ΤΗΝ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗ ΜΗΝ ΤΗΝ ΚΛΑΙΣ , ΑΝΘΕΙ Κ ΦΕΡΕΙ ΚΙ ΑΛΛΟΥΣ (XI) – ΟΜΠΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΑΙ ΦΡΑΤΟΡΙΑΙ ΑΝΑ ΤΗΝ ΣΦΑΙΡΑΝ


( ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ  9/10/16)

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε’

ΕΤΕΡΑ ΤΙΝΑ ΕΞ ΕΠΟΨΕΩΣ ΡΩΜΑΙΟΣΥΝΗΣ

1) Τινά επί πλέον περί ρωµαϊκών εθναρχών και φεουδαλισµού.

Η υπό των Φράγκων αρπαγή της κατά τόπους εν τη γαλλική και ιταλική Ρωµανία εκκλησιαστικής εθναρχίας των Ρωµαίων ή η ανάληψις της εκκλησιαστικής και µοναστικής ηγεσίας, ως την χαρακτηρίζουν οι Ευρωπαίοι, είναι γνωστή εις τους δυτικούς ιστορικούς. Όµως δεν αντιλαµβάνονται το ρωµαίϊκον νόηµα της εθναρχίας δια τους Ρωµαίους, διότι δεν δύνανται, ως έχοντες την νοοτροπίαν απογόνων κατακτητών, να αναγνωρίσουν ότι υπήρχεν εκ µέρους των κατακτηθέντων Ρωµαίων εθνική συνείδησις πατριωτική και εθνικός πόθος διατηρήσεως της ρωµαϊκότητος των και των ρωµαϊκών παραδόσεων των, ως και του συνδέσµου των µε τον εν Κωνσταντινουπόλει Νέα Ρώµη βασιλέα των και µε τον εν τη Πρεσβυτέρα Ρώµη «εθνάρχην», πατριάρχην πάπαν των. Τούτο διότι οι Ευρωπαίοι απόγονοι των Φράγκων, Γότθων, Βουργουνδών, Σαξώνων, Νορµανδών και Λογγοβάρδων φαντάζονται την ιστορίαν των υπό την µορφήν του µύθου ότι οι δυτικοί Ρωµαίοι 1) ήσαν ευχαριστηµένοι µε την δήθεν απελευθέρωσίν των από τους «Γραικούς» ή «Βυζαντινούς» της Κωνσταντινουπόλεως και 2) ανεδείχθησαν τόσον ευτυχείς διότι µαζί µε τους Γερµανούς κατακτητάς των και ως συνεργάται πλέον έθεσαν τα θεµέλια του νέου δυτικού πολιτισµού198[198]. ∆ιατί να προτιµήσουν τους «Γραικούς» ή «Βυζαντινούς», αφού τους παρουσιάζεται η ευκαιρία να εξυπηρετήσουν την ένδοξον και θεόκλητον και περιούσιον φυλήν των Φράγκων και Γερµανών;

Οι ίδιοι όµως Ρωµαίοι εν τη γαλλική και τη ιταλική Ρωµανία περιγράφουν τους Φράγκους και τους Λογγοβάρδους και την κατά φύσιν ευγένειάν των ως µίαν ωργανωµένην αλητείαν199[199]. Τα γεγονότα οµιλούν αφ’ εαυτών. Κατά την ολοκλήρωσιν της υπό των Φράγκων κατακτήσεως της γαλλικής Ρωµανίας (εξαιρέσει της υπό γοτθικήν κατοχήν µικρας επαρχίας της Σεπτιµανίας) το 536 η ιεραρχία των Ρωµαίων κατώρθωσε να απόσπαση από τους Φράγκους την αναγνώρισιν του δικαιώµατος των Ρωµαίων να ζήσουν κατά τα ρωµαϊκά ήθη και έθιµα και κατά τον ρωµαϊκόν νόµον. Εφ’ όσον οι ρυθµίζοντες την οργάνωσιν της ρωµαϊκής εθναρχίας εκκλησιαστικοί κανόνες ήσαν αναπόσπαστον µέρος του ρωµαϊκού δικαίου, ήσαν υποχρεωµένοι οι Φράγκοι να σεβαστούν το δικαίωµα του ρωµαϊκού κλήρου και λαού να εκλέγουν δια ψήφου τον κλήρον των και ειδικώς την ιεραρχίαν των επαρχιακών συνόδων. Τα τοιαύτα εθεσπίσθησαν σαφώς εις δύο εν γαλλική Ρωµανία συνόδους (533 και 538) και εγένοντο αποδεκτά υπό των Φράγκων200[200]. Τούτο εξησφάλιζεν εις τους Ρωµαίους αυτοκυριαρχίαν, αυτοδιάθεσιν και απόλυτον ελευθερίαν εις την εκλογήν της ρωµαϊκής ηγεσίας. Ελλείψει ρωµαϊκής πολιτικής εξουσίας η Εκκλησία έγινεν η πολιτική εξουσία δια τους Ρωµαίους, και ούτως οι Ρωµαίοι απετέλουν κράτος εν κρατεί. Επίσης οι εκκλησιαστικοί κανόνες εξησφάλιζον και τον προσωρινόν τουλάχιστον αποκλεισµόν των Φράγκων από την εκκλησιαστικήν ηγεσίαν, εφ’ όσον οι Ρωµαίοι είχον την συντριπτικήν πλειοψηφίαν και εφ’ όσον δεν ήθελον κατ’ ουδένα τρόπον να αφήσουν αγράµµατους και άπληστους βαρβάρους κατακτητάς να καταλάβουν την ρωµαϊκήν εκκλησιαστικήν ηγεσίαν.

