PSALEI O PSALOON HYMNOODOS EN ZEY-GNYONTA THEON EUCHOMENOS PROS AGAPEEN (A)


A)Η Ψαλτική Τέχνη ως Αυτόνομη Επιστήμη: Επιστημονικοί Κλάδοι –Συναφή  Επιστημονικά Αντικείμενα – Διεπιστημονικές Συνεργασίες,Διαθεματικότητα και Διάδραση

Η επιστήμη της μουσικολογίας, αναπτύχθηκε τις τελευταίες δεκαετίες στον ελλαδικό χώρο  σύμφωνα με το πνεύμα και τις αντιλήψεις των εισηγητών αυτής, ότι η μουσική είναι μία,αυτή είναι η λεγόμενη Ευρωπαϊκή Μουσική, η οποία έχει χαρακτήρα ευγενή και οποιαδήποτε άλλη μουσική έκφραση αποτελεί κατώτερη τέχνη, ανάξια λόγου, πολύ
περισσότερο, ανάξια μελέτης και επιστημονικής διερεύνησης. Υπό αυτό το πρίσμα, η
Βυζαντινή Μουσική, όπως και γενικότερα, κάθε παραδοσιακή μουσική έκφραση,
αντιμετωπίζεται, ακόμη σήμερα, τόσο από την ελληνική πολιτεία, όσο και από την
μουσικολογική επιστημονική κοινότητα, ως μία δευτερεύουσα, αδιάφορη τέχνη, για την
οποία οι Έλληνες μουσικοί αρκεί να έχουν κάποια εγκυκλοπαιδική γνώση.

Το 1ο Διεθνές  Διεπιστημονικό Μουσικολογικό Συνέδριο του Τομέα Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών Βόλου φιλοδοξεί να αναδείξει την Εκκλησιαστική Μουσική  ως έναν σπουδαίο αυτόνομο μουσικό πολιτισμό, να αναγνωρίσει και προβάλει τις υπεράνθρωπες προς αυτόν το σκοπό προσπάθειες, που κατέβαλαν έως τώρα οι δάσκαλοι  των σύγχρονων μουσικολόγων της Ψαλτικής Τέχνης, να προσδιορίσει επίσημα τους  επιστημονικούς κλάδους και τομείς της λεγόμενης Βυζαντινής Μουσικολογίας, να  ενθαρρύνει διεπιστημονικές συνεργασίες, προκειμένου η μεν Ψαλτική να αποκτήσει νέα εργαλεία μελέτης και έρευνας, προερχόμενα από άλλους επιστημονικούς χώρους, οι δε λοιπές επιστήμες να ανακαλύψουν την Ψαλτική ως ένα νέο πεδίο δράσης ή και ως ένα νέο  πολύτιμο εργαλείο στην προώθηση των δικών τους ερευνών.

Όσον αφορά δε την  διαθεματικότητα και την διεπιστημονικότητα, για τις οποίες πολύς λόγος γίνεται την  τελευταία δεκαετία, ας σημειωθεί ότι ήταν ανέκαθεν αυτονόητες στον κύκλο των  διδασκάλων και μελετητών της Εκκλησιαστικής Μουσικής, εφόσον ποτέ δεν σκέφθηκαν να  τη θεωρήσουν ανεξάρτητη από τις άλλες εκκλησιαστικές τέχνες και λειτουργικές επιστήμες,ακόμη και από αυτή την Δυτική Μουσική.

