THE PAPER IS BETTER TO BE PRINTED SINCE ,ITS READABLE FORM ISN’T
FORMATED WELL.
MAKARES ESTE EREUNEETES TOON HELLEENOON EN TOIS HEELYSIOIS PEDIOIS.
THE PAPER IS BETTER TO BE PRINTED SINCE ,ITS READABLE FORM ISN’T
FORMATED WELL.
MAKARES ESTE EREUNEETES TOON HELLEENOON EN TOIS HEELYSIOIS PEDIOIS.
(ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΑΠΟ 08/08/11 )
Ο ορίζοντας γεγονότων θεωρείται πρακτικά η ακτίνα μιας μαύρης τρύπας,
από το εσωτερικό της οποίας καμία πληροφορία δεν διαφεύγει, ούτε το φώς!
Επομένως κανένα γεγονός που συμβαίνει στο εσωτερικό μιας μαύρης τρύπας
δεν μπορεί ποτέ να παρατηρηθεί από έναν εξωτερικό παρατηρητή. Αυτό
ισοδυναμεί με το να πούμε ότι οι μαύρες τρύπες είναι αποκομμένες από το
Σύμπαν μας, γι’ αυτό και θεωρήθηκε ότι αποτελούν πιθανόν την είσοδο σε
άλλα Σύμπαντα.
Ο ορίζοντας γεγονότων που «περικυκλώνει» μια μαύρη τρύπα είναι στην
απλούστερη περίπτωση μια σφαιρική επιφάνεια με ακτίνα ίση της μαύρης
τρύπας, το εμβαδό της οποίας είναι τόσο μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερη μάζα
έχει η μαύρη τρύπα.
Ο ορίζοντας γεγονότων αποτελεί ένα σύνορο στο χωρόχρονο από το
εσωτερικό του οποίου δεν φτάνει καμία πληροφορία σε έναν εξωτερικό
παρατηρητή.
Όταν ένα αντικείμενο πέφτει προς τον ορίζοντα γεγονότων φαίνεται να τον
πλησιάζει αλλά να μη τον φτάνει ποτέ, καθώς λόγω της ισχυρής βαρύτητας ο
χρόνος φαινομενικά επιβραδύνεται και το φώς υφίσταται όλο και μεγαλύτερη
μετατόπιση προς το ερυθρό πλησιάζοντας προς τον ορίζοντα γεγονότων.
Έτσι το αντικείμενο γίνεται όλο και πιο αμυδρό και κάποια στιγμή ο
παρατηρητής θα δει το τελευταίο φωτόνιο να φτάνει από αυτό το αντικείμενο
χωρίς ποτέ να έχει περάσει τον ορίζοντα γεγονότων. Αντίθετα, αν
υποθέσουμε την ύπαρξη ενός άλλου παρατηρητή που εκτελεί ελεύθερη
πτώση προς μια μαύρη τρύπα, αυτός δεν θα αντιληφθεί ποτέ την ύπαρξη
ενός ορίζοντα γεγονότων.
Τι είναι η Ακτινοβολία Hawking?
Το 1974 ο Stephen Hawking συνέθεσε την κβαντομηχανική θεωρία και την
θεωρία της γενικής σχετικότητας και πρότεινε ότι οι μαύρες τρύπες δεν είναι
στην πραγματικότητα και τόσο μαύρες αλλά εκπέμπουν ενέργεια, που
ονομάστηκε «ακτινοβολία Hawking». Η ύπαρξη της ακτινοβολίας Hawking
μπορεί να εξηγηθεί μέσω της κβαντικής μηχανικής και της αρχής της
αβεβαιότητας του Heisenberg.
Σύμφωνα με την κβαντική θεωρία, το κενό είναι ένας «γεμάτος» χώρος που
περιέχει εν δυνάμει ζεύγη κβάντων που απομακρύνονται σε απόσταση λ (το
μήκος κύματος τους) και μετά αυτο-ακυρώνονται.
