ALALA-ALALAI-ELELEU IAIOIEI


A)Η ιστορία της ιαχής «Αέρα»

Λίγες λέξεις της Νεοελληνικής γλώσσας κρύβουν τη μαγεία της ιαχής αέρα! Μεγάλωσαν και μεγαλώνουν ελληνόπουλα που συγκινήθηκαν, δάκρυσαν, θαύμαζαν τον ηρωισμό των παλικαριών στα ελληνοαλβανικά σύνορα, το 1940. Ο παλμός αυτής της συγκίνησης δονούσε στην ιαχή αέρα και σε ό,τι αυτή αντιπροσώπευε στη μεταπολεμική Ελλάδα. Καμία λέξη δε συγκέντρωσε την ορμή και το δυναμισμό της νιότης, όσο η ιαχή αέρας.
Ελάχιστοι, όμως, γνωρίζουν ότι πρωτοακούστηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης 30 χρόνια πρίν από το έπος του ΄40. Συγκεκριμένα, πρωτοχρησιμοποιήθηκε το 1908 από το 2ο τάγμα της Κρητικής πολιτοφυλακής του πρώτου τακτικού στρατού της Κρήτης, που τελούσε υπό την προστασία του ευρωπαϊκού στρατού. Χρησιμοποιήθηκε σε εκπαιδευτική πορεία, από κάποιον στρατιώτη, κατά τη  διάρκεια  ανεμοστρόβιλου και το επανέλαβαν, χάριν ευθυμίας, οι υπόλοιποι. Από τότε, το επαναλάμβαναν συχνά, κάθε φορά που διαλυόταν ή συντασσόταν το Τάγμα (αρχικά, ήταν, δηλαδή, μία ζητωκραυγή,  ένα “πείραγμα”, και όχι πολεμική ιαχή). Στη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων (1912, 1913, Ήπειρο και Μακεδονία) η ιαχή διαδόθηκε από τους Κρήτες σε ολόκληρο το ελληνικό στράτευμα.
Στην αρχή, όμως,  η καινοτομία αντιμετωπίστηκε με δυσπιστία, γιατί ο τακτικός στρατός χρησιμοποιούσε τις αρχαίες ιαχές:  αλαλά ή αλαλαί ή ελελεύ ή το εξευρωπαϊσμένο : χιπ, χιπ, ουρρά (hip, hip, hurrah), άλλωστε  οι  περισσότεροι αξιωματικοί του στρατού μας είχαν εκπαιδευτεί στα στρατόπεδα της Γερμανίας, Γαλλίας, Αγγλίας.
Η αρχαία ιαχή αλαλά προήλθε από τη μυθική κόρη του Πολέμου, την Αλαλά (Πίνδαρος, απ. 225: Κλυθ΄ Αλαλά Πολέμου θυγατέρα). Απ εδώ προήλθαν οι λέξεις αλαλαγή, αλάλαγμα (Κ.Παλαμάς, Ασαλ. Ζωή: της νίκης σου το αλάλαγμα…) και το ρ. αλαλάζω (Ψαλμ.99, αλαλάξατε τω Κυρίω…, ή Κ.Δ. Κορινθ. 1,13,1 : …γέγονα χαλκός ηχών ή  κύμβαλον αλαλάζον).
Η πολεμική ιαχή «αέρα» επισημοποιήθηκε κατά τον ελληνοιταλικό πόλεμο και γι΄ αυτό συνέβαλαν, άθελα τους, οι Ιταλοί. Ο Ιταλικός φασιστικός στρατός χρησιμοποιούσε την ιαχή : «eja (προφ. : εγιά), eja, eja, alala». Ήταν μία ιαχή που είχε καθιερώσει ο ποιητής Gabriele d Annunzio (1863 – 1938)  στη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου (Αύγουστος του 1917). Ο ίδιος,  ο ποιητής, αναφέρει ότι την επέβαλε στους αεροπόρους του (ήταν διοικητής αεροπορικού σμήνους) λέγοντας: «είναι καιρός να καταργήσουμε αυτό τον βαρβαρικό ήχο (εννοούσε το:  Hip! Hip! Hip! hurrah) και στη θέση του θα βάλουμε το alala με το οποίο ο Αχιλλέας παρακινούσε τα άλογα του και το Λατινικό επιφώνημα eja».
Εικοσιτρία χρόνια αργότερα οι Ιταλοί εισβολείς θα χρησιμοποιήσουν στα βουνά της Πίνδου την ιαχή eja! eja! alala (ειρωνεία: να ήξεραν, άραγε, οι αγράμματοι Ιταλοί στρατιώτες ότι χρησιμοποιούσαν μία  αρχαία ελληνική ιαχή για να σκοτώσουν τους  σύγχρονους Ελληνες). Πάντως,  η  ηχητική ομοιότητα με την επανάληψη των φωνηέντων -α- και –ε- (στη λ.eja: προφ. εγιά) έφερε στο μυαλό των Ελλήνων την Κρητική ζητωκραυγή αέρα και ανταπέδωσαν καθιερώνοντας την λ. αέρα, ως την πιο ηρωική ολόκληρης της ελληνικής ιστορίας. Η ιαχή αέρα έχει τον ίδιο αριθμό συλλαβών με το αλαλά (δεν αλλάζει ο ρυθμός) και περιλάμβανει το –α- και το –ε-, που προφέρονται εύκολα, όταν τρέχουν οι στρατιώτες (περιλαμβάνονται, αλλωστε, και στο αλαλά και στο ελελευ, αλλά και στο eja)
Ας δούμε, όμως, και τη μη ηρωική πλευρά της ιαχής
– Φαντάζομαι το δρόμο του γυρισμού: τα ηρωικά παλληκάρια  να επιστρέφουν έχοντας παραδώσει τα όπλα σε αυτούς που μέχρι χθες νικούσαν, να περπατούν με το κεφάλι κατεβασμένο στην άκρη του δρόμου και να τους κοροϊδεύουν οι θρασύδειλοι Ιταλοί επαναλαμβάνοντας ειρωνικά την ιαχή αέρα (πραγματικό περιστατικό).
– Οι Έλληνες συνεργάτες των Γερμανών (τα αλεξίποινα Τάγματα Ασφαλείας) χρησιμοποιούσαν την ιαχή αέρα, όταν έκαναν έφοδο για να συλλάβουν  Έλληνες πατριώτες και να τους παραδώσουν στους Γερμανούς κατακτητές.
– Στο Γράμμο και ο τακτικός και ο δημοκρατικός στρατός φωναζαν αέρα, όταν εξαπέλυαν επίθεση κατά των αδελφών. Αέρα σε ποιόν, βρε παλληκάρια; Ποιος είναι ο εχθρός;  Γιατί να φύγει; Που να πάει;
Μέσα σε λίγα χρόνια φτήνυναν οι άνθρωποι και οι λέξεις
Πάντως, προτιμώ να κρατήσω τη συγκίνηση που μου έδινε στα πρώτα μαθητικά χρόνια η ιαχή αέρα και να μη σκέφτομαι την ξεδιάντροπη χρήση της στην Κατοχή και τον Εμφύλιο. Είναι πληγή από φρικτό μαχαίρι (Καβάφης) να θυμάμαι τη χαρά και τη ντροπή συνάμα.

