Η Κατάσταση της Ελληνικής Γλώσσας (3)


(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ 17/8/16)

5) Λεξικά

Ειδική µνεία απαιτείται για τα λεξικά καθώς και κάθε βιβλίο αναφοράς όπως εγκυκλοπαίδειες. Ο λόγος είναι ότι αποτελούν τα βοηθήµατα όλων των µορφωµένων ανθρώπων στο σχολείο, στη µελέτη, στις επιχειρήσεις και στο δηµόσιο βίο, έχουν µεγάλη βαρύτητα και τα εµπιστεύονται οι χρήστες. Η διείσδυση της Αγγλικής είναι καταφανής αν κοιτάξουµε ένα λεξικό της Ελληνικής στις λέξεις που αρχίζουν από τα ελληνικά γράµµατα «ντ». Πρόκειται για τις ελληνικά αποδιδόµενες αγγλικές λέξεις που αρχίζουν από το αγγλικό γράµµα «ντι». Θα βρούµε πάρα πολλές αγγλικές λέξεις που εµφανίστηκαν εδώ και 10-20 χρόνια. Για παράδειγµα, από πότε η λέξη  «ντιζάινερ» (κλινόµενη και στον πληθυντικό) αποτελεί µέρος της καθοµιλουµένης; Προφανώς και πάλι η λέξη «σχεδιαστής» έπεφτε βαριά κληρονοµιά στους συγγραφείς που συνέταξαν το λεξικό. Υπάρχει το αντεπιχείρηµα βέβαια ότι για να είναι χρήσιµο το λεξικό, πρέπει να εξηγεί τις λέξεις. Ασφαλώς και πρόκειται για λάθος άποψη για τους εξής λόγους: Πρώτον, η αγγλική λέξη ανήκει στα αγγλικά λεξικά όπου θα ανατρέξει ο χρήστης.

Τι δουλειά έχουν οι λέξεις «φούτµπολ» ή «ντιµπέιτ» στο ελληνικό λεξικό; ∆εύτερον, η παράθεση της αγγλικής λέξης δηµιουργεί την εντύπωση στον αναγνώστη ότι είναι µέρος της ελληνικής γλώσσας πλέον, αφού το γράφει το λεξικό. Τρίτον, κάθε µία αγγλική λέξη εκτοπίζει µία ελληνική. Όταν µια λέξη δεν υπάρχει ούτε κάν στα λεξικά, δεν χρησιµοποιείται και εποµένως δεν αναπαράγεται – µαζί µε τα χιλιάδες ίσως συνθετικά της – στον γραπτό και στον προφορικό λόγο, δεν αποτελεί µέρος της συλλογικής µνήµης και πεθαίνει. Η ελληνική γλώσσα γίνεται φτωχότερη. Το ενδιαφέρον ερώτηµα όµως είναι ποιός παίρνει την ηρωϊκή απόφαση να φύγει η ελληνική λέξη και να µείνει η αγγλική.

6) Πανεπιστήµια

Ο νέος Νόµος για τα Πανεπιστήµια προβλέπει τη δηµιουργία προγραµµάτων σπουδών που διδάσκονται σε ξένη γλώσσα (Ν. 3549, Άρθρο 17, ΦΕΚ 69Α, 20/3/2007). Πρόσφατη εγκύκλιος του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων για την εφαρµογή του Π.∆. 226 (ΦΕΚ 256/20/11/2007) περί διανοµής συγγραµµάτων, προβλέπει επίσης τη χρήση ξενόγλωσσων βιβλίων. Να σηµειωθεί όµως ότι πολύ πριν το νέο Νόµο είχαν γίνει αλλαγές που προωθούσαν αγγλόφωνα προγράµµατα: Μερικά µεταπτυχιακά ήδη γίνονται στα Αγγλικά µε ιδιαίτερη οικονοµική µεταχείριση επειδή ακριβώς διδάσκονται στα Αγγλικά. Με άλλα λόγια, εδώ και πολύ καιρό το κράτος παρεµβαίνει υπέρ της χρήσης της αγγλικής εις βάρος της ελληνικής γλώσσας στα Πανεπιστήµια. Με τον νέο όµως Νόµο προωθείται πλέον ξεκάθαρα η εύκολη κατάργηση των ελληνόφωνων προγραµµάτων όχι µόνο στις µεταπτυχιακές αλλά και στις  προπτυχιακές σπουδές.

