Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΣΤΟΝ 21o ΑΙΩΝΑ (XII) / THE DIALOG-OS


(συνεχεια απο  29/01/15)

2. ΙΝΔΟΥΙΣΜΟΣ

Ο Ινδουισμός δεν έχει κάποιον ιδρυτή, ούτε κάποιο ιδιαίτερα σεβαστό πρόσωπο. Αυτή η θρησκεία θεωρείται αιώνια, όπως κι ο κόσμος. Όσον αφορά στην πίστη είναι αόριστος, άμορφος, πολύπλευρος, όπως και οι Ινδίες, και κινείται πάνω στους τρεις βασικούς δρόμους των έργων, των γνώσεων και της αφοσίωσης στο θείο. Το θεό δε μπορούμε να τον καταλάβουμε και ο κόσμος που βλέπουμε είναι ‘μάγια’, δηλ. ψεύτικος, φάντασμα. Τα ιερά βιβλία του Ινδουισμού είναι οι Βέδες (800 μ.Χ.). είναι αξιοσημείωτο ότι η λέξη παράγεται από το ελληνικό Οίδα και σημαίνει Γνώση. Άλλα ιερά βιβλία είναι οι Μπραχμάνες, οι Ουπανισάντ Βεντάντα ‘κάθομαι στα πόδια του δασκάλου’), οι Σούτρα (‘νήμα’), οι Πουράνας και ιδιαίτερα το ‘άσμα του Κυρίου’.

Στην αρχή οι Ινδοί λάτρευαν τον θεό Βαρούνα = «ελληνικός» ουρανός, τον Άγκνι, το θεό της φωτιάς, και τον καλόκαρδο Ίντρα, το θεό της βροχής, των ανέμων αλλά και άλλους 330 εκατ. θεούς (!). Δεν ποθεί ο άνθρωπος το θεό, αλλά ο θεός μουγκρίζει σαν ταύρος για τις θυσίες, αφού δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ θεού και ανθρώπου. Η θυσία παράγει το παν.

Άλλα έργα μιλάνε για μια τριάδα θεών (τριμούρτι): Μπράχμα, Βίσνου και Σίβα. Υπάρχουν και γυναικείες θεότητες, που θεωρούνται δυνάμεις του θεού. Για να σώσει ο θεός τον κόσμο παίρνει σάρκα με διάφορες μορφές (ψάρι, χελώνα, λιοντάρι). Μια τέτοια μορφή είναι για αυτούς και ο Ιησούς Χριστός. Ο Κρίσνα είναι η έβδομη ενσάρκωση του θεού Βίσνου και συνιστά την ψυχή και η αρχή του κόσμου. Η ανώτερη ουσία του αποκαλύπτεται στους εκλεκτούς του.

Αργότερα θεός θεωρείται το μπράχμαν, ο αιθέρας, η ζωή, το κενό, που περιλαμβάνει τα πάντα. Σε αυτό το κενό πρέπει να βυθιστεί το άτμαν (ελλην. ατμός), το αόρατο τμήμα της ανθρώπινης ύπαρξης, η ψυχή ώστε ο άνθρωπος να γίνει ευτυχισμένος. Η θλίψη προέρχεται από τη σύζευξη σώματος και ψυχής. Η ψυχή είναι καταδικασμένη σε μια σειρά γεννήσεων, θανάτων και αναγεννήσεων (‘μόξα’) κι αυτό ονομάζεται σαμσάρα ή ρόδα της ζωής. Η ίδια ανακύκλωση γίνεται και με τον κόσμο, ο οποίος καταστρέφεται και ξανακτίζεται (κάλπα) κάθε 4,5 εκατ. χρόνια. Η ψυχή μπορεί παράλληλα να γίνει ζώο ή και φυτό, ανάλογα με τις πράξεις της ή τη θέλησή της. Πρακτικά ‘είσαι ό,τι είσαι’, δηλ. πλούσιος, φτωχός άρρωστος, επειδή πριν γεννηθείς είχες κάνει καλό ή το κακό. Το ιδεατό είναι η αδιαφορία για τον κόσμο και την κοινωνία (κι αυτός είναι ο δρόμος της γνώσης) και η βουτιά στον εαυτό σου.

