ΦΡΑΓΚΟΙ, ΡΩΜΑΙΟΙ, ΦΕΟΥΔΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΔΟΓΜΑ (MEROS E)


(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ 22/08/08)
Συμπεράσματα

Τα συμπεράσματα, νομίζω, είναι σαφή. Οι πραγματικές δυνάμεις που συγκρούσθηκαν, δεν ήσαν τα Διατάγματα, το Κανονικό Δίκαιο και το Filioque, αλλά οι Ρωμαίοι και οι Φράγκοι. Οι Φράγκοι χρησιμοποίησαν την εκκλησιαστική δομή και το δόγμα, για να διατηρήσουν τα προνόμιά τους και να κρατήσουν το Ρωμαϊκό έθνος σε “νόμιμη υποτέλεια”. Οι Ρωμαίοι, επίσης χρησιμοποίησαν την εκκλησιαστική δομή και το δόγμα, για να αγωνισθούν για την ελευθερία από την καταπίεση και για την ανεξαρτησία τους .

Και οι δύο πλευρές χρησιμοποίησαν τα καταλληλότερα όπλα. Ετσι, τα ίδια κανονικά και νομικά επιχειρήματα μπορούν να βρεθούν άλλοτε στη μια κι άλλοτε στην άλλη πλευρά, ανάλογα με τις εκάστοτε επιθετικές ή αμυντικές ανάγκες του κάθε έθνους. Το Filioque, πάντως, έγινε ένα μόνιμο στοιχείο διαμάχης μεταξύ Ανατολικών Ρωμαίων και Φράγκων, ενώ οι δυτικοί Ρωμαίοι προσπαθούσαν να παίρνουν το μέρος των Ανατολικών Ρωμαίων.

Απ’ όλα, όσα αναφέρθηκαν, πρέπει να είναι εμφανής η ύπαρξη ισχυρών ενδείξεων, ότι οι Ρωμαϊκοί ιστορικοί όροι είναι πλησιέστεροι προς την πραγματικότητα του σχίσματος, απ’ όσο η Φραγκική ορολογία του. Οι πρώτοι είναι συνεπείς με το παρελθόν τους, ενώ η δεύτερη αποτελεί εσκεμμένη πρόκληση ρήγματος με το παρελθόν.

Το να θεωρούμε το σχίσμα σαν διαμάχη μεταξύ Φράγκων και Ρωμαίων, όπου η θεολογία χρησιμοποιήθηκε ως επιθετικό όπλο από την Φραγκική πλευρά και ως όπλο άμυνας και αντεπίθεσης από τη Ρωμαϊκή πλευρά, μοιάζει σαν να παίρνουμε μια εικόνα της ιστορίας με κινηματογραφική μηχανή. Απ’ την άλλη πλευρά, το να μιλούμε για σύγκρουση μεταξύ “Λατινικής” και “Ελληνικής” Χριστιανοσύνης, ισοδυναμεί με το ανατεθεί στον Καρλομάγνο και τους απογόνους του να προφητέψουν το μέλλον και να βλέπουμε σ’ αυτή την ενέργεια την εκπλήρωση της προφητείας!

Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις, ότι η ανώτερη και κατώτερη αριστοκρατία του Ευρωπαϊκού Φεουδαλισμού καταγόταν κατά το πλείστον από τους Γερμανούς και Νορμανδούς κατακτητές και ότι οι δουλοπάροικοι ήσαν κυρίως απόγονοι κατακτημένων Ρωμαίων και εκρωμαϊσθέντων Κελτών και Σαξώνων. Ετσι εξηγείται, ότι το όνομα Φράγκος (Franc) σήμαινε και “ευγενής” και “ελεύθερος” σε αντιπαράθεση με τους δουλοπαροίκους. Αυτή η χρήση του όρου ήταν πολύ συνηθισμένη, ώστε πέρασε και στην Αγγλική γλώσσα των Νορμανδών. Ετσι, ακόμη και όταν περιγράφεται η απελευθέρωση Αμερικανών Νέγρων, χρησμοποιείται η λέξη franchise.