Το Άρθρο 17 είναι το πιο σύντοµο άρθρο του σχετικού Νόµου για τα ΑΕΙ και εκτελεί εις θάνατον την ελληνική γλώσσα µε 41 λέξεις που πρέπει να µνηµονεύσουµε: ∆ιοργάνωση σπουδών σε ξένη γλώσσα. Με απόφαση της Συγκλήτου µετά από πρόταση της Γενικής Συνέλευσης Ειδικής Σύνθεσης του Τµήµατος είναι δυνατή η εκπόνηση διδακτορικής διατριβής και η διοργάνωση, συνολικά ή εν µέρει, του προπτυχιακού ή µεταπτυχιακού προγράµµατος σπουδών σε ξένη γλώσσα. ∆ηλαδή, λέει ότι µια παρέα 10-15 συµπολιτών µας, οι οποίοι συνδέονται µε δεσµούς αλληλεξάρτησης, µπορεί να ιδρύσει ολόκληρο πρόγραµµα σπουδών χωρίς να δώσει λογαριασµό σε κανένα. Και αν η Σύγκλητος κυριαρχείται από ανθρώπους που επιθυµούν να προάγουν την Αγγλική και να αφανίσουν την Ελληνική, τότε η γλώσσα είναι καταδικασµένη.

Η ειρωνία είναι ότι δύο άρθρα παρακάτω, το Άρθρο 19 του ιδίου Νόµου µιλάει για κοινωνική λογοδοσία των ΑΕΙ. ∆ηλαδή, αφού πεθάνει η γλώσσα να εξετάσουµε από τί πέθανε, αν το εξετάσουµε, δεδοµένου ότι οι µηχανισµοί ελέγχου δεν υπάρχουν. Η λογοδοσία αναφέρεται σε χρήµατα που ξοδεύτηκαν και γνωρίζουµε ότι το ενδιαφέρον πάντα επικεντρώνεται στο αν βαρύνεται ο προϋπολογισµός του κράτους ή όχι. Συνεπώς, στα αυτοχρηµατοδοτούµενα προγράµµατα, δεν πρόκειται κανείς άλλος κρατικός λειτουργός να ασχοληθεί µε τη γλώσσα που χρησιµοποιείται. Το Άρθρο 17 έχει περάσει εντελώς απαρατήρητο τόσο από τους βουλευτές που ψήφησαν το νοµοσχέδιο ίσως επειδή εντέχνως βάζει πρώτο το σχετικά πιο ήπιο θέµα της διδακτορικής διατριβής και µετά το ασυγκρίτως σοβαρότερο θέµα των προγραµµάτων σπουδών. Πέρασε επίσης απαρατήρητο και από τους συλλόγους των Καθηγητών, καθώς επισκιάζεται από άλλα θέµατα. Υπάρχουν το οικονοµικό, τα εργασιακά δικαιώµατα, η αναγνώριση πτυχίων, οι ακαδηµαϊκές µονάδες, το πανεπιστηµιακό άσυλο, η αυτοτέλεια των Πανεπιστηµίων, η ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης, κλπ., πλειάδα δηλαδή θεµάτων που είναι αρκετά σηµαντικά από µόνα τους.