Ενώπιον όµως της εθνικής ταύτης ενότητος των Ρωµαίων οι Φράγκοι δεν έµειναν αδρανείς. Μάλιστα τα εκ Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώµης ρωµαϊκά στρατεύµατα, υπό τον στρατηγόν του Μεγάλου Ιουστινιανού Βελισσάριον και µετέπειτα του Ναρσή, επανεµφανίσθησαν εις την ∆ύσιν και απηλευθέρωσαν την δυτικήν αφρικανικήν, την δαλµατικήν, την ιταλικήν, και την κάτω ισπανικήν Ρωµανίαν µαζί µε την Σικελίαν, την Σαρδηνίαν και την Κορσικήν201[201]. Ούτως ευρέθησαν και οι Φράγκοι αντιµέτωποι του ρωµαϊκού τούτου στρατεύµατος. Μάλιστα εθίγησαν όταν ο Ιουστινιανός προσέλαβε τους τίτλους «Φραγκικός» και «Αλαµανικός». Ασφαλώς η δυναµική αύτη επάνοδος εις την δυτικήν Ρωµανίαν του ρωµαϊκού στόλου και στρατού ενέπνευσεν ελπίδα εις τας ψυχάς των υποδούλων Ρωµαίων και της γαλλικής Ρωµανίας αλλά και µεγάλας ανησυχίας µεταξύ των Φράγκων. Το απλούν άκουσµα περί πιθανής εκστρατείας ήγειρε το 533 τους Ρωµαίους της δυτικής αφρικανικής Ρωµανίας εις επαναστάσεις κατά των Ουανδάλων κατακτητών των και τούτο έκαµε τον  αµφιταλαντευόµενον Ιουστινιανόν να αποφασίση τελικώς την αναχώρησιν του στρατού υπό τον Βελισσάριον. Επανακατεκτήθη η αφρικανική Ρωµανία και εν συνεχεία επανεκτήθη η Σικελία και ήρχισεν η επανάκτησις της ιταλικής Ρωµανίας κατά την διάρκειαν της οποίας οι Φράγκοι επωφελούµενοι της συγκεχυµένης καταστάσεως επενέβησαν κατά σειράν το 539 (δύο φοράς), το 551 και το 553 κατά των Ρωµαίων και κατέκτησαν αλλεπαλλήλως αρκετά µέρη της βορείου ιταλικής Ρωµανίας, ισχυρισθέντες ότι ήσαν κληρονόµοι των δικαιωµάτων των Γότθων εφ’ όλης της επαρχίας της Ιταλίας.

Οι στρατηγοί του Ιουστινιανού, ο Βελισσάριος και εν συνεχεία ο Ναρσής, κατετρόπωσαν και τελικώς κατέστρεψαν τα στρατεύµατα των Φράγκων το 554 µε την νίκην του Ναρσή εις την Κάπουαν και ούτως απηλευθερώθησαν εντός ολίγου και τα υπό των Φράγκων κατεχόµενα τότε εδάφη της βορείου ιταλικής Ρωµανίας. Η επίσηµος µεταβολή των Φράγκων από φίλων και συµµάχων των Ρωµαίων και από προστατών της εν Γαλλία Ρωµαιοσύνης εις ασπόνδους εχθρούς φαίνεται σαφώς από τα γεγονότα του 539202[202]. Εις την αρχήν του εν Ιταλία πολέµου µεταξύ των εκ Νέας Ρώµης απελευθερωτών Ρωµαίων και των κατακτητών Γότθων οι Φράγκοι διετήρησαν επισήµως την φιλίαν και συµµαχίαν των µε τον βασιλέα των Ρωµαίων, τον Ιουστινιανόν, τον οποίον ο Φράγκος ηγεµών απεκάλει «Πατέρα». Συγχρόνως όµως ο Φράγκος ηγεµών ούτος συνεµάχησε ανεπισήµως µε τους Γότθους µέσω των υποτελών εις τους Φράγκους Βουργουνδών ισχυρισθείς ότι οι Βουργουνδοί ενεργούν ανεξαρτήτως των Φράγκων. Οι Βουργουνδοί επολιόρκησαν µε τους Γότθους τα Μεδιόλανα (Μιλάνο) και τα κατέλαβον. Έσφαξαν όλους τους άρρενας Ρωµαίους εκ 300.000 και µετέφερον όλας τας Ρωµαίϊσσας εις την Φραγκίαν ως δούλας. Μετέπειτα κατά το ίδιον έτος κατέβη ως εισβολεύς ο ίδιος ο ρήξ των Φράγκων µε 100.000 Φράγκους και έκτοτε οι Φράγκοι εκ του εµφανούς πλέον από το 539 µέχρι το 1204 πολεµούν τους Ρωµαίους, µέχρις ότου καταλάβουν αυτήν ταύτην την Βασιλεύουσαν.

