TA DOORA TOΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ


Το δώρο του Διονύσου με διάρκεια αιώνων

A)Το δώρο του Διονύσου με διάρκεια αιώνων

Ένα ήταν το δώρο του αλλά οι άνθρωποι το απολαμβάνουν εδώ και αιώνες. Περί του οίνου ο λόγος, που ο Διόνυσος προσέφερε από την προϊστορική ήδη εποχή σε όλη τη μεσογειακή λεκάνη και ιδιαίτερα στον ελληνικό χώρο για να περάσει από αυτόν μέσω των αποικιών της Μεγάλης Ελλάδας και στην ιταλική χερσόνησο. Μία έκθεση λοιπόν, ελληνο – ιταλικής συνεργασίας, που στοχεύει να αναδείξει την ιστορία και τα οφέλη αυτής της διαδρομής πρόκειται να οργανωθεί στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης με την σύμπραξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων της περιοχής του Molise Ιταλίας και του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης.

«Το δώρο του Διονύσου. Η μυθολογία του κρασιού στην κεντρική Ιταλία και τη βόρεια Ελλάδα» είναι ο τίτλος της και στην αναζήτηση αυτού του θείου δώρου θα αναπτυχθούν μέσα από την έκθεση η οικονομική, κοινωνική και θρησκευτική σημασία του οίνου, που ήταν πάντα πολύ μεγάλη και βέβαια ο θεσμός του συμποσίου με τις ιδιαίτερες κοινωνικές και πολιτισμικές προεκτάσεις.

Αντικείμενα που προέρχονται από ανασκαφές σε νεκροταφεία, οικισμούς και ιερά της κεντρικής Ιταλίας και από τις πρόσφατες ανασκαφικές έρευνες στην κεντρική Μακεδονία, 187 τον αριθμό περιλαμβάνει η έκθεση, οργανωμένα σε θεματικές ενότητες: «Η εικόνα του θεού», «Το δώρο του Διονύσου: το κρασί στη λατρεία και τις ταφικές τελετουργίες», «Μέθη και δύναμη», «Το Συμπόσιο», «Ο Διόνυσος και το θέατρο» και «Η παραγωγή και διακίνηση του κρασιού».

Η πολυμορφία των όψεων και οι πολλαπλές ιδιότητες του θεού Διονύσου, αποτελεί ασφαλώς τον κεντρικό πυρήνα. Γιατί ο Διόνυσος είναι η θεότητα που συνδέεται με την αναγέννηση της φύσης, είναι ο θεός της διαρκούς κίνησης και της παράβασης, αυτός που μοιράζει το κρασί στους θνητούς χαρίζοντας ευθυμία, έκσταση αλλά και παραφροσύνη… Αλλά και το κρασί _το δώρο του θεού_ από σύμβολο κοινωνικής προβολής στην αρχαϊκή περίοδο (7ος Αι. π. Χ.) θα αποτελέσει αργότερα αγαθό συλλογικής και διαδεδομένης κατανάλωσης. Η έκθεση έτσι προβάλλει ιδιαίτερα και την κοινωνικότητα που παράγεται μέσα από την οινοποσία, η οποία προσλαμβάνει όψεις θρησκευτικές και πολιτικές.

Η έκθεση παρουσιάστηκε το 2010 στο Museo Sannitico στο Campobasso αλλά στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης θα είναι εμπλουτισμένη με αξιόλογα ευρήματα και από το μακεδονικό χώρο επιτρέποντας τον συσχετισμό των περιοχών της κεντρικής Ιταλίας και της βόρειας Ελλάδας, που επικοινωνούσαν στην αρχαιότητα, όπως και σήμερα, μέσω της Αδριατικής.

 