Το ζήτηµα όµως της προστασίας της γλώσσας θα µπορούσε να είναι τόσο µέρος της διαπραγµατευτικής δύναµης των Καθηγητών όσο και επιχείρηµα υπέρ των µεταρυθµίσεων της κυβέρνησης. Ο λόγος είναι ότι πρόκειται για συµπαγές ζήτηµα εθνικής αξίας πάνω στο οποίο θα µπορούσαν να χτιστούν επιχειρήµατα για διάλογο προς τη σωστή κατεύθυνση. Θα εξύψωνε το κύρος των Καθηγητών στα µάτια του κόσµου και θα έδειχνε ότι η κυβέρνηση είναι διαλλακτική. Πάντως η ουσία είναι ότι οδηγηθήκαµε σε αποτέλεσµα ζηµίας για όλους και όλοι οι φορείς πρέπει να το ξανασκεφτούν. ∆ύο χρόνια πριν από τον Νόµο για τα ΑΕΙ, ένας άλλος Νόµος πέρασε επίσης απαρατήρητος. Πρόκειται για την ίδρυση του ∆ιεθνούς Πανεπιστηµίου της Ελλάδος µε έδρα τη Θεσσαλονίκη και γλώσσα διδασκαλίας την Αγγλική (Ν. 3391, ΦΕΚ 240, 4/10/2005). Περιέργως, δεν ακούστηκαν τότε αντιδράσεις, σε µια εποχή µάλιστα που υπέβοσκε το θέµα της ονοµασίας γείτονος χώρας µερικές δεκάδες χιλιόµετρα πιο µακρυά. Ας δούµε όµως τις καταστροφικές συνέπειες της πολιτικής της αγγλικοποίησης των Πανεπιστηµίων για την παιδεία και το έθνος. Όπως γνωρίζουµε, στα Πανεπιστήµια οι πόροι όπως χρήµατα, εγκαταστάσεις, κτίρια και διδάσκοντες είναι περιορισµένοι, και εποµένως, κάθε αγγλόφωνο µάθηµα εκτοπίζει ένα ελληνόφωνο. ∆υστυχώς, έτσι ανοίγει η κερκόπορτα για κατακλυσµιαίες αλλαγές στον τρόπο διδασκαλίας στο Πανεπιστήµιο. Μπορούµε εύκολα να υποθέσουµε ότι θα ακολουθήσουν και οι υπόλοιπες βαθµίδες της εκπαίδευσης προς την κατεύθυνση της χρήσης των Αγγλικών, διότι θα απαξιωθούν τα Ελληνικά. Οι υποψήφιοι  φοιτητές και οι γονείς θα δίνουν βαρύτητα στα Αγγλικά και εποµένως, το σύστηµα θα αναγκαστεί να προωθεί τα Αγγλικά, τόσο στο Λύκειο όσο και σε όλες τις κατώτερες βαθµίδες. Κατανοούµε τότε ότι ο αφελληνισµός της παιδείας είναι ζήτηµα χρόνου, αν βέβαια δεν υπάρξει αντίδραση. Επιχείρηµα υπέρ της διδασκαλίας στην Αγγλική είναι ότι «και στο εξωτερικό έτσι κάνουν».

Πράγµατι, τα Αγγλικά Πανεπιστήµια διδάσκουν στα Αγγλικά και προσελκύουν ξένους φοιτητές. Είναι όµως η εθνική τους γλώσσα. Στην υπόλοιπη Ευρώπη, φυσικά και υπάρχουν Καθηγητές/θιασώτες της παγκοσµιοποίησης. Και όταν δηµιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, µπορεί να δούµε και κάποιο πρόγραµµα στα αγγλικά. Είναι όµως η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Άλλο επιχείρηµα είναι σχετικό µε την προαγωγή της έρευνας. Οι επιστήµονες επικοινωνούν διεθνώς σε διάφορες γλώσσες και δεν είναι κακό. Η άποψη όµως ότι όλοι οι Έλληνες φοιτητές και οι µαθητές (και κατ’ επέκταση όλη η ελληνική κοινωνία) πρέπει να σκέπτονται στα αγγλικά για να γίνουν πιο αποτελεσµατικοί αποτελεί παραλογισµό. Έρχεται επίσης σε απόλυτη αντίθεση µε το Σύνταγµα όσον αφορά το σκοπό της παιδείας που είναι να προάγει την εθνική συνείδηση. Τουλάχιστον, δεν πρέπει να παραγκωνίζεται η ελληνική γλώσσα από την ελληνική παιδεία. Και ο νέος Νόµος δεν υποχρεώνει κανέναν Καθηγητή να χρησιµοποιήσει ξενόγλωσσο σύγγραµα, για παράδειγµα. Άλλωστε, υπάρχουν και οι ενδιάµεσες λύσεις. Αν ένα ξενόγλωσσο σύγγραµµα είναι χρήσιµο, ας το µεταφράσουµε να φωτιστούν οι φοιτητές µας. Ακόµη καλύτερα, επί δεκαετίες τώρα λειτουργούσαµε µε σηµειώσεις παραδόσεων και άρα µπορούµε τώρα να τις µετατρέψουµε σε βιβλία. Όσον αφορά τα κριτήρια για την προαγωγή των Καθηγητών στα Πανεπιστήµια, τα πανεπιστηµιακά Τµήµατα απαιτούν οι ερευνητικές εργασίες των Καθηγητών να δηµοσιεύονται σε αγγλόφωνα περιοδικά. Ο σχετικός Νόµος µιλά για διεθνή αναγνώριση του ερευνητικού έργου. Για το λόγο αυτό πολλοί Καθηγητές αναγκάζονται να δηµοσιεύουν σε αγγλικά και αµερικανικά περιοδικά. Βέβαια, αυτό έχει ως αποτέλεσµα να µη χρησιµοποιούν ελληνικά στοιχεία και να µη µελετούν την Ελλάδα γενικά. Αυτό είναι πολύ σηµαντικό διότι αποστερεί τη χώρα από το τόσο αναγκαίο πνευµατικό προϊόν για να ληφθούν σωστές αποφάσεις στα επίπεδα της διοίκησης.