Ο Ρωµαίος ιστορικός και αυτόπτης µάρτυς πολλών εν Ιταλία απελευθερωτικών αγώνων Προκόπιος τονίζει ότι οι Φράγκοι είναι (κατά την εποχήν του) µόνον κατ’ όνοµα Χριστιανοί, αφού παρέµειναν εις τας πεποιθήσεις και συνήθειας των ειδολωλάτραι οι οποίοι προσήρµοσαν την θρησκείαν των Ρωµαίων εις τας φραγκικάς είδωλολατρικάς δεισιδαιµονίας203[203]. Υπό το πρίσµα των ανωτέρω γεγονότων πρέπει να ερµηνευθή το γεγονός ότι από το 549 απεφάσισαν οι Φράγκοι να ανατρέψουν την προαναφερθείσαν συµφωνίαν του 533 και 538 µε την εν Γαλλία ρωµαϊκήν εθναρχίαν και να επιβάλουν εις τους κατακτηθέντας Ρωµαίους της γαλλικής Ρωµανίας την αρνησικυρίαν εις τας εκλογάς των επισκόπων και µητροπολιτών204[204]. Οι ρήγες των Φράγκων ήσκησαν την αρνησικυρίαν ταύτην κατά τοιούτον τρόπον, ώστε επέτυχον την εκλογήν των πρώτων συνεργάσιµων Ρωµαίων ιεραρχών205[205]. Κατά τα τέλη του στ’ αιώνος εµφανίζονται αρκετοί Φράγκοι επίσκοποι όχι όµως µε κανονικήν εκλογήν αλλά µε ρηγικόν διορισµόν206[206], δια τους οποίους εξησφαλίσθη η χειροτονία από τους προαναφερθέντας συνεργάσιµους Ρωµαίους επισκόπους. Επεκράτησε µάλιστα κατά διαστήµατα να  πωλούν οι ρήγες τας επισκοπικάς και µητροπολιτικάς θέσεις. Ούτω κατά το πρώτον ήµισυ του ζ’ αιώνος ηυξήθη σηµαντικώς ο αριθµός των Φράγκων ιεραρχών207[207].

Μέχρι δε τα τέλη του ζ’ αιώνος οι Ρωµαίοι απετέλουν πλέον µικράν µειοψηφίαν της Ιεραρχίας208[208]. Η εκτόπισις των Ρωµαίων από την εκκλησιαστικήν διοίκησιν ωλοκληρώθη κατά τον η’ αιώνα209[209]. Μάλιστα από το 683 µέχρι το 743 έπαυσαν να συνέρχωνται αι σύνοδοι της Εκκλησίας, διότι οι ευγενείς Φράγκοι επίσκοποι συνήρχοντο ως µέλη του όλου σώµατος των ευγενών εις τας εθνικάς συνάξεις όπου εψηφίζοντο οι εκκλησιαστικοί νόµοι µαζί µε τους πάσης άλλης φύσεως νόµους υφ’ όλων των ευγενών (κληρικών και λαϊκών) 210[210]. Ο αφανισµός αυτός των Ρωµαίων από τας διοικητικάς εκκλησιαστικάς θέσεις συµπίπτει ακριβώς µε την εµφάνισιν εις την Φραγκίαν του φεουδαλισµού. Είναι αποδεκτόν ότι υπήρχε πλέον αρκετά ανεπτυγµένος ο φεουδαλισµός κατά τον η’ αιώνα211[211]. Κατά την εποχήν αυτήν εξηφανίσθησαν και τα µεγάλα ρωµαϊκά αστικά κέντρα, τα οποία ήσαν και αι έδραι των επισκοπών και µητροπόλεων, αφού µετεβλήθησαν εις γεωργικά χωρία σχεδόν χωρίς εµπόριον και εµπόρους και εµπορεύσιµον βιοτεχνίαν. Παρέµειναν κυρίως αι έδραι των επισκόπων. Εµφανίζεται έκτοτε ως επικρατών εν Φραγκία τρόπος ζωής ο άνευ πολλών αστικών κέντρων και µεγαλοπόλεων γεωργικός φεουδαλισµός. Εξηφανίσθησαν συγχρόνως οι Ρωµαίοι εγγράµµατοι212[212], έµποροι και βιοτέχναι και περιωρίσθη εις σχεδόν αφανισµόν   πρότερα νοµισµατική βάσις του πολιτεύµατος των Ρωµαίων, αφού ο φεουδαλισµός βασίζεται σχεδόν αποκλειστικώς εις δούναι λαβείν µέσω ειδών και υπηρεσιών, ακόµη και εις την φορολογίαν. Αφού οι Ρωµαίοι απετέλουν την συντριπτικήν πλειοψηφίαν του πληθυσµού της Φραγκιάς, πώς εξηφανίσθη ο ρωµαϊκός τρόπος ζωής και το ρωµαϊκόν πολίτευµα; Φαίνεται σαφώς ότι η εµφάνισις του φεουδαλισµού κατά την διάρκειαν του αφανισµού του ρωµαϊκού πολιτεύµατος µέσω της υπό των Φράγκων καταλήψεως της εκκλησιαστικής εθναρχίας των Ρωµαίων είναι αυτή αύτη η ύποδούλωσις των Ρωµαίων δια της µετατροπής των εις δουλοπαροίκους της Φραγκιάς. ∆ηλαδή πρώτον ενεφανίσθησαν οι Φράγκοι ως απελευθερωταί και σωτήρες των Ρωµαίων από τους αιρετικούς Αρειανούς Γότθους, Βουργουνδούς και Λογγοβάρδους. Εν συνεχεία αφήνουν τους Ρωµαίους εις τας προτέρας διοικητικάς των εκκλησιαστικάς θέσεις.

