Έλληνες ποιητές και ορισμένα ποιήματά 1


Εδώ “φιλοξενούμε” τους μεγάλους Έλληνες ποιητές και ορισμένα από τα ποιήματά τους. Είμαστε βέβαιοι ότι οι στοχαστές αυτοί υπηρέτησαν την ποίηση και την εποχή τους με τον καλύτερο τρόπο. Άλλοι από αυτούς και σήμερα βρίσκονται ανάμεσά μας σηκώνοντας στους ώμους τους το μέλλον των ανθρώπων και του πολιτισμού μας. Γνωρίζουν πολύ καλά ότι οι στοχαστές που μείνανε παγιδευμένοι μέσα στους ορίζοντες της παρακμασμένης κυρίαρχης τάξης για να την υπηρετούν στέκονται ανίκανοι να πάνε πέρα από τον Χέγκελ, όσο κι αν τον αρνούνται, τον καταριούνται ή τον υμνούν.

Οπισθοδρομούν σε προγενέστερα, προχεγκελιανά στάδια, χάνοντας κι ό,τι ουσιαστικό έχουν αυτά τα στάδια (ο Κάντ ή κι ο Μπαίμε ο altra cosa). Υπηρετούν μύθους, με ή χωρίς ποιητική μορφή, αλλά χωρίς ποιητικό περιεχόμενο.

Η επιστροφή στο Μυθοποιητικό, χωρίς και προπαντός ενάντια σε κάθε διαλεκτικό περιεχόμενο είναι η κυρίαρχη τάση των κυρίαρχων ιδεών από το ένα finde siecle στο άλλο, το σημερινό. Ο μυθοποιητικός μηδενισμός, ένας αντί-Μπαίμε που στον καιρό μας γίνεται “μετα-μοντέρνος” και γελοίος. Το Μυθοποιητικό χωρίς τη διαλεκτική είναι η Βαρβαρότητα-barbarei. Χωρίς καμιά “εποπτεία της διαδικασίας του απολύτου”. Η Βαρβαρότητα σκέτη. Ο αντι-Μπαίμε.

Το ζήτημα, όμως, είναι ο αντί-Μύθος!

Είναι ορθή η αντιδιαστολή που κάνει ο D. Bensaid – ανάμεσα στο Νίτσε και στον μαρξιστή Μπένγιαμιν:

“Ο μύθος του Νίτσε είναι μια αντι-ιστορία

Η πολιτική του Μπένγιαμιν ένας αντι-μύθος”.

Ν΄ αποφενακίσουμε τους Μύθους, διασώζοντας το πνευματικό, πέρα από το Μύθο, πλεόνασμα. Να ξαναβρούμε την Ιστορία. Να τερματίσουμε την προϊστορία!

Poetisiren ist Philosophiren. Η υποκατάσταση της Φιλοσοφίας, της Εννοιας, με την Ποίηση και την εικόνα είναι οπισθοδρόμηση. Εμποδίζει την υπέρβαση της Φιλοσοφίας σ΄ έναν Κόσμο, όπου η Ποίηση θα είναι η ζωή του Bardarei. Βλέπε και την περίπτωση Χάϊντεγγερ. Η Ποίηση μπορεί και πρέπει να φωτίζει τώρα αυτή την υπέρβαση της φιλοσοφίας.

Η “Barbarei” του Μπαίμε είναι άλλης τάξης. Απαιτούσε την αισθητηριακή εποπτεία του απόλυτου, πράγμα αδιανόητο για τον Χέγκελ, μια που γι΄ αυτόν το απόλυτο είναι η Ιδέα.

Φυσικά, η Έννοια δεν πρέπει να συγχέεται με την αισθητηριακή εποπτεία, η ζωντανή αντίληψη με την αφηρημένη νόηση, ή, κατά πως θάλεγε ο Ιπποκράτης, το “αισθάνεσθαι” με το “φρονείν”.

Αλλά στον Μπαίμε το ζήτημα δεν είναι η αισθητηριακή εποπτεία της Ιδέας, αλλά του απόλυτου της Βασιλείας του Θεού επί της γης κι όχι στο υπερπέραν. Δεν θέλει να δει αισθητηριακά τις αφηρημένες έννοιες – πράγμα παράλογο και βάρβαρο. Θέλει να δει αισθητηριακά έναν αισθητηριακό-υλικό κόσμο μεταμορφωμένο. Να δει

Το μέγα πολυκάντηλο μες το ναό της φύσης

Στον Χέγκελ η Φύση είναι το άλλο είναι της Ιδέας που πρέπει να ξεπεραστεί. Στον Μπαίμε το Απόλυτο είναι μέσα στη Φύση που πρέπει να μεταμορφωθεί. Να ξαναβρεί τη πρώτη της Αυγή.

Η άμεση εποπτεία του Απόλυτου στο Μπαίμε έχει το ίδιο νόημα με τη θέαση του Θαβωρείου Φωτός από τους Ησυχαστές: Να δεις με τα υλικά σου μάτια μέσα στον υλικό κόσμο την άκτιστη ενέργεια του απόλυτου. Όχι εξαΰλωση αλλά μεταμόρφωση του κόσμου, μέσω της ύλης, δι΄ ης η σωτηρία γέγονεν. Η Επανάσταση.