Πώς θα γίνει η περίφηµη σύνδεση της αγοράς µε το Πανεπιστήµιο που προαναγγέλλει ο νέος Νόµος για τα ΑΕΙ, αν όλοι στα ΑΕΙ µελετούµε τις χώρες του εξωτερικού; Είναι τυχαίο που µιλάµε µετά για «αδαείς διαχειριστές ασφαλιστικών ταµείων»; Μήπως θα έπρεπε να ενθαρρύνουµε τη µελέτη των ελληνικών θεµάτων σε όλες τις εφαρµογές των επιστηµών; Μήπως θα έπρεπε να καινοτοµήσουµε και να δηµιουργήσουµε εκ των ενόντων νέες οικονοµικές ιδεολογίες ψάχνοντας στην ελληνική φιλοσοφία; Αξίζει να αναφερθεί η επίδραση που έχει η πολύωρη και καθηµερινή τριβή των Καθηγητών µε την αγγλική βιβλιογραφία. Πολλοί Καθηγητές, του γράφοντος συµπεριλαµβανοµένου, δεν µπορούµε να αρθρώσουµε δηµόσιο λόγο, δεν µπορούµε να γράψουµε δυό προτάσεις χωρίς να χρησιµοποιήσουµε αγγλικές λέξεις. Φυσικά αυτό επηρεάζει και την ικανότητά µας να είµαστε πειστικοί στην αίθουσα διδασκαλίας. Στη χειρότερη περίπτωση, µεταδίδουµε τους ξένους όρους στους φοιτητές. Χαρακτηριστικό παράδειγµα είναι και η συνήθεια που έχουν οι Καθηγητές, όταν γράφουν ελληνικά κείµενα, όπως άρθρα στον τύπο, να συµπεριλαµβάνουν εντός παρενθέσεως και τον αγγλικό όρο. Για παράδειγµα, όταν πρόκειται για χρηµατιστηριακά θέµατα γράφουν «κοινές µετοχές (κόµον στοκς)» µε αγγλικούς χαρακτήρες. Μα αν ο αναγνώστης δεν κατανοεί µια λέξη στα ελληνικά, γιατί υποθέτουν ότι την κατανοεί στα αγγλικά; ∆ηλαδή, άθελά τους εκπαιδεύουν το αναγνωστικό κοινό να αφοµοιώσει την αγγλική ορολογία.

Η διοχέτευση πόρων προς τα αγγλόφωνα µεταπτυχιακά έχει δύο σηµαντικές παρενέργειες για την κοινωνία. Πρώτον, επιτείνει το πρόβληµα της εγκατάλειψης των προπτυχιακών προγραµµάτων καθώς τα πανεπιστηµιακά Τµήµατα στρέφονται προς τα µεταπτυχιακά. Υπάρχουν Καθηγητές που δεν έχουν διδάξει προπτυχιακό µάθηµα εδώ και χρόνια. (Είναι νόµιµο αυτό;) ∆εύτερον, κάθε ξένος φοιτητής εκτοπίζει έναν Έλληνα φοιτητή. Τα δύο αυτά προβλήµατα οδηγούν στη στροφή των Ελλήνων φοιτητών προς το εξωτερικό όπου και τελικά µεταναστεύουν. Η εφαίµαξη όµως του µορφωµένου και ικανού εργατικού δυναµικού αποστερεί τη χώρα από το πιο πολύτιµο αγαθό, δηλαδή, τους νέους και πλέον παραγωγικούς πολίτες καθώς και την ελπίδα για βελτίωση.