Γιώργος Δαμιανός

(πρώτη δημοσίευση στο περ. Discovery and science, εκδ. ΔΟΛ, Οκτ. 2006)

PEEGEE  http://www.24grammata.com/

B)Χ Α Ι Ρ Ε Τ Ι Σ Μ Ο Σ

ΤΗΣ Α. Θ. ΠΑΝΑΓΙΟΤΗΤΟΣ

ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ

κ. κ. Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Υ

ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΦΙΞΙΝ ΑΥΤΟΥ ΕΙΣ ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙΟΝ

(26 Ὀκτωβρίου 2010)

***

Μακαριώτατε καὶ πεφιλημένε ἀδελφέ,

Ἱερώτατοι ἀδελφοὶ Ἀρχιερεῖς,

Τίμιοι ἐκπρόσωποι τῶν ἀρχῶν τῆς Πολιτείας τῆς Ρουμανίας,

Εὐλογημένοι καὶ ἀγαπητοὶ Ὀρθόδοξοι Ρουμᾶνοι, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα ἐν Κυρίῳ προσφιλῆ,

Δόξα τῷ Ἁγίῳ Θεῷ, ὁ Ὁποῖος μᾶς ἀξιώνει καὶ πάλιν νὰ ὑπαντήσωμεν ἀλλήλους!

Εὐχαριστοῦμεν θερμῶς διὰ τοὺς εὐγενεῖς καὶ πλήρεις ἀγάπης λόγους τῆς προσφωνήσεώς Σας, Μακαριώτατε. Γνωρίζομεν τὰ πληροῦντα τὴν καρδίαν Σας ἀγαθὰ αἰσθήματα ἔναντι τόσον τοῦ προσώπου ἡμῶν, ὅσον καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Σᾶς βεβαιοῦμεν ὅτι ἀντίστοιχα αἰσθήματα πλημμυροῦν καὶ τὴν ἡμετέραν καρδίαν διὰ τὸ πρόσωπον Ὑμῶν, διὰ τὴν κατὰ Ρουμανίαν Ἁγιωτάτην Ἐκκλησίαν καὶ δι᾿ ἅπαντα τὸν εὐσεβῆ Ρουμανικὸν λαόν.