Το απόφθεγμα του Καρλ Μαρξ παραμένει αδιάσειστο “Ο παπουτσής Γιάκομπ Μπαίμε ήταν ένας μεγάλος φιλόσοφος. Πολλοί φημισμένοι φιλόσοφοι είναι απλώς μεγάλοι παπουτσήδες”.

(από το βιβλίο ΣΟΛΩΜΟΣ ΚΑΙ ΧΕΓΚΕΛ) του Σάββα Μιχαήλ

Καλώς ήρθατε φίλοι.

Κάλβος Aνδρέας

Πρόλογος
Όσσα δε μη πεφίληκε
Zευς, ατύζονται βοάν
Πιερίδων αΐοντα,
Γαν τε και πόντον κατ’ αμαιμάκετον.
(Πινδ. Πυθ. α΄.)

[ΠPOΛOΓOΣ]

Πολυτέκνου θεάς, ω Mνημοσύνης
θρέμματα πτερωτά, χαραί του ανθρώπου,
και των μακάρων Oλυμπίων αείμνηστα
κ’ ευτυχή δώρα· επί τα νώτα ακάμαντα
των ζεφύρων, πετάξατε ταχέως. 5
Eσάς προσμένει η γη μου· εκεί τα σφάγια,
και τ’ άνθη εκεί πλουτίζουσι, και η σμύρνα,
χιλίους ναούς· τους έκτισαν ανίκητα
της ιεράς Eλευθερίας τα χέρια.
Ήλθεν η ποθητή ώρα· στολίζουσι 10
την κεφαλήν σεβάσμιον της Eλλάδος
η δάφναι, φύλλα αμάραντα θριάμβων·
και σεις χρυσά, σεις αμβροσίοδμα ρόδα
του παραδείσου ελικωνίου, συμπλέξατε
σήμερον τον αγνόν στέφανον· μόνη, 15
αμάργαρος, ολόγυμνος, αυτάγγελτος,
το καθαρόν του ουρανού αναβαίνει
η Αρετή· αλλ’ αν η Πιερίδες
την λαμπράν τής χαρίσωσιν ακτίνα
αφθόνητος τιμάται· επαινουμένη 20
τους επιγείους χορούς τότε δεν φεύγει.

Ωδή Πρώτη. O Φιλόπατρις

στροφή α΄.
Ω φιλτάτη πατρίς,
ω θαυμασία νήσος,
Zάκυνθε· συ μου έδωκας
την πνοήν, και του Απόλλωνος
τα χρυσά δώρα! 5
β΄.
Kαι συ τον ύμνον δέξου·
εχθαίρουσιν οι Αθάνατοι
την ψυχήν, και βροντάουσιν
επί τας κεφαλάς
των αχαρίστων. 10
γ΄.
Ποτέ δεν σε ελησμόνησα,
ποτέ· ― Kαι η τύχη μ’ έρριψε
μακρά απόσε· με είδε
το πέμπτον του αιώνος
εις ξένα έθνη. 15
δ΄.
Αλλά ευτυχής, ή δύστηνος
όταν το φως επλούτη
τα βουνά, και τα κύματα,
σε εμπρός των οφθαλμών μου
πάντοτες είχον. 20
ε΄.
Συ, όταν τα ουράνια
ρόδα με’ το αμαυρότατον
πέπλον σκεπάζη η νύκτα,
συ είσαι των ονείρων μου
η χαρά μόνη. 25
ς΄.
Tα βήματά μου εφώτισε
ποτέ εις την Αυσονίαν,
γη μακαρία, ο ήλιος·
κει καθαρός ο αέρας
πάντα γελάει. 30
ζ΄.
Eκεί ο λαός ηυτύχησεν·
εκεί η Παρνάσιαι κόραι
χορεύουν, και το λύσιον
φύλλον αυτών την λύραν
κει στεφανώνει. 35
η΄.
ʼγρια, μεγάλα τρέχουσι
τα νερά της θαλάσσης,
και ρίπτονται, και σχίζονται
βίαια επί τους βράχους
αλβιονείους. 40
θ΄.
Αδειάζει επί τας όχθας
του κλεινού Tαμησσού,
και δύναμιν, και δόξαν,
και πλούτον αναρίθμητον
το αμαλθείον. 45
ι΄.
Eκεί το αιόλιον φύσημα
μ’ έφερεν· η ακτίνες
μ’ έθρεψαν, μ’ εθεράπευσαν
της υπεργλυκυτάτης
ελευθερίας. 50
ια΄.
Kαι τους ναούς σου εθαύμασα
των Kελτών ιερά
πόλις· του λόγου ποία,
ποία εις εσέ του πνεύματος
λείπει αφροδίτη; 55
ιβ΄.
Xαίρε Αυσονία, χαίρε
και συ Αλβιών, χαιρέτωσαν
τα ένδοξα Παρίσια·
ωραία και μόνη η Zάκυνθος
με κυριεύει. 60
ιγ΄.
Tης Zακύνθου τα δάση,
και τα βουνά σκιώδη,
ήκουον ποτέ σημαίνοντα
τα θεία της Αρτέμιδος
αργυρά τόξα. 65
ιδ΄.
Kαι σήμερον τα δένδρα,
και τας πηγάς σεβάζονται
δροσεράς οι ποιμένες·
αυτού πλανώνται ακόμα
η Nηρηΐδες. 70
ιε΄.
Tο κύμα ιώνιον πρώτον
εφίλησε το σώμα·
πρώτοι οι ιώνιοι Zέφυροι
εχάϊδευσαν το στήθος
της Kυθερείας. 75
ις΄.
K’ όταν το εσπέριον άστρον
ο ουρανός ανάπτη,
και πλέωσι γέμοντα έρωτος
και φωνών μουσικών
θαλάσσια ξύλα· 80
ιζ΄.
Φιλεί το ίδιον κύμα,
οι αυτοί χαϊδεύουν Zέφυροι
το σώμα και το στήθος
των λαμπρών Zακυνθίων
άνθος παρθένων. 85
ιη΄.
Mοσχοβολάει το κλίμα σου,
ω φιλτάτη πατρίς μου,
και πλουτίζει το πέλαγος
από την μυρωδίαν
των χρυσών κήτρων. 90
ιθ΄.
Σταφυλοφόρους ρίζας,
ελαφρά, καθαρά,
διαφανή τα σύννεφα
ο βασιλεύς σού εχάρισε
των Αθανάτων. 95
κ΄.
H λαμπάς η αιώνιος
σου βρέχει την ημέραν
τους καρπούς, και τα δάκρυα
γίνονται της νυκτός
εις εσέ κρίνοι. 100
κα΄.
Δεν έμεινεν έαν έπεσε
ποτέ εις το πρόσωπόν σου
η χιών· δεν εμάρανε
ποτέ ο θερμός Kύων,
τα σμάραγδά σου. 105
κβ΄.
Eίσαι ευτυχής· και πλέον
σε λέγω ευτυχεστέραν,
ότι συ δεν εγνώρισας
ποτέ την σκληράν μάστιγα
εχθρών, τυράννων. 110
κγ΄.
Ας μη μου δώση η μοίρα μου
εις ξένην γην τον τάφον·
είναι γλυκύς ο θάνατος
μόνον όταν κοιμώμεθα
εις την πατρίδα. 115

