Ουρολοίμωξη: Θεραπεία και κανόνες πρόληψης


Ουρολοίμωξη καλείται κάθε λοίμωξη (συνήθως βακτηριακή) που προσβάλλει κάποιο τμήμα του ουροποιητικού συστήματος.

Φυσιολογικά, τα ούρα είναι στείρα μικροβίων, δηλαδή δεν περιέχουν μικροοργανισμούς. Όταν όμως μικροοργανισμοί εισέλθουν στο ουροποιητικό σύστημα τότε μπορούν να πολλαπλασιαστούν και να προκαλέσουν λοιμώξεις, τις λεγόμενες ουρολοιμώξεις.

Ο κύριος παράγοντας που ευθύνεται για την ουρολοίμωξη είναι το βακτήριο Escherichia coli που είναι γνωστό και ως κολοβακτηρίδιο. Οι πιο κοινοί τύποι ουρολοίμωξης είναι η οξεία κυστίτιδα (στην ουροδόχο κύστη) και η προστατίτιδα (στον προστάτη). Σοβαρότερες όμως θεωρούνται οι λοιμώξεις του ανώτερου ουροποιητικού συστήματος  (πυελονεφρίτιδα, σπειραματονεφρίτιδα). Τα βασικότερα συμπτώματα είναι η συχνουρία, η ενόχληση κατά την ούρηση και τα θολά ούρα. Οι ουρολοιμώξεις, παρά τα «θορυβώδη» συμπτώματά τους αντιμετωπίζονται σχετικά εύκολα με σύντομη χορήγηση αντιβιοτικών.

Οι ουρολοιμώξεις είναι ο δεύτερος πιο συχνός τύπος λοιμώξεων στον άνθρωπο. Οι γυναίκες είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε ουρολοιμώξεις για ανατομικούς λόγους, αφού η ουρήθρα της γυναίκας είναι πολύ μικρότερη από του άντρα, επιτρέποντας στα βακτήρια να μπουν γρήγορα στην κύστη. Επίσης, η γυναικεία ουρήθρα απέχει ελάχιστα εκατοστά από το αιδοίο και τον πρωκτό, όπου φυσιολογικά υπάρχουν μικρόβια.

Για τις γυναίκες, ο κίνδυνος να αναπτύξουν έστω ένα επεισόδιο ουρολοίμωξης στη ζωή τους είναι μεγαλύτερος από 50%. Οι ουρολοιμώξεις στους άντρες δεν είναι τόσο συχνές όσο στις γυναίκες, αλλά συνήθως είναι πιο σοβαρές και απαιτούν μεγαλύτερης διάρκειας θεραπεία.

Κάθε άνθρωπος μπορεί να πάθει ουρολοίμωξη, αλλά υπάρχουν ορισμένοι παράγοντες που ευνοούν την εμφάνισή της. Τέτοιοι παράγοντες είναι η πλημμελής υγιεινή, ορισμένες κακές συνήθειες (λ.χ. ελλιπής ενυδάτωση, αναστολή ούρησης) και ορισμένες σεξουαλικές συνήθειες (λ.χ. μη χρήση προφυλακτικού, μη ούρηση μετά τη σεξουαλική επαφή).

Προδιαθεσικοί παράγοντες είναι επίσης η χρόνια παραμονή ούρων στην ουροδόχο κύστη, η παρουσία λίθων στο ανώτερο ή κατώτερο ουροποιητικό, παθολογικές καταστάσεις (λ.χ. διαβήτης), η εγκυμοσύνη, η εμμηνόπαυση, οι συγγενείς (εκ γενετής) ανατομικές ανωμαλίες στο ουροποιητικό (λ.χ. στενώματα ουρητήρα) και οι μικροπαρεμβάσεις στην ουρήθρα (λ.χ. τοποθέτηση καθετήρα, κυστεοσκόπηση).

