερη, ενώ η σύστασή του εικάζεται ότι είναι παρόμοια μ’ αυτήν του Ουρανού και του Ποσειδώνα, που αποτελούνται από μείγμα πάγων και πετρωμάτων και περιβάλλονται από ένα αέριο περίβλημα. Οι παραπάνω ενδείξεις θεωρούνται έμμεσες διότι ο πλανήτης αυτός δεν έχει παρατηρηθεί με τηλεσκόπιο, αλλά εικάζεται ότι υπάρχει εξαιτίας των ανωμαλιών που έχουν παρατηρηθεί στις τροχιές κάποιων άλλων σωμάτων τα οποία κινούνται στην ίδια περιοχή του Διαστήματος. Η εικόνα που συνοδεύει το κείμενο αυτό αποτελεί καλλιτεχνική αναπαράσταση του νέου αυτού πλανήτη [φωτογρ. Caltech/R. Hurt (IPAC)].

Στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν τις παρατηρούμενες ανωμαλίες στις τροχιές 13 παγωμένων αντικειμένων της Ζώνης Kuiper (KBO από τα αρχικά της αγγλικής τους ονομασίας), οι Mike Brown και Konstantin Batygin κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αυτές μπορούν να οφείλονται μόνο στην βαρυτική επίδραση ενός άγνωστου μέχρι σήμερα πλανήτη. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι η Ζώνη Kuiper είναι η περιοχή του Διαστήματος που εκτείνεται πέρα από την τροχιά του Ποσειδώνα, σε αποστάσεις 30– 50 ΑΜ  μακριά από τον Ήλιο, και περιβάλλει σαν δαχτυλίδι την περιοχή όπου κινούνται οι πλανήτες του Ηλιακού μας συστήματος. Η Ζώνη Kuiper αποτελείται από εκατομμύρια μικρά και μεγάλα κομμάτια βράχων και παγωμένων πτητικών ενώσεων, καθώς και από μεγαλύτερα ουράνια σώματα, όπως πλανήτες-νάνους. Στο εσωτερικό όριο αυτής της Ζώνης βρίσκεται ο Πλούτωνας, που μέχρι το 2006 θεωρείτο πλανήτης, αλλά έκτοτε «υποβιβάστηκε» σε πλανήτη-νάνο, ενώ στην ευρύτερη περιοχή της Ζώνης Kuiper έχουμε ήδη ανακαλύψει 3 ακόμη πλανήτες-νάνους, τους Haumea, Makemake και Έριδα.
Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τροχιάς αυτών των 13 ΚΒΟ μπορούσαν εκ πρώτης να ερμηνευθούν με την υιοθέτηση της ύπαρξης σ’ αυτήν την περιοχή ενός μικρού πλανήτη. Θέλοντας αρχικά να διαψεύσουν την συγκεκριμένη υπόθεση, οι Brown και Batygin ανακάλυψαν ότι οι τροχιές 6 εκ των 13 ΚΒΟ της μελέτης δείχνουν προς την ίδια περίπου κατεύθυνση, ενώ βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο, το οποίο  είναι υπό κλίση σε σχέση με το επίπεδο στο οποίο κινούνται οι πλανήτες του Ηλιακού μας συστήματος. Δεδομένου ότι η πιθανότητα να απέκτησαν τα σώματα αυτά τις συγκεκριμένες τροχιές με τυχαίο τρόπο δεν υπερβαίνει το 0,007%, οι δύο αστρονόμοι κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι αυτές μπορούν να ερμηνευθούν μόνο εάν υιοθετήσουμε την ύπαρξη ενός άγνωστου έως τώρα πλανήτη. Σύμφωνα με τις προσομοιώσεις τους, όμως, εάν υπήρχε ένας τέτοιος πλανήτης, τότε η βαρυτική του έλξη θα εξανάγκαζε ορισμένα ΚΒΟ να κινούνται σε τροχιές κάθετες στο επίπεδο στο οποίο κινούνται οι υπόλοιποι πλανήτες. Η ανακάλυψη αργότερα τουλάχιστον 4 τέτοιων  ΚΒΟ με τροχιές που είναι κατακόρυφες ως προς το επίπεδο του Ηλιακού μας συστήματος, προσφέρει ακόμη ισχυρότερα ερείσματα στην συναρπαστική υπόθεση των δύο αστρονόμων.