Ωδή Δευτέρα. Eις Δόξαν

στροφή α΄.
Έσφαλεν ο την δόξαν
ονομάσας ματαίαν,
και τον άνδρα μαινόμενον
τον προ τοιαύτης καίοντα
θεάς την σμύρναν. 5
β΄.
Δίδει αυτή τα πτερά·
και εις τον τραχύν, τον δύσκολον
της Αρετής τον δρόμον
του ανθρώπου τα γόνατα
ιδού πετάουν. 10
γ΄.
Mικράν ψυχήν, κατάπτυστον,
κατάπτυστον καρδίαν
έτυχ’ όστις ακούει
της δόξης την παράκλησιν
και δειλιάζει. 15
δ΄.
Ποτέ, ποτέ με’ δάκρυα
δεν έβρεξεν εκείνος
των φίλων του το μνήμα,
ούτε το χώμα εφίλησε
των συγγενών του. 20
ε΄.
Eις τον ηγριωμένον
βαθύν ωκεανόν,
όπου φυσάει με’ βίαν
και οργίζεται το πνεύμα
της πικράς τύχης· 25
ς΄.
Kαθ’ ημέραν κυττάζει
τους πολλούς των δυστήνων
πνιγομένων θνητών,
και ποίος ποτέ τον ήκουσε
παραπονούντα; 30
ζ΄.
Θερμότατον τον πόθον
εφύτευσας της δόξης
εις την καρδίαν των τέκνων σου,
ω Eλλάς, και καλείσαι
μήτηρ ηρώων. 35
η΄.
Kαθώς από το σπήλαιον
εκβάς ο λέων πληγώνει,
σκοτώνει, διασκορπίζει
τολμηρών κυνηγών
πλήθος Αράβων· 40
θ΄.
Kαθώς εις τον χειμώνα
το νερόν υπερήφανον
του χειμάρρου κυλίεται,
και τα χωράφια χάνονται
βοσκοί και ζώα. 45
ι΄.
Ή καθώς την αυγήν
εξαπλώνετ’ ο Ήλιος,
και τ’ άστρα τ’ αναρίθμητα
από τον μέγαν Όλυμπον
πάντα εξαλείφει· 50
ια΄.
Oύτως τα μύρια τάγματα
έχυσεν ο Αράξης,
αλλά, ω Ασπίς Eλλάδος,
συ επί τους Πέρσας άστραψες,
κ’ έγινον κόνις. 55
ιβ΄.
Περίφημοι ψυχαί
τριακοσίων λακώνων,
ψυχαί αίπου εδοξάσατε
τον Ασωπόν και τ’ άλσος
του Mαραθώνος· 60
ιγ΄.
Eύφραινε με’ το αθάνατον
μέτρον τας Αχαΐδας
χήρας ο θείος Όμηρος,
και το πνεύμα σας άναπτε
το ίδιον μέλος. 65
ιδ΄.
Tου καρτερού Αιακίδου
την φήμην εζηλεύσατε,
(αείμνηστος, θαυμάσιος
ζήλος) και τ’ αίμα εχύσατε
δια την Eλλάδα. 70
ιε΄.
Kαιγώ, καιγώ το σίδηρον
γυρεύω· ποίος μου δίδει
τας βροντάς του πολέμου;
ποίος μ’ οδηγεί την σήμερον
εις τον αγώνα; 75
ις΄.
Φοβερόν, μυσαρόν
θρέμμα σκληράς Ασίας,
Ωθωμανέ, τι μένεις;
τι νοείς; τι δεν φεύγεις
τον θάνατόν σου; 80
ιζ΄.
Έφθασ’ η ώρα· φύγε,
ανέβα την αγρίαν
αραβικήν φοράδα·
νίκησον εις το τρέξιμον
και τους ανέμους. 85
ιη΄.
Eπί τον Yμηττόν
εβλάστησεν η δάφνη,
φύλλον ιερόν, στολίζει
τα ηριπομένα λείψανα
του Παρθενώνος. 90
ιθ΄.
Nέοι, γυναίκες, γέροντες,
Eλληνικά θηρία,
φιλούσιν, αποσπάουσι
τους κλάδους, στεφανώνουσι
τας κεφαλάς των. 95
κ΄.
Ανέβα την αράβιον,
Ωθωμανέ, φοράδα·
την φυγήν κατεγκρήμνισον·
Eλληνικά θηρία
σε κατατρέχουν. 100
κα΄.
Tην λάμψιν των οργάνων
αρειμανίων ίδε·
άκουσον την βοήν
των θάνατον πνεόντων
ή ελευθερίαν. 105
κβ΄.
Nοείς; ― Tρέξατε, δεύτε
οι των Eλλήνων παίδες·
ήλθ’ ο καιρός της δόξης,
τους ευκλεείς προγόνους μας
ας μιμηθώμεν. 110
κγ΄.
Eάν το ακονίση η δόξα,
το ξίφος κεραυνοί·
εάν η δόξα θερμώση
την ψυχήν των Eλλήνων
ποίος την νικάει; 115
κδ΄.
Tι τρέμεις; την φοράδα
κτύπα, κέντησον, φύγε
Ωθωμανέ· θηρία
μάχην πνέοντα, δόξαν,
σε κατατρέχουν. 120
κε΄.
Ω δόξα, δια τον πόθον σου
γίνονται και πατρίδος,
και τιμής, και γλυκείας
ελευθερίας και ύμνων
άξια τα έθνη. 125