Συμπτώματα

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που εμφανίζει ο ασθενής στις λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος είναι:

  • Συχνουρία και έντονη ανάγκη για ούρηση
  • Αίσθημα καύσου κατά την ούρηση
  • Δυσουρία
  • Αίμα στα ούρα
  • Θολά ούρα
  • Δύσοσμα ούρα
  • Αύξηση των κολπικών εκκρίσεων στις γυναίκες
  • Πυελικό πόνο στις γυναίκες
  • Πόνο στο ορθό στους άνδρες
  • Καταβολή δυνάμεων και ανορεξία

Επίσης, σπανιότερα, μπορεί να παρατηρηθεί πόνος κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, πόνος στο πέος, πόνος στην οσφύ, εμετοί, ρίγη και υψηλός πυρετός.

Διάγνωση

Για να διαπιστωθεί εάν ένα άτομο έχει ουρολοίμωξη, θα χρειαστεί ένα δείγμα ούρων να εξεταστεί στο εργαστήριο. Η γενική ούρων καταγράφει την ύπαρξη μικροβίων στα ούρα. Αν υπάρχουν υποψίες ή αν η γενική ούρων δείξει την ύπαρξη μικροβίων (πυοσφαίρια >2-4), ο γιατρός θα υποδείξει καλλιέργεια ούρων, η οποία χρειάζεται 48 ώρες, για να πολλαπλασιαστεί το βακτήριο στο εργαστήριο. Μαζί με τον εντοπισμό του τύπου του μικροβίου, προσδιορίζονται και τα κατάλληλα αντιβιοτικά, για να το καταπολεμήσουν (αντιβιόγραμμα). Η συλλογή των ούρων θα πρέπει να γίνει προσεκτικά σε ειδικό αποστειρωμένο δοχείο που προμηθευόμαστε από το φαρμακείο, ύστερα από πλύσιμο των γεννητικών οργάνων. Αν ένα άτομο κάνει υποτροπιάζουσες λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει κάποιες επιπλέον ειδικές εξετάσεις, για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο ουροποιητικό σύστημα (π.χ. υπερηχογράφημα νεφρών και κύστης).

Θεραπεία

Για τη θεραπεία των ουρολοιμώξεων λαμβάνονται αντιβιοτικά τα οποία έχουν επιλεγεί κατόπιν αντιβιογράμματος. Σε απλή κυστίτιδα χορηγούνται αντιβιοτικά για 3-7 μέρες. Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της λοίμωξης, τα συνυπάρχοντα προβλήματα του ασθενή και το χορηγούμενο αντιβιοτικό. Τυπικά χορηγούνται τριμεθοπρίμη- σουλφομεθοξαζόλη, νιτροφουραντοΐνη, σιπροφλοξασίνη ή λεβοφλοξασίνη. Τα δύο τελευταία που ανήκουν στην κατηγορία των κινολονών δεν πρέπει να δίνονται σε εγκύους ή σε γυναίκες που θηλάζουν. Οι κινολόνες θα προτιμηθούν σε σχέση με το συνδυασμό τριμεθοπρίμης- σουλφομεθοξαζόλης αν υπάρχει γνωστή αλλεργία στις σουλφοναμίδες, σε γνωστό ανθεκτικό μικρόβιο ή σε κοινότητες όπου παρατηρούνται ανθεκτικά στον παραπάνω συνδυασμό στελέχη μικροβίων. Η νιτροφουραντοΐνη συνήθως δεν χορηγείται σε άνδρες, γιατί δεν επιτυγχάνει καλές συγκεντρώσεις στον προστάτη που μπορεί και αυτός να έχει προσβληθεί, ενώ χορηγείται όπως και οι β-λακτάμες για 7 και όχι για 3 ημέρες.

