ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΣΤΗ ΣΕΛΗΝΗ


48 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ: ΑΠΟ ΤΗ ΓΗ ΣΤΗ ΣΕΛΗΝΗ 1+2 [ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΒΗΜΑΤΑ]

[Πριν από 48 χρόνια πραγματοποιήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα τεχνολογικά επιτεύγματα του ανθρώπου: η επανδρωμένη επίσκεψη ανθρώπων στον φυσικό μας δορυφόρο. Στις επόμενες 20 ημέρες θα παρουσιάσω σ’ αυτή τη σελίδα, σε συνέχειες, μία συμπυκνωμένη περιγραφή της μεγάλης αυτής προσπάθειας.]

Η “Ιστορία Δυο Πόλεων” είναι αναμφισβήτητα ένα από τα καλύτερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ο συγγραφέας του Κάρολος Ντίκενς αρχίζει το κλασικό του αυτό έργο με δύο απλές φράσεις: “Ήταν η καλύτερη των εποχών. Ήταν η χειρότερη των εποχών”. Και είναι δύο φράσεις που αρμόζουν απόλυτα στη δεκαετία του ’60. Στη δεκαετία που είδε την κλιμάκωση ενός πολύνεκρου πολέμου στις ζούγκλες του Βιετνάμ, και την πραγματοποίηση των ονείρων της ανθρωπότητας να περπατήσει στην επιφάνεια ενός άλλου κόσμου.

Γιατί πράγματι, πριν από 48 χρόνια, στις 20 Ιουλίου 1969, οι αστροναύτες του «Απόλλωνα 11» έγιναν οι πρώτοι άνθρωποι που περπάτησαν στην επιφάνεια του γειτονικού μας δορυφόρου, τη Σελήνη. Τα επόμενα τρία χρόνια, από το 1969 ως το 1972, ολόκληρη η ανθρωπότητα παρακολούθησε από τις οθόνες των τηλεοράσεων την μεγαλύτερη εξερεύνηση στην ανθρώπινη ιστορία. Με την βοήθεια εκατοντάδων χιλιάδων επιστημόνων, μηχανικών, και τεχνικών, 27 συνολικά αστροναύτες περιφέρθηκαν γύρω από τον φυσικό δορυφόρο της Γης, ενώ 12 απ’ αυτούς περπάτησαν και εξερεύνησαν 6 διαφορετικές περιοχές της επιφάνειας της Σελήνης.

Η αρχική έξαψη της μεγάλης αυτής περιπέτειας του ανθρώπου έχει πια περάσει. Οι συσκευές των τηλεοράσεων έπαψαν να δείχνουν τους αστροναύτες να κινούνται πάνω στο ηλιόλουστο Σεληνιακό πανόραμα. Και όμως εδώ, πάνω στη Γή, οι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν ακόμη και σήμερα τον απέραντο θησαυρό γνώσεων που μας έφεραν οι αστροναύτες του προγράμματος Απόλλων. Ήταν όμως μία μελέτη που άρχισε πολύ νωρίτερα, αφού ένας από τους κύριους αντικειμενικούς σκοπούς του ανθρώπου ήταν ανέκαθεν η συνεχής επιθυμία μας να ξεφύγουμε από τα δεσμά της Γης και να επισκεφτούμε κάποτε τον γειτονικό μας δορυφόρο.

Στον δρόμο μας για τη Σελήνη πολλοί ήσαν αυτοί που βοήθησαν να γίνει το όραμα πραγματικότητα, με πρώτον απ’ όλους έναν δάσκαλο από τη Ρωσία. Γεννημένος έναν αιώνα πριν από την εκτόξευση του πρώτου Σοβιετικού δορυφόρου, ο Κωνσταντίν Τσιολκόβσκυ αφιέρωσε τη ζωή του στον υπολογισμό της πτήσεως πυραύλων και στον τρόπο επιτεύξεως διαπλανητικών εξερευνήσεων. Μια παιδική αρρώστια τον καταδίκασε να περάσει τη ζωή του σ’ έναν κόσμο σιωπής. Η έλλειψη όμως της ακοής δεν τον εμπόδισε να οραματιστεί διαστημόπλοια, διαστημικά ταξίδια, διαστημικούς σταθμούς και την ανάγκη διαστημικών σκαφάνδρων για τους κοσμοναύτες και πολλαπλών ορόφων για τους διαστημικούς πυραύλους.