Έπειτα από σειρά μαθηματικών υπολογισμών και προσομοιώσεων, οι Brown και Batygin υπολόγισαν ότι ο μεγάλος άξονας της έλλειψης που διαγράφει ο προτεινόμενος πλανήτης δείχνει προς την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, απ’ αυτήν προς την οποία δείχνουν οι μεγάλοι άξονες των ελλειπτικών τροχιών που διαγράφουν τα 6 ΚΒΟ της μελέτης. Σύμφωνα, τέλος, με τους υπολογισμούς τους, το περιήλιο  της τροχιάς αυτού του πλανήτη βρίσκεται περίπου 200 ΑΜ  μακριά από τον Ήλιο, σε απόσταση δηλαδή 4 φορές μεγαλύτερη από την μέση απόσταση του Πλούτωνα, ενώ στο αφήλιό της, η απόσταση του πλανήτη από τον Ήλιο φτάνει τις 1200 ΑΜ. Με αυτά τα δεδομένα, ο προτεινόμενος πλανήτης υπολογίζεται ότι χρειάζεται περίπου 10–20 χιλιάδες χρόνια, προκειμένου να ολοκληρώσει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο.

Εάν η ύπαρξη αυτού του υποθετικού ακόμα πλανήτη επιβεβαιωθεί και με την παρατήρηση, θα είναι η δεύτερη φορά που ανακαλύπτεται πλανήτης του Ηλιακού μας συστήματος μ’ αυτόν τον τρόπο. Υπενθυμίζουμε εδώ ότι ο μοναδικός μέχρι σήμερα πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος, ο οποίος δεν ανακαλύφθηκε μέσα από τη συστηματική παρατήρηση του έναστρου ουρανού, αλλά χάρη στους μαθηματικούς υπολογισμούς των αστρονόμων ήταν ο Ποσειδώνας. Γνωρίζοντας από προηγούμενες έρευνες ότι η τροχιά του Ουρανού διέφερε κάπως απ’ αυτήν που προέκυπτε θεωρητικά μέσα απ’ τους Νόμους του Νεύτωνα, ο Γάλλος μαθηματικός Urbain Joseph Le Verrier (1811–1877) και ο Άγγλος μαθηματικός John Couch Adams (1819–1892) υποστήριξαν, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον, ότι οι διαφορές αυτές οφείλονταν στην βαρυτική έλξη ενός άγνωστου έως τότε πλανήτη. Η παρατήρηση με τηλεσκόπιο του νέου πλανήτη το 1846 από τον Γερμανό αστρονόμο Johann Gottfried Galle (1812–1910) στην τροχιά που είχαν υπολογίσει οι δύο επιστήμονες επιβεβαίωσε τους σχετικούς υπολογισμούς και ο Ποσειδώνας έγινε ο όγδοος πλανήτης του Ηλιακού μας συστήματος.

 

b)Η εξερεύνηση του Δία και του Κρόνου(2015)

 

Η εξερεύνηση των αέριων γιγάντων του Ηλιακού μας Συστήματος ξεκίνησε στις 2 Μαρτίου 1972, όταν εκτοξεύθηκε το Pioneer 10 της NASA, η πρώτη διαστημοσυσκευή που σχεδιάστηκε, προκειμένου να διέλθει δίπλα από τον Δία, αλλά και να επιβιώσει στο περιβάλλον υψηλής ακτινοβολίας που τον περιβάλλει [στην σημερινή εικόνα διακρίνεται αριστερά ο Δίας και δεξιά ο Κρόνος (φωτογρ. NASA/GSFC0]