Κ ω ν σ τ α ν τ ί ν ο ς Χ α ρ ι λ . Κ α ρ α γ κ ο ύ ν η ς

Ο Κωνσταντίνος Χαριλ. Καραγκούνης γεννήθηκε στην Ανακασιά του Βόλου το 1965. Σπούδασε Θεολογία στο   Α.Π.Θ. και απεφοίτησε το 1987, ενώ από το 1981 είναι πρωτοψάλτης ιερών ναών των Μητροπόλεων Δημητριάδος και Λαρίσης. Την εκκλησιαστική μουσική διδάχθηκε από τους Πρωτοψάλτες Ιωάννη Σχώρη, Χρύσανθο
Θεοδοσόπουλο και Χαρίλαο Ταλιαδώρο, Σπυρίδωνα Περιστέρη και Λάζαρο Κουζινόπουλο, Εμμανουήλ  Χατζημάρκου και Περ. Μαυρουδή. Διετέλεσε μέλος του Χορού Ψαλτών «Οι Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης». Το  2000 ανακυρήχθηκε Διδάκτωρ Βυζαντινής Μουσικολογίας της Θεολογικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών με  καθηγητή τον Γρ. Θ. Στάθη. Το 1998 διορίστηκε στη Μέση εκπαίδευση, όπου και υπηρέτησε ως το 2013. Διετέλεσε  επίσης συνεργάτης του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Α.Π.Θ. Τον Ιούλιο του 2010 εξελέγη ομόφωνα  Επίκουρος Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Αθηνών, όπου και διδάσκει  σήμερα. Έχει πλούσιο συγγραφικό και εκδοτικό έργο, ενώ έχει λάβει μέρος ως εισηγητής και ως μέλος  Επιστημονικών και Οργανωτικών Επιτροπών σε πολλά επιστημονικά συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Από  το 2013 είναι διευθυντής του Τομέα Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολογίας της Ακαδημίας Θεολογικών Σπουδών
Βόλου. Από τις άλλες του δραστηριότητες, αξίζει να σημειωθεί η ίδρυση του Συλλόγου «Έρευνας, Διάσωσης,Ριζικής Αποκατάστασης της Μουσικής των Ελλήνων (Ε.Δ.Ρ.Α.Μ.Ε.) Παν.Αχειλάς», του οποίου διετέλεσε πρόεδρος επί πολλά έτη. Τέλος, διετέλεσε επί 5 θητείες Τακτικό Μέλος του Δ.Σ. του Ιδρύματος Βυζαντινής Μουσικολογίας.

B)Αξιολόγηση της αποδεκτής ακουστικής αντήχησης της Βυζαντινής
Ψαλτικής σε Ναούς

Η Βυζαντινή ψαλτική είναι τυπικά μονοφωνική φωνητική μουσική που χαρακτηρίζεται
αφενός από μουσικές φράσεις μακράς διάρκειας και αφετέρου από κλίμακες, οι οποίες
συχνά περιέχουν διαστήματα μικρότερα από το ημιτόνιο που εμφανίζεται στη δυτική
μουσική. Οι Βυζαντινοί ναοί χαρακτηρίζονται συνήθως από ιδιαιτέρως διάχυτα πεδίο και  εξαιρετικά μεγάλες τιμές του χρόνου αντήχησης. Έτσι, η ακουστική αντήχηση του ναού  αποτελεί αδιάσπαστο στοιχείο του ακουστικού χαρακτήρα των Βυζαντινών ψαλμών. Σε αυτή  την εργασία, διερευνάται η αντιληπτική προτίμηση των χαρακτηριστικών της αντήχησης σε  Βυζαντινά ψαλτικά αποσπάσματα. Εξομοιώνονται καταστάσεις αντήχησης σε τυπικούς  ναούς με διαφορετικό εσωτερικό όγκο, χρόνο αντήχησης και απόσταση πηγής (ψάλτη) /δέκτη (ακροατή), χρησιμοποιώντας τη συλλογή «Δαμασκηνός». Τα αποτελέσματα  προέκυψαν από πειράματα ακρόασης με χρήση της στατιστικής μεθόδου αξιολόγησης της  προτίμησης σε ομάδα από 15 ακροατές. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν την προτίμηση  αποδοχής των ακροατών σε σχέση με την καταλληλότητα διαφόρων παραμέτρων ή και   συνδυασμών παραμέτρων της αντήχησης, όπως π.χ. η τιμή του χρόνου αντήχησης σε σχέση  με τις διαστάσεις ή και τη θέση ακρόασης μέσα στο ναό.

