ΤΑΒΛΙ-ΣΦΡΑΓΙΔΕΣ – ΕΠΙΓΡΑΦΑΙ


Αρχαίο ελληνικό τάβλι βρέθηκε στην Ουκρανία

Φεβρουάριος 20, 2013.

Οι Ουκρανοί αρχαιολόγοι συνοψίζοντας τα αποτελέσματα των ανασκαφών που διεξήχθησαν  στην περιοχή Ποντόλ – Подоле του Κιέβου (πόλη χτισμένη στα πόδια ή πρόποδες των γύρω λόφων) παρουσίασαν νέα ευρήματα τα οποία αποδεικνύουν την άνθιση του εμπορίου στην περιοχή που ήταν βιοτεχνικό κέντρο,  με εισαγωγές τόσο από τη Σκανδιναβία, όσο και από το Βυζάντιο κατά το 12ο αιώνα.

Ένα όμως σημαντικό αντικείμενο που βρέθηκε σε βάθος ενός μέτρου ήταν το αρχαίο επιτραπέζιο παιχνίδι, ένα τάβλι- η αρχαία ελληνική έκδοση του παιχνιδιού, γράφει το ρωσικό δημοσίευμα.

«Οι πρόγονοί μας περνούσαν με αυτό το παιχνίδι τον ελεύθερο χρόνο τους», δήλωσε η επικεφαλής της αρχαιολογικής ομάδας Ναταλία Χομάικο.

Μάλιστα, είναι το τέταρτο αρχαιοελληνικό παιχνίδι που βρέθηκε στην περιοχή.

Τα υπόλοιπα φυλάσσονται στο Μουσείο Αρχαιολογίας του Κιέβου. Βρέθηκαν ακόμη ένα περιδέραιο, κοσμήματα, γυάλινα ποτήρια βαμμένα με χρυσό καθώς και φιαλίδια για αρώματα.

 

Αναγνώστης σε αρχαίο αττικό κύλικα

Μία από τις πρώτες εικονογραφήσεις παγκοσμίως που παρουσιάζουν  αναγνώστη ενός ρολού – παπύρου, είναι αυτή που απεικονίζεται σε αρχαίο ελληνικό κύλικα που φυλάσσεται στο μουσείο του Λούβρου.

Πρόκειται για ζωγραφική στη βάση ενός  αττικού κύλικα  στον οποίο ο δάσκαλος Λίνος  διαβάζει έναν ρολό πάπυρο και δίπλα του στέκεται όρθιος ο μαθητής Μοσαίος.

Το αρχαίο αυτό σκεύος χρονολογείται στα 440 με 435 π.Χ. και είναι από τις σπάνιες εικονογραφήσεις που δείχνουν κάποιον να διαβάζει έναν πάπυρο, που υποδηλώνει σκηνή από ένα σχολείο της αρχαιότητας.

Όπως μπορεί να παρατηρήσει κανείς, ο Λίνος διαβάζει τον πάπυρο κατακόρυφα, ίσως λόγω των απαιτήσεων της καλλιτεχνικής σύνθεσης.

Η συνήθης ανάγνωση ενός παπύρου είναι  η οριζόντια θέση του και το άνοιγμά του δεξιά ή αριστερά.

Αριστερά του δάσκαλου ο νεαρός Μοσαίος φαίνεται να κρατά στο αριστερό του χέρι ένα ξύλινο πίνακα και να τον διαβάζει, ενώ πίσω του στο ύψος της γάμπας του βρίσκεται  έναν ξύλινο κιβώτιο, προφανώς,  για την φύλαξη των παπύρων.
Εντύπωση προκαλεί  η επιμελημένη καρέκλα του δάσκαλου με τα καμπύλα πόδια της, μια καλλιτεχνική διάσταση σε πράγματα της καθημερινότητας.

Η εικονογράφηση του κυπέλλου αποδίδεται σε ζωγράφο από την Ερέτρια και είναι διαστάσεων: ύψος 9,9 εκατοστά, διάμετρο 25,4 εκατ, και πλάτος 33,9 εκατ.