B) Χιλιετίες ιστορίας ήρθαν στο φως στο Ολυμπιακό Πάρκο του Λονδίνου

Αντιμέτωπο  με το αρχαίο παρελθόν  του ήρθε το  Λονδίνο  κατά  τη  διάρκεια της  ανέγερσης  των  εγκαταστάσεων για  τους  Ολυμπιακούς Αγώνες,  που αρχίζουν σε  λίγες  μέρες. Μη  φανταστεί κανείς  όμως λαμπρά _  ή λιγότερο  λαμπρά _κατάλοιπα  ούτε αντικείμενα υψηλής  αξίας. Το  Λονδίνο  δεν  είναι  Αθήνα,  έτσι  το παρελθόν του ανιχνεύεται ιστορικά  σε μακρές  περιόδους  αποδίδοντας ελάχιστα  ευρήματα,  τα  οποία  ωστόσο  μελετώμενα  από τους αρχαιολόγους  και  άλλους  επιστήμονες δίνουν  μία  εικόνα της  περιοχής τα  τελευταία 12.000 χρόνια.  Στο υπερσύγχρονο Ολυμπιακό  Πάρκο  λοιπόν,  όπου  θα  συναντηθούν  σε  λίγες  μέρες οι μεγαλύτεροι αθλητές του κόσμου    οι αρχαιολόγοι άνοιξαν 121 ανασκαφικές  τάφρους, έφεραν στο φως  πάνω από 10.000 αντικείμενα και αποκάλυψαν   ανθρώπινη δραστηριότητα τουλάχιστον 6.000 ετών από την  Προϊστορική εποχή με τους πρώτους κυνηγούς και αγρότες  ως τις αμυντικές εγκαταστάσεις του  Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αποκάλυψαν  δηλαδή την περιβαλλοντική και γεωαρχαιολογική εικόνα της  περιοχής,  κάτι  που δεν  θα  μπορούσε  να  συμβεί, αν  αυτό το ένα τετραγωνικό μίλι γης  στο East London’s Lower Lea Valley  παρέμενε  η υποβαθμισμένη βιομηχανική ζώνη των  τελευταίων  αιώνων.

Οι  έρευνες  έγιναν  μεταξύ του 2007  και 2009 αλλά  δεν  ήταν  όπως μία  οποιαδήποτε  αρχαιολογική  ανασκαφή, καθώς απαιτήθηκε βαρύς  εξοπλισμός,   προκειμένου να αφαιρεθούν  αρκετές εκατοντάδες τόνοι χώματος σε  κάθε τάφρο,  που  συχνά  είχε  βάθος 15 πόδια  ενώ σε μια θέση  έφθασε σχεδόν τα 30 πόδια. Για να αποφευχθεί  μάλιστα ο κίνδυνος  κατάρρευσης από το βάρος του γύρω εδάφους,   έγιναν ειδικές  κατασκευές.  «Οπου οι  τάφροι   είχαν μεγάλο  βάθος  συχνά έπρεπε να εξασφαλισθούν οι  πλευρές  τους χρησιμοποιώντας στηρίγματα από  χάλυβα», εξηγεί ο Γκάρι  Μπράουν,  επικεφαλής του  έργου.  Μόνον  όταν  οι  χώροι ήταν  ασφαλείς ερχόταν  η  σειρά των ανασκαφέων,  που  πάντως έφεραν  προστατευτικό εξοπλισμό,   όπως ολόσωμες  φόρμες  μίας χρήσης, γάντια, μπότες από καουτσούκ, προστατευτικά γυαλιά, ακόμα και  μάσκες προσώπου.

Η ολοκλήρωση του έργου,  κατόπιν αυτών ήταν τιτάνιο  έργο. Αν και βρίσκεται μόλις τρία χιλιόμετρα βορειοανατολικά  από το  γεμάτο  λάμψη και γοητεία κεντρικό Λονδίνο, αυτή  η  περιοχή ήταν  εξαιρετικά   παραμελημένη. Ετσι οι αρχαιολόγοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με την παλαιότητα των κτιρίων, τα απομεινάρια  κατασκευών γενικά  αλλά και με τη βαθιά συσσώρευση οικιακών αποβλήτων του 18ου  και 19ου  αιώνα.  Μεγάλο μέρος   των  σκουπιδιών είχαν εισαχθεί από τις γύρω περιοχές   ενώ το 1844,  όταν αποφασίσθηκε  η  μετακίνηση των χημικών  και γενικά των επιβλαβών  βιομηχανιών  από το κεντρικό Λονδίνο,  πολλές μεταφέρθηκαν εδώ, σε μία περιοχή,  ήδη γνωστή για τη βιομηχανία της. Για τους αρχαιολόγους, αυτό σήμαινε, ότι το έδαφος πολύ  συχνά  ήταν μολυσμένο  από   χημικά.  