Έτσι σκοπός του ανθρώπου, που είναι απλά ένα σκαλοπάτι ανάμεσα στα ζώα, μια σπίθα της παγκόσμιας ψυχής, δεν είναι να μελετήσει τον λόγο του Θεού, να δει το πρόσωπό του, να συνομιλήσει μαζί του, αλλά να βυθισθεί στον εαυτό του με ένα μάντρα κι όχι με την προσευχή. Σε αυτό βοηθά ο κατάλληλος δάσκαλος (γκουρού, βαρύς, σεβάσμιος) και η γυμναστική (γιόγκα, ζεύξη, ένωση).

Ενώ ο χριστιανισμός υποστηρίζει ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και μάλιστα αδέρφια, στην κοινωνία των Ινδών υπάρχουν πέντε κάστες: των Βραχμάνων – ιερέων, των ξάστριγιας -πολεμιστών/ πλούσιων, των βάισνας – επαγγελματιών και των σούντρας – χωρικών / δούλων. Ο ευλαβής Ινδός προσεύχεται πρωί, μεσημέρι και βράδυ. Λούζεται, στερεώνει τα μαλλιά του στην κορυφή του κεφαλιού του και προσεύχεται χωρίς υποδήματα με το στήθος ακάλυπτο, σημειώνοντας με στάχτη στο σώμα του διάφορα σύμβολα. Η προσευχή αρχίζει με το Ώμ το χαιρετισμό και τη δοξολογία του Θεού και ακολουθεί το όνομά του. Ό,τι γίνεται με αγάπη για τον Θεό έχει σημασία. Τα είδωλα ντύνονται με ρούχα, πλένονται, ενώ τους προσφέρουν φρούτα, λουλούδια και φαγητό και τους ανάβουν θυμίαμα και φώτα (καντήλια). Το απόγευμα τα ξεντύνουν και τα ξαπλώνουν. Χρησιμοποιούν και κομποσχοίνι με 108 κόμπους (που είναι παράγωγο του ιερού εννιά). Ιδιαίτερα σέβονται τις αγελάδες, τα ζώα και τις αφήνουν να κυκλοφορούν ελεύθερα στους δρόμους μεγάλων πόλεων, χωρίς κανείς να τις ενοχλεί. Οι αγελάδες ονομάζονται μητέρες των τριών κόσμων: γης, αέρα και ουρανού.

Έχουν εντυπωσιακούς ναούς, ιδιαίτερα στη νότια Ινδία (Βαρανάσι). Υπάρχει γύρω τείχος, μέσα μεγάλη αυλή και στο κέντρο φυλάσσεται το είδωλο. Οι προσκυνητές λούζονται στην ιερή δεξαμενή και συμμετέχουν στις ετήσιες γιορτές, όταν τα είδωλα τα σέρνουν ελέφαντες, στο ποτάμι (Γάγκι), όπου και τα λούζουν. Γιορτάζουν την πρωτοχρονιά (Ντιουάλι = φώτα) και την εορτή του Κρίσνα και της Ρόντα την άνοιξη. Εντυπωσιακή είναι η παρουσία των ασκητών (sadhus), που ξαπλώνουν σε κρεβάτια από καρφιά, ή τυφλώνονται κοιτάζοντας τον ήλιο, ή αιωρούνται με το κεφάλι καρφωμένο στην γη

3. ΒΟΥΔΙΣΜΟΣ

Ο Βούδας (φωτισμένος, αφυπνισμένος, ο νήφων κατά τον αρχιεπ. Α. Γιανουλλάτο. 563-483 π.Χ.) ή όπως ήταν κανονικά το όνομα του Γκαοντάμα Σιντάρτα γεννήθηκε στους πρόποδες των Ιμαλαΐων μια νύκτα του Μαΐου με πανσέληνο. Ήταν πρίγκιπας κι όπως ο ίδιος έλεγε: ντυνόμουν με ρούχα μεταξωτά και μου κρατούσαν οι δούλοι άσπρη ομπρέλα. Διέθετε ξεχωριστό παλάτι για το χειμώνα, το καλοκαίρι και τις βροχές. Μορφώθηκε και εκπαιδεύθηκε ιδιαίτερα στην πολεμική τέχνη του τόξου.