Πηγή: Naphtali Lewis, «Papyrus in classical antiquity» , Published 1974 σελίδα  152.

 

Πωλητήριο του 100 π.Χ.

Χαρακτηριστικό του πάπυρου είναι η καθαρή γραφή των λέξεων. Διαβάζουμε στην πρώτη σειρά:

«–ΔΕΥΟΝΤΩΝ ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΥ ΤΟΥ ΕΠΙΚΑΛΛΟΥΜΕΝΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΤΟΥ Β»

Στις αρχαιολογικές ανασκαφές της Αιγύπτου έχουν βρεθεί αρκετοί αρχαίοι πάπυροι, αιγυπτιακής και ελληνικής γραφής, που διατηρήθηκαν χιλιάδες χρόνια, φυλασσόμενοι, προνοητικά, σε σφραγιστά πιθάρια.

Ένας από αυτούς του πάπυρους είναι και ο εικονιζόμενος από την Κροκοδειλόπολη της Αιγύπτου (Κροκοδείλων-πόλις, γνωστή, από τα δημητριακά της στους αρχαίους χρόνους).

Ο πάπυρος αυτός, εντοπίστηκε σε σφραγισμένο κεραμικό σκεύος στην έρημο της Γκεμπελέν της Αιγύπτου και πρόκειται για εμπορική συμφωνία, πωλητήριο, δηλαδή, καλαμποκιού που έγινε στις 12 Ιουλίου του 100 π.Χ.

Είναι διαστάσεων 15Χ53 εκατοστών, περιέχει τρεις στήλες γραφής, είναι γραμμένος στην ελληνική γλώσσα και φέρει πήλινη σφραγίδα μεταξύ των στηλών 1 και 2

Βρέθηκε το 1924 και η πρώτη δημοσίευσή έγινε το 1939 από Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης (Oxford University Press).

 

Σφραγίδες νεολιθικής εποχής


 

Τα πνευματικά δικαιώματα αλλά και η αυθεντικότητα των κειμένων ή των επιστολών δεν είναι εφεύρημα της ιστορικής περιόδου της ανθρωπότητας,  που αρχίζει με την καταγραφή των γεγονότων από τους Έλληνες.

Στην προ-ιστορική εποχή, δηλαδή στην νεολιθική εποχή ο άνθρωπος δεν διέφερε και πολύ, ως προς το πνεύμα, την νοοτροπία και το αίσθημα της …ιδιοκτησίας.

Οι σφραγίδες της νεολιθικής εποχής επιβεβαιώνουν το ..ιδιοκτησιακό καθεστώς ή την αυθεντία των εγγράφων αλλά και των καλλιτεχνικών δημιουργιών.

Οι πρώτες σφραγίδες ήταν φτιαγμένες από πηλό. Και αυτό είναι ένα αρνητικό στοιχείο για …εμάς, γιατί δεν κατάφεραν να επιβιώσουν πολλές μέχρι την εποχή μας.

Η πρώτη, πάντως που μας είναι γνωστή είναι ηλικίας 8 ή 9 χιλιάδων χρόνων.

Είναι η σφραγίδα που ομοιάζει με σκορπιό, κεραμική, σχήματος ωοειδές και μεγέθους 4,09 χ 4 εκατοστά, με μικρή λαβή σε σχήμα αετώματος.

Τέτοιες σφραγίδες βρέθηκαν στη Βόρειο Συρία και στα Ιρανικά όρη.

Αργότερα άλλαξε η μορφή της σφραγίδας και άρχισε να φτιάχνεται από μαλακό πέτρωμα – στεατίτη- , όπου μπορούσε να χαραχθεί και να διατηρηθεί. Σφραγίδες του είδους αυτού βρέθηκαν  στη Βόρειο Συρία, Βόρειο Ιράκ και Ιράν και ανήκουν στην 5ηπ.Χ. χιλιετία. Ο εικονιζόμενος είναι διαστάσεων 3,0χ3 εκατοστά και 5χ0,6 εκ.