Τελικώς λαµβάνουν δια τον εαυτόν των τας διοικητικάς αυτάς θέσεις µετατρέποντες την εκκλησίαν των Ρωµαίων εις µέσον δια του οποίου κυβερνούν και υποδουλώνουν τους Ρωµαίους µεταβάλλοντες αυτούς εις δουλοπάροικους και θεωρούντες εαυτούς ως κατά φύσιν «ευγενείς». Τρανή µαρτυρία περί τούτου είναι η διάκρισις των «ευγενών» εις ανωτέρους και κατωτέρους. Οι ανώτεροι είναι οι δούκες, κοµήτες, επίσκοποι, ηγούµενοι, βαρώνοι κλπ., ενώ οι κατώτεροι είναι οι απλοί στρατιώται ιππόται και οι προϊστάµενοι πρεσβύτεροι. ∆ηλαδή δεν πρόκειται περί αριστοκρατικής ευγενούς τάξεως των πλουσίων και εγγραµµάτων. Απλώς όλοι οι ελεύθεροι κατακτηταί αποτελούν την τάξιν των «ευγενών», ως ακριβώς συνέβη εν Αγγλία µε την Νορµανδικήν κατάκτησιν το 1066. Πάντως η εκδίωξις των Ρωµαίων από την διοίκησιν µαρτυρεί περί του ψεύδους της θεωρίας περί ευτυχούς συµµίξεως Ρωµαίων και Φράγκων δι’ ευτυχές κοινόν µέλλον. Εν τοιαύτη περιπτώσει θα είχεν επικρατήσει όχι µόνον η γλώσσα των Ρωµαίων, ως εν πολλοίς επεκράτησεν, αλλά θα είχον αφοµοιωθή οι Φράγκοι γενόµενοι Ρωµαίοι κατά το εθνικόν των αίσθηµα και θα εσυνέχιζεν ο ελληνικός πολιτισµός να κατευθύνη την εθνικήν ζωήν. Μόνον η σκληρότης της νοµοθεσίας των Φράγκων εις βάρος των υποδούλων Ρωµαίων θα ήρκει δια την γελοιοποίησιν των εν προκειµένω ισχυρισµών περί ευτυχούς συµµίξεως Φράγκων και Ρωµαίων. Αντιθέτως η πολεµική και εκκλησιαστική τάξις των λεγοµένων ευγενών της Φραγκιάς πάντοτε ονοµάζονται και εµφανίζονται ως Φράγκοι και είναι Φράγκοι. Η δε γαλλική Ρωµανία µετωνοµάσθη Φραγκιά ως µέρος της Μεγάλης Φραγκιάς του Καρλοµάγνου και ούτως ονοµάζεται εις όλας τας γλώσσας του κόσµου µέχρι σήµερον εκτός της νεοελληνικής εις την οποίαν λέγεται Γαλλία. Το να λέγονται οι Φραντσέζοι Γάλλοι είναι ως να λέγονται οι Τούρκοι Πόντιοι ή Καππαδόκαι. Κατά τον ζ’ και η’ αιώνα οι Φράγκοι απεφάσισαν να µη µοιράσουν τας κατακτήσεις των µε τους επικίνδυνους Ρωµαίους και ούτε να γίνουν Ρωµαίοι κατά τον πολιτισµόν και να αφανιστούν ως φυλή δια συγχωνεύσεως των µε τους Ρωµαίους.

Ο Θεός έδωκεν εις τους Φράγκους τους Ρωµαίους ως δούλους. Όπως οι Φράγκοι αρχίζουν να δηµιουργούν θεολογίαν καί εκκλησίαν ασυγκρίτως «καλυτέραν» από τους Ρωµαίους, κατά τον ίδιον ακριβώς τρόπον ενόµιζον ότι ο φεουδαλισµός των  «υπερβαίνει» τον πολιτισµόν των Ρωµαίων. Τα αστικά κέντρα και αι µεγαλοπόλεις των Ρωµαίων ήσαν ακατανόητα και επικίνδυνα δια τους Φράγκους. Πλέον ήσυχους είχον τας απλοϊκάς των κεφάλας µετατρέποντες τον αστικόν κόσµον εις γεωργικούς εργάτας µε δούναι λαβείν εις είδη και υπηρεσίας. Τί ωφελεί το νοµισµατικόν σύστηµα των Ρωµαίων, όταν ο κατακτητής «ευγενής» αρπάζη όσα χρειάζεται από τους κατακτηθέντας; Πώς εις επαρχίαν της Ρωµανίας αρχίζουν οι φεουδάρχαι να λαµβάνουν είδη και υπηρεσίας χωρίς να πληρώνουν µε χρήµατα, εάν δεν ήσαν κατακτηταί; Ποίος ελεύθερος Ρωµαίος θα έδιδε τα είδη και την υπηρεσίαν του, χωρίς να πληρωθή µε χρήµατα; Το ότι ήτο κανείς τυπικώς ελεύθερος µε κτήµατα δεν σηµαίνει ότι παύει να είναι δουλοπάροικος τον «ευγενών» κατακτητών. Οι πρώην ελεύθεροι Ρωµαίοι και οι απόγονοι αυτών διετήρησαν κληρονοµικώς ως φαίνεται τους τίτλους των ελευθέρων, χωρίς να είναι εις την πραγµατικότητα ελεύθεροι, αφού έγιναν απλώς µία τάξις των δουλοπάροικων213[213].

