Η λατρεία της Αρτέμιδος γινοταν κατα την αρχαιοτητα στο αβατον δια τους ανδρας ,σημερον καλουμενον περιβολι της Παν-Αγιας,Αγιον ορος


15/8 – Εορτή της Ελληνίδας Θεάς Άρτεμις (ΣΣ. Αρτεμιδος ), της Ρωμαϊκής Diana και της Σλάβικης Diwitsa, ως προστάτιδα της δικαιοσύνης και τιμωρό των τυράννων.

SOURCE  http://xristianikanea.blogspot.com/

Η λατρεία της Αρτέμιδος υπήρξε λαμπρή σε ολόκληρο τον ελληνικό κόσμο. Στον ναό της Αρτέμιδος στις Άγρες της Αττικής υπήρχε άγαλμα της Θεάς που την αναπαριστούσε με το τόξο της στα χέρια καθώς οι Αθηναίοι έλεγαν, όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας στα    "Αττικά" του, ότι σε αυτήν την περιοχή κυνήγησε η Άρτεμις για πρώτη φορά όταν ήλθε από τη Δήλο. Εκεί, ο Ηρώδης ο Αθηναίος έκτισε στάδιο από λευκό πεντελικό μάρμαρο. Κατά την έκτη ημέρα του μηνός Βοηδρομιώνος γινόταν μεγάλη πομπή εφήβων και θυσία αιγών προς τιμήν της Αρτέμιδος Αγροτέρος ενώ ακολουθούσε πάνδημο δείπνο με το κρέας των θυσιασμένων ζώων. Στην Ακρόπολη της Αθήνας υπήρχε ιερό της Βραυρωνίας Αρτέμιδος και ένα υπέροχο άγαλμά της, φιλοτεχνημένο από τον ισόθεο Πραξιτέλη. Εκεί ευρίσκετο και το πανάρχαιο ξόανο της Ταυρικής Αρτέμιδος. Στην Βραυρώνα της Αττικής, εκεί όπου, σύμφωνα προς τον Μύθο, έφθασε η Ιφιγένεια, η θυγατέρα του Αγαμέμνονος, όταν έφυγε από την Ταυρίδα φέροντας μαζί της το άγαλμα της Θεάς, λατρευόταν με ιδιαίτερες τιμές η Βραυρωνία Άρτεμις. Εκεί τελούντο κάθε έτος τα καλούμενα "Μικρά" Βραυρώνεια και ανά πενταετία, την δεκάτη – έκτη ημέρα του μηνός Μουνιχιώνος, τα "Μεγάλα" Βραυρώνεια. Κορυφαίοι της εορτής ήσαν οι δέκα Ιεροποιοί και οι πέντε νεαρές ιέρειες που καλούνταν "Άρκτοι" και εχόρευαν τον χορό "αρκτεύεσθαι" γύρω από το βωμό της Θεάς. Οι Ιεροποιοί εθυσίαζαν λευκή αίγα. Στον ναό της Βραυρώνας προσέφεραν στην Αρτέμιδα τους χιτώνες των γυναικών που είχαν πεθάνει κατά τον τοκετό. Επίσης, νεαρά κορίτσια των Αθηνών, οι "Άρκτοι", υπηρετούσαν την Βραυρωνία Θεά παραμένοντας στο ναό της από τα πέντε έως τα δέκα τους χρόνια. Οι μικρές Αθηναίες είχαν την ευκαιρία να γυμνασθούν και να ασκηθούν κατά τη διάρκεια της ιερής αυτής θητείας τους που αποτελούσε ένα είδος φυλετικής μύησης, έτσι ώστε να διαμορφώνουν υπερήφανο και δυναμικό χαρακτήρα, όχι πια εις το πλαίσιο της οικογενείας τους αλλά σε αυτό της κοινότητας. Γράφει ο Καρλ Κερένυϊ: "Είναι παρθένος, αλλά στις προσπάθειές της και την αγριάδα ομοιάζει με αγόρι, όπως συμβαίνει σε εκείνη την ηλικία των κοριτσιών που η Άρτεμις προστατεύει. Διηγούνταν πως εζήτησε από τον πατέρα της να της δώσει εννιάχρονα κορίτσια για συντροφιά της. Σε αυτή την ηλικία τα κορίτσια έφευγαν από τις μητέρες τους για να υπηρετήσουν την Αρτέμιδα. Στα παλαιότερα χρόνια προορίζονταν όλες γι’ αυτό, αργότερα όμως μόνον μερικές. Έμεναν στην υπηρεσία της Θεάς μέχρι που   έφθαναν σε ηλικία γάμου. Οι μικρές ακόλουθοι της Αρτέμιδος ονομάζονταν "άρκτοι". Και η ίδια η Άρτεμις έναν καιρό υπετίθετο ότι ήταν άρκτος -ή σε νεώτερη εποχή, όταν η πανίδα της Ελλάδας ήταν όπως σε νοτιότερα κλίματα, λέαινα.
Στην Αθήνα, όπως επίσης στην Έφεσο της Ιωνίας, εορτάζονταν προς τιμήν της Αρτέμιδος τα Ελαφηβόλια. Κατά τα πανάρχαια χρόνια συνήθιζαν, σε αυτή την εορτή, να θυσιάζουν άγρια ελάφια προς τιμήν της Θεάς. Πολύ σύντομα όμως, και προκειμένου να προστατευθεί ο πληθυσμός των ελάφων, οι θυσίες αυτές καταργήθησαν και επικράτησε το έθιμο να προσφέρουν στην Αρτέμιδα πλακούντες σε σχήμα ελαφιών, τις "Ελάφους".