7) ∆ύο µελέτες περιπτώσεων

Παρατίθενται δύο παραδείγµατα από Πανεπιστήµιο που έχει ως αντικείµενα σπουδών τα ευρύτερα οικονοµικά και τη διοίκηση, µεταξύ άλλων. Η πρώτη περίπτωση αφορά «διεθνές» αγγλόφωνο πρόγραµµα µεταπτυχιακών σπουδών στη διοικητική επιστήµη, το οποίο βρίσκεται σε λειτουργία αρκετά χρόνια και είναι εποµένως καλό παράδειµα για να δούµε αν πέτυχε το πείραµα. Στο εν λόγω πρόγραµµα υποτίθεται ότι σπουδάζουν κυρίως ξένοι φοιτητές, αν και µε µια γρήγορη µατιά βλέπουµε ότι οι περισσότεροι είναι Έλληνες (αποτελούν το 97% στην κατεύθυνση µερικής φοίτησης, δηλαδή τα στελέχη επιχειρήσεων). Το πρόγραµµα αφιερώνει τεράστιους πόρους εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για να προσελκύσει τους λιγοστούς ξένους φοιτητές µε αποτέλεσµα οι Έλληνες φοιτητές να επιδοτούν ουσιαστικά τους ξένους.

Το πρόγραµµα αναπτύχθηκε και µε τη συµµετοχή αρκετών τµηµάτων από το Πανεπιστήµιο µε αποτέλεσµα να δηµιουργηθούν αλληλεξαρτήσεις πάσης φύσεως µεταξύ των Καθηγητών, ενώ η αρχική ιδέα ήταν η δηµιουργία συνέργειας. Το πρόγραµµα βρέθηκε στο επίκεντρο εξέτασης από τα όργανα του Πανεπιστηµίου για τη λογιστική πρωτοτυπία της απόφασης που έλαβε η διοικούσα επιτροπή τον Ιούλιο του 2007 να καταχωρεί αµοιβές Καθηγητών σε παρελθούσες χρήσεις. Μετά από παρεµβάσεις, έγιναν προσπάθειες να διορθωθεί το λογιστικό ατόπηµα. ∆υστυχώς, παρέµεινε αιωρούµενη η κριτική προς τη διοίκηση του Πανεπιστηµίου (αλλά και τη διοίκηση του Υπουργείου Εθνικής Οικονοµίας και Οικονοµικών) ότι ίσως σκοπός της αρχικής απόφασης ήταν τα ανώτατα όρια αµοιβών που είχαν ξεπεράσει µερικοί Καθηγητές. Σηµειώνεται ότι το 2007 ήταν έτος πρυτανικών εκλογών στο εν λόγω Πανεπιστήµιο και τον Οκτώβριο του 2008 δεν είχε ακόµη λυθεί το πρόβληµα µε τις αµοιβές. Ιδιαίτερο γνώρισµα του προγράµµατος είναι ότι προσελκύει, εκπαιδεύει και βρίσκει δουλειά σε ξένους φοιτητές στην Αγγλία. Όπως είπαµε όµως, το πρόγραµµα είναι στα αγγλικά.