Στην διάρκεια της αποστολής του, το Pioneer 10 συνέλεξε δεδομένα για την ατμόσφαιρα του Δία και μας έστειλε φωτογραφίες του πλανήτη και ορισμένων δορυφόρων του, όπως της Καλλιστώς, του Γανυμήδη και της Ευρώπης. Η τελευταία επικοινωνία με την διαστημοσυσκευή επιτεύχθηκε τον Ιανουάριο του 2003 και αυτή την στιγμή, παρόλο που δεν γνωρίζουμε την ακριβή της θέση, πρέπει να βρίσκεται σε απόσταση περίπου 110 ΑΜ από την Γη, κινούμενη προς τις παρυφές του Ηλιακού Συστήματος. Στην πορεία της προς τον Κρόνο, η διαστημοσυσκευή Pioneer 11 ήταν η δεύτερη διαστημοσυσκευή που πέρασε δίπλα από τον Δία. Το Pioneer 11 εκτοξεύθηκε στις 6 Απριλίου 1973, προκειμένου να μελετήσει την Ζώνη των Αστεροειδών, τον Δία και τον Κρόνο, καθώς και τον ηλιακό άνεμο και τις κοσμικές ακτίνες. Χάρη στις εικόνες που μας έστειλε, καταφέραμε να δούμε για πρώτη φορά τις πολικές περιοχές του Δία, ενώ κατέγραψε και σημαντικές μεταβολές στην μαγνητόσφαιρα που τον περιβάλλει, οι οποίες οφείλονται στην αλληλεπίδρασή της με τον ηλιακό άνεμο. Συνεχίζοντας το διαστημικό του ταξίδι, το Pioneer 11 διήλθε από το πλανητικό σύστημα του Κρόνου την 1η Σεπτεμβρίου 1979. Ανάμεσα στις ανακαλύψεις του συγκαταλέγονται ο δακτύλιος F, ο υπολογισμός της μέσης θερμοκρασίας του στους -180 °C, που υποδήλωνε ότι ο πλανήτης αυτός εκπέμπει 2,5 φορές περισσότερη θερμότητα απ’ όση προσλαμβάνει από τον Ήλιο, καθώς και ένας νέος δορυφόρος.
Την σκυτάλη της εξερεύνησης των γιγάντιων πλανητών ανέλαβαν στην συνέχεια οι θρυλικές διαστημοσυσκευές Voyager.

Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1977, 16 ημέρες μετά το Voyager 2, το οποίο και προσπέρασε λίγους μήνες αργότερα κοντά στη Ζώνη των Αστεροειδών, με προορισμό τον Δία και στη συνέχεια τον Κρόνο. Το Voyager 2, από την άλλη, είχε ως στόχο την εξερεύνηση του Ουρανού και του Ποσειδώνα, παραμένοντας μέχρι σήμερα το μοναδικό διαστημικό σκάφος που έχει επισκεφθεί τους δύο αυτούς απομακρυσμένους πλανήτες. Το Voyager 1, σε λίγες μόνο μέρες, κατάφερε να μας παρουσιάσει μια εντελώς νέα εικόνα για τον μεγαλύτερο πλανήτη του Ηλιακού Συστήματος. Κατέγραψε, για παράδειγμα, βίαιες θύελλες και αστραπές στην ατμόσφαιρά του και επιβεβαίωσε ότι περιβάλλεται από μαγνητικό πεδίο. Ανακάλυψε ακόμα ότι ο Δίας διαθέτει και αυτός ένα σύστημα δακτυλίων, εντελώς διαφορετικό όμως από αυτό του Κρόνου, καθώς και τρεις νέους δορυφόρους του. Εκτός αυτού, ο εντοπισμός 9 ενεργών ηφαιστείων στην Ιώ μάς έδωσε την πρώτη απόδειξη για την ύπαρξη ενός γεωλογικά ενεργού ουράνιου σώματος εκτός του πλανήτη μας, ενώ απεικόνισε την επιφάνεια της Ευρώπης, του Γανυμήδη και της Καλλιστώς.

Επόμενος σταθμός στην διαστημική αποστολή του Voyager 1 ήταν o Κρόνος, τον οποίο προσπέρασε στις 12 Νοεμβρίου 1980. Κατά την διέλευσή του από την γειτονιά του Κρόνου, το Voyager 1 ανακάλυψε 3 ακόμη δορυφόρους του, τον Προμηθέα και την Πανδώρα, που με την βαρυτική τους έλξη συμβάλλουν ώστε ο δακτύλιος F να διατηρεί την συνοχή του, καθώς και τον Άτλαντα. Εκτός αυτού, με τα δεδομένα που συνέλεξε από τον Τιτάνα διαπιστώθηκε για πρώτη φορά ότι ο δορυφόρος αυτός περιβάλλεται από πυκνή ατμόσφαιρα, αποτελούμενη κατά κύριο λόγο από άζωτο, όπως δηλαδή και ο πλανήτης μας, με επιφανειακή όμως πίεση 1,6 φορές μεγαλύτερη. Το Voyager 1 μας έστειλε ακόμη πολλές εικόνες από τους δορυφόρους Μίμα, Εγκέλαδο, Τηθύ, Διώνη και Ρέα, ανακάλυψε τον δακτύλιο G και συνέλεξε πολλά ακόμη δεδομένα για την γενικότερη δομή των δακτυλίων του Κρόνου. Η επόμενη διαστημοσυσκευή που συνέβαλε στην εξερεύνηση αυτού του πλανήτη ήταν το Voyager 2, που τον προσέγγισε στην πλησιέστερη δυνατή απόσταση τον Αύγουστο του 1981. Με τις εκατοντάδες φωτογραφίες που μας έστειλε, κατάφερε να απεικονίσει με πολύ μεγαλύτερη ευκρίνεια τους δακτυλίους του και να ανακαλύψει αρκετούς ακόμη δευτερεύοντες δακτυλίους του.