(CYNECHIZETAI)

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΛΒΟΣ (1792-1869) Ο Ανδρέας Κάλβος γεννήθηκε στη Ζάκυνθο, πρωτότοκος γιος του κερκυραίου γιατρού Ιωάννη Κάλβου και της ζακύνθιας αριστοκράτισσας Αδριανής Ρουκάνη. Μετά τη διάλυση του γάμου των γονιών του ο πατέρας του έφυγε για την Ιταλία, και ο ποιητής αναχώρησε το 1802 με το μικρότερο αδερφό του Νικόλαο, για να ζήσουν μαζί του. Το 1805 η μητέρα του χώρισε και επίσημα από τον πατέρα του και παντρεύτηκε στη Ζάκυνθο τον Κωνσταντίνο Καλέκα. Ο Κάλβος έμαθε τα πρώτα γράμματα στη Ζάκυνθο (σύμφωνα με ανεξακρίβωτη πληροφορία το 1800 ήταν μαθητής του Αντωνίου Μαρτελάου) και συνέχισε τις σπουδές του στην ελληνική παροικία στο Λιβόρνο και στη Φλωρεντία, όπου συνδέθηκε φιλικά με τον Ανδρέα Λουριώτη (1808). Εκεί έγραψε στα ιταλικά το (αποκηρυγμένο αργότερα και χαμένο εκτός του προλόγου) ʼσμα στο Ναπολέοντα (1811). Το 1812 γνωρίστηκε στη Φλωρεντία με τον Ugo Foscolo, ο οποίος τον προσέλαβε αντιγραφέα του και δάσκαλο του προστατευομένου του Στέφανου Βούλτσου. Ακολούθησε συγκατοίκησή του με το Foscolo και βραχύ διάστημα παραμονής των δυο φίλων στην Ελβετία. Την περίοδο εκείνη έγραψε τρεις τραγωδίες στα ιταλικά: τον Θηραμένη (1812-13), μια αγνώστου τίτλου (1812-13) και τις Δαναϊδες (1815). Το 1816 φιλοξενήθηκε από τον Foscolo στην Αγγλία και πήρε μέρος στην προσπάθεια του τελευταίου για έκδοση έργων κλασικών συγγραφέων και μετέφρασε στα νέα ελληνικά το Βιβλίο κοινών προσευχών της Αγγλικανικής Εκκλησίας και ποιήματα (1819-1820). Ακολούθησε ρήξη στις σχέσεις του με το Foscolo και το 1819 γάμος του με την αγγλίδα Maria Teresa Josephine Thomas, η οποία πέθανε τον ίδιο χρόνο. Την περίοδο αυτή (1818-1819) ο Κάλβος έδωσε διαλέξεις στο πνευματικό κέντρο Argyll Rooms του Λονδίνου με θέμα την ελληνική γλώσσα. Μετά το θάνατο της γυναίκας του συνδέθηκε με την παλιά του συμμαθήτρια Susan F.Ridout, σχέση που δεν ευδοκίμησε. Την περίοδο εκείνη είχε επανασυνδεθεί μέσω των μεταφράσεων και κάποιων διαλέξεων με την ελληνική γλώσσα, είχε ωστόσο ιταλική συνείδηση και είχε ως πρότυπο τον Alfieri. Το φθινόπωρο του 1820 μετά από σύντομη παραμονή στο Παρίσι επέστρεψε στη Φλωρεντία και εντάχθηκε στο κίνημα των Καρμπονάρων. Ως την άνοιξη του 1821 συνέχισε να γράφει στα ιταλικά και συνέθεσε δύο τραγωδίες ακόμα. Την ίδια χρονιά συνελήφθη από την αστυνομία και απελάθηκε στη Γενεύη. Πληροφορίες αναφέρουν πως την περίοδο εκείνη έγραφε ένα ποίημα για την ελληνική εξέγερση στη Μολδαβία. Στη Γενεύη έμεινε από το 1821 ως το 1824 και έγραψε τις δέκα πρώτες Ωδές, τις οποίες τύπωσε το 1824 με τον τίτλο Λύρα. Το 1825 ταξίδεψε στο Παρίσι, όπου πήρε μπήκε στους φιλελληνικούς κύκλους και συνδέθηκε με έλληνες λογίους. Εκεί πραγματοποιήθηκε η έκδοση της νέας σειράς των Ωδών το 1826, με γαλλική μετάφραση του φίλοι του ποιητή και φιλέλληνα Panthier de Censay μαζί με τα Λυρικά του Αθανάσιου Χριστόπουλου. Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1826, έμεινε για λίγο στο Ναύπλιο και κατόπιν πήγε στην Κέρκυρα, όπου ανέλαβε την καθηγεσία στην Ιόνιο Ακαδημία και ανακηρύχτηκε διδάκτωρ της φιλοσοφίας. Παραιτήθηκε τον ίδιο χρόνο λόγω αντιδράσεων των πανεπιστημιακών κύκλων και ασχολήθηκε με ιδιαίτερα μαθήματα, συγγραφή φιλοσοφικών συγγραμμάτων και μεταφράσεις, κυρίως φιλοσοφικών πραγματειών. Στην Ακαδημία επαναδιορίστηκε το 1836 ως καθηγητής της Ιδεολογίας. Η διδασκαλία του στα ελληνικά προκάλεσε αντιδράσεις και εχθρικό κλίμα. Την περίοδο 1840-1841 επανήλθε στη διδασκαλία της Φιλοσοφίας και το Γενάρη του 1841 έγινε διευθυντής στο Κερκυραϊκό Λύκειο, θέση από την οποία παραιτήθηκε το Νοέμβρη του ίδιου χρόνου. Υπήρξε μέλος της Εταιρείας Μετάξης Κερκύρας (1845) και της Αναγνωστικής Εταιρείας Κερκύρας (1848). Με την ποίηση δεν ασχολήθηκε ξανά ως το θάνατό του. Το 1852 εγκατέλειψε την Κέρκυρα για την Αγγλία με τη μέλλουσα δεύτερη γυναίκα του Charlotte Augusta Wadams (την οποία γνώρισε κατά τη διάρκεια επίσκεψής της στην Κέρκυρα και παντρεύτηκε το 1853 στο Λονδίνο). Στην Αγγλία η Chrlotte εργάστηκε σε σχολεία του Essex και του Λονδίνου και το 1865 ανέλαβε τη διεύθυνση οικοτροφείου θηλέων στο Louth, όπου δίδαξε και ο Κάλβος. Εκεί πέθανε από πνευμονία. Ως ποιητής ο Κάλβος συμπίπτει χρονικά με την Επτανησιακή Σχολή, αποτελεί ωστόσο μια μοναχική περίπτωση δημιουργού, που συνδυάζει στοιχεία διαφόρων ρευμάτων (κλασικιστικά, ρομαντικά) και διαφοροποιείται από την Επτανησιακή Σχολή, κυρίως λόγω της ιδιομορφίας της γλώσσας του, η οποία διαθέτει σπουδαία εκφραστική και εικονοπλαστική δύναμη. Στην Ελλάδα έγινε γνωστός μετά το 1889 με αφορμή τη γνωστή διάλεξη του Παλαμά για την ποίησή του. Οι μελετητές της νεοελληνικής λογοτεχνίας ασχολήθηκαν κυρίως με τις Ωδές του, τα τελευταία χρόνια ωστόσο η έρευνα στρέφεται και γύρω από τα ιταλόφωνα έργα του. 1. Για περισσότερα βιογραφικά στοιχεία του Ανδρέα Κάλβου βλ. Ζαφειρίου Λεύκιος, «Χρονολόγιο Ανδρέα Κάλβου», Πόρφυρας64-65 (Κέρκυρα), 1-6/1993, σ.7-24, Ζώρας Γεώργιος Θ., «Κάλβος Ανδρέας», Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας7. Αθήνα, Χάρη Πάτση, χ.χ., Κεχαγιόγλου Γιώργος, «Κάλβος Ανδρέας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985 και Σοφικίτου Αντωνία Κ., «Ανδρέας Κάλβος (1792-1869)», Διαβάζω140, 26/3/1986, σ.4-11.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Αθανασόπουλος Βαγγέλης, Η ιεροτελεστία της επανάστασης· Χρονικές σχέσεις και χρονική υπέρβαση στις Ωδές του Κάλβου. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1986.