Οι περιπλοκές είναι αρκετά βασανιστικές, όταν αναλαμβάνει κανείς το καθήκον να εννοήσει το πλαίσιο της Φραγκικής ή Λατινικής Χριστιανοσύνης και θεολογίας σε σχέση με τη Ρωμαϊκή (Ρωμαίικη) Χριστιανοσύνη και Θεολογία. Ο Φεουδαλισμός, η Ιερά Εξέταση και οι σχολαστική θεολογία ήσαν σαφώς έργα των Φράγκων, Γερμανών, Νορμανδών και Γότθων, οι οποίοι έγιναν κύριοι της εκκλησίας και περιουσίας της και χρησιμοποίησαν τη θρησκεία των Ρωμαίων, για να κρατούν τους κατακτημένους Ρωμαίους σε κατάσταση δουλείας. Αντίθετα, εκείνοι οι Ρωμαίοι, που κατακτήθηκαν από Αραβες και Τούρκους Μουσουλμάνους, είχαν τους δικούς τους Ρωμαίους επισκόπους. Ετσι, στη μια περίπτωση τα θεσμικά στοιχεία του Χριστιανισμού έγιναν μέσο καταπιέσεως και στην άλλη μέσα εθνικής επιβιώσεως.

Επειδή είναι απίθανο να πιστέψει κανείς, ότι τέσσερα Ρωμαϊκά Πατριαρχεία διέκοψαν σχέσεις από τον Φραγκικό Παπισμό, οι Φράγκοι αναγκάσθηκαν να πλάσουν τον κάπως πιστευτότερο μύθο, ότι τέσσερα Ελληνικά Πατριαρχεία διέκοψαν σχέσεις από ένα δήθεν Ρωμαϊκό, αλλά στην πραγματικότητα Φραγκικό Παπισμό. Οι Ευρωπαίοι και Αμερικανοί ιστορικοί συνεχίζουν να διδάσκουν και να υποστηρίζουν αυτή τη θέση.

Το σχίσμα άρχισε, όταν ο Καρλομάγνος αγνόησε και τους δύο Πάπες, τον Αδριανό Α’ και τον Λέοντα Γ’, για δογματικά θέματα και αποφάσισε, ότι οι Ανατολικοί Ρωμαίοι δεν ήσαν ούτε Ορθόδοξοι, ούτε Ρωμαίοι. Επισήμως, αυτή η Φραγκική πρόκληση απαντήθηκε στην Η’ Οικουμενική Σύνοδο το 879 και από τα πέντε Ρωμαϊκά Πατριαρχεία, συμπεριλαμβανομένου και αυτού της Παλάιάς Ρώμης.

Δεν υπήρχε σχίσμα μεταξύ των Ρωμαίων της Παλαιάς και Νέας Ρώμης κατά τη διάρκεια των δυόμισυ αιώνων Φραγκικού και Γερμανικού ελέγχου στην Παπική Ρωμανία[ 36 ]. Το αποκαλούμενο σχίσμα μεταξύ Ανατολής και Δύσεως ήταν, στην πραγματικότητα, η εισαγωγή στην Παλαιά Ρώμη του σχίσματος, που προκλήθηκε από τον Καρλομάγνο και μεταφέρθηκε εκεί από τους Φράγκους και Γερμανούς, που κατέλαβαν τον παπικό θρόνο.

Η ατμόσφαιρα για το διάλογο μεταξύ Παλαιάς και Νέας Ρώμης μπορεί να καθαρισθεί, με την συνειδητοποίηση του ότι η ονομαζόμενη Γαλλική Επανάσταση δεν διέφερε στην ουσία από την ονομαζόμενη Ελληνική Επανάσταση. Η μία ήταν εξέγερση Ρωμαίων εναντίον των Φράγκων κατακτητών τους, και η άλλη εξέγερση Ρωμαίων εναντίον των Τούρκων κατακτητών τους.

Θα αποδεικνυόταν, ότι υπάρχει πολύ ισχυρότερη ενότητα μεταξύ των Ρωμαίων, που εκτείνονται από τον Ατλαντικό ως τη Μέση Ανατολή, απ’ όση ενότητα μπορεί να υπάρξει μεταξύ εκείνων, που εργάζονται για μια ένωση, βασισμένη μόνο στην Ευρώπη του Καρλομάγνου.

Ισως το καλύτερο μονοπάτι προς την πολιτική επανένωση της Ευρώπης, είναι να συνειδητοποιήσουμε πρώτα, ότι οι ήδη υπάρχουσες Ρωμαϊκές Δημοκρατίες πρέπει -και μπορούν- να ενωθούν σε μια Ομοσπονδία Ρωμαϊκών Δημοκρατιών. Με άλλα λόγια,οι αποκαλούμενες Γαλλική και Ελληνική Επαναστάσεις πρέπει να συμπληρωθούν και να εξελιχθούν σε μια Ρωμαϊκή Επανάσταση.