Το γεγονός της εκ µέρους των Φράγκων εκµεταλλεύσεως της θεολογίας και ιεραρχίας δια την πειθαρχίαν καί χαλιναγώγησιν κατακτηθέντος λαού φαίνεται και από την διαστροφήν του ιερού καί απορρήτου µυστηρίου της εξοµολογήσεως εις την φραγκικήν παράδοσιν των Sends. Κατ’ αυτήν οι επίσκοποι συνεκρότουν µίαν φοράν το έτος εις κάθε τόπον πνευµατικόν δικαστήριον. Έκαστον µέλος της ενορίας υπεχρεούτο να καταδώσει τας γνωστάς εις αυτόν αµαρτωλάς καί εγκληµατικάς πράξεις των άλλων. ∆ια την περισυλλογήν των σχετικών πληροφοριών διωρίζοντο εις κάθε ενορίαν επτά απολύτως έµπιστα πρόσωπα µε τον τίτλον Decani. Μερικάς ηµέρας προ της ελεύσεως του επισκόπου κατέφθανον οι αρχιδιάκονοι, δια να αναγγείλουν και ετοιµάσουν τα του δικαστηρίου. «Αφικνούµενος ο επίσκοπος ώρκιζε τους Decani ότι δεν θα παρακινηθούν από καµµίαν αιτίαν να αποκρύψουν ούτε έν εις αυτούς γνωστόν αµάρτηµα, αδίκηµα η έγκληµα πραχθέν κατά του θείου νόµου. Εν συνεχεία τους υπέβαλλεν εις λεπτοµερείς ανακρίσεις «περί τηρήσεως ειδωλολατρικών εθίµων εάν έκαστος γονεύς διδάσκη τον υιόν του το «Πιστεύω» και το «Πάτερ ηµών»· καί κυρίως περί της διαπράξεως τοιούτων εγκληµάτων τα οποία επεκράτουν προηγουµένως µεταξύ του λαού τούτου και δεν ανεγνωρίζοντο ως εγκλήµατα εξ αιτίας του βασιλεύοντος ανηθίκου πνεύµατος»214[214]. Αι οριζόµεναι υπό του νόµου τιµωρίαι, εν µέρει σωµατικαί, επεβάλλοντο πάραυτα. Προς εκτέλεσιν τούτων, αι πολιτικαί αρχαί υπεχρεούντο εν ανάγκη να υποστηρίξουν τους επισκόπους µε τας υπό τας διαταγάς των δυνάµεις… Το εκκλησιαστικόν βήµα το οποίον κατά τον αρχικόν του προορισµόν θα έδει να είναι πνευµατικόν, επιβάλλον πνευµατικάς κυρώσεις, έλαβε την µορφήν πολιτικού δικαστηρίου215[215]». Τα τοιαύτα πρέπει να ερµηνευθούν εντός των πλαισίων των αναφορών του εκρωµαϊσθέντος αγγλοσάξωνος αγίου Βονιφατίου προς τον Ρωµαίον πάπαν Ζαχαρίαν το 742 περί της εν Φραγκία εκκλησιαστικής καταστάσεως καθ’ ότι Φράγκοι επίσκοποι «χύνουν αίµα Χριστιανών και ειδωλολατριών αδιακρίτως18α ». Είναι δυνατόν τοιαύται σχέσεις µεταξύ ποιµένος και λαού, πνευµατικού πατρός και πνευµατικών τέκνων, να είναι σχέσεις µεταξύ οµογενών και οµοεθνών; Ασφαλώς όχι. Οφείλονται σαφώς εις τον φόβον των ολίγων «ευγενών» κατακτητών έναντι της µεγάλης πλειοψηφίας των κατακτηθέντων, οίτινες θα υπέθαλπον επαναστατικά κινήµατα τα οποία είχον κατά διαστήµατα εκδηλωθή, εκτός βεβαίως εάν οι  Ρωµηοί της γαλλικής Ρωµανίας διέφερον από τους συνεχώς εν εξεγέρσει κατά κατακτητών ευρισκοµένους Ρωµαίους άλλων επαρχιών. Το ότι επέζησαν τίνες απόγονοι των συνεργάσιµων Ρωµαίων προυχόντων µε τας µεγάλας κτηµατικάς των εκτάσεις, εκ των οποίων ο Καρλοµάγνος διώρισε µερικούς ως κόµητας, δεν αλλάσσει την γενικήν εικόνα του καταντήµατος των Ρωµαίων µετά τον ζ’ και η’ αιώνα.

Αι ασχολούµεναι µε την δράσιν των Φράγκων πηγαί µαρτυρούν περί της καταρρεύσεως της ιεραρχίας και των ηγουµενείων εξ επόψεως µορφωτικής, πνευµατικής και ηθικής, όταν οι Φράγκοι έγιναν η εκκλησιαστική ηγεσία. Κατά την εποχήν του Καρόλου Μαρτέλ, πάππου του Καρλοµάγνου, εσυνηθίζετο ο Φράγκος επίσκοπος και ηγούµενος να είναι τυπικώς µόνον άγαµος ασκητής και να φέρη αντί της ιερατικής του στολής την πολεµικήν216[216]. Μάλιστα ο Καρλοµάγνος δεν επέτρεψεν εις τας θυγατέρας του να υπανδρευθούν, µε αποτέλεσµα να αποκτήσουν νόθα τέκνα, η µία κόρη µάλιστα έκαµε δύο υιούς µε µέγαν ηγούµενον της αυλής, εκ των οποίων ο είς διεδέχθη τον πατέρα του ως ηγούµενος της ιδίας µονής217[217]. Ο ίδιος ο αυτοκράτωρ είχε 9 γυναίκας, άλλας παλλακίδας και 15 περίπου νόθα τέκνα218[218].

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Του Makaros π. Ιωάννη Ρωμανίδη