Επομένως, για πολύ μικρές χρονικές περιόδους ύλη ή ενέργεια μπορούν να
δημιουργηθούν από το «κενό».
Η συμβατική ποιοτική ερμηνεία της ακτινοβολίας Hawking αναφέρεται
ακριβώς σε αυτά τα εν δυνάμει ζεύγη σωματίων-αντισωμάτιων στη γειτονιά
του ορίζοντα γεγονότων μιας μαύρης τρύπας, το ισχυρό μαγνητικό πεδίο του
οποίου τα αναγκάζει να διαχωριστούν μεταφέροντας το ένα στο εσωτερικό της
μαύρης τρύπας.
Όμως αν το άλλο βρίσκεται σε αρκετή απόσταση από τον ορίζοντα και
κατευθύνεται σχεδόν κάθετα, έχει μια πιθανότητα να δραπετεύσει προς το άπειρον.
Επομένως, για έναν στατικό παρατηρητή στο εξωτερικό μιας μαύρης τρύπας
ο ορίζοντας γεγονότων φαίνεται να περιβάλλεται από ένα σύννεφο κβάντων,
από μια «θερμική ατμόσφαιρα» όπως την αποκάλεσε ο φυσικός Kip Thorne,
που σιγά-σιγά δραπετεύει δημιουργώντας τη λεγόμενη θερμική «ακτινοβολία»
της μαύρης τρύπας.
Η θεωρία ωστόσο αντιμετωπίζει ένα σημαντικό πρόβλημα. Με την κίνηση των
χορδών ο άξονας του χρόνου θα λάμβανε κυκλική μορφή. Τη στιγμή που θα
συνέβαινε αυτό, προβλέπεται η δημιουργία περιστρεφόμενης μαύρης τρύπας
στην περιβάλλουσα περιοχή
- Μπορούμε να δημιουργήσουμε μινι-Μαύρες Τρύπες στη Γη?
Μικροσκοπικές μαύρες τρύπες είναι θεωρητικά δυνατό να δημιουργηθούν στη
Γη από τη βίαιη σύγκρουση σωματιδίων μέσα σε επιταχυντές όπως ο LHC,
επιβεβαιώνουν προσομοιώσεις που βασίζονται στη θεωρία της γενικής σχετικότητας.
Η τελευταία έρευνα, η οποία έχει γίνει δεκτή για δημοσίευση στο Physical
Review Letters, δεν αποκλείεται να τροφοδοτήσει νέα εσχατολογικά σενάρια
για τα πειράματα στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων του CERN. Οι επιστήμονες πάντως διαβεβαιώνουν ότι οι τεχνητές μαύρες τρύπες θα εξαφανίζονταν πριν προλάβουν να καταπιούν τον πλανήτη.
Προκειμένου να δημιουργηθεί μια μίνι μαύρη τρύπα, δύο σωματίδια πρέπει να
συγκρουστούν με ενέργεια που υπερβαίνει ένα κρίσιμο όριο, γνωστό ως «ενέργεια Πλανκ»
Τώρα, ο Μάθιου Τσοπτούικ του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας, σε
συνεργασία με τον Φρανς Πρετόριους του Πρίνστον, προσομοίωσε στον υπολογιστή τέτοιες συγκρούσεις και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η δημιουργία τεχνητών μελανών οπών είναι θεωρητικά εφικτή.
Χρησιμοποιώντας εκατοντάδες υπολογιστές για να υπολογίσουν τις
περίπλοκες μαθηματικές λεπτομέρειες της σύγκρουσης, οι δύο ερευνητές
διέψευσαν παλαιότερες εκτιμήσεις και έδειξαν ότι μαύρες τρύπες μπορούν να
δημιουργηθούν όταν τα σωματίδια συγκρούονται με συνολική ενέργεια ίση με
περίπου το ένα τρίτο της ενέργειας Πλανκ.
