ΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΙΚΗΤΟΙ- Η ΚΑΤΑΓΩΓΗ, ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΝΗ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ (IE)


(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ  25/09/16)

image

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο

Η ΚΡΗΤΗ ΕΠΙ ΡΩΜΑΙΩΝ, ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ, ΣΑΡΑΚΗΝΩΝ & ΕΝΕΤΩΝ

1. Η ΡΩΜΑΪΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΡΗΤΗΣ 69 π.Χ. – 330 μ.Χ.

Μια από τις τελευταίες Ελληνικές περιοχές που κατέλαβαν οι Ρωμαίοι ήταν η Κρήτη, το 67 π.Χ. Στο τέλος της Ελληνιστικής περιόδου οι Κρητικές πόλεις-κράτη άρχισαν να φιλονικούν και μάλιστα πολύ δυνατά η μια την άλλη και κυρίως η Γόρτυνα με την Κνωσό για την πρωτοκαθεδρία. Την εικόνα διάλυσης που έδινε το νησί επωφελήθηκαν οι πειρατές της Κιλικίας και εκστράτευσαν εναντίον των Κρητών, όμως απωθήθηκαν. Το ίδιο έκαναν και οι Ρωμαίοι, βρίσκοντας ως αφορμή ότι οι Κρήτες το είχαν ρίξει στην πειρατεία. Ειδικότερα, επειδή η Κρήτη ενίσχυε με πεζικές και ναυτικές δυνάμεις το βασιλιά του Πόντου Mιθριδάτη ΣT’, ενώ αυτός αγωνιζόταν εναντίον των Ρωμαίων, κατά το δεύτερο Mιθριδατικό Πόλεμο (74-64 π.X.), έλαβε εντολή να την κατακτήσει το 71 π.X. ο Μάρκος Αντώνιος, διοικητής του στόλου της Μεσογείου. Ο Αντώνιος πίστευε ότι η επιχείρηση δε θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη. Όμως πριν προλάβει καν να αποβιβαστεί, υπέστη οδυνηρή ήττα από το Κρητικό ναυτικό, οδηγούμενο από το στρατηγό Λασθένη. Πολλοί Ρωμαίοι συνελήφθησαν αιχμά- λωτοι. Ο Αντώνιος υπέγραψε ταπεινωτική συνθήκη. Το 69 π.X., εναντίον της Κρήης εστάλη Κόιντος Καικίλιος Μέτελλος με τρεις λεγεώνες. Ο πόλεμος που ακολού- θησε κράτησε τρία χρόνια (69-67 π.X.) και οι Ρωμαίοι κατάστρεψαν εκ βάθρων όλες τις Κρητικές πόλεις της Κρήτης πλην της Γόρτυνας, επειδή η πόλη αυτή, όπως και οι περισσότερες Ελληνικές πόλεις-κράτη της Ν. Ιταλίας ήταν φιλικά προσκείμενες προς τη Ρώμη. Ο Mέτελλος πρώτα επιτέθηκε κατά της Kυδωνίας. Μετά την πτώση της, οι ηγέτες της άμυνάς της, Πανάρης και Aριστίων, κατέφυγαν ο πρώτος στην Κνωσό και ο δεύτερος στην Iεράπυτνα, όπου συνέχισαν τον αγώνα. Γενναία αντιστάθηκαν και οι πόλεις Λάππα, Eλεύθερνα, Λύττος. Μετά τις Kυνός Kεφαλές 197 π.X., την Πύδνα 168 π.X., την Κόρινθο 146 π.X., η Ιεράπετρα υπό το γενναίο Aριστίωνα είχε την τιμή να είναι το τελευταίο προπύργιο της Κρήτης και του Ελληνισμού γενικό- τερα, κατά των Ρωμαίων, κάτι ως η πόλη Τάραντας στη Ν. Ιταλία. Ο Αππιανός, σχετικά με την κατάκτηση της Κρήτης από τους Ρωμαίους, λέει: «Η Κρήτη εξ αρχής ήταν ευνοϊκή προς το βασιλιά του Πόντου Μιθριδάτη και λέγονταν ότι οι κάτοικοι της είχαν υπηρετήσει μισθοφόροι του, όταν πολεμούσε τους Ρωμαίους. Ο Αντώνιος τους κήρυξε τον πόλεμο, αλλά δεν τα πήγε καλά κι ας ανα- κηρύχτηκε μάλιστα και Κρητικός. Αυτός ο Αντώνιος ήταν πατέρας του Μάρκου Α- ντώνιου που πολέμησε αργότερα στο Άκτιο εναντίον του Καίσαρα, του Σεβαστού (Αύγουστου). Μετά ο στρατηγός Μέτελλος διατάχθηκε από τη Ρώμη να πολεμήσει τους Κρητικούς.