Η διαστημοσυσκευή Galileo, που εκτοξεύθηκε τον Οκτώβριο του 1989 και έφτασε στον Δία 6 χρόνια αργότερα, ήταν η πρώτη που τέθηκε σε τροχιά γύρω του. Ανάμεσα στις σημαντικότερες ανακαλύψεις της περιλαμβάνονται οι ζώνες ακτινοβολίας του Δία, η παραπλήσια με τον Ήλιο περιεκτικότητά του σε ήλιο, η εντυπωσιακή ανανέωση της επιφάνειας της Ιούς από την ηφαιστειακή δραστηριότητα στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε από την μελέτη του δορυφόρου αυτού από τα δύο Voyager και ισχυρές ενδείξεις για την ύπαρξη ενός υπόγειου ωκεανού στην Ευρώπη. Επιπλέον, το Galileo μετέφερε στον Δία και έναν μικρό ανιχνευτή, ο οποίος, προτού βυθιστεί στην πυκνή ατμόσφαιρά του και καταστραφεί από τις μεγάλες πιέσεις και θερμοκρασίες στο εσωτερικό του, κατάφερε να συλλέξει δεδομένα για τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς του. Εκτός αυτού, το Galileo πραγματοποίησε πολλές διελεύσεις από τους τέσσερεις μεγαλύτερους δορυφόρους του Δία, συλλέγοντας δεδομένα που οδήγησαν σε σημαντικές ανακαλύψεις, όπως ότι ο Γανυμήδης περιβάλλεται από το δικό του μαγνητικό πεδίο. Η αποστολή του Galileo ολοκληρώθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2003, όταν οι ελεγκτές του από την Γη μετέβαλαν την τροχιά του, οδηγώντας τον να καταστραφεί στο εσωτερικό του Δία.

Το επόμενο ορόσημο στην εξερεύνηση του εξωτερικού Ηλιακού Συστήματος σηματοδοτήθηκε με την εκτόξευση της διαστημοσυσκευής Cassini-Huygens στις 15 Οκτωβρίου 1997 από το Ακρωτήριο Canaveral. Η διαστημική αυτή αποστολή, που συνέβαλε όσο καμία άλλη στην διαλεύκανση των μυστικών του Κρόνου, των δακτυλίων και των δορυφόρων του, αποτελείται από το τροχιακό αστεροσκοπείο Cassini, το οποίο από τον Ιούλιο του 2004 βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον Κρόνο, καθώς και την διαστημική κάψουλα Huygens, η οποία κατάφερε να προσεδαφιστεί στον Τιτάνα τον Ιανουάριο του 2015.

Η τελευταία, μέχρι στιγμής, διαστημοσυσκευή που σχεδιάστηκε για την εξερεύνηση του Δία είναι το Juno, που εκτοξεύθηκε στις 5 Αυγούστου 2011 και αναμένεται να φτάσει στον προορισμό του τον Ιούλιο του 2016. Όσον αφορά στα μελλοντικά σχέδια εξερεύνησης του Δία, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος ESAανακοίνωσε το 2012 ότι θα υλοποιήσει η διαστημική αποστολή JUICE, η οποία αναμένεται να εκτοξευθεί το 2022, με κύριο στόχο την συλλογή δεδομένων για τους δορυφόρους Γανυμήδη, Καλλιστώ και Ευρώπη. Η NASA, από την άλλη, διερευνά την δυνατότητα μιας αποστολής προς την Ευρώπη, η οποία εάν υλοποιηθεί, θα διερευνήσει το κατά πόσο οι συνθήκες που επικρατούν στον παγωμένο αυτό δορυφόρο θα μπορούσαν να ευνοήσουν την εμφάνιση ζωής. Όσον αφορά στο μέλλον, υπάρχουν αρκετές ιδέες για την υλοποίηση μελλοντικών διαστημικών αποστολών προς τον Κρόνο και τους δορυφόρους του, εάν όμως και πότε θα υλοποιηθούν παραμένει αβέβαιο.