Αυτό πάντως δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο LHC θα δημιουργήσει μαύρες
τρύπες, αφού η ενέργεια Πλανκ είναι ένα πεντάκις εκατομμύριο φορές
μεγαλύτερη από τη μέγιστη ενέργεια που μπορεί να πετύχει ο επιταχυντής.
Ο LHC θα δημιουργήσει μίνι μαύρες τρύπες μόνο αν υπάρχουν στο Σύμπαν
επιπλέον μικρές διαστάσεις (πέρα από τις διαστάσεις που γνωρίζουμε
σήμερα), οι οποίες εκτιμάται ότι θα μείωναν σημαντικά την ενέργεια Πλανκ.
Απ’ την άλλη πλευρά:
Κάποιοι λοιπόν λένε ότι η ακτινοβολία Hawking είναι μία θεωρητική πρόβλεψη
που δεν έχει επαληθευθεί πειραματικά και άρα δεν μπορούμε να είμαστε
σίγουροι ότι οι μαύρες τρύπες που θα δημιουργηθούν τελικά θα εξατμιστούν.
Ακόμα λένε ότι αυτές οι μαύρες τρύπες που θα παραχθούν στο LHC, θα είναι
ακίνητες ως προς το σύστημα της Γης και άρα θα παγιδευτούν από τη
βαρύτητά της και τελικά θα καταλήξουν στο κέντρο της όπου και θα την
κατασπαράξουν σιγά σιγά.
Το επιχείρημα ότι η ακτινοβολία Hawking είναι θεωρητική μπορεί να
χαρακτηριστεί το λιγότερο ως απίθανο.
Ο λόγος είναι ότι και οι μικροσκοπικές μαύρες τρύπες είναι θεωρητικές και αν
μπορεί να γίνει η σύγκριση είναι πιο θεωρητικές από την ακτινοβολία Hawking.
Το αποτέλεσμα της ακτινοβολίας Hawking βασίζεται σε θεμελιώδεις
υποθέσεις της κβαντομηχανικής και είναι ένα αποτέλεσμα που προκύπτει από
πολλές διαφορετικές οπτικές γωνιές, ενώ η παραγωγή των μικρο-μαύρων
τρυπών εξαρτάται έντονα από την ύπαρξη των έξτρα διαστάσεων που δεν
είναι «υποχρεωτική».
Ο ίδιος ο Δρ Τσοπτούικ θεωρεί πάντως απίθανο να δημιουργηθούν μαύρες
τρύπες, οι οποίες ούτως ή άλλως θα διασπώνταν άμεσα σε συνηθισμένα
σωματίδια.
Αν η δημιουργία τεχνητών μαύρων τρυπών αποδειχθεί τελικά πρακτικά
ανέφικτη, οι προσομοιώσεις που χρησιμοποιήθηκαν στην έρευνα θα
παραμείνουν το μόνο διαθέσιμο εργαλείο για τη μελέτη του σχηματισμού τους.
ΤΕΛΟΣ
ΜΑΝΟΣ ΑΘ. ΜΑΡΑΚΑΚΗΣ – ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΑΡΑΓΚΟΥΔΑΚΗΣ – ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΤ. ΜΑΡΑΚΑΚΗΣ
Β1ΑΣΤΡ.
ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
Υπεύθυνος Καθηγητής:
Θεμελής Ευριπίδης
Πηγές:
Wikipedia
Εγκυκλοπαίδεια «Δομή»
Περιοδικό «Focus»
Ίδρυμα Ευγενίδου
A)Laser radar illuminates the way to deep space
Lidar test image
22 February 2012
This car was not snapped with a camera but scanned by a 3D imaging lidar, the laser equivalent of radar. ESA is developing the sensor as a navigation aid for exploring deep space.
Lidar stands for ‘light detection and ranging’, with a pulsed laser beam scanning targets by measuring the time it takes for the light to bounce back.