Τα αποτελέσματα  ωστόσο  τους  αντάμειψαν. «Η αρχαιολογία κάλυψε μία  τεράστια ζώνη  χρόνου και γεωγραφίας», λέει ο   επικεφαλής του έργου  Νικ Μπέιτμαν  του Μουσείου Αρχαιολογίας του Λονδίνου. «Εχουμε τώρα την πρώτη μακροχρόνια  και  ευρείας κλίμακας εικόνα της ζωής σε αυτό το μέρος του Ανατολικού Λονδίνου, μιας περιοχής που  κατοικήθηκε τόσο στην Προϊστορία  όσο  και σε πιο πρόσφατες εποχές  και  έγινε τόσο σημαντική για την ανάπτυξη της σύγχρονης πόλης».

Σύμφωνα  με την  έρευνα  λοιπόν στο  τέλος της τελευταίας μεγάλης  Εποχής των Παγετώνων  _ περίπου 12.000 χρόνια πριν _  παγετώνες διαπερνούσαν μια παρθένα  άγρια  φύση  σχηματίζοντας τον ποταμό Λι.  Ωστόσο, τα παλαιότερα στοιχεία από το Ολυμπιακό Πάρκο προέρχονται  από την Νεολιθική εποχή (4000-2200 π.Χ.), όταν οι άνθρωποι άρχισαν να  δημιουργούν τις πρώτες  εκτάσεις για καλλιέργεια χρησιμοποιώντας εργαλεία από πυριτόλιθο. Η ανασκαφική  ομάδα ανακάλυψε στην άκρη ενός καναλιού του ποταμού έναν τέτοιο   πέλεκυ, που χρονολογείται  μεταξύ του  4000 και 3000 π.Χ.,   ωστόσο  δεν υπήρχε κανένα αποδεικτικό στοιχείο είχε χρησιμοποιηθεί κατά την αρχαιότητα. Η  παρουσία  του  όμως σε  παραποτάμια  θέση μπορεί, κατά τονΑντριου Πάουελ   της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας του  Wessex, να  σημαίνει,  ότι  ήταν τελετουργικός.

Κατά τη διάρκεια της Μέσης Εποχής του Χαλκού, που αρχίζει περί το 1400 π.Χ. μεγάλες  μετατροπές έγιναν στο σημερινό Ολυμπιακό Πάρκο.  Οι  άνθρωποι άρχισαν να χωρίζουν την παραγωγική γεωργική γη σε τετράγωνα, το καθένα από τα οποία περιβαλλόταν  από τάφρους και ενδεχομένως  από φράκτες.  Μια γενικότερη εικόνα της ζωής   έδωσε  εξάλλου η ανακάλυψη οκτώ κυκλικών σπιτιών  της Εποχής του Χαλκού και επτά της Εποχής του Σιδήρου.  Υπήρχαν επίσης πολλές ταφές, μεταξύ των οποίων δύο   της Υστερης Εποχής   του Χαλκού (1000 π.Χ.), μία ταφή   του 1ου π.Χ. – 1ου μ.Χ αιώνα  και τρεις αχρονολόγητες.

Στη  Ρωμαϊκή  εποχή η περιοχή βρισκόταν  τρία μίλια βορειοανατολικά του Londinium (Λονδίνο),  πρωτεύουσα της ρωμαϊκής επαρχίας της Britannia Superior  ενώ διασχιζόταν από  έναν  δρόμο   που συνέδεε το Londinium με το Camulodunum (σημερινό Κόλτσεστερ).  Παρ΄ ότι  όμως  αυτός ο δρόμος  θα  ήταν, μαζί με το ποτάμι ζωτικής  σημασίας  ανένα ίχνος του δρόμου  δεν βρέθηκε. Οι αρχαιολόγοι όμως βρήκαν  κάποια  ρωμαϊκά  κατάλοιπα όπως  οι ελαφρές,  ξύλινες κατασκευές, μία από τις οποίες μπορεί να ήταν  ένας μικρός μόλος. Εντόπισαν  επίσης  ρωμαϊκούς αμφορείς και κεραμικά οικοδομικά υλικά  ( 50 μ.Χ.-  160 μ.Χ.)  καθώς και ένα φθαρμένο νόμισμα του Κωνσταντίνου Β΄(337 μ.Χ. έως 340 μ.Χ.)