Στον Πειραιά ετελούντο τα Μουνίχια προς τιμήν της Μουνιχίας Αρτέμιδος με πομπή στον λόφο της Μουνιχίας, προσφορά πλακούντων και γλυκισμάτων, θυσίες αιγών, χορούς αρκτείας από γυμνές κόρες, δαδούχους και στεφανηφόρους και αγώνες εφήβων. Η ιδία εορτή ετελείτο επίσης στην Έφεσο αλλά και σε άλλες ελληνικές πόλεις. Η Μουνιχία Άρτεμις είχε παρασταθεί στους Αθηναίους οδηγώντας τους στη νίκη κατά τη ναυμαχία της Σαλαμίνος. Ακόμη, στην Αττική αλλά και σε πολλές ιωνικές πόλεις ετελούντο εορτές προς τιμήν της Ταυροπόλου Αρτέμιδος με πομπές, χορούς και θυσίες ταύρων. Ιδιαίτερη και σημαντική ήταν η λατρεία της Αρτέμιδος και κατά την διάρκεια της τέλεσης των Ελευσινίων Μυστηρίων.
Προς τιμήν των δύο θείκών αδελφών, της Αρτέμιδος και του Απόλλωνος, ετελούντο εις την Αθήνα τα Θαργήλια, κατά την έκτη ημέρα του μηνός Θαργηλιώνος, με ευχαριστήριες τελετές κάθαρσης.
Στον Ορχομενό της Αρκαδίας η Άρτεμις εκαλείτο "κεδρεάτις" επειδή το ξόανό της ήταν τοποθετημένο στο κοίλωμα του κορμού ενός κέδρου.
Στο αρκαδικό όρος Κνάκαλος ετελούντο, από τα πανάρχαια έτη ως την ύστερη αρχαιότητα, ενιαύσια Ιερά Μυστήρια προς τιμήν της Αρτέμιδος. Στην Θεά Αρτέμιδα ήταν αφιερωμένο και το ιερό αρκαδικό όρος Αρτεμίσιον, δίπλα στην Μαντίνεια, την πατρίδα της ιέρειας και φιλοσόφου Διοτίμας. Στο όρος αυτό, κοντά στις πηγές του ποταμού Ινάχου (που ο Αισχύλος ονομάζει επίσης Αργείο επειδή τα ύδατά του διέσχιζαν την χώρα των Αργείων) υπήρχε ναός και άγαλμα της Αρτέμιδος.
Στην Καλυδώνα ετελούντο τα Λάφρια με πομπή όπου πρωτοστατούσε μία νεαρή ιέρεια ανεβασμένη σε άρμα που έσερναν ελάφια. Στην ιερά νήσο του Απόλλωνος, την Δήλο, ετελούντο τα Βριτομάρτια προς τιμήν της Αρτέμιδος Βριτομάρτιδος. Ακόμη, στην περιοχή Αμάρυνθος της Εύβοιας ετελούντο εορτές με συμπόσια, γυμνικούς αγώνες και θυσίες προς τιμήν της Αμαρυνθίας ή Αμαρυσίας Αρτέμιδος. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι σε όλους τους ανά την Ελλάδα ναούς της Αρτέμιδος οι λεχώνες προσέφεραν στην Θεά τους χιτώνες τους.