The wavelength of light is so much shorter than that of radio waves – measured in billionths of a metre rather than centimetres – so lidar gives much more precise measurements.
ABSL prototype lidar
Laser ranging is already used for rendezvous and docking in orbit. When ESA’s ATV cargo ferry docks with the International Space Station it bounces laser beams off reflectors on the orbital outpost to judge the distance to within a couple of centimetres.
For missions deeper into our Solar System, ESA hopes to use 3D imaging lidar to build up a complete picture of targets such as a boulder-strewn surface.
This would be like a stereoscopic imager but it would also work in total darkness or blinding sunlight.
“The 3D imaging lidar we’ve been working on has three main potential applications,” explains Joao Pereira Do Carmo, overseeing the project for ESA.
ATV uses lasers for docking
“The first is for the guidance, navigation and control of planetary landers, in particular in selecting a safe landing site.
“The second is for steering rovers on planetary surfaces, and the third is for docking in planetary orbit. That would be essential for the proposed Mars Sample Return Mission, for example, when the ascent module carrying material off the martian surface will have to be tracked and captured by its mother craft waiting in orbit.
“Terrestrial imaging lidars already exist, typically used for scanning buildings or industrial sites, but they are much too bulky for use in space.
Lidar test 5km across the Saale Valley
“The challenge is to produce a new class of imaging lidar, much smaller and needing less power.”
Reflecting the technical difficulties involved, separate designs were developed in parallel by two consortia, one led by Jena-Optronik in Jena, Germany and the other by ABSL in Culham, UK.
The shoebox-sized imaging lidars rely on a steerable scan mirror that flicks the laser beam across the target, with a highly sensitive light detector capable of measuring the returning beams from up to several kilometres away.
Jena-Optronik prototype lidar
The two designs aim at different guidance and navigation applications. The German-led unit demonstrates a future rendezvous sensor, while the British-led design is intended to help a lander touch down safely on a planet, detecting and avoiding hazards.
The Imaging Lidar Technology project was supported through ESA’s Basic Technology Research Programme aimed at prototyping promising new engineering concepts.
ESA Lunar Lander
Building on this progress, a landing lidar is now being designed for ESA’s Lunar Lander, planned to touch down at the lunar south pole in 2019.
The engineers are also looking at ways of making the lidars even smaller perhaps by using new types of detectors and micro-mechanical optical mirrors.
“It is expected that we can reduce the mass and power consumptions of current commercial imaging lidar systems by at least 70%,” Joao concludes.
SOURCE ESA.INT
B)Various Thoughts on the Flagship Mission
One of the readers of this blog sent me a note asking why it will take almost 11 years to launch the just selected Jupiter Europa Orbiter (JEO) mission. I have not followed all the ins and outs of this, but I’ll share what I think I understand. Normally, a new mission takes approximately four years to develop after it receives a new mission start. Prior to that, it is common to spend some time in pre-start mission development. If money was no issue, it would be reasonable to expect that JEO would launch in the mid 2010s. A 2007 study of a Europa Explorer (the predecessor concept to JEO) presumed the launch would be in 2015. If you look at NASA’s expectation for launching the Flagship mission a year ago, the target date was 2016-2017.
After that time, NASA slipped the launch date to around 2020. The stated reason was to align NASA’s schedule with ESA’s schedule, which could not fit a launch before that into its funding profile. I suspect that the looming cost overruns of the Mars Science Laboratory might have made the delay on NASA’s side inevitable. In any case, now that the MSL cost overrun is on the books, funding for preliminary studies of JEO are slim for the next couple of years. So, we have a 5 year push out in expected launch date over the last two years.
Could NASA pull in the JEO schedule if ESA does not select its potential contribution, the Jupiter Ganymede Orbiter (JGO) in 2011 to fly? Potentially. However, I suspect that it will take awhile for NASA to work through the problems created by the MSL slip and the earliest launch probably would be in the 2018 timeframe at best. Without access to NASA’s funding expectations, this is speculation, however.