Πάντως, το μονοπάτι για την επανένωση της Ευρώπης δεν είναι διόλου πολιτικής ή εθνικής φύσεως. Η ανάμιξη της Εκκλησίας στην πολιτική και τις κρατικές δομές για τη διατήρηση της καταπιέσεως της Ρωμαϊκής κοινωνίας δημιούργησαν μιαν αλληλεπίδραση μεταξύ εκκλησίας και κοινωνίας, αλλ’ όχι κατ’ ανάγκην μεταξύ δόγματος και κοινωνίας.

Ο Μεσαιωνικός Παπισμός ενσωμάτωσε τη φεουδαλική δομή στο διοικητικό του οικοδόμημα και την ανύψωσε στο επίπεδο του δόγματος.

Οι Ορθόδοξες Εκκλησίες προσαρμόσθηκαν σταδιακά σ’αυτές τις μεταβαλλόμενες περιστάσεις, που επηρεάζουν το διοικητικό τους οικοδόμημα, αλλά σταμάτησαν στο επίπεδο του Κανονικού Δικαίου.

Οι Προτεσταντικές Εκκλησίες απέρριψαν όχι μόνο τις δογματικές πλευρές της μεσαιωνικής παπικής διοικητικής δομής, αλλά απέρριψαν εξ ολοκλήρου και την Ορθόδοξη εξέλιξη και προσπάθησαν να επιστρέψουν σε ό,τι θεωρούσαν βιβλικό ή Αποστολικό Χριστιανισμό.

Ετσι, οι Ρωμαίο-Ορθόδοξοι και οι Ρωμαιο-Καθολικοί βρέθηκαν κληρονόμοι διαφορών, που οφείλονται σε ιστορικές περιστάσεις και οι Προτεστάντες θεωρούν τους εαυτούς τους σαν μια σειρά τρίτων εναλλακτικών λύσεων.

Τ Ε Λ Ο Σ

Ιωάννης Σ. Ρωμανίδης

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[ 36 ] Στην επιστολή του προς τον Αυτοκράτορα Μιχαήλ Α’ (811-813), ο Καρλομάγνος αναφέρεται στην αποκατάσταση της ενότητος των Εκκλησιών μέσα στα πλαίσια της εγκαθιδρύσεως ειρήνης μεταξύ της Δυτικής και της Ανατολικής Αυτοκρατορίας. MONUMENTA GERMANIAE HISTORICA, Epistolae 4, σελ . 556 κε. Ο Καρλομάγνος εδώ σκέπτεται με τους όρους “Φραγκική Δύση” και “Ρωμαϊκή ή Γραικική Ανατολή” και όχι “Παλαιά και Νέα Ρώμη”. Ο Πάπας Λέων Γ’ ποτέ δεν είχε αποδεχθεί τις δογματικές λοξοδρομήσεις του Καρλομάγνου σχετικά με τις εικόνες και το Filioque και οι Ανατολικοί Ρωμαίοι Πατριάρχες δεν αντέδρασαν εναντίον τους, προφανώς, για να υποστηρίξουν τη λεπτή και επικίνδυνη θέση των Δυτικών Ρωμαίων υπό την Φραγκική κατοχή. Εν πάση περιπτώσει, τα σχόλια του Καρλομάγνου αποτελούν την παραδοχή του, ότι αυτός ο ίδιος είχε προκαλέσει ένα σχίσμα, που υπήρχε μόνο στο μυαλό του, αφού και οι πέντε Ρωμαίοι Πατριάρχες απέφυγαν να δεχθούν την πρόκληση και φαίνεται, ότι δεν έπαιρναν σοβαρά υπ’ όψιν τους Φράγκους από δογματική άποψη εκείνη την εποχή. Μια Αγγλική μετάφραση της επιστολής βλ. ROBERT FOLZ, The coronation of Charlemagne (London 1947), σελ.142-243.

About sooteris kyritsis

Job title: (f)PHELLOW OF SOPHIA Profession: RESEARCHER Company: ANTHROOPISMOS Favorite quote: "ITS TIME FOR KOSMOPOLITANS(=HELLINES) TO FLY IN SPACE." Interested in: Activity Partners, Friends Fashion: Classic Humor: Friendly Places lived: EN THE HIGHLANDS OF KOSMOS THROUGH THE DARKNESS OF AMENTHE
This entry was posted in HISTORIC THEMES and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.