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

198[198] Ίδε π.χ. Christian Pfister, Gaul under the Merovingian Franks, Institutions, C Μ H, II, 134 : W. K. Ferguson and G. Bruun, European Civilization, Boston, 1942 – 1943, σελ. 159: G. Simons, Barbarian Europe, New York, 1968, σελ. 59. Μάλιστα ο τελευταίος ισχυρίζεται ότι οι εν Ιταλία Ρωµαίοι προετίµησαν την υποδούλωσίν των εις τους Γερµανούς παρά την εκ Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώµης διοίκησιν και ότι περισσότερα κοινά είχον οι δυτικοί Ρωµαίοι µε τους Γερµανούς κατακτητάς των παρά µε τους ανατολικούς Ρωµαίους. Αυτόθι, σελ. 42. Αν και ο G. Simons δεν είναι σοβαρός ιστορικός, έχουν πολλήν σηµασίαν τα γραφάµενά του, διότι το εν λόγω έργον του εγράφη δια το µη επιστηµονικόν κοινόν και ως τόµος της σειράς Time Life Books έχει πολλήν µεγάλην διάδοσιν. Πάντως µόνον ο αγών των εν ιταλική Ρωµανία (παπικώ κρατεί) Ρωµαίων να κρατήσουν δια την Ρωµηοσύνην τον παπικόν θρόνον µέχρι το 1009, όταν οριστικώς πλέον κατελήφθη υπό των Τευτονοφράγκων, θα ήρκει να διάψευση τας ανιστορήτους και ανοήτους παρατηρήσεις του κ. Simons. Εάν οι εν ιταλική Ρωµανία Ρωµαίοι προετίµουν τους Γερµανούς, τότε διατί επί τόσους αιώνας ο πάπας της Ρώµης απηγόρευε τους γάµους µεταξύ Ρωµαίων και Λογγοβάρδων; Ίδε F. Mourret, A History of the Catholic Church, London, 1936, τόµ. III, σελ. 328. To µίσος των εν Ιταλία Ρωµαίων δια τους Λογγοβάρδους όχι µόνον δεν ηλαττώ0η µε την πάροδον των αιώνων, αλλ’ ηυξήθη (Αυτόθι). Βεβαίως ως απόγονοι των Γερµανών κατακτητών οι τύπου Simons θέλουν να εµφανίσουν την κατάκτησιν των Ρωµαίων, ως κάµουν οι Τούρκοι και Άραβες, ωσάν να επρόκειτο περί ευεργετικής απελευθερώσεως εκ των Γραικών ή Βυζαντινών της Κωνσταντινουπόλεως Νέας Ρώµης. Ούτω και ο Toynbee συνηθίζει να περιγράφη τας κατακτήσεις των Αράβων ως απελευθερώσεις των επαρχιών της Ρωµανίας από τους Γραικορρωµαίους. Ίδε έργον του Civilization on Trial and the World and the West, New York, 1965, σελ. 192, 193, 194, 246.

Πάντως το ψευδές των περί ευτυχούς συµµίξεως Φράγκων και Ρωµαίων φαίνεται σαφώς 1) από την νοµοθεσίαν του Καρλοµάγνου το 798, όπως ήδη ετονίσαµεν (Mansi, XIII, 281 – 324), όπου αι ποιναί δια τους Ρωµαίους είναι τουλάχιστον διπλάσιαι από ό,τι είναι δια τους Φράγκους, 2) από το γεγονός ότι οι Ρωµαίοι εξεδιώχθησαν από την ιεραρχίαν αφού την κατέλαβον οι Φράγκοι, και 3) επίσης από το γεγονός ότι ενώ υπήρχον ελεύθεροι Ρωµαίοι εν αντιβολή προς τους πρώην δουλοπαροίκους και δούλους των Ρωµαίων, οι οποίοι έµειναν εις την προτέραν κατάστασίν των, αυτοί ούτοι οι ελεύθεροι Ρωµαίοι εκράτησαν κληρονοµικώς τον τίτλον του ελευθέρου, αλλά η κατάστασίς των ουδόλως διέφερεν ουσιαστικώς από την κατάστασιν των µη λεγοµένων ελευθέρων δουλοπαροίκων. Μάλιστα και οι έχοντες το όνοµα του ελευθέρου ήσαν και αυτοί δουλοπάροικοι. Ίδε P. Vinogradoff, Serfdom, E. Β, XX, 359: του ιδίου, Feudalism, C Μ Η, ΙΙΙ, 479 – 481. Περί του µίσους των Ρωµαίων της Ιταλίας δια τους Τευτονοφράγκους (Γερµανούς) ίδε A. L. Poole, Germany: Henry I and Otto the Great, CMH, III, 164-165.

199[199] Περί Λογγοβάρδων ίδε εν υποσηµ. 1 µνηµονευθέν έργον του F. Mourret. Ο Ρωµαίος επίσκοπος Τουρενσίου της γαλλικής Ρωµανίας Άγιος Γρηγόριος έγραψεν Ιστορίαν των Φράγκων µέχρι το 591, δηλαδή 1) πριν καταλάβουν οι Φράγκοι πλήρως την ιεραρχίαν και 2) κατά την εποχήν κάποιας συνεργασίας µεταξύ Φράγκων και Ρωµαίων δια τα κοινά των προβλήµατα. Παρά ταύτα αν και ο Γρηγόριος εµπνέεται από την ονειροπόλον ελπίδα ότι οι Ρωµαίοι θα επηρεάσουν εν καιρώ καλώς τους Φράγκους και ότι θα καταφέρουν οι Ρωµαίοι κυρίως επίσκοποι να συνεχίσουν την διοίκησιν του πλήθους των κατακτηθέντων Ρωµαίων εκ µέρους των Φράγκων, δεν αποκρύπτει και τας µικροτέρας λεπτοµέρειας περί της αγριότητος και βαρβαρότητος των Φράγκων. PL 71, 161-572. Αγγλική µετάφρασις υπό Ο. Μ. Dalton, Gregory of Tours, History of the Franks, Oxford University Press, 1927.

200[200] C. Pfister, Gaul under the Merovingian Franks, Institutions, CMH, II, 142. 201[201] Ίδε Κ. Παπαρρηγοπούλου, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους, Έκδοσις Ελευθερουδάκη, τόµ. III, σελ. 92-100: C. Diehl, Justinian, the Imperial Restoration in the West, C Μ H, II, 1 – 24: J. Β. Βury, Later Roman Empire, New York, 1958, τόµ. II, σελ. 124- 291.

202[202] Ακολονθούµεν την γενοµένην εκ του Προκοπίου εξιστόρησιν των γεγονότων υπό του J. Β. Bury, αυτόθι, τόµ. II, σελ. 202 εξ.

203[203] Αυτόθι, σελ. 207 – 208.

204[204] C. Pfister, Gaul under the Merovingian Franks, CMH, II, 142-143.