Την ίδια περίπου περίοδο στην Αμερική ο αμερικανός φυσικός Ρόμπερτ Γκόνταρ έκανε την θεωρία πράξη. Πειραματίστηκε με δεκάδες πυραύλους, ενώ μερικοί τον θεωρούσαν τρελό. Ο Γκόνταρ όμως γνώριζε ότι μόνο ένας πύραυλος που θα κινούνταν με υγρά καύσιμα και οξυγόνο θα μπορούσε να λειτουργήσει στο κενό του διαστήματος. Τα παράπονα των γειτόνων του στη Μασαχουσέτη τον ανάγκασαν να μεταφερθεί στο Νέο Μεξικό όπου συνέχισε την εργασία του φτιάχνοντας όλο και πιο μεγάλους και καλύτερους πυραύλους με έδρες εκτόξευσης και έλεγχο της πτήσης τους.

Στη Γερμανία ο Χέρμαν Όμπερθ αναδείχτηκε σε ηγετική φυσιογνωμία στην ανάπτυξη της πυραυλικής. Το πρώτο βιβλίο του Όμπερθ στο θέμα, που εκδόθηκε το 1923, δημιούργησε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και προσέλκυσε μερικούς νέους μηχανικούς να αρχίσουν, σε ιδιωτική βάση, διάφορους πειραματισμούς. Οι πρωτοπόροι αυτοί της πυραυλικής ήταν πραγματικοί οραματιστές για την ειρηνική χρήση των πυραυλικών τους συστημάτων. Δεν συνέβαινε όμως το ίδιο και στη Γερμανία του Χίτλερ. Στη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου οι Γερμανοί ανάπτυξαν τους πυραύλους V-2 τους οποίους όμως χρησιμοποίησαν σαν όπλα καταστροφής των συμμαχικών πόλεων.

Ο θρίαμβος πάντως της έναρξης της διαστημικής εποχής ανήκει στους Σοβιετικούς. Από την μυστική τους βάση στο Καζακστάν ένας πύραυλος «Βοστόκ» ξεκίνησε στις 4 Οκτωβρίου 1957 για το πρώτο του ταξίδι στο διάστημα όπου έθεσε σε τροχιά γύρω από τη Γη τον «Σπούτνικ 1». Ο πλανήτης μας είχε πια τον πρώτο του τεχνητό δορυφόρο. Ένα μήνα αργότερα τοποθετήθηκε ένας ακόμη δορυφόρος, έξη φορές βαρύτερος, με επιβάτη του μία σκυλίτσα, την Λάικα.

Οι αμερικανοί ακολούθησαν με αποτυχία που τους ανάγκασε να ψάξουν για έναν νέο σχεδιαστή τον οποίο βρήκαν στο πρόσωπο του Βέρνερ φον Μπράουν και ο οποίος στα επόμενα 25 χρόνια έγινε ο κύριος μοχλός του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος. Έτσι τέσσερις μήνες μετά το «Σπούτνικ 1» εκτοξεύτηκε ο πολύ μικρότερος και ελαφρύτερος πρώτος αμερικανικός δορυφόρος, ο «Εξερευνητής 1». Ένας αγώνας δρόμου άρχισε τότε ανάμεσα στην Σοβιετική Ένωση και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Στο μεταξύ, και με μεγάλη μυστικότητα, οι Σοβιετικοί προετοίμαζαν ένα άλλο όχημα που θα μετέφερε τον πρώτο άνθρωπο στο διάστημα. Θα εκτοξεύονταν με έναν ισχυρότατο νέο πύραυλο «Βοστόκ» και θα επανδρώνονταν από έναν επίλεκτο μιας μικρής ομάδας πιλότων. Τελικά ο κλήρος έπεσε στον Γιούρι Γκαγκάριν ένα πιλότο δοκιμαστικών πτήσεων της Σοβιετικής Αεροπορίας. Το 1961 βρισκόμασταν στη μέση του ψυχρού πολέμου. Και καθώς ο γιγάντιος πύραυλος «Βοστόκ» κατασκευάζονταν οι Σοβιετικοί ήλπιζαν να πετύχουν μιαν ακόμη προπαγανδιστική νίκη αφού ο αγώνας δρόμου γιά το διάστημα είχε μετατραπεί σ’ έναν αγώνα της ανατολής ενάντια στη δύση.

Στις 12 Απριλίου 1961 ο Γκαγκάριν δεν θα μπορούσε να ήταν πιο ήρεμος. Στη βάση εκτόξευσης όμως τα πράγματα ήσαν ένα τεράστιο τρελοκομείο. Οι αμερικάνοι είχαν ήδη ανακοινώσει ότι η δική τους προσπάθεια θα γίνονταν τον Μάιο και οι Σοβιετικοί ήθελαν να είναι πρώτοι. Έτσι την ημέρα εκείνη ο Γιούρι Γκαγκάριν ξεκίνησε για το ραντεβού του με την ιστορία. Αν αποτύγχανε ο κόσμος ίσως να μην το μάθαινε ποτέ.