Γ ε ώ ρ γ ι ο ς Κ ο υ ρ ο υ π έ τ ρ ο γ λ ο υ * , Χ α ρ ά λ α μ π ο ς  Π α π α δ ά κ ο ς # , Γ α β ρ ι ή λ Κ α μ ά ρ η ς  , Γ ε ώ ρ γ ι ο ς  Χ ρ υ σ ο χ ο ϊ δ η ς  κ α ι Ι ω ά ν ν η ς   Μ ο υ ρ τ ζ ό π ο υ λ ο ς 

* O Γεώργιος Κουρουπέτρογλου είναι πτυχιούχος Φυσικός και κάτοχος Διδακτορικού Διπλώματος στις  Τηλεπικοινωνίες και την Επεξεργασία Σήματος. Μέλος του Τομέα Επικοινωνιών και Επεξεργασίας Σήματος  του Τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Επικεφαλής  του Εργαστηρίου Φωνής και Προσβασιμότητας. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στην περιοχή
των Φωνητικών Διεπαφών Χρήστη και της Προσβασιμότητας σε συστήματα Πληροφορικής, σαν μέρος του  γενικότερου τομέα της Αλληλεπίδρασης Ανθρώπου-Υπολογιστή, με έμφαση σε: Φωνητική Διαλογική  Αλληλεπίδραση Ανθρώπου-Υπολογιστή, VoiceWeb, Φωνητικοί Πράκτορες, Τεχνολογίες Πρόσβασης,
Επεξεργασία Φωνής: Ανάλυση και Σύνθεση Ομιλίας και Τραγουδιού, Μουσική Πληροφορική: Ανάλυση  Τραγουδιστικής Φωνής, Εικονικά Μουσικά Όργανα, Σύνθεση και Ανάλυση Βυζαντινής Ψαλμωδίας. Ο Γεώργιος  Κουρουπέτρογλου έχει συμμετάσχει ενεργά σε ένα σημαντικό αριθμό χρηματοδοτημένων ερευνητικών έργων
της Ευρωπαϊκής Ένωσης καθώς και εθνικών. Υπήρξε επίσης αξιολογητής και μέλος ομάδων εργασίας και  τεχνικών επιτροπών σε διάφορα προγράμματα και ερευνητικά έργα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
# Ο Χαράλαμπος Παπαδάκος απέκτησε το δίπλωμα του Ηλεκτρολόγου Μηχανικού και Τεχνολογίας Υπολογιστών  από το Πανεπιστήμιο Πατρών το 2009. Η διπλωματική του εργασία αφορούσε στη «Μίξη Πηγών Ήχου με  Χρήση Μοντέλων Αντιληπτότητας». Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν στη μετατροπή ακουστικής σε  ηλεκτρική ενέργεια, στη συλλογή ενέργειας, σε πιεζοηλεκτρικούς μετατροπείς για εφαρμογές ήχου καθώς  επίσης και στην ακουστική χώρων. Είναι μέλος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Ο Γαβριήλ Καμάρης γεννήθηκε στη Λάρισα το 1984. Απόφοιτος του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και  Τεχνολογίας Υπολογιστών της Πολυτεχνικής Σχολής της Πάτρας, εκπόνησε διπλωματική εργασία με τίτλο  “Μελέτη Ακουστικής κλειστών χώρων, με έμφαση στην ηχώ” στο εργαστήριο του καθηγητή Ιωάννη
Μουρτζόπουλου και συνεχίζει το ερευνητικό του έργο στον τομέα της ακουστικής. Παράλληλα αφιερώνει το  χρόνο του στη μουσική, παίζοντας τσέλο, στην ποδηλασία και σε άλλες τέχνες.