Παντρεύτηκε 19 χρονών κι έκανε ένα γυιο. Συγκλονίστηκε, όμως, όταν είδε 1/ έναν ταλαιπωρημένο γέροντα, 2/ ένα βαριά άρρωστο και 3/ ένα νεκρό. Αισθάνθηκε τρόμο, αποστροφή κι αηδία. Εγκατέλειψε την οικογένεια του, όταν είδε ένα τέταρτο θέαμα, ένα γαλήνιο ασκητή που θαρρείς κι είχε ξεπεράσει τον πόνο των γηρατειών, της αρρώστιας και του θανάτου. Κάλπασε με το λευκό του άλογο στο δάσος. Φόρεσε το φτωχικό κίτρινο μανδύα, κουρεύτηκε και συμβουλεύτηκε κάποιους ασκητές, που όμως δεν τον ικανοποίησαν. Πέντε χρόνια έμεινε καθισμένος ανάμεσα στα δέντρα του δάσους, νομίζοντας ότι όσο κανείς αποσκελετώνει το σώμα του τόσο καθαρίζει ο νους. Ενώ έτρωγε τις πιο αηδιαστικές τροφές και κοιμόταν πάνω σε οστά, με απογοήτευση κατάλαβε ότι ποτέ άλλοτε δεν είχε βρεθεί τόσο μακριά από το φωτισμό.

Ο μεγάλος του φωτισμός πραγματοποιήθηκε κάτω από μια μουριά, που έμεινε κατόπιν γνωστή ως μπόντι, και υπάρχει μέχρι σήμερα σε κάθε βουδιστικό μοναστήρι. Κατάλαβε μετά από μια «μεγάλη Τεσσαρακοστή», 49 μέρες άσκησης, ότι όλα είναι πόνος και ότι από τον πόνο δεν τον αφήνει να απαλλαχθεί η επιθυμία1 (πρβλ. ματαιότης ματαιοτήτων τα πάντα ματαιότης. Εκκλησ.).

Στο πάρκο των ελαφιών, στο Μπενάρες, έκανε τους πρώτους πέντε μαθητές του λέγοντας ότι α/ αποφεύγοντας κανείς τα άκρα, κατακτά την αλήθεια και β/ ότι η ζωή είναι μόνον πόνος – οδύνη (ντούκκα), η οποία προκαλείται από την επιθυμία-ηδονή για μάταια πράγματα, δίψα για απολαύσεις. Ο άνθρωπος μοιάζει με κύμα, με σταγόνες παροδικά ενωμένες μαζί. Δεν έχει αιώνια ψυχή. Είναι μη-ψυχή (ανάττα). Όπως στον κινηματογράφο η γρήγορη εναλλαγή των εικόνων δίνει την ψευδαίσθηση της εικόνας και της κίνησης, έτσι δημιουργείται κι η αυταπάτη ότι έχουμε ‘εγώ’, ‘εαυτό’. Ο άνθρωπος συνεχώς γεννιέται και πεθαίνει (σαμσάρα) ανάλογα με τις πράξεις του (κάρμα), μέχρι να σβήσει τελείως η επιθυμία και να καταλάβει ποιος είναι. Η επιθυ­μία γεννιέται από την άγνοια (αβίτζα), η οποία πιστεύει στην πραγματικότητα και στη σπουδαιότητα των φαινομενικών εφήμερων όντων και των πραγμάτων. Έτσι γεννούνται τα πάθη που αρχίζουν με την αλαζονεία, την απλη­στία, και με το κλείσιμο του καθενός στον εαυτό του -τη φι­λαυτία-. Όλα γεννιούνται από το μυστικό μας άγχος μπροστά στην παγκόσμια παροδικότητα.το λάθος, η απληστία και το μίσος, που είναι οι τρεις ρίζες του κακού».