Νίκησε στην Κυδωνία τον Λασθένη και αυτός κατέφυγε στην  Κνωσό, αφήνοντας στη θέση του τον Πανάρη, που παρέδωσε την πόλη στους Ρω- μαίους. Ο Μέτελος πήγε στην Κνωσό και ενώ την πολιορκούσε, ο Λασθένης έβαλε φωτιά στο σπίτι του και το κατέκαψε μαζί με άλλα σημαντικά πράγματα, για να μην πέσουν στα χέρια των Ρωμαίων και εξαφανίστηκε από την Κνωσό. Στη συνέχεια ο Μέτελλος τέλεσε θρίαμβο για την κατάκτηση της Κρήτης και ο Αντώνιος του έδωσε την προσωνυμία Κρητικός, αφού υπέταξε την Κρήτη. (Αππιανός Εκ της Σικελικής και νησιώτικης, 6) Με την εδραίωση της ρωμαϊκής κυριαρχίας στη μεγαλόνησο άρχισε μια νέα φάση ζωής στο νησί. Οι Κρήτες γνώριζαν για πρώτη φορά το ζυγό μιας ξένης δε- σποτείας , “ελεύθεροί τε πάντα τον έμπροσθεν χρόνον γενόμενοι και δεσπότην ο- θνείον μηδάνα κτησάμενοι”, όπως παρατηρεί ο Κάσσιος Δίων. Ειδικότερα μετά την υποδούλωση της Κρήτης από τους Ρωμαίους και την ολοσχερή καταστροφή της Κνωσού από τους Ρωμαίους το 67 π.Χ., πρωτεύουσα της Κρήτης έγινε η Γόρτυνα, επειδή αυτή ήταν φιλικά προσκείμενη προς τη Ρώμη, κάτι για το οποίο κατακρίθηκε από τους υπόλοιπους Κρήτες. Φιλικά προκείμενες στη Ρώμη ήταν βέβαια και πάρα πολλές άλλες Ελληνικές πόλεις, όπως οι περισσότερες από τις Ελληνικές πόλεις- κράτη στη Ν. Ιταλία, κάτι που ήταν και μια από τις βασικές αιτίες που η Ρώμη νίκησε αρχικά τους Ετρούσκους κ.α. και στη συνέχεια έγινε Παγκόσμια δύναμη. Η Κρήτη διετέλεσε ρωμαϊκή επαρχία από το 69 π.Χ. και μέχρι που ιδρύθηκε η Βυζαντινή αυ- τοκρατορία, δηλαδή μέχρι το 305-330 μ.Χ. Κατά την περίοδο αυτή πρωτεύουσα του νησιού έγινε η Γόρτυνα. Οι Ρωμαίοι δεν επεμβαίνουν εθνολογικά και δεν επιχειρούν τον εκλατινισμό των Κρητικών, μια και η πρωτεύουσα Γόρτυνα ήταν φιλικά προ- σκείμενη προς αυτούς. Το νησί επισκέπτεται (62-63 Π.Χ.) ο Απόστολος Παύλος που αναλαμβάνει την οργάνωση της εκκλησίας Κρήτης. Πρώτος Επίσκοπος ορίζεται ο πιστός του μαθητής Τίτος με έδρα τη Γόρτυνα.

ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΡΩΜΗΣ

Γύρω στο 597 π.Χ. ο βασιλιάς των Ετρούσκων Πορσίνας κυρίευσε τη Ρώμη, πόλη που ο λαός της αποτελείτο από Λατίνους και Ετρούσκους. Κατόπιν αυτού οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες των αποικιών της Ιταλίας αποφάσισαν να συνεργαστούν, προ του κοινού κινδύνου των Ετρούσκων. Ο Ιέρωνας των Συρακουσών νίκησε το 474 π.Χ. τον ετρουσκικό στόλο κοντά στην Κύμη. Οι Ετρούσκοι μετά την ήττα και των συμμάχων τους των Καρχηδονίων στην Ιμέρα άρχισαν να παρακμάζουν, κάτι που επωφελήθηκε η Ρώμη κυριεύοντας κάθε ετρουσκική πόλη, αλλά και κάθε άλλη πόλη στην Ιταλία. Ακολούθως νίκησαν, ύστερα όμως και από ήττες, τους Γαλάτες κ.α. Οι Ελληνικές αποικίες της Ιταλίας κατά την περίοδο που η Ρώμη πολεμούσε με τους άλλους ιταλικούς λαούς (Λατίνους, Ετρούσκους, Σαμνίτες, Λευκανούς κ.τ.λ.), επειδή απειλούνταν να πάνε με το μέρος πότε του ενός και πότε του άλλου, αυτές προτίμησαν να πάνε με το μέρος των Ρωμαίων. Η Ρώμη μετά την υποταγή – συμμα- χία και των Ελληνικών πόλεων συμπεριλήφθηκε στις μεγάλες δυνάμεις της Μεσο- γείου, της Καρχηδόνας, της Αιγύπτου και της Μακεδονίας. Μόνο η ισχυρή Ελληνική αποικία Τάραντας έμεινε ανεξάρτητος. Προ αυτού οι Ρωμαίοι τους κήρυξαν τον πό- λεμο και οι Ταραντίνοι κάλεσαν τη βοήθεια του Πύρου, βασιλιά της Ηπείρου. Παρόλα αυτά, όμως, ο Τάραντας έπεσε στους Ρωμαίους και ο Πύρρος σκοτώθηκε. Ακολού- θησε ο πόλεμος κατά των Καρχηδονίων, των Μακεδόνων κ.α. με επικράτηση των Ρωμαίων. Στη συνέχεια οι Ρωμαίοι εφάρμοζαν το γνωστό «διαίρει και βασίλευε». Λόγω της νέας κατάστασης, οι Έλληνες της ηπειρωτικής Ελλάδας όχι μόνο παύουν να πρωτοστατούν στη Μεσόγειο, αλλά και πολλοί να υποφέρουν από τους Ρωμαίους. Γενικά κατά τη ρωμαιοκρατία, οι Ελληνικές κράτη – πόλεις, λόγω του ρωμαϊκού ζυγού, παρακμάζουν και κατά συνέπεια και το ναυτικό τους. Όμως θα ξαναζωντα- νέψουν στα Βυζαντινά χρόνια με νέα επιτεύγματα.

2. Η Α’ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΡΗΤΗΣ, 330 μ.Χ. – 824 μ.Χ. Η Βυζαντινή αυτοκρατορία αρχίζει τυπικά από την εποχή που ο Μ. Κωνσταντί- νος μεταφέρει, έγινε το 306 μ.Χ., την έδρα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας από τη Ρώμη στην Ελληνική πόλη Βυζάντιο στο Βόσπορο ή στο εξής Κωνσταντινούπολη από  το όνομά του Μ. Κωνσταντίνου. Το 313 μ.Χ. ο Κωνσταντίνος κηρύσσει ανεξιθρησκία, κάτι που θεωρήθηκε τότε από τους χριστιανούς ως νίκη, κάτι ως ισοπολιτεία μεταξύ των λαών που αποτελούσαν την αυτοκρατορία αυτή, με επακόλουθο ο μεν Κωνσταντίνος να ανακηρυχθεί μέγας η δε αυτοκρατορία αυτή για 1000 και πλέον χρόνια να γνωρίσει εσωτερική ειρήνη και μεγάλη ευημερία. Οι Έλληνες σιγά- σιγά αγάπησαν τη Βυζαντινή αυτοκρατορία, γιατί αφενός η έδρα της ήταν στην Ελλάδα, άρα οι Έλληνες είδαν όφελος – το Αιγαίον ήρθε και πάλι στο προσκήνιο- και αφ’ ετέρου οι Βυζαντινοί αυτοκράτορες υποστήριξαν τους Έλληνες, για να υποστηρι- χθούν και κείνοι από τους Έλληνες