Από την αρχή της δημιουργίας του ψυχή του Σοβιετικού διαστημικού προγράμματος ήταν ένας πραγματικά ιδιοφυής μηχανικός ονόματι Σεργκέι Κορολυόφ. Το Βοστόκ ήταν δικής του επινόησης και αποτελούνταν από τέσσερις πυραύλους και 33 μηχανές προώθησης. Ο στόχος της κάψουλας του Γκαγκάριν (η οποία βρίσκονταν στην κορυφή του πυραύλου και έμοιαζε με μια σφαίρα που θα τοποθετούνταν στο διάστημα καθώς ο πύραυλος αποχωρίζονταν απ’ αυτήν) ήταν μία μόνο τροχιά. Ο Γκαγκάριν έφτασε τελικά στο διάστημα και ο κόσμος έμεινε άναυδος.

Μετά από 23 ημέρες ήρθε η απάντηση των αμερικανών. Ο μικροσκοπικός πύραυλος Ρέντστοουν μετέφερε στο διάστημα τον Άλαν Σέπαρντ σε μια υποτροχιακή πτήση διάρκειας 15 λεπτών. Πικαρισμένος από την πρωτοπορία των Σοβιετικών ο αμερικανός Πρόεδρος Κέννεντυ ανακοίνωσε ότι η Αμερική θα τοποθετούσε έναν άνθρωπο στη Σελήνη πριν από το τέλος της δεκαετίας του 1960. Οι Σοβιετικοί απάντησαν με την εκτόξευση της πρώτης γυναίκας στο διάστημα: της Βαλεντίνας Τερέσκοβα. Αλλά και οι αμερικανοί είχαν πλέον πάρει το βάπτισμα του διαστήματος. Στις 16 Μαΐου 1963 έγινε η τελευταία προσθαλάσσωση του προγράμματος Μέρκιουρυ ενώ δύο χρόνια αργότερα θα ακολουθούσε το πρόγραμμα Τζέμινι με δύο αστροναύτες σε κάθε πτήση.

Και πάλι όμως οι Σοβιετικοί προηγήθηκαν αφού στρίμωξαν τρεις κοσμοναύτες σε ένα διαστημόπλοιο που ήταν κατασκευασμένο για δύο. Η έλλειψη χώρου ήταν τόσο μεγάλη ώστε αναγκάστηκαν να πετάξουν χωρίς διαστημικά σκάφανδρα ή εκτοξευτήρια καθίσματα στην πρώτη πτήση του προγράμματος «Βοσκχόντ». Μερικούς μήνες αργότερα, λίγο πριν από την πτήση του πρώτου Τζέμινι, ο Αλεξέι Λεόνοφ στις 18 Μαρτίου 1965, έγινε ο πρώτος άνθρωπος που “περπάτησε” στο διάστημα. Οι Σοβιετικοί είχαν για μιαν ακόμη φορά προηγηθεί.

Με το πρόγραμμα Gemini οι αμερικανοί προσπάθησαν να παραβλέψουν τους Σοβιετικούς θριάμβους και να συγκεντρωθούν στην κατάκτηση του στόχου τους για την επανδρωμένη αποστολή στη Σελήνη. Ο στόχος αυτός προϋπέθετε την δοκιμή νέων τεχνολογιών, νέου εξοπλισμού, την εκπαίδευση των αστροναυτών και την δοκιμασία ελιγμών στο διάστημα. Η συνάντηση και η σύνδεση διαστημικών οχημάτων στο διάστημα ήταν μάλιστα ιδιαίτερης σημασίας για μια πετυχημένη απόβαση στη Σελήνη. Στην αποστολή του «Gemini 4», τον Ιούνιο του 1965, ο Έντουαρντ Γουάιτ έγινε ο πρώτος Αμερικανός που «περπάτησε» στο διάστημα.

Μερικούς μήνες αργότερα, στις 15 Δεκεμβρίου 1965, δύο επανδρωμένα διαστημόπλοια, το «Gemini 6» και το «Gemini 7» συναντήθηκαν στο διάστημα, πλησιάζοντας το ένα με τ’ άλλο σε απόσταση μόλις 30 εκατοστών του μέτρου. Το σπουδαιότερο όμως εγχείρημα έγινε στις 16 Μαρτίου 1966, όταν ο Νιλ Άρμστρονγκ και ο Ντέιβιντ Σκοτ, στο «Gemini 8», συναντήθηκαν και συνδέθηκαν με την ειδική πλατφόρμα «Ετζίνα».