 

c)Ο Πλούτωνας, η Ζώνη Kuiper και οι Νέοι Ορίζοντες

Μετά από 10 χρόνια διαστημικής περιπλάνησης, στις 14 Ιουλίου 2015, η διαστημοσυσκευή New Horizons της NASA προσέγγισε τον πλανήτη-νάνο Πλούτωνα στην πλησιέστερη δυνατή απόσταση. Έχοντας ήδη συλλέξει πολύτιμα δεδομένα για τον παγωμένο αυτό κόσμο και τους δορυφόρους του, το New Horizons αυτή την στιγμή κινείται στα όρια της Ζώνης Kuiper, επιχειρώντας να προσεγγίσει ένα ακόμα από τα διαστημικά συντρίμμια που την απαρτίζουν. Στην φωτογραφία που παραθέτουμε διακρίνεται ο Πλούτωνας, σε σύνθετη εικόνα που ελήφθη από την διαστημοσυσκευή New Horizons στις 14 Ιουλίου 2015 (φωτογρ. NASA/Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/Southwest Research Institute).
Θεωρούμενος μέχρι πριν από λίγα χρόνια ως ο ένατος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος, ο Πλούτωνας υποβιβάστηκε το 2006 στην κατηγορία του πλανήτη-νάνου. Σύμφωνα με την σχετική πρόταση της Διεθνούς Αστρονομικής Ένωσης (International Astronomy Union, IAU), προκειμένου ένα ουράνιο σώμα να θεωρείται πλανήτης θα πρέπει να ικανοποιεί τα ακόλουθα τρία κριτήρια: α) να περιφέρεται γύρω από ένα άστρο, β) να είναι αρκετά μεγάλο, ώστε η ίδια του η βαρύτητα να του έχει προσδώσει σφαιρικό σχήμα και γ) να έχει «καθαρίσει» την τροχιά του από κάθε άλλο μικρότερο ουράνιο σώμα που δεν είναι δορυφόρος του, είτε αφομοιώνοντας κάποια από αυτά είτε εκσφενδονίζοντας κάποια άλλα μακριά μέσω βαρυτικών αλληλεπιδράσεων.

Σύμφωνα με την τελική πρόταση, προσδιορίζονται ακόμα δύο νέες κατηγορίες ουράνιων σωμάτων, οι «πλανήτες-νάνοι» και τα «μικρά ουράνια σώματα του Ηλιακού Συστήματος». Οι πλανήτες-νάνοι είναι ουράνια σώματα, τα οποία «υπακούουν» μόνο στα δύο πρώτα κριτήρια και τα οποία δεν είναι δορυφόροι. Οτιδήποτε περισσεύει, για παράδειγμα αστεροειδείς και κομήτες, ανήκουν στην τρίτη κατηγορία. Η πλειονότητα των αστρονόμων που δήλωσαν παρόντες στην 26η Γενική Συνέλευση της IAU ψήφισαν υπέρ αυτής της πρότασης, υποβαθμίζοντας έτσι τον Πλούτωνα σε πλανήτη-νάνο, ενώ η Δήμητρα, που μέχρι πρότινος ήταν ο μεγαλύτερος αστεροειδής του Ηλιακού Συστήματος, καθώς και η Έριδα, ανήκουν πλέον στην συνομοταξία των πλανητών-νάνων.