Θεός, προσευχή, θυσία δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα. Λυτρώνεται κανείς από το δαιμονικό κύκλο της ηδονής και της οδύνης, μόνον όταν κατανοήσει ορθά τη διδασκαλία του Βούδα: έχει ορθή σκέψη (σοφία), ομιλία, πράξη, προσπάθεια, μνήμη, βυθισθεί τελικά στον εαυτό του. Όλα αυτά τα φάρμακα του πόνου παριστάνονται συμβολικά με μια ρόδα με οκτώ ακτίνες. βοηθός στη ζωή είναι ο Δεκάλογος του Βούδα: μην καταστρέφεις καμιά μορφή ζωής, μην κλέβεις, μην λες ψέματα, μην πίνεις αλκοόλ και ασελγείς, να τρως με μέτρο και όχι μετά το μεσημέρι, να μην βλέπεις χορούς ή θέατρο, ούτε να χρησιμοποιείς κρέμες ή στολίδια ή πλατιά κρεβάτια, ούτε να δέχεσαι χρυσό ή άργυρο. με τις ασκήσεις του διαλογισμού, διακρίνουμε τους μηχανισμούς του γίγνεσθαι και αφυπνιζόμαστε. Να ξυπνήσει κανείς στη μόνη και άφατη πραγματικότητα σημαίνει να σβηστεί ο ίδιος για τις φωτιές του πάθους, του λάθους, της ψευδαίσθησης. Σημαίνει να γίνει κυριολεκτικά α-παθής, δηλαδή να νική­σει όλες τις καταστάσεις πάθους, οι οποίες αδιά­κοπα και πολύ ενεργά, παίζουν εις βάρος μας.

Αυτός που έχει απαλλαγεί από τη σκέψη ότι έχει ψυχή αλλά και κάθε μορφή λατρείας του Θεού (όχι όμως και του Βούδα) τις απολαύσεις των αισθήσεων και το θυμό, την επιθυμία της ζωής, την υπερηφάνεια και την άγνοια γίνεται τελείως ελεύθερος, σπάει την αλυσίδα της σαμσάρα· και γίνεται ο φωτισμένος.

Οι πέντε ασκητές, που άκουσαν τον Βούδα, έγιναν οι πρώτοι μοναχοί-μπίκκον (=ζητιάνοι) και ίδρυσαν το πρώτο τάγμα-σάνγκα, το οποίο έφθασε να αριθμεί 60 μέλη. Βασικές υποχρεώσεις του μοναχού είναι η φτώχεια, η νηστεία και η αποφυγή βλάβης σε κάθε μορφή ζωής. Η κούπα της ζητιανιάς ήταν για τον Βούδα σημείο ανωτερότητας και ευλογία, γιατί έτσι καλλιεργείται η υπομονή, η απάθεια, η ηρεμία. ‘Ευχαριστώ’ δε λέει ο μοναχός- ζητιάνος, αλλά εκείνος που ελεεί. Ο μοναχός πρέπει να φάει ό,τι του δίνουν. ανέθεσε στους μαθητές του να περιοδεύσουν σε όλες τις κατευθύνσεις για να διαδώσουν την διδασκαλία τον-ντάρμα, για την ευτυχία των πολλών. Δέχθηκε ως συνεργάτες του και λαϊκούς ακόμα και βασιλιάδες και έτσι το τάγμα του απέκτησε τεράστια περιουσία και πολλά όμορφα πάρκα (όπως αυτό των μπαμπού). Η επίδραση των μοναστηριών ήταν τόσο μεγάλη, ώστε στο Θιβέτ υπήρχε εποχή, που το 1/3 του λαού ήταν μοναχοί, ενώ στην Ταϋλάνδη κάθε άνδρας πρέπει να περάσει μερικά χρόνια στο μοναστήρι, για να συγκροτήσει την προσωπικότητά του. Ίδρυσε και γυναικεία μοναστήρια. Ο φωτισμός όμως της γυναίκας για το Βούδα είναι αδύνατος. Η μόνη ελπίδα της είναι να γεννηθεί κάποτε άντρας.