Αρκετό ενδιαφέρον έχει η σφραγίδα που απεικονίζει δύο κερασφόρα τετράποδα – πλάτη με πλάτη- και στο μέσο ένας άνδρας,  κατασκευασμένη από στεατίτη και βρέθηκε στη Βόρεια Συρία/ Ιράκ και Ιράν και είναι της 5ης ή της 4ης χιλιετίας π.Χ.

Βλέπουμε ότι οι πρώτες σφραγίδες  των Σουμερίων είχαν γεωμετρικά σχήματα και κατόπιν τα σχέδια έγιναν πιο περίτεχνα που αποδείκνυαν αμέσως την ταυτότητα και την ιδιοκτησία του κατέχοντος.

Αυτά τα σχέδια των σφραγίδων, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, θεωρούνται πρόδρομοι της εικονογραφικής γραφής περί την 3η χιλιετία π.Χ.

 

Μακεδονία 3ος αιώνας π.Χ. : Η επιγραφή του Παράμονου της αρχαίας Μορρύλου




Δύο χιλιάδες τριακόσια χρόνια πριν, στην αρχαία Μόρρυλο, που βρισκόταν δέκα χιλιόμετρα νότιο δυτικά της πόλης Κιλκίς, (στο μικρό χωριό Άνω Απόστόλοι) ένας καλοκάγαθος πολίτης αποφάσισε να ενισχύσει από το υστέρημά του, το Δήμο της Πόλης του.
Το όνομά του ήταν ‘Παράμονος’.


Κατοικούσε στην ξακουστή για το Ασκληπιείο της, κωμόπολη της Κρηστωνίας.


Η Μόρρυλος, ιστορικά, ήταν μια μικρή αγροτική πόλη που μας είναι γνωστή από τα ελληνιστικά χρόνια (3ος π.Χ. αιώνας).

Το όνομά της πρέπει να το πήρε από τη ιαματική ‘μορρία ύλη’ (λασπώδες υλικό) της περιοχής της. Τότε η περιοχή της Μορρύλου ήτανε βαλτώδης, κατάλοιπο της μεγάλης αρχαίας λίμνης που έφθανε μέχρι τον Αξιό ποταμό.


Η λασποθεραπεία έδινε υγεία και ανακούφιση στους επισκέπτες της. Η ιαματική αυτή πλευρά της Μορρύλου ήταν πασίγνωστή στο πανελλήνιο, αφού ασθενείς συγκεντρώνονταν στο χώρο που είχε αφιερωθεί στο θεό Ασκληπιό και τη θεά Υγεία, έκαναν λασποθεραπεία και προσέφερναν τάματα για την ίασή τους.
Ένα-δύο χρόνια πριν αναλάβει τα ηνία της Μακεδονίας ο Αντίγονος ο Γονατάς, στην αρχαία Μόρρυλο, οι νέο-εκλεγέντες άρχοντες αποφάσισαν να τιμήσουν έναν πολίτη της πόλης που έκανε δωρεά στο Δήμο, μια αγελάδα, που από τους απογόνους της δημιουργήθηκε μια ολόκληρη αγέλη.
Η επιγραφή που βρέθηκε το 1961 στους Άνω Αποστόλους του Κιλκίς, είναι αρκετά κατατοπιστική. Είναι γραμμένη στην γλώσσα που συνηθίζονταν την εποχή αυτήν. Απηχούσε την λαλουμένη των χρόνων αυτών, όπως, άλλωστε, όλες οι επιγραφές που βρέθηκαν στην Κρηστωνία και γενικότερα στη Μακεδονία.