Η ανάγκη επαναδιατύπωσης ενός ορισμού για τους πλανήτες εμφανιζόταν όλο και συχνότερα τα τελευταία χρόνια, καθώς άρχισαν να αποκαλύπτονται δεκάδες άλλα ουράνια σώματα στο Ηλιακό μας Σύστημα, παγωμένοι κόσμοι πέρα από την τροχιά του Πλούτωνα, στην Ζώνη Kuiper. Τα «Αντικείμενα της Ζώνης Kuiper» (Kuiper Belt Objects, KBO), όπως ονομάζονται, είναι αρχέγονα πλανητικά έμβρυα, δηλαδή συντρίμμια που περίσσεψαν μετά τον σχηματισμό του Ηλιακού Συστήματος, τα οποία δεν κατάφεραν να συσσωματωθούν σε μεγαλύτερα μεγέθη. Με διάμετρο που μπορεί να φτάνει ακόμη και τα 2.000 km, τα αντικείμενα αυτά αποτελούνται κατά κύριο λόγο από παγωμένες πτητικές ενώσεις, όπως μεθάνιο, αμμωνία και νερό, αναμεμιγμένες με πετρώματα, το πρώτο εκ των οποίων ανακαλύφθηκε μόλις το 1992. Έκτοτε εκατοντάδες τέτοια KBO εντοπίστηκαν στα πέρατα του Ηλιακού μας Συστήματος, ενώ μόνο τα ΚΒΟ με διάμετρο μεγαλύτερη των 100 km υπολογίζονται ότι υπερβαίνουν τα 100.000. Όταν μάλιστα το 2003 ανακοινώθηκε η ανακάλυψη σε αυτήν την περιοχή του ουράνιου σώματος 2003 UB313, που αργότερα ονομάστηκε Έριδα, η ανάγκη για τη διατύπωση ενός ακριβέστερου ορισμού επανήλθε στο προσκήνιο. Με διάμετρο περίπου 1.000 km μεγαλύτερη από αυτήν του Πλούτωνα, η Έριδα είχε παρουσιαστεί πανηγυρικά από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης ως ο δέκατος πλανήτης του Ηλιακού μας Συστήματος. Οι αστρονόμοι, μάλιστα, είναι βέβαιοι ότι στα επόμενα χρόνια θα ανακαλυφθούν σ’ αυτήν την περιοχή και άλλα τέτοια ουράνια σώματα, ακόμα και με μέγεθος μεγαλύτερο από αυτό του Πλούτωνα.

Ο Πλούτωνας ανακαλύφθηκε το 1930 και η μάζα του είναι τόσο μικρή σε σχέση με την μάζα της Γης, ώστε ένας άνθρωπος στην επιφάνειά του θα ζύγιζε μόλις το 1/15 του γήινου βάρους του. Ο Πλούτωνας συμπληρώνει μία πλήρη περιφορά γύρω από τον Ήλιο σε 248 χρόνια, διαγράφοντας μια ιδιαίτερα ελλειπτική τροχιά, που μεταβάλλει την απόστασή του από τον Ήλιο από τις 30 μέχρι και τις 50 ΑΜ (1 Αστρονομική Μονάδα ισούται με την μέση απόσταση Γης–Ήλιου). Έτσι, για 20 περίπου από τα χρόνια που διαρκεί μία πλήρης περιφορά του γύρω από τον Ήλιο, ο Πλούτωνας βρίσκεται πλησιέστερα στον Ήλιο απ’ όσο ο Ποσειδώνας. Επιπλέον, σε αντίθεση με τους άλλους πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος, οι οποίοι κινούνται στο ίδιο περίπου επίπεδο, η τροχιά του Πλούτωνα σχηματίζει με το επίπεδο αυτό γωνία περίπου 17˚. Ο Πλούτωνας περιβάλλεται από μια ιδιαιτέρως αραιή ατμόσφαιρα, η οποία αποτελείται κυρίως από άζωτο και μονοξείδιο του άνθρακα, καθώς και από ίχνη μεθανίου. Εξαιτίας της τεράστιας απόστασης που τον χωρίζει από τον Ήλιο, η επιφανειακή θερμοκρασία αυτού του πλανήτη-νάνου δεν υπερβαίνει τους –230 °C, αν και εξαιτίας της ελλειπτικής του τροχιάς, η θερμοκρασία του μεταβάλλεται ανάλογα και με το εάν πλησιάζει ή απομακρύνεται απ’ αυτόν. Το εσωτερικό του, αντίθετα, πρέπει να είναι θερμότερο, ενώ ορισμένοι αστρονόμοι εικάζουν ότι κάτω από την παγωμένη του επιφάνεια ενδεχομένως να υπάρχει και ένας ρευστός ωκεανός.
Ο Πλούτωνας έχει 5 γνωστούς δορυφόρους, τον Χάροντα, την Στύγα, την Νύχτα, τον Κέρβερο και την Ύδρα, που με εξαίρεση τον πρώτο και πλησιέστερο προς αυτόν, είναι όλοι τους πολύ μικροί. Με διάμετρο που δεν υπερβαίνει τα 1.210 km, ο Χάροντας είναι ένας σχετικά μικρός δορυφόρος του Ηλιακού Συστήματος, αλλά παρόλ’ αυτά τεράστιος σε σχέση με τον Πλούτωνα, η διάμετρος του οποίου είναι μόλις 2 φορές μεγαλύτερη. Ο Χάροντας και Πλούτωνας περιστρέφονται γύρω από το κοινό κέντρο βάρους τους, σε λίγο περισσότερο από 6 ημέρες. Εκτός αυτού, είναι κατά τέτοιον τρόπο βαρυτικά «κλειδωμένοι» μεταξύ τους, ώστε καθένα από τα δύο αυτά ουράνια σώματα εκτελεί σύγχρονη περιστροφή ως προς το άλλο. Αυτό σημαίνει ότι, όχι μόνο ο Χάροντας στρέφει διαρκώς την ίδια όψη του προς τον Πλούτωνα, αλλά και ότι ο Πλούτωνας στρέφει διαρκώς την ίδια όψη του προς τον Χάροντα. Σε αντίθεση με τον Πλούτωνα, η επιφάνεια του Χάροντα φαίνεται να είναι καλυμμένη κατά κύριο λόγο από παγωμένο νερό, ενώ εμπεριέχει μικρότερες ποσότητες πετρωμάτων.