3. ΑΡΑΒΟΚΡΑΤΙΑ – ΣΑΡΑΚΗΝΟΙ , 830 μ.Χ. – 961 μ.Χ.

Η Κρήτη στη διάρκεια του 7-8ου αι. θα υποστεί πολλές ληστρικές αραβικές επιδρομές. Μόλις, όμως, γύρω στα 827, πέφτει στα χέρια μιας ομάδας Αράβων – Σαρακηνών. Η Αραβοκρατία ξεκινά με αίμα και δάκρυ για το νησί. Η Κρήτη βυθίζεται σ’ ένα πνευματικό και οικονομικό σκοτάδι χωρίς όμως να αλλοιωθεί εθνολογικά ο πληθυσμός της. Οι Άραβες Σαρακηνοί που κατέλαβαν την Κρήτη είχαν διωχθεί από την Ισπανία και την Αλεξάνδρεια, οι οποίοι ψάχνοντας για πατρίδα και με αρχηγό τον Αμπού Χαψ Ομάρ αποβιβάστηκαν το 824 μ.Χ. στα νότια της Κρήτης, και μέσα σε λίγα χρόνια κατάλαβαν όλο το νησί. Το Εμιράτο τους στο νησί παρ’ όλες τις προ- σπάθειες του Βυζαντίου, για να τους διώξει από εκεί διατηρήθηκε ως το 961. Μά- λιστα μόλις οι κατακτητές κατέλαβαν το Ηράκλειο, το επίνειο της Κνωσού, του έ- καναν πρόσθετα οχυρωματικά έργα, όπως μια μεγάλη τάφρο (στα αραβικά «χάνδα- κας») γύρω από τα τείχη και από την τάφρο αυτή πήρε η πόλη μετά το όνομα Χάν- δακας. 4.

Β’ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΚΡΗΤΗΣ, 961 μ.Χ. – 1204 μ.Χ.

Το 960 μ.Χ., στα χρόνια του Ρωμανού Β’, εκστρατεύει για την ανάκτηση της Κρήτης ο Νικηφόρος Φωκάς ο οποίος καταλαμβάνει το Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο) εκδιώκοντας τους Άραβες, ύστερα από χρονοβόρα πολιορκία του μεγάλου φρουρίου του Χάνδακα (Ηράκλειο). 200.000 νεκροί είναι το τίμημα. Η Δεύτερη Βυζαντινή περίοδος προσδιορίζεται από το 961 μ.Χ.. έως 1204 μ.Χ. με αυτοκράτορα το Νικηφόρο Φωκά. Ο Φωκάς υιοθέτησε ισχυρά κίνητρα για την οικονομική ενί- σχυση των κατοίκων του νησιού και φρόντισε για την εδραίωση της πολιτικής κυ- ριαρχίας στο νησί, την αναζωπύρωση του Χριστιανισμού και την αφύπνιση του εθνι- κού φρονήματος των Κρητών. Το 1082 ο Αλέξιος Β΄Κομνηνός, έστειλε αποίκους με επικεφαλείς 12 αρχοντόπουλα, για να εγκατασταθούν στο νησί παραχωρώντας τους μεγάλες εκτάσεις και σημαντικά προνόμια, προκειμένου να ενισχυθεί ο ντόπιος πλη- θυσμός. Ο διοικητής του νησιού φέρει τον τίτλο του Δούκα. Τα ονόματα των οικο- γενειών από τα οποία προέρχονταν τα αρχοντόπουλα ήταν : Χορτάτζηδες, Καλλέρ- γηδες, Μελησινοί, Φωκάδες, Γαβαλάδες, Βλαστοί, διατηρήθηκαν δε μέχρι σήμερα. Η βυζαντινή κυριαρχία τερματίστηκε το 1204 όταν η Κρήτη δόθηκε από τους Σταυ- ροφόρους στο Βονιφάτιο το Μονφερατικό, ο οποίος την πούλησε στο δόγη της Βε- νετίας Ερρίκο Δάνδολο.

BΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΣΚΟΠΕΣ ΚΡΗΤΗΣ

Ο συνέκδημος του Ιεροκλέους που συντάχθηκε το 535 μ.Χ., αναφέρει ότι στη Βυζαντινή επαρχία της Κρήτης ήταν 22 επισκοπές με πρωτεύουσα τη Γόρτυνα, οι εξής: Κνωσός (σημ. Ηράκλειο), Κυδωνία (σημ. Χανιά) Κίσσαμος, Ιεράπετρα, Λάπα, Χερσόνησος, Κάντανος, Σύβριτος, Ελεύθερνα, Αρκαδία, Σητεία, Φοίνικα ή Αράδαινα και οι επισκοπικές πόλεις: Ίνατος, Βιέννα, Καμάρα, Άλυγκος, Λύττος, Αξός, Άπτερα, Έλυρος, Λυσσός και Γαύδος

5. ΕΝΕΤΟΚΡΑΤΙΑ ΚΡΗΤΗΣ – CANDIA, 1210 μ.Χ. – 1669 μ.Χ.

Με την κατάλυση της βυζαντινής αυτοκρατορίας το 1204 από τους σταυροφό- ρους, η Κρήτη παραχωρήθηκε στο Βονιφάτιο το Μονφερράτικο, ο οποίος στη συνέ- χεια την πουλά στους Βενετούς έναντι 1000 μάρκων αργύρου. Η Κρήτη αγοράστηκε από τη Βενετία κυρίως για να αποτελέσει ισχυρή βάση για το εμπορικό της δίκτυο στην Ανατολική Μεσόγειο. Στη συμφωνία που έκανε ο Αλέξιος με τους σταυροφό- ρους περιλαμβανόταν η παραχώρηση της Κρήτης ως δώρο στον ένα από τους αρ- χηγούς της σταυροφορίας, το Βονιφάτιο το Μομφερρατικό, φεουδάρχη της βορείου Ιταλίας. Ο Βονιφάτιος όμως μην έχοντας τη δυνατότητα να κατακτήσει το νησί, πούλησε την κυριαρχία του στο δόγη της Βενετίας Ερρίκο Δάνδολο. Η συμφωνία κλείστηκε και υπογράφτηκε στην Ανδριανούπολη στις 12 Αυγούστου 1204 με την τιμή των 1.000 μαρκών αργύρου. Ακολούθως το 1206 ο Γενουάτης αρχιπειρατής Ερρίκος Πεσκατόρε κατέλαβε μεγάλο μέρος της κεντρικής και ανατολικής Κρήτης. Ο Πεσκατόρε για να εδραιώσει την κυριαρχία του στο νησί, οχύρωσε τρία μεγάλα φρούρια, της Σητείας, του Χάνδακα και του Ρεθύμνου, και αρκετά άλλα μικρότερα, 15 συνολικά. Οι Ενετοί θορυβημένοι από τις εξελίξεις προσπάθησαν ανεπιτυχώς να κατακτήσουν το νησί δύο φορές, το 1207 με το Ρανιέρη Δάνδολο και το Ρουτζίρο Πρεμαρίνο, και το 1208 με τον Τζίακομο Λόγγο που πρόσκαιρα κατέλαβε το φρούριο του Παλαικάστρου. Η οριστική όμως επιβολή της Βενετίας στην Κρήτη έγινε αργό- τερα, το 1212,με τον Ενετό δούκα Ιάκωβο Τίεπολο, ο οποίος ανάγκασε το Γενουάτη αντίπαλο του να εγκαταλείψει το νησί με συνθήκη. Έτσι μετά από μία τελευταία γενουάτικη απόπειρα το 1266-1294 που απέτυχε η Βενετία έγινε ο κυρίαρχος του νησιού για τεσσερισήμισι περίπου αιώνες από το 1212 έως το 1669. Μόλις οι Βενετσιάνοι παρέλαβαν – κατέ- λαβαν την Κρήτη την κήρυξαν βενετσιάνικο βασίλειο με έδρα της νήσου το Χάνδακα ή βενετσιάνικα Candia, απ’ όπου και η Κρήτη λέγο- νταν βασίλειο του Χάνδακα (Regno di Candia). Το πιο επιβλητικό μνημείο της εποχής που σώ- ζεται έως σήμερα είναι το φρούριο του Κούλε στο λιμάνι του Ηρακλείου. Candia = παραφορά της Σαρακινής ονομασίας Χάνδακας = το αυλάκι.