Τα ενοχλήματα υποχωρούν μια με τρεις ημέρες από την έναρξη της αντιβίωσης. Για την εκρίζωση της λοίμωξης είναι απαραίτητη η ολοκλήρωση της αγωγής και όχι η διακοπή της νωρίτερα. Αν τα συμπτώματα επιμένουν πέρα των τριών ημερών θα πρέπει να ενημερωθεί ο θεράπων ιατρός.

Πολλές γυναίκες υποφέρουν από συχνές ουρολοιμώξεις. Περίπου το 20% των νεαρών γυναικών, μετά την πρώτη ουρολοίμωξη, θα έχουν υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις. Κάθε επιπλέον επεισόδιο αυξάνει τον κίνδυνο ότι θα ξανασυμβεί. Έτσι, κάποιες γυναίκες έχουν υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις, δηλαδή τρία ή περισσότερα επεισόδια κάθε χρόνο. Σε μερικές από αυτές, οι υποτροπές θα σταματήσουν σε 1-2 χρόνια, αν αντιμετωπιστούν σωστά με χημειοπροφύλαξη και έντονη προσπάθεια στην πρόληψη.

Οι άντρες έχουν μικρότερη πιθανότητα από τις γυναίκες να εμφανίσουν ουρολοίμωξη. Συνήθως, οι υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις στους άντρες συμβαίνουν, αν συνυπάρχουν άλλες παθήσεις, όπως υπερτροφία προστάτη, χρόνια βακτηριακή προστατίτιδα, σακχαρώδης διαβήτης ή νευρογενής κύστη (παραπληγικοί).

Κανόνες πρόληψης

  • Πίνετε αρκετό νερό, 8-10 ποτήρια την ημέρα, για να ξεπλένεται το ουροποιητικό σύστημα.
  • Να ουρείτε όποτε αισθάνεστε την ανάγκη χωρίς να αναστέλλετε το άδειασμα της κύστης.
  • Να πλένεστε πριν και μετά τη σεξουαλική πράξη.
  • Είναι καλό να χρησιμοποιείται προφυλακτικά μέτρα κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής και να ουρείτε μετά.
  • Χρησιμοποιείτε βαμβακερά και όχι νάιλον εσώρουχα και μη φοράτε στενά παντελόνια.
  • Μη χρησιμοποιείτε αρωματικά σαπούνια και ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων.
  • Οι γυναίκες πρέπει να χρησιμοποιούν προϊόντα υγιεινής που δεν περιέχουν αποσμητικά.
  • Οι γυναίκες πρέπει να καθαρίζονται στην τουαλέτα με φορά από εμπρός προς τα πίσω μετά τις κενώσεις.
  • Να προτιμάτε το ντους από το μπάνιο στη μπανιέρα.
  • Πίνετε χυμό cranberry (βακκινίων), ξινόγαλα ή τρώτε γιαούρτι πρόβειο (με πέτσα) που περιέχει γαλακτοβάκιλλο και προφυλάσσει από τις ουρολοιμώξεις και τις κολπίτιδες (μυκητιάσεις).

Φλιάτουρας Χρήστος
Χειρουργός Ουρολόγος

 

3 ειδικοί μιλούν για την ουρολοίμωξη

Κάνει συχνά την εμφάνισή της στη διάρκεια του καλοκαιριού και δείχνει μεγαλύτερη προτίμηση στις γυναίκες. Πιθανή αιτία για τη διάκριση αυτή είναι ο ανατομικός σχεδιασμός του γυναικείου κατώτερου ουροποιητικού συστήματος, που επιμολύνεται ευκολότερα από μικρόβια. Ευτυχώς, υπάρχει τρόπος να προλάβετε την ουρολοίμωξη, ενώ ακόμα και στην περίπτωση που δεν τη «γλιτώσετε» υπάρχει λύση.