45 χρόνια διήρκεσε η δράση του Βούδα. Ογδόντα χρονών αρρώστησε βαριά και πέρασε στη νιρβάνα αφού είπε στους μαθητές του ‘εργαστείτε φιλόπονα για την σωτηρία σας’. Το λείψανό του κάηκε μετά από επτά μέρες και ό,τι απέμεινε τοποθετήθηκε σαν σπέρμα φωτισμού στις τεράστιες παγόδες (ντάγκαμπα), που έχουν σχήμα λωτού. Ο Βούδας τελικά από απλός άνθρωπος έγινε ‘θεός πάνω από τους θεούς’ και η φιλοσοφία του θρησκεία. Από το 100 μ.Χ. ο φωτισμένος-Νήφων (ο Βούδας) έχει και αγάλματα, που τους προσφέρουν λουλούδια και φώτα, τα λούζουν και τα ντύνουν. Κάθε χειρονομία των χεριών του έχει ειδική σημασία. Οι μεγαλύτερες γιορτές είναι η Βεσάκ, την πανσέληνο του Απριλίου – Μαΐου, τρεις ολόκληρες μέρες ανάμνηση της γέννησης, του φωτισμού και της διάβασης στη νιρβάνα, η Κατίνα, όταν προσφέρονται στους μοναχούς ειδικά ρούχα και η παρίτα. στη νέα σελήνη και την πανσέληνο οι μοναχοί της περιοχής συγκεντρώνονται για μια ειδική τελετουργία, την πατιμόκκα, όταν και απαγγέλλονται οι μοναχικοί κανόνες και εξαγορεύονται οι αμαρτίες.

Και ο Γκαουτάμα Βούδας και ο Ι. Χριστός ήταν περιοδεύοντες κήρυκες, πένητες, ανέστιοι και αυτάρκεις, ενώ ακολουθούνταν από μαθητές. Σε αυτό το σημείο ο Ιησούς παρουσιάζει πολλές περισσότερες ομοιότητες με το Βούδα από ό,τι με τον ιδεαλιστή αρχαιολάτρη Κουμφούκιο ή τον πολεμιστή Μωάμεθ. Η αυθεντία τους δε βασιζόταν στις σπουδές και στις γνώσεις, ούτε στο ιερατικό ή άλλο αξίωμα, αλλά στην εμπειρία τους, γι΄αυτό και εισέπραξαν την άρνηση από τους εκπροσώπους της επίσημης καθιερωμένης θρησκείας. Δεν κήρυξαν στην ιερή γλώσσα των λαών τους (σανσκριτικά-εβραϊκά) αλλά στην καθομιλουμένη και δεν κωδικοποίησαν σε γραπτά κείμενα τη διδασκαλία τους. χρησιμοποίησαν ως πρώτη ύλη του κηρύγματός τους την καθημερινότητα των ακροατών τους, διατυπώνοντας ρητά, διδαχές, μικρές ιστορίες και παραβολές. Στράφηκαν εναντίον των «μεγάλων πειρασμών», της λαχτάρας για εξουσία, ηδονή και δόξα. Διακήρυξαν την παροδικότητα αυτού του αιώνα του απατεώνα και απαίτησαν εκτός της ορθοδοξίας ορθοπραξία. Η έξοδος από την τύφλωση και τη δίψα αυτού του κόσμου δεν επιτυγχάνεται με διανοητικές πτήσεις ή ηθικές επιταγές, αλλά με την υπακοή και την εμπιστοσύνη (shaddra-πίστη) στο κήρυγμα (Dharma – Ευαγγέλιο). με τη μετά-νοια (στο βουδισμό ονομάζεται είσοδος στο ρεύμα) προκαλείται έτσι ολοκληρωτική μετα-βολή/ μεταμόρφωση, η οποία διέπεται από τη συμπάθεια με όλα τα πλάσματα (Βούδας) και την αγάπη προς όλους ανεξάρτητα τη φυλή, το φύλο ή τη θρησκεία. Οι απαιτήσεις του Βουδισμού ανακαλούν το μωσαϊκό Δεκάλογο, αφού ζητά από τους οπαδούς του να μη σκοτώνουν, να μην κλέβουν, να μην ψεύ­δονται, να είναι αγνοί, και επίσης, πράγμα πολύ χρήσιμο στις κοινωνίες μας. η διαφορά έγκειται ότι στο Δεκάλογο δεν συγκαταλλέγεται η αποχή από τα οινοπνευματώδη ποτά. Ο ίδιος ο Ιησούς κατηγορήθηκε ως φάγος και οινοπότης (Μτ.11,39)!