Έτσι, εκείνο που µένει είναι ότι Έλληνες φοιτητές αναγκάζονται να σκέπτονται, να γράφουν και να µιλούν στα αγγλικά. Επειδή διατυπώνεται και η άποψη ότι ίσως και να θέλουν οι Έλληνες φοιτητές να σπουδάζουν στα αγγλικά, η αλήθεια είναι εντελώς διαφορετική. Από προσωπική εµπειρία και χρήση της αγγλικής γλώσσας στα µαθήµατα, 99 στους 100 φοιτητές χρησιµοποιούν τα ελληνικά για τις γραπτές εξετάσεις και εργασίες τους, παρόλο που το επίπεδό τους στην κατοχή της αγγλικής γλώσσας είναι υψηλότατο. Πέραν αυτού, οι Έλληνες φοιτητές δεν ερωτήθηκαν, ούτως ή άλλως. Φεύγουν κατά χιλιάδες στο εξωτερικό, όχι γιατί τα ελληνικά Πανεπιστήµια δεν είναι καλά, αλλά κυρίως επειδή δεν επαρκούν οι θέσεις στα ελληνικά Πανεπιστήµια. 14 Συνοψίζοντας, το πρώτο παράδειγµα της δήθεν «διεθνοποίησης» των σπουδών αποτελεί αποτυχία, διότι όχι µόνο είναι κατ’ επίφασιν διεθνές και εκµεταλλεύεται τους Έλληνες φοιτητές αλλά και επειδή δεν ικανοποιεί τους στόχους και τα όνειρα του Έλληνα πολίτη για τα παιδιά του. Η δεύτερη περίπτωση αποτελεί φυσική εξέλιξη της πρώτης. Στις αρχές του 2008, σε ακαδηµαϊκό Τµήµα του ιδίου Πανεπιστηµίου, έγινε πρόταση να αντικατασταθεί το ελληνόφωνο µεταπτυχιακό πρόγραµµα σπουδών µε αγγλόφωνο, στο πνεύµα του Άρθρου 17. Η πρόταση καταψηφίστηκε από τη γενική συνέλευση ειδικής σύνθεσης του Τµήµατος.

Αργότερα όµως, τον Ιούλιο του 2008, όταν άλλαξαν οι συσχετισµοί ψηφίστηκε η ίδρυση νέου, αγγλόφωνου προγράµµατος µε την αρωγή της διοίκησης του Πανεπιστηµίου. Το κύριο επιχείρηµα υπέρ του αγγλόφωνου προγράµµατος ήταν τα αυξηµένα έσοδα λόγω του ότι η «αγορά δεν έχει κορεσθεί στα συγκεκριµένα αντικείµενα σπουδών». Η χρήση της αγγλικής γλώσσας θεωρήθηκε ότι θα είναι χρήσιµη. Το πρόγραµµα αποσκοπεί «Στην επιµόρφωση ανωτέρων στελεχών πολυεθνικών επιχειρήσεων και οργανισµών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα και των οποίων το αντικείµενο ερασίας είναι στην αγγλική γλώσσα.» Το πρόγραµµα απευθύνεται επίσης «σε Έλληνες φοιτητές που σκοπεύουν να ακολουθήσουν διεθνή σταδιοδροµία και σε ξένους φοιτητές που επιθυµούν να σπουδάσουν στην Ελλάδα.» Χωρίς χρονοτριβή, το Σεπτέµβριο του 2008 ψηφίστηκε από τη συνέλευση του Τµήµατος προσχέδιο του Νόµου για το Φύλλο της Εφηµερίδος της Κυβερνήσεως. Η όλη φρασεολογία σε πλάγια γραµµατοσειρά απαιτεί σχολιασµό για να εξαχθούν συµπεράσµατα και να γνωρίζει ο κάθε ενδιαφερόµενος αναγνώστης πώς υλοποιούνται τέτοιου είδους προγράµµατα. Πρώτον, τα έσοδα είναι πάντα το κύριο επιχείρηµα για τη δηµιουργία µεταπτυχιακών προγραµµάτων γενικά. ∆εύτερον, στη συγκεκριµένη περίπτωση δεν µιλάµε πλέον τόσο πολύ για ξένους φοιτητές, ίσως λόγω της αποτυχίας του πρώτου πειράµατος, αν και γίνεται µνεία για την προσέλκυση υψηλής ποιότητας ξένων φοιτητών.