Ἤλθομεν, κατόπιν Ὑμετέρας εὐγενοῦς προσκλήσεως, διὰ νὰ συνεορτάσωμεν ἀφ᾿ ἑνὸς μὲν τὴν συμπλήρωσιν 1685 ἐτῶν ἀπὸ τῆς συγκλήσεως τῆς ἐν Νικαίᾳ Ἁγίας Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου, ἀφ᾿ ἑτέρου δὲ 125 ἐτῶν ἀπὸ τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Αὐτοκεφάλου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρουμανίας. Σᾶς φέρομεν ἐκ Κωνσταντινουπόλεως τὸν ἀσπασμὸν καὶ τὰς εὐλογίας τῆς Μητρὸς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία σεμνύνεται παρακολουθοῦσα τὴν κατὰ Θεὸν πρόοδον καὶ αὔξησιν τῆς τέως θυγατρὸς καὶ ἤδη πολυφιλήτου ἀδελφῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρουμανίας. Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, τὸ ὁποῖον ἐγαλακτοτρόφησε στοργικῶς καὶ ἔθρεψεν ἐπὶ αἰῶνας πάσας τὰς τοπικὰς Ἐκκλησίας τῆς Βαλκανικῆς, διατηρεῖ πάντοτε θερμὸν τὸ φίλτρον τῆς πρὸς αὐτὰς ἀγάπης, μάλιστα δὲ τῆς πρὸς τὴν σεβασμίαν Ἐκκλησίαν Σας, τῆς ὁποίας αἱ ἱστορικαὶ ρίζαι ἀντλοῦν δαψιλέστερον ἀπὸ τὴν σεβασμίαν παράδοσιν τοῦ Φαναρίου. Τὴν ἀγάπην αὐτὴν μαρτυρεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ σημερινὴ ἐπίσκεψις ἡμῶν εἰς τὴν Χώραν σας εἶναι ἡ πολλοστὴ τὴν ὁποίαν πραγματοποιοῦμεν μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου. Καὶ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἀοιδίμου Πατριάρχου Θεοκτίστου καὶ ἐπὶ τῆς Ὑμετέρας Πατριαρχείας, πεφιλημένε καὶ περισπούδαστε ἅγιε ἀδελφὲ κύριε Δανιήλ, ἐπανειλημμένως ἠξιώθημεν παρὰ Θεοῦ νὰ ἔλθωμεν ἐνταῦθα, νὰ συμπνευματισθῶμεν, νὰ βεβαιώσωμεν λειτουργικῶς ἐν Εὐχαριστίᾳ τὸν ἄρρηκτον ἐν Κυρίῳ δεσμὸν καὶ τὸ ὁμόψυχον καὶ ὁμόγνωμον καὶ ὁμόφoρον τῶν δύο Ἐκκλησιῶν, τῶν Προκαθημένων των καὶ τῆς Ἱεραρχίας των.

Ἐπικαλούμενοι ἐπὶ πάντας τὰς εὐχὰς τῶν Ἁγίων Πατέρων τῆς ἐν Νικαίᾳ Α΄ Οἰκουμενικῆς Συνόδου καὶ τῶν Ἁγίων Μεγαλομάρτυρος Δημητρίου τοῦ Μυροβλύτου καὶ Ὁσίου Δημητρίου τοῦ Νέου, προστάτου τοῦ Βουκουρεστίου, ἀπευθύνομεν θερμότατον χαιρετισμὸν ἀπὸ κέντρου ψυχῆς καὶ καρδίας πρὸς ἅπασαν τὴν σεβασμίαν Ἱεραρχίαν, τὸν εὐαγῆ ἱερὸν Κλῆρον, τοὺς Μοναχοὺς καὶ τὰς Μοναχάς, ὅλον τὸ χριστεπώνυμον πλήρωμα τοῦ Πατριαρχείου Ρουμανίας καὶ σύνολον τὸν Ρουμανικὸν λαόν. Ἰδιαιτέρως χαιρετίζομεν ἐν τιμῇ πολλῇ τὰς ἐντίμους Ἀρχὰς τοῦ Κράτους, εὐχόμενοι πλούσιον τὸν φωτισμὸν τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ διακυβερνήσει τῆς Χώρας.

Ὁ Χριστὸς ἐν τῷ μέσῳ ἡμῶν! Τὸ κραταιὸν Αὐτοῦ ἔλεος εἴθε νὰ σκέπῃ πάντοτε τὴν Ρουμανίαν!

ΠΗΓΗ  ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ-Ν.ΡΩΜΗΣ-ΚΩΝ/ΠΟΛΕΩΣ- ΕΣΤΑΝΠΟΛΙΝ

Γ)

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in News and politics. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.