Οι διαφορές του Βούδα και του Ι. Χριστού είναι σημαντικές: ο Ιησούς δεν ανδρώθηκε σε περιβάλλον πολυτέλειας και αφθονίας, αλλά σε μια παραθεωρημένη κώμη της Γαλιλαίας, τη Ναζαρέτ ενώ επί τριάντα έτη εργάστηκε ως χειρώνακτας (τέκτων). κατά τη δημόσια δράση του αν και δε νυμφεύθηκε, δεν απέδρασε από τον κόσμο. δεν έδρασε ως μοναχός, όπως ο Ιωάννης ο Βαπτιστής, ούτε ίδρυσε κοινόβιο με ασκητικούς κανόνες (συγκεκριμένη ενδυμασία, τελετουργικό κ.ά.), όπως οι Εσσαίοι. Κινήθηκε εξαιρετικά δραστήρια για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα κυρίως στην ύπαιθρο – στην περιφέρεια της Γαλιλαίας, απευθυνόμενος στους ταπεινούς και καταφρονεμένους. Η πενία – φτώχεια δεν αποτελεί αυτή καθ’ εαυτή αρετή, αλλά σύμβολο της αδυναμίας του ανθρώπου να πετύχει με ατομικά αποσπαματικά μέσα (εφαρμογή του νόμου, άσκηση των διανοητικών ικανοτήτων) τη σωτηρία-αρμονία. ο υλικός κόσμος ως δημιούργημα του προσωπικού Θεού, παρά τη διαφθορά που έχει υποστεί από τον άνθρωπο, δεν αποτελεί γι΄ αυτόν μια απαξία. ο προορισμός του ανθρώπου δε συνίσταται στην κατάδυση στο απόλυτο μηδέν του εαυτού, αλλά στη συνάντηση του προσωπικού Θεού στα πρόσωπα των πεινώντων, των ασθενών, των φυλακισμένων εντός του κόσμου και της ιστορίας. Ο ίδιος ο Θεός αποκαλείται από τον Ι.Χ. Αββάς-Πατέρας.

Η βασική ειδοποιός διαφορά των δύο αυτών προσώπων είναι έκδηλη όταν αντικρίσει κανείς τις εικόνες τους. Ο μεν Γκαουτάμα απεικονίζεται χαμογελαστός να αναπαύεται σε ένα φύλο λωτού ενώ ο Ιησούς γεύεται εκούσια για χάρη όλων των ανθρώπων τον πιο επώδυνο και ντροπιαστικό θάνατο του Σταυρού καταδικασμένος από τη θρησκευτική και πολιτική ιεραρχία. Ο πρώτος δια του φωτισμού έζησε δεκαετίες γευόμενος τη Νιρβάνα ώσπου στο τέλος δια του θανάτου εισήλθε στη Parinirvana. Ο δεύτερος δια του Πάθους έζησε την ανάσταση, που σηματοδοτεί την ανακαίνιση του σύμπαντος, της ύλης και του ανθρώπου.

Είναι περίεργο ότι η μόδα του βουδισμού αντικαθιστά σήμερα στη «χριστιανική Δύση» και ιδίως στη Γηραιά Ήπειρο τη μόδα του ινδουισμού, πού επικράτησε μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πό­λεμο (πρβλ. χίππυς). Αυτή οφείλεται στη διασπορά του θιβετιανού βουδι­σμού, που χτίζει μοναστήρια σχεδόν παντού στη δυτική Ευρώπη και στη βόρεια Αμερική και παρουσιάζεται ανεκτικός προς το Χριστό, αλλά και στην προσωπικότητα του Δαλάι Λάμα, που ξέρει να μιλάει για το βουδισμό στη γλώσσα της Δύσης. Το εντυπωσιακό είναι ότι αρκετοί άθεοι μαρξιστές, σύμφωνα με την εξομολόγηση της Τατιάνας Γκορίτσεβα γνώρισαν την Ορθοδοξία και την ησυχαστική της παράδοση, εφόσον πέρασαν από το Βουδισμό (πρβλ. ασκητική αγάπης Μοναχής Γαβριηλίας).