Ο Γιώργος Χρυσοχοΐδης είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου MSc στον τομέα της Ψηφιακής Επεξεργασίας  Σήματος του τμήματος Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου  Αθηνών και εκπονεί την διδακτορική του διατριβή στο ίδιο τμήμα. Σαν ελεύθερος επαγγελματίας έχει   εργαστεί στον τομέα της ανάπτυξης εφαρμογών, καθώς και ως σύμβουλος πληροφορικής σε ελληνικές και
ξένες επιχειρήσεις. Από το 2005 είναι μέλος της Ομάδας Επεξεργασίας Σήματος και Ομιλίας του τμήματος  Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού και Καποδιστριακού και Εθνικού Πανεπιστημίου Αθηνών  όπου και εργάζεται από τότε συμμετέχοντας σε αρκετά προγράμματα. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα
μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν τους τομείς της επεξεργασίας και αναγνώρισης ομιλίας, ανάλυση και σύνθεση  τραγουδιστικής φωνής και ειδικότερα Ψαλτικής φωνής, καθώς και επεξεργασία φυσικής γλώσσας και  μηχανική μάθηση.

Ο Ιωάννης Μουρτζόπουλος έλαβε πτυχίο BSc από το Πανεπιστήμιο του Κόβεντρυ και πτυχία MSc και PhD το  1980 και 1985 αντίστοιχα από το Ινστιτούτο Ήχου και Δονήσεων (ISVR) του Πανεπιστημίου Σαουθάμπτον. Από  το 1986 εργάζεται στο Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου
Πατρών όπου σήμερα είναι Καθηγητής με γνωστικό αντικείμενο «Ηλεκτροακουστική και Ψηφιακή Τεχνολογία  Ήχου». Το 2000 διετέλεσε επισκέπτης καθηγητής στο Ινστιτούτο Ακουστικής Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο  του Μπόχουμ στη Γερμανία. Έχει συμμετάσχει σε πολλά εθνικά και Ευρωπαϊκά προγράμματα, έχει
διοργανώσει συνέδρια και σεμινάρια και έχει συνεργαστεί στην υλοποίηση συσκευών ψηφιακού ήχου. Έχει  επίσης συγγράψει και παρουσιάσει περισσότερες από 150 επιστημονικές εργασίες σε περιοδικά και  συνέδρια. Για το ερευνητικό του έργο, το 2006 του έχει δοθεί ο τίτλος Fellow από τον οργανισμό Audio  Engineering Society. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα καλύπτουν περιοχές της ψηφιακής επεξεργασίας
ηχητικών σημάτων και της ακουστικής. Έχει επίσης εργαστεί στην περιοχή της μοντελοποίησης αντιληπτικών  μηχανισμών ακρόασης ειδικά για ηχητικές εφαρμογές καθώς και σε θέματα καταστολής παραμορφώσεων σε  ηχητικά σήματα. Πρόσφατα ασχολείται και με θέματα απευθείας ακουστικής μετατροπής για ψηφιακά
σήματα ήχου και με τεχνικές μετάδοσης ηχητικών δεδομένων. Είναι μέλος του επιστημονικού οργανισμού  Audio Engineering Society, διατελώντας αντιπρόεδρος του αντίστοιχου Ελληνικού Τμήματος, καθώς και του Ελληνικού Ινστιτούτου Ακουστικής όπου είναι μέλος του Διοικητικού του Συμβουλίου.