205[205] To γεγονός ότι ευρέθησαν Ρωµαίοι επίσκοποι οίτινες εδέχθησαν να χειροτονήσουν µη εκλεγέντας κανονικώς αλλά υπό του ρηγός αυθαιρέτως διορισθέντας Φράγκους επισκόπους σηµαίνει ότι ευρέθησαν συνεργάσιµοι Ρωµαίοι επίσκοποι, ασχέτως αν η συνεργασία εβασίσθη επί πεποιθήσεων ή φόβου.

206[206] C. Pfister, αυτόθι, σελ. 142: F. Cayré, Manual of Patralogy, Paris 1940, τόµ. II, σελ. 269.

207[207] Αι σύνοδοι των Ρωµαίων και Φράγκων επισκόπων και ηγετών δια την διευθέτησιν των θεµάτων της Εκκλησίας έπαυσαν το 683, όταν µέγα πλήθος Φράγκων εισήλθεν εις τας τάξεις του κλήρου. Ίδε F. Cayré, αυτόθι.

208[208] Τούτο φαίνεται από το γεγονός ότι µετά το 683 µέχρι το 743 οι επίσκοποι δεν συνήρχοντο πλέον ετησίως κατά το συνοδικόν σύστηµα της Ρωµαιοσύνης, διότι οι Φράγκοι επίσκοποι, επί το πλείστον στρατιωτικοί παραµείναντες, και φέροντες στρατιωτικήν αντί κληρικής στολήν, συνήρχοντο µε τους λοιπούς ευγενείς Φράγκους ηγέτας µε τους οποίους εθέσπιζον πάσης φύσεως νόµους κατά το ετήσιον Campus Martius γενόµενον Campus Madius κατά τα µέσα του ζ’ αιώνος. Ίδε C. Pfister, αυτόθι, σελ. 135, 146. Το ότι κατά την εποχήν του Καρόλου Μαρτέλ (715-741) η ιεραρχία είναι πλέον φραγκική και όχι ρωµαϊκή φαίνεται σαφώς από επιστολήν του αποστόλου των Γερµανών, του Αγγλοσάξωνος αγίου Βονιφατίου, προς τον Ρωµαίον πάπαν Ζαχαρίαν αποσταλείσαν το 742 ένθα γράφει·

«Η θρησκεία καταπατείται. Κατά τα λεγόµενα των πρεσβυτέρων, οι Φράγκοι επί 80 έτη δεν έχουν συνέλθει εις σύνοδον. ∆εν έχουν µητροπολίτην αρχιεπίσκοπον. Η πλειοψηφία των επισκοπικών εδρών δίδεται εις φιλάργυρους λαϊκούς ή µοιχούς κληρικούς. Και οι καυχώµενοι ότι δεν έχουν τα κρίµατα αυτά είναι πολλάς φοράς µέθυσοι, κυνηγοί, ήτοι στρατιώται, οίτινες χύνουν αίµα Χριστιανών και ειδωλολατρών αδιακρίτως». PL 89, 744. Πρβλ. F. Μourret, History of the Catholic Church, London 1936, τόµ. III, σελ. 215.

Οι εν λόγω πρεσβύτεροι από τους οποίους αντλεί τας πληροφορίας του ο άγιος Βονιφάτιος πρέπει να είναι Ρωµαίοι αφού σαφώς περιγράφουν τους Φράγκους επισκόπους ως εχθρούς των Χριστιανών. Πάντως ήδη κατά τον η’ και θ’ αιώνα οι επίσκοποι των Φράγκων µη διακρινόµενοι από την λοιπήν πολεµικήν τάξιν των ευγενών ελάµβανον ενεργόν µαχητικόν µέρος ως ανώτεροι αξιωµατικοί εις τους πολέµους των Φράγκων. Ίδε F. Μοurret, αυτόθι, σελ. 299. Ακριβώς επειδή ο ανώτερος κλήρος έγινε φραγκικός έπαυσαν και τα κηρύγµατα εφ’ όσον οι Φράγκοι γενόµενοι κληρικοί παρέµειναν αγράµµατοι. Αυτόθι, σελ. 398.

209[209] Όταν το 743 επανασυγκαλούνται αι παραδοσιακαί εκκλησιαστικαί σύνοδοι της πρώην γαλλικής Ρωµανίας και νυν Φραγκίας δεν συναντώνται πλέον ρωµαϊκά ονόµατα επισκόπων, αλλά µόνον γερµανικά, τουλάχιστον καθ’ όσον γνωρίζω. Εις περίπτωσιν που υπάρχουν µερικοί ρωµαϊκής προελεύσεως επίσκοποι µεταξύ της µεγάλης πλειοψηφίας των Φράγκων η εικών δεν αλλάζει, αφού παραµένει γεγονός ότι µία µικρά οµάς Φράγκων επισκόπων διοικεί απέραντον πλήθος Ρωµαίων Ορθοδόξων.

Το ότι Ρωµαίοι και Φράγκοι «δεν είναι κατ’ αρχήν µέλη της αυτής συνόδου φαίνεται από το εν Παννονία (Βαυαρία) παράδειγµα του εκ Θεσσαλονίκης αγίου Μεθοδίου (ίδε ανωτέρω κεφ. Β’), όστις ήτο ο υπό του Ρωµαίου πάπα χειροτονηθείς αρχιεπίσκοπος των κατακτηθέντων Ρωµαίων και Σλαύων, ενώ οι Τευτονοφράγκοι είχον εις την ιδίαν γεωγραφικήν περιοχήν ιδικήν των σύνοδον δια τους Φράγκους. Αφού ουδαµού φαίνεται ότι ο άγιος Μεθόδιος είχε Ρωµαίον διάδοχον εις την ρωµαϊκήν αρχιεπισκοπήν της Παννονίας, περιήλθον «ασφαλώς οι Ρωµαίοι και Σλαύοι Ορθόδοξοι της περιοχής ταύτης εις την δικαιοδοσίαν της συνόδου των Φράγκων επισκόπων µετά την υπό των Φράγκων φυλάκισιν του αγίου Μεθοδίου. Φαίνεται σαφώς ότι είς λόγος δια την φυλάκισιν του ήτο ότι οι Φράγκοι ήθελον να είναι αυτοί οι επίσκοποι των Ρωµαίων και Σλαύων όπως είχον γίνει εις την λοιπήν Φραγκίαν. Ούτως εξηγείται διατί µετά την αποφυλάκισίν του δεν έµεινεν ο άγιος Μεθόδιος εις την Παννονίαν, αλλά εστάλη υπό του πάπα εις Μοραβίαν, εφ’ όσον οι έχοντες την ισχύν Φράγκοι δεν ήθελον ρωµαϊκήν ιεραρχίαν εις περιοχήν την οποίαν ούτοι είχον κατακτήσει.