Ανδρειωμένος Γιώργος, Η συμμετοχή του Ανδρέα Κάλβου στα Επτανησιακά και φιλελληνικά κινήματα της Ευρώπης. ʼμφισσα, ανάτυπο από το περιοδικό Τετράμηνα30, 1986.
Ανδρειωμένος Γιώργος, «Η μύηση του Κάλβου στο επαναστατικό και φιλελληνικό κίνημα της εποχής του», Περίπλους8, Χειμώνας 1986, σ.217-231.
Ανδρειωμένος Γιώργος, Η πρόσληψη του Κάλβου από τη νεοελληνική κριτική: Μερικές εισαγωγικές παρατηρήσεις. ʼμφισσα, ανάτυπο από το περ.Τετράμηνα, 1991.
Ανδρειωμένος Γιώργος, «Στη βαριά σκιά του Σολωμού: Οι επτανήσιοι λόγιοι για τον Ανδρέα Κάλβο», Πόρφυρας56 (Κέρκυρα), 1-3/1991, σ.151-158.
Ανδρειωμένος Γιώργος, Βιβλιογραφία Ανδρέα Κάλβου (1818-1988), 801σ. Αθήνα, Ε.Λ.Ι.Α., 1993 .
Βαγενάς Νάσος, «Παραμορφώσεις του Κάλβου», Το Δέντρο71-72, 1992, σ.123-140.
Βαγενάς Νάσος, «Για μια νέα χρονολόγηση του Ιππία», Αντί510, 18/12/1992, σ.12-18.
Βαγενάς Νάσος (επιμ.), Οι Ωδές του Κάλβου· Επιλογή κριτικών κειμένων. Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 1992.
Βελλιανίτης Θόδωρος, «Κάλβος Ανδρέας Ιωαννίδης Ζακύνθιος», Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια13. Αθήνα, Πυρσός, 1933.
Βουτιερίδης Ηλίας, «Η γλώσσα του Κάλβου», Ιόνιος Ανθολογία14-15, ετ.Β΄, 8-9/1928, σ.18-20 και 42-46.
Γεραντούδης Ευριπίδης, Πολύτροπος Αρμονία · μετρική και ποιητική του Κάλβου. Ηράκλειο, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης – Στέγη Καλών Τεχνών και Γραμμάτων, 1995.
Δάλλας Γιάννης, «Η τελευταία ιδεολογική ζύμωση και η γλωσσική εμπειρία των Ωδών», Οι Ψαλμοί του Δαϋίδ· Υπό Ανδρέα Κάλβου, σ.7-73. Αθήνα, Κείμενα, 1981.
Δάλλας Γιάννης, «Ο Κάλβος και ο προβληματισμένος αναγνώστης των ωδών του», Πόρφυρας29-30, 8/1985, σ.247-266.
Δημαράς Κ.Θ., «Γύρω στον Κάλβο και τον Κορδικά», Αγγλοελληνική επιθεώρηση, τ.3, 1953.
Δημαράς Κ.Θ., «Οι πηγές της έμπνευσης του Κάλβου», Ελληνικός Ρωμαντισμός. Αθήνα, Ερμής, 1982.
Δημητρακόπουλος Φ.Α. – Ανδρειωμένος Γ.Β., «Ένα ανέκδοτο γράμμα του Ανδρέα Κάλβου και η διασκέδαση μιας πλάνης», Η λέξη138, 3-4/1997, σ.124-129.
Ελύτης Οδυσσέας, «Η αληθινή φυσιογνωμία και η λυρική τόλμη του Ανδρέα Κάλβου», Ανοιχτά Χαρτιά. Αθήνα, Αστερίας, 1974.
Ζακυνθινός Διον. Α., «Ένα χειρόγραφο των Ωδών του Κάλβου», Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος 1930, σ.307-312. Αθήνα, Ι.Ν.Σιδέρης, 1930.
Ζερβός Ι., «Ανδρέας Κάλβος», Ανδρέα Κάλβου· Η Λύρα, σ.3-6. Αθήνα,Φέξης, 1911.
Ζώρας Γ.Θ., Ανδρέα Κάλβου Πολεμικαί Διατριβαί (ʼγνωστα δοκίμια του ποιητή των Ωδών). Αθήνα, 1957.
Ζώρας Γ.Θ., Ανδρέου Κάλβου· Ωδή εις Ιονίους και άλλα μελετήματα. Αθήνα, Σπουδαστήριο Βυζαντινής και νεοελληνικής φιλολογίας του πανεπιστημίου Αθηνών, 1960.
Ζώρας Γ.Θ., Επτανησιακά μελετήματαΣτ΄ · Καλβικά σύμμεικτα. Αθήνα, Σπουδαστήριο Βυζαντινής και νεοελληνικής φιλολογίας του πανεπιστημίου Αθηνών, 1980.
Ιντιάνος Αντώνης, ʼγνωστες σελίδες από τη ζωή και το έργο του Ανδρέα Κάλβου. Λευκωσία, 1960.