Την ιστορία της μετατροπής της περιοχής στην  βιομηχανική καρδιά του Λονδίνου αφηγείται εξάλλου η  ανασκαφή στο Temple Mills, μία περιοχή με  δύο  νερόμυλους που  υπήρχαν  από τον 12ο  αιώνα ως  τα τέλη του 16ου  όταν συνενώθηκαν με ένα βυρσοδεψείο, ένα  μπαρουτοποιείο (μέχρι να  ανατιναχθεί), μύλους για το άλεσμα καλαμποκιού και ελαιοκράμβης  και επιπλέον  βαφεία υφασμάτων και εργοστάσια χρωμάτων. Από τα μέσα του 19ου αιώνα, η εκβιομηχάνιση της Lea Valley εντάθηκε  περισσότερο με  την εγκατάσταση διαφόρων  βιομηχανιών όπως χαρτιού, πίσσας, εκτυπωτικών  μονάδων  και παρασκευής  χημικών. Φθάνοντας στον 19ο  αιώνα  ένα ταχύπλοο, ελαφρύ, λεπτό και γρήγορο, που  βρέθηκε κοντά στο  ποτάμι μαρτυρεί την έναρξη μιας  νέας  εποχής.

Και τα  ευρήματα  κλείνουν  με την  Μάχη του Λονδίνου,  αφού κατά την διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου το «East End» βομβαρδίστηκε βαριά. Κι  αυτό, γιατί ήταν το πρώτο μέρος του Λονδίνου που έπρεπε  να  διασχίσουν τα εχθρικά αεροσκάφη, που πετούσαν δυτικά από τη ναζιστική Γερμανία. Οι ανασκαφείς  βρήκαν  έτσι μία  αντιαεροπορική εγκατάσταση  κοντά στο Temple Mills, με τέσσερις πλατφόρμες για  όπλα, ένα δωμάτιο που πιθανώς χρησιμοποιούνταν για την αποθήκευση άκαπνης πυρίτιδας, ένα περιοδικό πυρομαχικών, καθώς και ένα κέντρο διοίκησης. Οι κατασκευές αυτές χρονολογούνται από το 1938 ενώ μεταξύ 1941 και 1943 ένας σταθμός ραντάρ χτίστηκε στην περιοχή μαζί με άλλες εγκαταστάσεις,  όπως ένα  πυροβολείο.

Σήμερα  πάντως  είναι άγνωστο  πόσοι  από  τους  αθλητές  και το κοινό που  συγκεντρωθούν  στο Ολυμπιακό  Πάρκο του Λονδίνου για τους Αγώνες θα γνωρίζουν αυτή την ιστορία.

PAGAN  http://www.tovima.gr

C) Ίχνη του μυκηναϊκού πολιτισμού εντοπίστηκαν στην Αιανή της Κοζάνης

Πήλινο ειδώλιο επιτόκου, χάλκινη λαβή υδρίας και μαρμάρινο χέρι κούρου εντοπίστηκαν στη νεκρόπολη Αιανής

Μυκηναϊκούς τάφους «έκρυβε» η νεκρόπολη στην Αιανή στην Κοζάνη, αποδεικνύοντας τον ενιαίο πολιτισμό της εποχής του Χαλκού, που ήταν εξαπλωμένος σε όλο τον ελλαδικό χώρο, από την Κρήτη ως και τη Μακεδονία.

Σύμφωνα με το Βήμα, στη διάρκεια των εργασιών για το προστατευτικό στέγαστρο τμήματος της νεκρόπολης, εντοπίστηκαν τέσσερις λακκοειδείς μυκηναϊκοί τάφοι, μαζί με τα κτερίσματά τους.

Συγκεκριμένα, βρέθηκαν αμφορείς, οινοχόες και άλλα αμαυρόχρωμα αγγεία της Υστερης Εποχής του Χαλκού, προϊόντα τοπικού εργαστηρίου και διακοσμημένα με γεωμετρικά σχήματα.

«Ως τώρα έχουν εντοπισθεί περισσότερες από 20 θέσεις με μυκηναϊκά ευρήματα στον νομό της Κοζάνης, τα οποία είναι αδιάψευστοι μάρτυρες της κατοίκησης της Μακεδονίας από ανθρώπους, οι οποίοι είχαν κοινά πολιτιστικά και κοινωνικά στοιχεία με εκείνα της υπόλοιπης Ελλάδας, ήταν δηλαδή μέρος της» δήλωσε η έφορος Αρχαιοτήτων της Αιανής Γεωργία Καραμήτρου-Μεντεσίδη.

PAGAN  http://www.elikoncc.info/

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in ARCHAEOLOGIE and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.