Ο γυναικολόγος
Πρόκειται για λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος, η οποία οφείλεται σε μικρόβιο που μολύνει την κύστη και δημιουργεί φλεγμονή. Στην απλή της μορφή εκδηλώνεται ως κυστίτιδα και ουρηθρίτιδα, με συμπτώματα όπως τσούξιμο, αίσθημα καύσου και πόνου κατά την ούρηση, συχνουρία, νυχτουρία, επιτακτική ούρηση, δυσάρεστη οσμή στα ούρα. Ωστόσο, υπάρχει και το σπανιότερο ενδεχόμενο να μην εκδηλώσετε κάποιο σύμπτωμα και να ανακαλύψετε το πρόβλημα έπειτα από μία εξέταση ούρων.

Παράγοντες που ευνοούν την εμφάνισή της είναι η ελλιπής ενυδάτωση του οργανισμού (κυρίως κατά τους καλοκαιρινούς μήνες), η χρήση τοπικών αντισηπτικών, οι κακές συνθήκες υγιεινής, η έκθεση σε μολυσμένα νερά, η εγκυμοσύνη, η σεξουαλική επαφή. Υπάρχουν όμως και ορισμένα προβλήματα του ουροποιητικού που καθιστούν τις γυναίκες πιο ευάλωτες σε μολύνσεις, όπως οι ανατομικές ανωμαλίες και οι πέτρες στα νεφρά.

Για την πρόληψή της συστήνεται να πίνετε άφθονο νερό και να επισκέπτεστε συχνά την τουαλέτα (ιδίως μετά την ερωτική επαφή), ώστε να απομακρύνονται από τον οργανισμό τα μικρόβια πριν εγκατασταθούν στην ουροδόχο κύστη. Φροντίστε, ακόμα, την υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής -χωρίς υπερβολές- και συνηθίστε να σκουπίζεστε από εμπρός προς τα πίσω.

Τηρώντας τα παραπάνω, οι ενοχλήσεις στην κύστη μπορεί να υποχωρήσουν χωρίς να χρειαστεί η λήψη φαρμακευτικής αγωγής και να μην εξελιχθούν σε λοίμωξη. Αν, ωστόσο, συνεχιστούν, πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό, που θα σας συστήσει να κάνετε καλλιέργεια ούρων προκειμένου να βρει το είδος του υπεύθυνου μικροβίου και να σας χορηγήσει την κατάλληλη αντιβίωση. Επίσης, αν είναι αναγκαίο, μπορείτε να πάρετε παυσίπονα για να περιορίσετε τον πόνο.

Ο ουρολόγος
Αν έχετε πάρει αντιβίωση και παρ’ όλα αυτά το μικρόβιο ανιχνεύεται στην καλλιέργεια ούρων, πρέπει να επισκεφτείτε ουρολόγο, καθώς μπορεί να πρόκειται για κυστίτιδα που αντιμετωπίστηκε πλημμελώς ή για υποτροπή. Γυναίκες με τρία ή περισσότερα επεισόδια τον χρόνο θεωρείται ότι παρουσιάζουν υποτροπιάζουσα κυστίτιδα και χρειάζονται πληρέστερη μελέτη και ανάλυση του ιστορικού τους, ώστε να εντοπιστούν τα αίτια. Οι διαγνωστικές εξετάσεις που απαιτούνται είναι το υπερηχογράφημα, η πυελογραφία και ίσως η κυστεοσκόπηση, που μπορεί να αποκαλύψουν τυχόν ανατομικές ή λειτουργικές ανωμαλίες του ουροποιητικού, καθώς και λιθίαση. Ωστόσο, συχνά υπεύθυνη για τη λοίμωξη είναι η επιμόλυνση κατά τη σεξουαλική επαφή, οπότε χρειάζεται να λάβετε ειδική αντιβίωση για 6-12 μήνες, ενώ παράλληλα ίσως χρειαστεί τροποποίηση των σεξουαλικών σας πρακτικών.