Ένα άλλο ενδιαφέρον στοιχείο που σχετίζεται με τους δορυφόρους του Πλούτωνα είναι ότι η Στύγα, η Νύχτα, ο Κέρβερος και η Ύδρα σχηματίζουν έναν κατά προσέγγιση τροχιακό συντονισμό 1:3:4:5:6 σε σχέση με τον Χάροντα. Αυτό σημαίνει ότι στον ίδιο χρόνο που ο Χάροντας ολοκληρώνει μία περιφορά γύρω από τον Πλούτωνα, η Στύγα ολοκληρώνει σχεδόν 3, η Νύχτα σχεδόν 4, ο Κέρβερος σχεδόν 5 και η Ύδρα σχεδόν 6. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά του Πλούτωνα και των δορυφόρων του υποδηλώνουν ότι το δορυφορικό σύστημα του Πλούτωνα σχηματίστηκε εξαιτίας μιας τεράστιας σύγκρουσης, παραπλήσιας ενδεχομένως με εκείνην που εικάζεται ότι σχημάτισε και την Σελήνη. Είναι γεγονός, πάντως, ότι οι παγωμένοι αυτοί κόσμοι εξακολουθούν να κρύβουν ακόμα πολλά μυστικά, αφού με εξαίρεση την διαστημική αποστολή New Horizons, καμία άλλη διαστημοσυσκευή δεν έχει προσεγγίσει αυτήν την περιοχή του Ηλιακού Συστήματος.
Η διαστημοσυσκευή New Horizons της NASA εκτοξεύθηκε από το Ακρωτήριο Κανάβεραλ τον Ιανουάριο του 2006, με προορισμό τον Πλούτωνα, τον οποίο και προσέγγισε στις 14 Ιουλίου 2015, ενώ όπως είπαμε, ήδη κινείται προς τον επόμενο στόχο της, έναν παγωμένο βράχο με διάμετρο περίπου 25–45 km, στον οποίο αναμένεται να φτάσει την 1η Ιανουαρίου 2019. Επειδή μάλιστα τα καύσιμα της διαστημοσυσκευής υπολογίζεται ότι επαρκούν μέχρι το 2030, εάν όλα πάνε καλά μέχρι τότε δεν είναι καθόλου απίθανο το New Horizons να επισκεφτεί και άλλους παγωμένους κόσμους της Ζώνης Kuiper.

Αλέξης Δεληβοριάς

(CYNECHIZETAI)

SOURCE  http://www.eugenfound.edu.gr/

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in NEWS FROM SYNPAN and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.