On another topic, what if ESA doesn’t select JGO? How might the JEO mission change? The major loss from JGO would be the intense set of flybys of Callisto and the study of Ganymede from orbit about that moon. JEO has an excellent set of instruments for studying the moons of Jupiter during flybys. In fact, a series of flybys are planned of all four Galilean moons. JEO cannot carry enough fuel to orbit Ganymede as well as Europa, so the study of Ganymede from an orbiter would be lost. On the other hand, JEO could delay its orbit insertion at Europa to allow more time for more flybys of other moons. (More flybys than the planned handful at Io are probably out because of radiation issues.) JGO would spend approximately a year conducting 19 flybys of Callisto. JEO could spend an additional year carrying out flybys of either Callisto, Ganymede, or both. If such a plan was implemented, I would expect Ganymede to receive the lion’s share of additional study. The scientific community has prioritized further study of Ganymede over Callisto.
Jason Perry has posted another excellent analysis on his website (see C)about what the selection of JEO with its planned Io flybys would mean for the proposed Io Volcano Observer (IVO). He correctly points out that IVO would conduct more flybys (at least 7, probably 14, and possibly even more) compared to JEO’s 4. The flyby geometry selected for IVO would also be more optimised than JEO would be have. (JEO will use the Io flybys in part ot set up later encounters with other moons and hence is constrained in the selection of flyby geometries.) Jason points out that the proposed IVO instrumentation would be more optimized for Io studies than the proposed JEO instrumentation would be for Io. However, this may not remain the case. The proposed instrumentation for JEO is a strawman to show capabilities and allow conceptual design of the orbiter. The actual instruments will be selected from proposals submitted by scientists in several years time. It is very possible that the winning instruments will be tuned to do better at Io than the current strawman payload would.
Two missions to the Jovian system are on the official list for the next New Frontiers mission ($650M). One is an Io observer and the other a Ganymede observer. The selection of JEO and possibly JGO would seem to make the selection of the Ganymede observer unlikely in my opinion. JGO is the Ganymede observer done right. The Io observer faces hurdles in terms of being selected, too. As Jason points out, there are still valid reasons to fly IVO. The science it would return over what JEO will and may return has to be better (and at lower risk) than the science from all other proposed missions. That may not be possible. I would love to see IVO fly, but I have strong doubts that it will. (Note: IVO is a Discovery mission ($450M) and not a New Frontiers mission. However, I think this reasoning still applies.)
As my final thoughts, I’ll speculate on what may be a crowded place the Jovian system could be in the 2020s. This year (2009) is the year of the moon with Chinese, Japanese, Indian missions there now. ESA just finished a lunar mission and NASA will launch its soon (with more to come). The 2020s could be the decade of Jupiter. NASA and ESA may have orbiters exploring the moons and observing Jupiter itself. The Japanese space agency, JAXA, is considering an orbiter to explore the Jovian magnetosphere. Russia is considering a lander for Europa. Other nations likely will have the capability to send missions to Jupiter. What might those craft do? Additional craft to explore the magnetosphere would be useful. A craft in polar orbit around Jupiter could study the polar regions of Jupiter, keep an eye on Io, and explore another corner of the magnetosphere.
Unless new news comes out about JEO, I’ll take a break from this topic for a bit. In the next few weeks, the NASA FY10 budget will be released and will show the new administration’s priorities for planetary exploration. There will be meetings of NASA’s scientific advisory boards for Venus where a Flagship mission will be proposed, the Outer Planets where we may learn more about the issues that led the selection of Europa Jupiter over Titan Saturn, and Mars where re planning the exploration roadmap for the next decade will begin. I also want to complete the discussion of concepts for missions for the next New Frontiers mission selection.
SOURCE http://futureplanets.blogspot.com FEB/2009
c)How EJSM affects the Io Volcano Observer
With a mission now planned for the Jupiter system in the 2020s, how will the Io Volcano Observer proposal be affected? Would a dedicated Io mission even be necessary?