C)Η φιλοσοφία της Βυζαντινής Μουσικής  υπό την οπτικήν γωνίαν των Νευροεπιστημών 

Η Βυζαντινή μουσική είναι μια ειρηνική, πνευματική ψαλμωδία, που στόχο της έχει την
ανύψωση της ανθρώπινης ψυχής από τον γήινο κόσμο στον ουράνιο. Προκαλώντας το
πνεύμα της γαλήνης, της απάθειας, της ηρεμίας, της αποτελεσματικής ενδοσκόπησης, της  πραγματικής   ενόρασης και αυτογνωσίας, η Βυζαντινή μουσική, σε μια αρμονική σύμπραξη  με την βυζαντινή εικονογραφία, γίνεται μια οδός εξαγνισμού της ψυχοσωματικής ολότητας  της ανθρώπινης ύπαρξης. Στο ανθρώπινο μυαλό, που υποφέρει υπό την συνεχή παρεμβολή  της μοντέρνας αισθησιακής κοσμικής μουσικής και την επιθετικότητα, την ανησυχία, την  θλίψη, τον ανταγωνισμό, την κυριαρχία, τα απαιτητικά και αναπόφευκτα αδιέξοδα, η  Βυζαντινή μουσική είναι το πιο κατάλληλο φάρμακο για την αποκατάσταση της εσωτερικής  ισορροπίας και την εναρμόνιση των ανώτερων πνευματικών κέντρων. Στη θέση της  εσωτερικής ακαταστασίας, που κάποιες φορές ωθεί σε πραγματικό κομφούζιο τα ανθρώπινα  αισθήματα, η Βυζαντινή μουσική είναι ικανή να εισάγει τις μοναδικές αξίες της μετάνοιας,της ταπεινότητας, του αίνου, της ευχαριστίας και της ευγνωμοσύνης, εγκαθιδρύοντας  πραγματικά την πολύτιμη αξία της εσωτερικής αρμονίας. Στο ανομοιόμορφο και ενίοτε  κατακερματισμένο ψυχολογικό υπόβαθρο του ανθρώπου της εποχής μας, που ασφυκτιά από
τη ματαιότητα και υπό το βάρος των συνεχών πικρών σαρκικών και εφήμερων ευδαιμονικών  επιδιώξεων, η Βυζαντινή μουσική προσφέρει έναν μυστικό θησαυρό γεμάτο πνευματικό  άρωμα, ευτυχία και εξύψωση, μεταμέλεια, χαροποιό πένθος, ηρεμία, ειρήνη και φως.
Καταλαβαίνοντας το μήνυμα της Βυζαντινής μουσικής, η ανθρώπινη ψυχή μπορεί να δεχτεί  το αιώνιο μυστήριο του αχανούς ελέους και της αγάπης του Θεού, το θαυμαστό φως της  Αναστάσεως και τον προορισμό στην αιωνιότητα.

Σ τ α ύ ρ ο ς Μ π α λ ο γ ι ά ν ν η ς *

Ο ομότιμος καθηγητής Νευρολογίας Σταύρος Μπαλογιάννης γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη. Αποφοίτησε από  την Ιατρική σχολή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στη Νευρολογία, στην  Νευροπαθολογία, στην Νευροωτολογία και την Νευροανοσολογία στο Α.Π.Θ., στο Νευρολογικό Ινστιτούτο του
Λονδίνου, στο Πανεπιστήμιο του Louvain, στο Πανεπιστήμιο της Πεννσυλβάνια, στο Πανεπιστήμιο του  Harvard και στο Πανεπιστήμιο του Yale. Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται η νευροηθική, η  νευρογλωσσολογία, η φιλοσοφία των νευρολογικών επιστημών, η εφαρμογή των μαθηματικών στις  νευρολογικές επιστήμες, η σχέση της νευρολογίας με την τέχνη. Είναι μέλος 55 επιστημονικών συλλόγων στην
Ελλάδα και το εξωτερικό, επίτιμο μέλος της Ακαδημίας της Ελληνικής Αεροπορίας, πρόεδρος της εταιρείας για  τη βελτίωση της ζωής ασθενών με χρόνιες νευρολογικές ασθένειες, πρόεδρος του Ορθόδοξου Ιατρικού  Συνδέσμου για την υγεία και την ιατρική εκπαίδευση στην Αφρική. Υπήρξε επισκέπτης καθηγητής στο  Πανεπιστήμιο Tufts, στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
(Φιλοσοφική και Θεολογική σχολή). Είναι συγγραφέας 28 βιβλίων για την νευρολογία, τη νευροπαθολογία και  την νευροψυχολογία και 680 άρθρων, σχετικών με νευρολογία, νευροπαθολογία, νευροανοσιολογία και  νευροηθική, που δημοσιεύτηκαν σε Ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά. Υπήρξε διευθυντής του Α΄Τομέα Νευρολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης επί μία εικοσαετία και διευθυντής του
ερευνητικού ινστιτούτου για τη νόσο Αλτσχάιμερ.

(CYNECHIZETAI)

PAGAN  1ο Διεθνές Συνέδριο: Η Ψαλτική Τέχνη ως Αυτόνομη Επιστήμη, 29 Ιουνίου-3 Ιουλίου 2014, Βόλος

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in Music and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s