Οι Σαρακηνοί έλεγαν έτσι το Ηράκλειο, επειδή γύρω-γύρω από αυτό, οι Σαρακηνοί και συνέχισαν οι Βενετοί είχαν κατασκευάσει ένα μεγάλο αυλάκι με νερό και τείχη, για να μη πλησιάζουν οι πολιορκητές. Από την πόλη Candia, ονομάστηκε έτσι σιγά-σιγά και η νήσος Κρήτη. Κατά τη βενετσιάνικη περίοδο ο Μητρο- πολίτης και οι ορθόδοξοι επίσκοποι αναγκάζο- νται να εγκαταλείψουν το νησί. Ακολουθούν πολλές επαναστάσεις που καταλήγουν όμως σε αποτυχία. Μεγαλύτερη θεωρείται αυτή με αρ- χηγό τον Αλέξιο Καλλέργη που διαρκεί 17 ο- λόκληρα χρόνια (1282). Επίσης επαναστατούν (1341) και οι Βε- νετοί φεουδάρχες δυσαρεστημένοι από τη φο- ρολογική πολιτική της Βενετίας που καταστέλ- λεται αιματηρά. Οι Βενετοί για να ξεπεράσουν τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν με το ντόπιο πληθυσμό και για να λύσουν το πρόβλημα της απόστασης σκέφτηκαν και έκαναν εποικισμούς. Οι πρώτοι έποικοι αναχώρησαν από τη Βενετία στις 20 Μαρ- τίου 1212 και ήταν 132 ευγενείς ή ιππότες και 48 πεζοί ή δημοτικοί. Ακολούθησαν και άλλοι εποικισμοί το 1222, το 1235 και το 1252 οπότε χτίστηκαν και τα Χανιά στη θέση της αρχαίας Κυδωνίας. Στην πρώτη εκατονταετία εγκαταστάθηκαν στην Κρήτη περίπου 10.000 Ενετοί, που δείχνει τη σπουδαιότητα που απέδιδαν στο νησί , αφού η ίδια η Βενετία είχε 60.000 πληθυσμό. Οι πρώτοι αιώνες ήταν σκληροί και αδυσώ- πητοι για τον Κρητικό λαό. Τους αφαίρεσαν τη γη, δούλευαν σκληρά για την οχύ ρωση του νησιού και έκαναν πολλές αγγαρείες των Ενετών. Στο διάστημα των 457 ετών που οι Ενετοί κατείχαν το νησί εκδηλώθηκαν εναντίον τους 25 επαναστάσεις και πολλά άλλα μικρότερα κινήματα. Οι περισσότερες από αυτές έγιναν τα πρώτα 70 χρόνια.