Ιδιαίτερη όμως υπήρξε η λατρεία της Αρτέμιδος σε δύο περίφημες ελληνικές πόλεις, την Σπάρτη και την Έφεσο.
Στην Σπάρτη υπήρχε ο ναός της Ορθίας ή Ορθωσίας Αρτέμιδος που ονομαζόταν επίσης Λυγοδέσμα επειδή το ξόανό της, όπως μας πληροφορεί ο Παυσανίας στα "Λακωνικά" του, ευρέθη μέσα σε έναν θάμνο λυγαριάς του οποίου τα κλαδιά ετυλίχθησαν γύρω από το ξόανο και το σταθεροποίησαν σε όρθια θέση: "ΚΑΛΟΥΣΙ ΔΕ ΟΥΚ ΟΡΘΙΑΝ ΜΟΝΟΝ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΛΥΓΟΔΕΣΜΑΝ ΤΗΝ ΑΥΤΗΝ, ΟΤΙ ΕΝ ΘΑΜΝΩΙ ΛΙΓΩΝ ΕΥΡΕΘΗ, ΠΕΡΙΕΙΛΗΘΕΙΣΑ ΔΕ Η ΛΥΓΟΣ ΕΠΟΙΗΣΕ ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΟΡΘΟΝ". Κοντά σε αυτόν το ναό ευρίσκετο το ιερό της Ειλειθυίας την οποίαν άρχισαν να λατρεύουν οι Σπαρτιάτες μετά από χρησμό που έλαβαν από το Μαντείο των Δελφών. Στον σπαρτιατικό ναό της Ορθίας Αρτέμιδος ελάμβανε χώρα η διαμαστίγωσις προς τιμήν της Θεάς. Η τελετή ξεκινούσε με τον χορό προσωπιδοφόρων νέων γύρω από το ιερό. Μετά το τέλος του χορού που εκαλείτο "δεκελιστής", οι νέοι αφιέρωναν τα προσωπεία τους στο ιερό. Κατόπιν, ορισμένοι νέοι που το είχαν οι ίδιοι επιλέξει, μαστιγώνονταν εμπρός από το βωμό της Αρτέμιδος και ενώπιον μίας ιέρειας που εκρατούσε ανά χείρας το ξόανο της Θεάς. Όσοι νέοι δεν άντεχαν μέχρι τέλους στέφονταν "βωμονίκαι". Είναι φανερό ότι ολόκληρη αυτή η τελετή παρουσιάζει και πάλι έντονες αντιστοιχίες προς τις πρωτόγονες τελετές φυλετικής μύησης.
Στην περιοχή Καρυές της Λακωνίας που είναι αφιερωμένη στην Αρτέμιδα και τις Νύμφες, λατρευόταν η Άρτεμις Καρυάτις. Γύρω από το υπαίθριο άγαλμά της οι παρθένες κόρες της Λακωνίας έστηναν κάθε χρόνο χορούς. Στην Λακωνία πάλι, εορτάζονταν επίσης προς τιμήν της Αρτέμιδος τα Κορυθάλια. Στη χερσόνησο του Ταϋγέτου, κοντά στη θάλασσα και επάνω στο ακρωτήριο, υπήρχε ναός της Δικτύννης Αρτέμιδος προς τιμήν της οποίας ετελείτο ενιαύσιος εορτή.
Στην ιωνική Έφεσο, την πατρίδα του Ηρακλείτου, λατρευόταν η Μεγάλη Θεά Άρτεμις με τους πολλούς μαστούς, η θεϊκή Τροφός των ιερών όντων (των ιερών όντων, με άλλα λόγια όλων ανεξαιρέτως των όντων). Εκεί υπήρχε και ο περίλαμπρος ναός της Θεάς που συγκέντρωνε επισκέπτες από ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο. Τα "Αρτεμίσια" είναι μία εορτή που ετελείτο παντού στην Ελλάδα αλλά τα πλέον λαμπρά γίνονταν στην Έφεσο, με αγώνες, περιφορά των αγαλμάτων της Θεάς από ιέρειες που εκαλούντο "Λόμβαι", ύμνους και προσφορές αρτιδίων, γνωστές ως "λοχίες". Οι κόρες της πόλης ελάμβαναν μέρος στην εορτή μεταμφιεσμένες σε Νύμφες. Στην Έφεσο ετελούντο επίσης τα "Εφέσια", μία περίφημη εορτή με θυσίες, προσφορές, αγώνες και ευωχίες στην οποία μετείχαν όλες οι ιωνικές πόλεις. Η εορτή αυτή καταργήθηκε βιαίως κατά την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας, από τον Ιωάννη τον επονομαζόμενο "Χρυσόστομο", με σφαγές και διώξεις των εθνικών ιερέων και ιερειών της Θεάς.