Καραντώνης Ανδρέας, «Κάλβος ο φιλόπατρις», Από τον Σολωμό ως τον Μυριβήλη (Λογοτεχνικά μελετήματα), σ.41-62. Αθήνα, Εστία, χ.χ.
Κασσίνης Η.Γ., Η των προσφυών λέξεων εφάρμοσις εις τα πράγματα. Αθήνα, Χατζηνικολή, 1995.
Κεχαγιόγλου Γιώργος, «Κάλβος Ανδρέας», Παγκόσμιο Βιογραφικό Λεξικό4. Αθήνα, Εκδοτική Αθηνών, 1985.
Καψάσκης Σωκράτης, Μοναχικοί μαυροντυμένοι περιπατητές της Κέρκυρας· Σολωμός – Κάλβος. Αθήνα, Τυπωθήτω, 1997.
Μαστροδημήτρης Π.Δ., «Γραμματική των Ωδών του Κάλβου», Νεοελληνικά· Μελέτες και άρθραΑ΄, σ.24-50. Θεσσαλονίκη, έκδοση της Νέας Πορείας, 1975 (και έκδοση β΄ επαυξημένη, Αθήνα, Γνώση, 1984).
Μαστροδημήτρης Π.Δ., «Ανδρέας Κάλβος (1792-1869)», Νεοελληνικά· Μελέτες και άρθραΒ΄, σ.35-60. Αθήνα, Γνώση, 1984.
Μερακλής Μ.Γ, «Εισαγωγή», Ανδρέα Κάλβου Ωδές (1-20) : Ερμηνευτική έκδοση, σ.11-34. Αθήνα, Εστία, χ.χ.
Νικολαρεΐζης Δ., Ούγος Φώσκολος και Ανδρέας Κάλβος. Αθήνα, Ίκαρος, 1961.
Παλαμάς Κωστής, Ανδρέας Κάλβος (1792-1869). Αθήνα, Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός», 1969.
Παπαϊωάννου Μιχάλης Μ., «Ανδρέας Κάλβος», Η ελληνική ποίησηΑ΄ . Αθήνα, Σοκόλης, 1980.
Πολίτου – Μαρμαρινού Ελένη, Η στίξη των ωδών του Κάλβου
Ο Ωκεανός. Αθήνα, Καρδαμίτσα, 1992.
Πορφύρης Κ., Ο Ανδρέας Κάλβος καρμπονάρος. Αθήνα, Θεμέλιο, 1975.
Πορφύρης Κώστας, Ανδρέας Κάλβος, Ο αγέλαστος· Μυθιστορηματική βιογραφία. Αθήνα, 20ος αιώνας, 1962.
Σεφέρης Γιώργος, Δοκιμές. Αθήνα, Φέξης, 1962.
Σεφέρης Γιώργος, «Πρόλογος», Κάλβου: Η Λύρα, σ.11-54. Αλεξάνδρεια, εκδόσεις Νεοαλεξανδρινών, 1942.
Σκοπετέα Σοφία, Πέντε μαθήματα για τον Ανδρέα Κάλβο. Αθήνα, Ίδρυμα Γουλανδρή-Χορν, 1985.
Στεργιόπουλος Κώστας, «Η εσωτερική περιπέτεια του Κάλβου», Καινούρια Εποχή, Καλοκαίρι, 1960 (τώρα και στον τόμο ΠεριδιαβάζονταςΑ΄· Από τον Κάλβο στον Παπατσώνη, σ.11-27. Αθήνα, Κέδρος, 1982).
Τσάτσος Κωνσταντίνος, «Κάλβος, ο ποιητής της Ιδέας», Αισθητικά Δοκίμια, Αθήνα, 1961.
Τωμαδάκης Ν.Β., «Κριτικά, βιογραφικά και βιβλιογραφικά στον Α.Κάλβο». ΕλληνικάΙ΄,αρ.Α΄, Θεσσαλονίκη, 1938, σ. 19-51.
Pontani Maria Filippo, Ανδρέα Κάλβου Ωδαί· Κριτική Έκδοση. Αθήνα, ΄Ικαρος, 1970.
Vitti Mario, A.Kalvos· e ι suoi scritti in italiano. Νάπολη, Istituto Universitario Orientale, 1960.
Vitti Mario, Πηγές για τη βιβλιογραφία του Κάλβου· Επιστολές 1813-1820. Θεσσαλονίκη, Εταιρία Μακεδονικών Σπουδών, 1963.
Vitti Mario, Ο Κάλβος και η εποχή του. Αθήνα, Στιγμή, 1995. Αφιερώματα περιοδικών
Νέα Εστία40, ετ.Κ΄, Χριστούγεννα 1946, αρ.467.
Επτανησιακά Φύλλα8, ετ.Α΄, 8/1947.
Ελληνική Δημιουργία148, ετ.ΙΓ΄, 1η/4/1954.
Εστιάς3, ετ.1, 1960.
Λύρα1, 3/1970.
The Greek Gazette, 8/1970.
Το Δέντρο9, 4-5/1992, ετ.ΙΔ΄, περ.Γ΄, αρ.67-68.
Διαβάζω140, 26/3/1986.
Πόρφυρας64-65 (Κέρκυρα), 1-6/1993.
Τετράδια Ευθύνης24.
Μαντατοφόρος37-38, 1993-1994.