Οι υπόλοιπες πτήσεις του προγράμματος «Gemini» συνέχισαν με μεγαλύτερη επιτυχία τις προσπάθειες πλευρίσματος και σύνδεσης του διαστημοπλοίου με μη επανδρωμένα διαστημικά οχήματα. Στην τελευταία πτήση του προγράμματος, το «Gemini 12» συνδέθηκε και πάλι με το πυραυλικό σύστημα της «Ετζίνα», κλείνοντας έτσι θριαμβευτικά το πρόγραμμα «Gemini» το Νοέμβριο του 1966. Σειρά πια είχε το πρόγραμμα «Απόλλων», στη διάρκεια του οποίου το όνειρο του ανθρώπου να περπατήσει στη Σελήνη θα έπαιρνε σάρκα και οστά.

Η μεγάλη επιτυχία του προγράμματος Gemini, όμως, δεν προμήνυε σε τίποτα αυτό που θα ακολουθούσε. Κλειδωμένα σε ένα κτήριο των εγκαταστάσεων του Ερευνητικού Κέντρου Langley, μακριά από αδιάκριτα βλέμματα, βρίσκονται τα λείψανα της μελανότερης στιγμής του προγράμματος Apollo. Πρόκειται για τα συντρίμμια του Apollo 1, της διαστημοσυσκευής, η οποία καταστράφηκε από φωτιά στις 27 Ιανουαρίου 1967 συμπαρασύροντας στο θάνατο τους αστροναύτες Gus Grissom, Ed White και Roger Chaffee, που την ώρα εκείνη εκπαιδεύονταν στην διάρκεια μιας προσομοίωσης εκτόξευσης.

Η διαστημοσυσκευή Apollo 1 ήταν σχεδόν έτοιμη για το παρθενικό της ταξίδι, το οποίο είχε προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί μέσα στο πρώτο τέταρτο του 1967, με κύριο στόχο τον έλεγχο της διαδικασίας εκτόξευσης αλλά και της γενικότερης απόδοσης τόσο της διαστημοσυσκευής Apollo όσο και του πυραύλου Saturn, που θα τη μετέφερε στο Διάστημα. Στις 27 Ιανουαρίου 1967, δέκα μόλις εβδομάδες μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος Gemini και περίπου 4 εβδομάδες πριν την σχεδιαζόμενη εκτόξευσή του, επρόκειτο να διεξαχθεί μια προσομοίωση εκτόξευσης, προκειμένου να ελεγχθεί εάν το Apollo 1 θα μπορούσε να λειτουργήσει με τη δική του ενέργεια, αποκομμένο από καλώδια τροφοδοσίας και «ομφάλιους λώρους». Ο έλεγχος όμως αυτός δεν έμελλε να διεξαχθεί ποτέ.

Οι αστροναύτες Gus Grissom, Ed White και Roger Chaffee, το πλήρωμα της μοιραίας αποστολής, είχαν ήδη πάρει τις θέσεις τους στο θαλαμίσκο του Apollo 1, περιμένοντας την αντίστροφη μέτρηση. Τα πρώτα προβλήματα εμφανίστηκαν σχεδόν αμέσως. Μια περίεργη μυρωδιά στον αέρα της διαστημικής στολής του Grissom καθυστέρησε την προσομοίωση της εκτόξευσης για περίπου τρεις ώρες. Όταν επιτέλους στις 14:45 τοπική ώρα η μπουκαπόρτα εισόδου στη διαστημοσυσκευή σφραγίστηκε, ο αέρας στο θαλαμίσκο αρχίζει να αντικαθίσταται από καθαρό οξυγόνο υπό πίεση προκειμένου να εντοπιστούν τυχόν διαρροές. Σχεδόν αμέσως εμφανίστηκαν και νέα προβλήματα. Η επικοινωνία μεταξύ των μελών του πληρώματος από τη μία και του Κέντρου Ελέγχου από την άλλη ήταν πολύ δύσκολη, γεγονός που καθυστέρησε εκ νέου την έναρξη της προσομοίωσης μέχρι τις 17:40. Τελικά ο έλεγχος των λειτουργιών της διαστημοσυσκευής ολοκληρώθηκε στις 18:20. Η έναρξη όμως της αντίστροφης μέτρησης για την προσομοίωση της εκτόξευσης αναβλήθηκε για τις 18:30 καθώς τα προβλήματα επικοινωνίας δεν είχαν ακόμα λυθεί.