οι μέθοδοι του Βουδισμού είναι φαινομενικά παρόμοιες με τη νηπτική τέχνη της κάθαρσης από τα «πάθη», τους «λογισμούς» και την επίτευξη της απάθειας. Κεντρικός όρος και στα δύο θρησκεύματα είναι η νήψη, η «εγρήγορση» (Βούδας=«νήφων»)! Ο συχνά παρεξηγημένος όρος Νιρβάνα σημαίνει το σβήσιμο -της επιθυμίας, της δίψας, της φωτιάς- και δείχνει μια κατάσταση πληρότητας για την οποία δεν μπορεί να μιλήσει κανείς παρά μόνο με την αρνητική μέ­θοδο. Στό σημείο αυτό σκέπτεται κανείς τη μονολόγιστη Ευχή (Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με) την «προσευχή πέραν της προσευχής» στον ησυχασμό. θα μπορούσαμε άραγε να πούμε πως ο βουδισμός είναι, μέσα στα βάθη της Ασίας, ένα εί­δος προ-χριστιανικής προσδοκίας, η οποία, φυσικά, το αγνοεί.

Στη διδασκαλία του μπορούμε να διακρίνουμε δύο όψεις: η μία είναι η επί μέρους αλήθεια, η άλλη κλείνε­ται μέσα σ’ αυτό το επί μέρους. Η Νιρβάνα είναι ένα αρνητικό σύμβολο της εισόδου μέ­σα στο θείον στη ρίζα του εαυτού μας. Το ότι μέσα σ’ αυτό το «τίποτα», που είναι πληρότητα, αποκαλύπτεται μια απελευθερωτική αγάπη πού μας κάνει να γίνουμε ο άλλος και ο κόσμος, αυτό ο βουδισμός δεν το γνωρίζει… Ότι «ὁ κόσμος ὃλος ἐν τῷ πονηρῷ κεῖται», όπως λέει η πρώτη επιστολή του Ιωάννη, θα συμφωνήσουμε με τους βουδιστές. Αλλά, γι’ αυτούς, ο κόσμος είναι μόνο αυτό. Είναι φτιαγμένος από συμπιλήματα παροδικά, τα οποία μετατρέπονται αδιάκοπα και χάνονται γεννώντας άλλα, όχι λιγότερο παροδικά… Για εμάς τους ορθοδόξους, κάτω από το κά­λυμμα της ψευδαίσθησης, πού πρέπει πράγματι να το α­φαιρέσουμε, η δημιουργία του Θεού έχει υπόσταση και εί­ναι καλή ακριβώς μέσα στην ποικιλομορφία της. Για την ησυχαστική παρά­δοση, η καρδία-ο νους πρέπει να πεθάνει στη δική της και φωτεινή εσωτερικότητα για να ξαναβρεί, μέσα στην ίδια την ενότητα, η οποία τότε γίνεται κοινωνία, την ετερότητα του Θεού.

(ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

ΣΩΤΗΡΙΟΣ Σ.ΔΕΣΠΟΤΗΣ Δρ . ΘΕΟΛΟΓΙΑΣ

ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ

(ΚΕΙΜΕΝΑ ΑΠΟ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ)

1 Όλα, πράγματι, για το βουδισμό, είναι πόνος: να γεν­νιέται κανείς, να παρακμάζει αδυσώπητα.. να υφίσταται ό,τι απεχθάνεται, να χωρίζεται από ό,τι αγαπά. Και γιατί ο πόνος; επειδή δεν παύει κανείς να επιθυμεί, να «διψά», να «φλέγεται»….

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in News and politics and tagged , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s