Το 1453 στο Ρέθυμνο έγινε πάλι επανάσταση με αρχηγό το Σήφη Βλαστό. Οι Βενετοί το 1571 ήρθαν αντιμέτωποι στο Ρέθυμνο με νέα ανταρσία, κατά την οποία οι χωρικοί σύστησαν τη συνεργασία των Τούρκων. Η τάξη επανήλθε χάρις στη δι- πλωματικότητα του Έλληνα ηγέτη Ματθαίου Καλλέργη. Τον 16ο αιώνα εκδηλώθηκε στα Χανιά η μεγαλύτερη επαναστατική ενέργεια με αρχηγό τον επαναστάτη Γιώργο Καντανοέλο ή Λυσσαγιώργη. Ενάντια πήγαν στην επανάσταση ο στρατιωτικός διοι- κητής Ιερώνυμος Κορνέρ με 1500 άνδρες. Κατά την ενετική περίοδο, η Κρήτη γνώ- ρισε μεγάλη άνθηση στις τέχνες και στα γράμματα, επειδή οι Βενετοί, για να καλο- πιάσουν τους Κρήτες, ώστε να με πάνε με το μέρος της Τουρκίας άφησαν κάποιες γλωσσικές και θρησκευτικές ελευθερίες στους Κρήτες. Κορυφαίοι Κρητικοί ποιητές της εποχής εκείνης είναι ο Στειακός Βιτσέντζος Κορνάρος έργα του οποίου είναι ο Ερωτόκριτος και η θυσία του Αβραάμ, ο Γεώργιος Χορτάτζης του οποίου έργο είναι η Ερωφίλη κ.α. Με την κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους το 1453 μ.Χ. πολλοί Έλληνες ευγενείς και διανοούμενοι αναχώρησαν για την ενετοκρατούμενη Κρήτη. Έτσι ο βυζαντινός πολιτισμός και η βυζαντινή τέχνη γνώρισαν μια νέα άν- θηση. Αυτό βοήθησε στο να γίνουν καλύτερες οι συνθήκες συμβίωσης Κρητικών και ενετών, παράλληλα βέβαια με το φόβο των Ενετών για τους Τούρκους που τους έκανε να θέλουν να έχουν καλύτερες σχέσεις με το ντόπιο πληθυσμό.

Ι. Μ. ΚΡΟΥΣΤΑΛΛΕΝΙΑΣ ΙΟΥΛΙΟΣ 1272

Τον Ιούλιο του 1272, Ενετοκρατία στην Κρήτη, επί Αυτοκράτορα Μιχαήλ στο Βυζάντιο, γίνεται επανάσταση στην Κρήτη με αρχηγό το Γεώργιο Χορτάτζη για ανε- ξαρτησία της Κρήτης. Η πρώτη μάχη στη ρεματιά Αποσελέμη είναι νικηφόρα και οι αντάρτες ανεβαίνουν στο Λασίθι για να προσκυνήσουν στην Ι.Μ. Κρουσταλλένιας και να ευχαριστήσουν το θεό. Είναι 20-7-1272: «Εωρτάζετο την ημέραν εκείνην η μνήμη του προφήτη Ηλίου. Οι οπλαρχηγοί Μέτα πλήθους παρακολουθούντος, αναβάντες εις την μονήν την καλούμενην Κρουσταλένια, εκεί, υπό την σκιάν υψικόμων δρυών και κυπαρίσσων, παρά τον φλοίσβον, δροσεράς πηγής, ετέλεσαν της νίκης τα ευχαριστήρια. Είτα δε εις συμπόσιον καθήσαντες, ηυξαντο υπέρ ανεξαρτησίες Ελληνικής και καταστροφής πολεμίων, ηύ- ξαντο ευελπιστούντες εις το μέλλον, και τας καρδίας εις θεόν ανατιθέμενοι, ως πε- πεπρωμένον ήτον μάλλον επιτυχώς οπλαρχηγοί μεταγενέστεροι να ευχηθώσιν εν τη Μονή της Λαύρας μετά παρελεύσιν πεντακοσίων και επέκεινα ετών…. Ηρμόστευε τότε εις Χάνδακα ο Δουξ Μαρίνος Ζένος Έτος 1272.» (Σπύρου Ζαμπέλιου «Κρητικά Σκιαγραφήματα» 1860 σελίδα 13 και «Ιστορία των Επαναστάσεων της Κρήτης», Σπ. Ζαμπέλιου και Κριτοβουλίδη και Ι. Κονδυλάκη, 1893, σελίδα 35.)

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

ΠΗΓΗ  ΒΙΒΛΙΟ  «ΚΡΗΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ», Α. ΚΡΑΣΑΝΑΚΗ

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in Books and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.