Το κείµενο µιλάει ευθέως για Έλληνες φοιτητές που θα διδάσκοντα στα αγγλικά. Τρίτον, τη στιγµή που η Ελλάδα αιµορραγεί από το προαναφερθέν πρόβληµα της µετανάστευσης του εξειδικευµένου προσωπικού, πώς µπορεί ελληνικό Πανεπιστήµιο να εκπαιδεύει τα ελληνικά νιάτα µε σκοπό τη µετανάστευσή τους; Τέταρτον, το να έχουµε ολόκληρο πρόγραµµα σπουδών που να είναι αφιερωµένο στις πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στη χώρα µας δεν έχει προηγούµενο, σε ένα κλίµα µάλιστα διεθνούς οικονοµικής αναταραχής όπου τέτοιες εταιρείες εθνικοποιούνται στα οικεία κράτη (ΗΠΑ) για να σωθούν. Επιπλέον, δεν έχει νόηµα όταν η ραχοκοκκαλιά της ελληνικής και ευρωπαϊκής οικονοµίας είναι οι µεσαίες και µικροµεσαίες επιχειρήσεις που απορροφούν τους αποφοίτους µας και δέχονται αθέµιτο ανταγωνισµό από τις πολυεθνικές και τα πολιτικά τεχνάσµατά τους (ωράρια εργασίας, κλπ). Είναι ενδιαφέρον να δούµε πώς θα εξελιχθεί το πρόγραµµα αυτό. Παρατηρείται όµως ότι το αγγλόφωνο πρόγραµµα έχει ακριβώς τα ίδια µαθήµατα µε το ελληνόφωνο. Αυτό σηµαίνει ότι, αφενός θα συγχωνευτούν µαθήµατα και θα διδάσκονται ενιαία µαθήµατα στην Αγγλική για λόγους οικονοµίας και, αφετέρου, οι ίδιοι οι διδάσκοντες θα επιλέξουν µάλλον τον εύκολο τρόπο της µιας και µοναδικής προετοιµασίας, δηλαδή, διαλέξεις στα αγγλικά. Εποµένως το ελληνόφωνο πρόγραµµα ή µέρος του θα οδηγηθεί σε αφανισµό.

Οι παραπάνω δύο µελέτες περιπτώσεων είναι χαρακτηριστικές διότι προδιαγράφουν το µέλλον. Σε σύντοµο χρονικό διάστηµα ίσως ακολουθήσουν και 15 άλλα Τµήµατα. Το προπτυχιακό πρόγραµµα των Πανεπιστηµίων ακόµη αντέχει στην αγγλικοποίηση (για µερικές εβδοµάδες), αν και προβλέπονται αλλαγές για δύο λόγους: Με την εισαγωγή ξενόγλωσσων βιβλίων µε το νέο Νόµο ανοίγει ο δρόµος για πολλές διαλέξεις στα αγγλικά. Επίσης, µπορούµε να φανταστούµε πως οι πρόθυµες διοικήσεις των Πανεπιστηµίων θα προτείνουν σε «δοκιµαστική µορφή» τη δηµιουργία µαθηµάτων η προγραµµάτων σπουδών, κλπ., κλπ. Όπως είπαµε και παραπάνω, ακόµη και η εσχάτη προδοσία βρίσκει δικαιολογίες εύκολα. Μοιραία θα εξαφανιστεί η ελληνική γλώσσα από την προπτυχιακή εκπαίδευση. Έπεται το Λύκειο και όλες οι βαθµίδες της εκπαίδευσης µέχρι το Νηπιαγωγείο. Σηµειώνεται ότι για να φτάσουµε στο σηµερινό αποτέλεσµα χρειάστηκαν προσλήψεις Καθηγητών, προαγωγές και ιδρύσεις τµηµάτων και προγραµµάτων που άρχισαν από το τέλος της δεκαετίας του 1960 κατά προσωπική εκτίµηση, ίσως και νωρίτερα. Είναι βέβαιο ότι υπάρχουν και άλλες τέτοιες περιπτώσεις σε στάδιο επώασης.

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Του Αθανασίου Επισκόπου

Αναπληρωτής Καθηγητής, Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η εργασία δημοσιεύτηκε στο  περιοδικό Αέροπος, τ. 82, Νοέμβριος-Δεκέμβριος, 2008, σελ. 14-25.

EUCHARISTOOMEN EPEIE PANOPEA

Advertisements

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in GLOSSOLOGY and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.