210[210] C. Pfister, αυτόθι, σελ. 135, 146. Ίδε υποσηµ. 11.

211[211] C. Pfister, αυτόθι, σελ. 151-155: P. Vinogradοff, Foundations of Society (Origins of Feudalism), C Μ Η, II, 631-654: F. L. Genshof, Feudalism, London 1954, σελ. 3 -12, 16 -19.

212[212] Ο τελευταίος γνωστός εις την ιστορίαν Ρωµαίος συγγραφεύς της γαλλικής Ρωµανίας ή της Φραγκίας ήτο ο άγιος Γρηγόριος ο επίσκοπος Τουρενσίου, όστις απεβίωσε το 593/594. Ίδε ανωτέρω υποσηµ. 2. Εγείρεται το ερώτηµα διατί εξηφανίσθησαν από την περιοχήν αυτήν οι Ρωµαίοι συγγραφείς ενώ οι υπόδουλοι Ρωµαίοι της αραβικής και τουρκικής αυτοκρατορίας ουδέποτε έπαυσαν να παράγουν εγγραµµάτους συγγραφείς και µέχρι σήµερον µάλιστα. Το ίδιον δυνάµεθα να ερωτήσωµεν δι’ όλας τας κατακτηθήσας υπό των γερµανικών φυλών επαρχίας της Ρωµανίας.

Οι τελευταίοι εξέχοντες Ρωµαίοι συγγραφείς της ισπανικής Ρωµανίας είναι 1) ο εν Παννονία γεννηθείς άγιος Μαρτίνος επίσκοπος ∆ουµνίου, αποβιώσας περί το 580, 2) ο αρχιεπίσκοπος Σεβίλλης Λέανδρος, όστις επεσκέφθη τον εν Κωνσταντινουπόλει Νέα Ρώµη βασιλέα των Ρωµαίων περί το 581 ίνα εξασφάλιση την υποστήριξίν του δια το υπέρ της Ρωµαιοσύνης έργον του. Απεβίωσε το 601. 3) ο αδελφός και διάδοχος του Λεάνδρου, ο µέγας θεολόγος και ιστορικός και γόνιµος συγγραφεύς άγιος Ισίδωρος, όστις απεβίωσε το 636. Φαίνεται ότι ο αφανισµός των Ρωµαίων εγγραµµάτων κυρίως εν τη Φραγκία δεν δύναται να εξηγηθή άλλως ή ως αποτέλεσµα της καθυποτάξεως της Ρωµαιοσύνης εις δουλαπαροικίαν των κατακτητών και της εσκεµµένης εκδιώξεως των Ρωµαίων από τας εκκλησιαστικάς διοικητικάς θέσεις της εθναρχίας των µε την πιθανότητα ότι απηγορεύθη εις αυτούς να ασχολούνται µε την συγγραφήν πνευµατικών έργων και µε την διάδοσιν αυτών. Το να πιστεύη κανείς ότι οι κατακτηθέντες Ρωµαίοι µόνοι των επέλεξαν να γίνουν αγράµµατοι ως οι κατακτηταί των, είναι ήκιστα πιστευτόν. Υπάρχει επίσης η πιθανότης ότι οι Φράγκοι εξηφάνισαν έργα τινά Ρωµαίων συγγραφέων. Από του αφανισµού των εγγραµµάτων Ρωµαίων µέχρι της εποχής του Καρλοµάγνου ούτε εις την εκκλησίαν διεσώθησαν παρά ολίγοι κληρικοί, πού εγνώριζον κάτι παραπάνω από την ανάγνωσιν των ακολουθιών. Ουδαµού των πρώην επαρχιών της Ρωµανίας παρατηρείται την εποχήν αυτήν τόση έλλειψις γραµµάτων ως εις την Φραγκίαν. Ίδε π.χ. G. Simons, Barbarian Europe, New York, 1968, σελ. 105-106.

213[213] Ίδε Ρ. Vinogradoff, Serfdom, EB, XX, 359: Του ιδίου Feudalism, C Μ Η, III, 479 – 481.

214[214] Ίδε Α. Νeander, General History of the Church, London, 1847 – 55, τόµ. III, σελ. 107 -108. Πρβλ. F. Μοurret, History of the Catholic Church, London, 1936, τόµ. III, σελ. 389.

215[215] Αυτόθι. 18α Ίδε ανωτέρω υποσηµ. 11.

216[216] Ίδε ανωτέρω υποσηµ. 11.

217[217] Ίδε Μ. R. James, Learning and Literature till Pope Sylvester, II C Μ Η, III, 543 : G. See1iger, Legislation and Administration of Charles the Great, C Μ Η, Π, 663.

218[218] Ίδε Einhard, Vita Karoli, XVIII, PL 98, 257. Πρβλ. F. Μοurret, History of the Catholic Church, τόµ. III, σελ. 410, υποσηµ. 114: A. Freemantle, Age of Faith, New York, 1965, σελ. 19.

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in Books and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.