Λίγο πριν από το ατύχημα τα μέλη του πληρώματος διενήργησαν τους τελευταίους ελέγχους. Και τότε, κάπου ανάμεσα στα 51 χιλιόμετρα καλωδίων προκλήθηκε ένας σπινθήρας. Στις 18:31, στο σύστημα επικοινωνίας ακούστηκε μια φωνή, η οποία τώρα πλέον πιστεύεται ότι ήταν του Chaffee αφού μόνο το δικό του κανάλι επικοινωνίας ακουγόταν καθαρά, να αναφέρει ότι στο πίνακα ελέγχου είχαν φωτιά. Λίγα δευτερόλεπτα αργότερα οι εργαζόμενοι στο Κέντρο Ελέγχου άκουσαν μια κραυγή πόνου και η επικοινωνία κόπηκε εντελώς. Στις οθόνες τους όμως είχαν ήδη προλάβει να δουν τον Ed White να προσπαθεί απεγνωσμένα να ανοίξει την μπουκαπόρτα εξόδου. Μάταια όμως. Η μπουκαπόρτα ήταν έτσι σχεδιασμένη ώστε για να ανοίξει το εσωτερικό τμήμα της θα έπρεπε να ξεσφίξουν αρκετά μπουλόνια. Και το χειρότερο ήταν ότι η εσωτερική πόρτα της διαστημοσυσκευής άνοιγε προς τα μέσα. Η πίεση όμως στο εσωτερικό του θαλαμίσκου είχε πλέον μεγαλώσει τόσο πολύ ώστε κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο.

Σ’ αυτές τις συνθήκες υψηλής πίεσης και καθαρού οξυγόνου η φωτιά γρήγορα μετατράπηκε σε κόλαση, την οποία συντηρούσαν τα εύφλεκτα υλικά που υπήρχαν μέσα στον θαλαμίσκο, όπως για παράδειγμα το βέλκρο με το οποίο είχαν επενδυθεί τα εσωτερικά τοιχώματα της διαστημοσυσκευής για να συγκρατούν τα διάφορα μικροαντικείμενα και εργαλεία σε συνθήκες έλλειψης βαρύτητας. Το πλήρωμα εδάφους δεν χρειάστηκε περισσότερα από πέντε λεπτά για να καταφέρει να μπει στο εσωτερικό του Apollo 1 και να σβήσει τη φωτιά. Ήταν όμως ήδη αργά. Το θέαμα που αντίκρισαν ήταν συγκλονιστικό. Οι διαστημικές στολές των αστροναυτών και οι ομφάλιοι λώροι που τις συνέδεαν με το σύστημα ζωτικής υποστήριξης του θαλαμίσκου είχαν λειώσει.

Αν και τα σώματα των τριών αστροναυτών εμφάνιζαν εγκαύματα δευτέρου και τρίτου βαθμού, η επιτροπή που ανέλαβε να εξετάσει τα αίτια του ατυχήματος αποφάνθηκε ότι ο θάνατος των αστροναυτών προκλήθηκε από εισπνοή τοξικών αερίων και καπνού. Το τελικό πόρισμα της επιτροπής ήταν καταπέλτης. Εντοπίστηκαν δεκάδες σφάλματα στο σχεδιασμό και στην κατασκευή της διαστημοσυσκευής και προτάθηκαν περισσότερες από 100 αλλαγές περιλαμβανομένων μιας μπουκαπόρτας που να ανοίγει προς τα έξω σε 7 δευτερόλεπτα, της αντικατάστασης εντός της καμπίνας των εύφλεκτων υλικών από άφλεκτα, και της κάλυψης όλων των καλωδιώσεων από καλύτερης ποιότητας μονωτικά υλικά. Αποφασίστηκε επίσης ότι στο εξής όλες οι επί του εδάφους δοκιμές δεν θα γίνονται με καθαρό οξυγόνο αλλά με μείγμα οξυγόνου και αζώτου. Το Apollo 1 δεν απογειώθηκε ποτέ, ενδέχεται όμως να συνεισέφερε περισσότερο από κάθε άλλη πτήση στο στόχο που είχε θέσει ο Πρόεδρος Kennedy για την κατάκτηση της Σελήνης.

CYNECHEIA ES  https://www.facebook.com/DS1943

Διονύσης Π. Σιμόπουλος

Advertisements

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in NEWS FROM SYNPAN and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s