Η Άρτεμις λατρεύθηκε επίσης με ιδιαίτερες τιμές στην Τροία. Οι Λατίνοι πάλι την εγνώρισαν και την ελάτρευσαν με το όνομα Ντιάνα. Σχετικώς με τη λατρεία της Αρτέμιδος, ο Καρλ Κερένυϊ γράφει: "Η Θεά λατρεύθηκε επίσης με τις προσωνυμίες που φανερώνουν την ευχαρίστησή της σε χορούς, παράδοξες χορεύτριες και ασυνήθιστους χορευτές. Σαν Καρυάτις χαιρόταν με τους χορούς των κοριτσιών από την περιοχή Καρυές, των Καρυάτιδων, που στους εκστατικούς χορούς τους, έχοντας στο κεφάλι καλάθια από πράσινα καλάμια, έμοιαζαν με φυτά που εχόρευαν τον χορό κόρδακα κάνοντας γυναικείες κινήσεις. Προς τιμήν της επίσης έδεναν επάνω τους τα κορίτσια φαλλούς, όπως άλλωστε έκαναν και οι κωμωδοί. Σε μίαν από τις εορτές της οι άνδρες είχαν επάνω στα κεφάλια τους ελαφίσια κέρατα. Φαλλικοί χορευτές με μάσκες ελάτρευαν την θεά Κορυθαλία. Η προσωνυμία αυτή σημαίνει ό,τι και το Δαφναία. Άλλες προσωνυμίες που σχετίζονται με το φεγγάρι όπως Ηγεμόνη ή Κελαδεινή, τις είχε κοινές με τις Χάριτες. Όταν εμφανιζόταν το φεγγάρι, η Άρτεμις ήταν εκεί και τότε εχόρευαν ζώα και φυτά".
Άλλα επίθετα τα οποία αποδίδονται στην Αρτέμιδα, κάποια εκ των οποίων δεν έχουμε ακόμη αναφέρει, είναι τα εξής: άδμητος, ακαλανθίς, αγκυλότοξος, αργυροτράπεζα, αφαία, αλφειαία, αιγίναια, αγοραία, αμαρυσία, αιολόμορφος, αμφίπυρος, αιτωλή, βοηθός, βρομία, βαρύμηνις, βούβαστις, γαιήοχος, δρυμονία, δελφινία, ευστέφανος, ευπλόκαμος, εύδρομος, ευάντητος, ευπάρθενος, ελκεχίτωρ, ερημάς, ελαφιαία, εύκλεια, ενοδία, ηγεμάχη, ημερησία, ιέρεια, ιπποσόα, ιφιγένεια, ικαρία, καθαρά, κλεισία, κορυφαία, κηρκαία, κυνδιάς, λευκοφρύνη, λιμναία, λιμενοσκόπος, λητωιάς, μυκηναία, ναξιάς, νοησόος, ξανθή, ορειάς, ορεστιάς, ορειβάτις, ουρανία, πατρώα, πυρωνία, πρωτόθρονος, πολιήοχος, ποταμία, πλανώμενη, πελληναία, πότνια, πολυμέλαθρος, σαόφρων, σαρωνία, σκιαδίτις, σώτηρα, τριμάκαιρα, ταυροπόλος, ταυτόπους, ύμνια, φαεσφόρος, φιλάγρετις, χρυσίνιος, χρυσόθρονος, χρυσιοβόστρυχος, χρυσεόμετρος, χιτώνη, χησιάς, χία, χρυσηλάκατος, χθονία, Αγνή.
Πέρα από τους ιδιαίτερους ναούς της Αρτέμιδος και τους λατρευτικούς της τόπους, οι λάτρεις και οι λάτριδες της Θεάς μπορούσαν και ημπορούν πάντοτε να της αποδίδουν τιμές παντού όπου εκτείνεται ο απέραντος ναός που είναι η Φύσις.

(απόσπασμα από το βιβλίο "Περί της θεάς Αρτέμιδος")

Ουρανία Τουτουντζή

Advertisements

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in LAOGRAPHIA. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s