Τέλος, αν παρουσιάζετε συμπτώματα όμοια ή και εντονότερα από αυτά της κυστίτιδας σε συνδυασμό με υψηλό πυρετό και έντονο πόνο στην περιοχή των νεφρών, τότε είναι πιθανό να πάσχετε από μία σοβαρότερη μορφή ουρολοίμωξης, την πυελονεφρίτιδα. Πρόκειται για λοίμωξη του ανώτερου ουροποιητικού, που στην απλή της μορφή μπορεί να οφείλεται στην άνοδο μικροβίων από την κύστη στο νεφρό -χωρίς άλλη υποκείμενη βλάβη-, ενώ στην πιο σοβαρή εκδοχή συνυπάρχει άλλη βλάβη (π.χ. λιθίαση, κακοήθεια). Η πυελονεφρίτιδα αποτελεί σοβαρή λοίμωξη και αν μείνει αθεράπευτη, μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες βλάβες των νεφρών, ακόμα και σε σηψαιμία. Απαιτείται, λοιπόν, άμεση νοσοκομειακή αντιμετώπιση με χορήγηση ενδοφλεβίων αντιβιοτικών και χειρουργική διόρθωση της όποιας ανωμαλίας.

Η φαρμακοποιός
Αν βρίσκεστε στα αρχικά στάδια, ο χυμός του cranberry φαίνεται να βοηθά χάρη στην αντιμικροβιακή του δράση. Προτιμήστε, ωστόσο, τον χυμό χωρίς ζάχαρη και πίνετε ένα ποτήρι το βράδυ πριν τον ύπνο (αφού θα έχετε ουρήσει), καθώς δρα ως φυσικό αντισηπτικό της κύστης. Μπορείτε, ακόμα, να παίρνετε κάψουλες (300-500 mg την ημέρα).

Άλλες ουσίες και βότανα που βοηθούν είναι:

  • Η βιταμίνη C (2-4 γρ. την ημέρα για 7-10 ημέρες), καθώς αυξάνει την οξύτητα των ούρων, εμποδίζοντας την ανάπτυξη βακτηρίων.
  • Το βότανο Goldenseal (Hydrastis canadensis), που βοηθά στη θεραπεία πολλών μολύνσεων χάρη σε ένα αλκαλοειδές που περιέχει, το berberine, το οποίο εμποδίζει το βακτήριο να προσκολληθεί στα τοιχώματα της ουροδόχου κύστης. Κυκλοφορεί σε κάψουλες (500 mg, 3 φορές την ημέρα) και σταγόνες (40 σταγόνες πρωί και βράδυ).
  • Το βότανο Uva ursi (Arctostaphyllus uva ursi), που περιέχει μια ενεργή ουσία, την arbutin, η οποία σε αλκαλικό περιβάλλον των ούρων μετατρέπεται σε μια ουσία που σκοτώνει τα βακτήρια. Κυκλοφορεί σε μορφή κάψουλας (250 mg, 3 φορές την ημέρα) ή σταγόνες (40 σταγόνες,2 φορές την ημέρα), αλλά δεν συστήνεται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού.
  • Η αγριάδα, το πολύκομπο και η τσουκνίδα αποτελούν αφεψήματα, που συμπληρώνουν την αγωγή για την πρόληψη, αλλά και την αντιμετώπιση του προβλήματος.

ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΝ κ. ΘΕΟΔΩΡΟ ΜΑΝΟΥΣΑΚΑ, χειρουργό ουρολόγο, διδάκτορα Πανεπιστημίου Αθηνών, διευθυντή της Ουρολογικής Κλινικής του Ευγενιδείου Θεραπευτηρίου, τον κ. ΝΙΚΟ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ, μαιευτήρα, γυναικολόγο-ουρογυναικολόγο, επίτιμο διευθυντή του Basingstoke Hospital στη Μ. Βρετανία, και την κ. ΓΙΑΝΝΑ Θ. ΠΕΡΓΑΝΤΑ, φαρμακοποιό (www.perganda.gr).

 

pagan www.iatronet.gr  , www.vita.gr

 

Advertisements

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in Health and wellness and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.