Η επιγραφή μέσα σε λίγες γραμμές μας φανερώνει μια ολόκληρη ιστορία. Μια ιστορία που βρισκόταν πάνω από είκοσι αιώνες κρυμμένη μέσα στη μακεδονική γη.
Με την επιγραφή αυτήν βλέπουμε πως οι αρχές της μικρής μακεδονικής πόλης της Κρηστωνίας, τιμούσαν ένα πολίτη τους, ώστε να γίνει παράδειγμα προς μίμηση για τους υπόλοιπους.
Μια τιμή που δεν ήταν φραστική, δηλαδή, με μια εκδήλωση ‘ξεμπερδέψαμε’, αλλά η ευγνωμοσύνη της πόλης προς το άτομό του εκδηλώθηκε με σύμβολα που καθόρισαν την παρουσία του, στους αιώνες…

Βλέπουμε ακόμη πως ‘πολιτευόταν χωρίς μεμψιμοιρία’ (‘πολιτεύεται πρός αὐτούς ἀμεμψιμοιρήτως’, γράφει επί λέξει η επιγραφή) προς τις αρχές της πόλης, αυτές όμως τον αγνόησαν.
Το κείμενο του Παράμονου στη γλώσσα της εποχής μας*:
« Οι Άρχοντες : ο Εύξεινος υιός του Σάμου, ο Μένανδρος ο υιός του Ολώιχου, ο Νικάνωρ υιός του Παράμονου αποφάσισαν τα εξής:
Ο Παράμονος ο υιός του Σαμαγόρου στη διάρκεια των χρόνων της στρατηγίας του Δημήτριου του Σώπατρου, προσήλθε στο κοινοβούλιο (της πόλης) και χάρισε στην πόλη αλλά και υπέρ του Ασκληπιού μια αγελάδα.
Από τότε με τους απογόνους της αγελάδας έγινε ολόκληρη αγέλη.
Στο δέκατο πέμπτο έτος της στρατηγίας του Επινίκιου, έγινε δεκτό από την πόλη να στεφανώσουν αυτόν με θάλλινο στεφάνι αφού οι άρχοντες τότε που έγινε η δωρεά δεν υλοποίησαν την απόφαση (να του δώσουν έπαινο) που είχε γίνει δεκτή από το κοινοβούλιο των Μορρυλίων αν και πολιτεύεται χωρίς μεμψιμοιρία προς αυτούς.
Αποφάσισαν να επαινέσουν αυτόν σύμφωνα με τα κοινά δεδομένα, να τον τιμήσουν με Θάλλινο Στεφάνι (στεφάνι από κλαδί ελιάς), να στηθεί μάλιστα στήλη με αυτόν σε επιφανές σημείο της τοποθεσίας του Ασκληπιού, για να βλέπουν οι πολίτες πως απονέμεται μια τιμητική διάκριση σε τέτοιους άνδρες για να μιμηθούν παρόμοια ενέργεια.
Να αποσταλεί, μάλιστα, το ψήφισμα στον χαράκτη (μνήμονα).
Ψηφίστηκε στις 17 Υπερβερεταίου »
* Όπως το κατανόησε ο συγγραφέας του παρόντος έργου.
Τι μαθαίνουμε από την επιγραφή
Τα Ονόματα:  Εύξεινος, Σάμος, Μένανδρος, Ολώιχος, Νικάνωρ, Παράμονος, Σαμαγόρος, Δημήτριος, Σώπατρος, Επινίκιος.
Τους Τίτλους: Άρχοντες, κοινοβούλιο, πολίτες.
Επίσης ο Μνήμων (ο χαράκτης, ως επάγγελμα).

Τα έτη είναι γνωστά ως «χρόνοι στρατηγίας»: Στρατηγίας του Επινίκιου ή στρατηγίας του Δημήτριου του Σώπατρου.


Το μήνα : Ὑπερβερεταίο ( Σεπτέμβριος της εποχής μας)

Γράφει ο Γιώργος Εχέδωρος

PAGAN  © mikres-ekdoseis- Γιῶργος Ἐχέδωρος

Advertisements

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in ARCHAEOLOGIE and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.