Εργογραφία

(πρώτες αυτοτελείς εκδόσεις) 1
Le danaidi· Tragedia di Andrea Calbo. Λονδίνο, Boyle and Callaghan, 1818.
Νolan F., Remarks on a passage in Eusebius’s Ecclesistiastical History with translations in modern Greek and Italian. Λονδίνο, 1818.
Italian lessons in four parts · Part I. The synopsis of the italian grammar, with exercises upon each rule. Part II. Translation of the first book of Robertsons history of the reign of the Emperor Charles V. Part III. Saul, tragedia di Vittorio Alfieri. Part IV. Extracts fron Tasso, Ariosto, Petrarca and Dante. By Andrea Calvo. Λονδίνο, Boyle and Callaghan, 1820.
Βιβλίον των δημοσίων προσευχών και της υπηρεσίας των μυστηρίων και άλλων εκκλησιαστικών θεσμών και τελετών , κατά το έθος της Ηνωμένης Εκκλησίας Αγγλίας και Ιβερνίας, ω προσετέθη το Ψαλτήριον του Δαυίδ και αι μετά τας Συναπτάς Επιστολαί και Ευαγγέλια. Μεταφρασθέν εκ της Αγγλικής εις την κοινήν της Ελλάδος διάλεκτον υπό Α.Κάλβου Ιωαννίδου. Λονδίνο, Samuel Bagster, 1820.
Η Λύρα · Ωδαί Ανδρέα Κάλβου Ιωαννίδου του Ζακυνθίου. Γενεύη , Guil.Fick, 1824. (οι δέκα πρώτες)
Ωδαί Κάλβου του Ζακυνθίου. Παρίσι, χ.ε., 1826 (το σύνολο των ωδών).
Κάλβου και Χριστόπουλου Λυρικά. Παρίσι,τυπ.Ρενουάρδου,1826. (οι δέκα τελευταίες ωδές)
Ωδαί Κάλβου του Ζακυνθίου (ανατυπωθείσαι κατά την παρισινήν εκδοχήν του 1826). Αθήνα, τυπ.Ζ.Γρυπάρη-Α.Καναριώτου,1864 (οι δέκα πρώτες).
Η Λύρα Ανδρέου Κάλβου και ανέκδοτος ύμνος Αντωνίου Μαρτελάου.Ζάκυνθος, εκδ.Σεργ.Ραφτάνη, 1881(πλήρης έκδοση). Συγκεντρωτικές εκδόσεις
Ανδρέου Κάλβου, Η Λύρα. Αθήνα, Φέξης, 1911.
Κάλβου ʼπαντα· Λύρα. Αθήνα, Στοχαστής, 1928.
Κάλβου, Η Λύρα· Μερ πρόλογο Γιώργου Σεφέρη. Αλεξάνδρεια, 1942.
Μερακλής Μ.Γ., Ανδρέα Κάλβου, Ωδές (1-20)· Ερμηνευτική έκδοση. Αθήνα, Εστία, χ.χ.
Ανδρέου Κάλβου· Λύρα-Ωδαί. Αθήνα, Εκδοτική Φιλολογική Εταιρεία, 1956.
Ανδρέα Κάλβου, Ωδαί· Κριτική έκδοση Filippo Maria Pontani. Αθήνα, Ίκαρος, 1970.
Ανδρέα Κάλβου· ʼπαντα. Αθήνα, Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, 1979. (εισαγωγή Κωνσταντίνου Τσάτσου)
Οι Ψαλμοί του Δαϋίδ· Υπό Ανδρέα Κάλβου· Εισαγωγή- Σχόλια Γιάννη Δάλλα. Αθήνα, Κείμενα, 1981.
Ανδρέου Κάλβου Ιωαννίδου, Η Ιωνιάς· Φιλολογική επιμέλεια Γιάννη Δάλλα. Αθήνα, Συνέχεια, 1992.
Ωδαί· Επιμέλεια Γιάννης Δάλλας. Αθήνα, Ωκεανίδα, 1997. 1. Για αναλυτικά εργογραφικά και βιβλιογραφικά στοιχεία του Ανδρέα Κάλβου βλ. Ανδρειωμένος Γιώργος, Βιβλιογραφία Ανδρέα Κάλβου (1818-1988), 801σ. Αθήνα, Ε.Λ.Ι.Α., 1993.

 

Χειρόγραφα του λογοτέχνη υπάρχουν στο Γενικό Αρχείο του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α)

pagan  politikokafeneio

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in POECIA=ΠΟΙΗΣΗ and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s