The Io Volcano Observer and the Jupiter Europa Orbiter would conduct complimentary science. Both spacecraft have high-resolution cameras capable to studying Io’s surface in fine detail during flybys as well as monitoring Io’s global volcanic activity from a distance. Both can conduct mass spectroscopy of Io’s atmosphere and plumes as well as observe Io’s thermal inertia. The Jupiter Europa Orbiter would be capable of acquiring observations not currently in IVO’s baseline payload such as near-infrared spectroscopy, ground-penetrating radar, laser altimetry, and particle and plasma analysis. So seemingly, the Io Volcano Observer would not be necessary. Not so fast.
The Jupiter Europa Orbiter’s instruments are designed to study Europa, with bandpasses of the various instruments and their functionality driven by that requirement. Studying the other bodies in the Jupiter system, while a level 1 science requirement, really is just gravy for the mission. JEO’s unique instrumentation, such as the Ground-penetrating radar, can answer quite a few questions that IVO can’t. However, the design of the payload for IVO has been defined to specifically answer questions at Io. For example, the camera on IVO would be capable of observing volcanic activity with multiple filters with less than 0.1 seconds between color frames. This allows fairly accurate measurement of the lava temperatures at Io’s volcanoes. This can constrain the amount of partial melting in the mantle needed to support the eruption temperature observed. The band passes on the Thermal Mapper, rather than being selected to search for warm spots on an icy world, will be selected to explore different volcanic processes on Io of different ages as well as looking at the silicate composition of these flows.
Also, don’t forget that IVO will perform at least seven Io flybys during its 1.5-year primary mission (starting in early 2021), three more than the encounters planned for JEO. In addition, IVO has enough margin in its radiation shield to support seven more encounters, which could be spaced out by as much one year apart to help study the long-term life time of IVO’s power source, the two Advanced Sterling Radioisotope Generators (ASRGs). This extended mission could help fill the gap between IVO’s primary mission which ends in late 2022 and JEO’s arrival in late 2025. This provides the potential for spacecraft monitoring of Io covering almost eight years, similar to Galileo’s time at Jupiter.
While the Jupiter Europa Orbiter will perform quite a bit of science at Io, since the instruments are not optimized for Io science, there is still a need for a dedicated mission like Io Volcano Observer. Potentially JEO could allow IVO to trim some costs by reducing some of the redundancy, like the magnetometer instrument. However, the priority for an Io mission may go down in comparison to other potential Discovery-class missions with the EJSM arrive only a five years later than IVO.
SOURCE http://www.gishbartimes.org FEB/09
(CYNECHEIA APO 6/08/11 )
Τμήμα Β΄
Κεφ. Α΄ Περί τῶν ζωνῶν, ὅπου ἐννοοῦνται εἰς τόν οὐρανόν
Οι πέντε παράλληλοι χωρίζουν τον ουρανό σε έξι μέρη, τις ζώνες (συνεχίζει με το που βρίσκεται κάθε μια).
Κεφ. Β΄ Περί τῶν ζωνῶν ὅπου ἐννοοῦνται εἰς τήν Γῆν
Παρατηρεί ο Χρύσανθος, πως ο Πολύβιος, επηρεασμένος από την διαίρεση των ουρανίων ζωνών μοίρασε και τη γη σε έξι ζώνες. Άλλοι όμως μοίρασαν τον ουρανό και τη γη σε πέντε. Η άποψη αυτή, λέει ο Χρύσανθος, είναι «πλέον δόκιμος, ἀποδεικνύεται καί φυσικῶς καί Γεωγραφικῶς», οι δύο ζώνες είναι κατεψυγμένες («…διατί με το να είναι πολλά μακρά από τον Ηλιακόν δρόμον, και με το να πέμπει ο Ήλιος πλαγίως τας ακτίνας του εις αυτάς, δεν έχει τοσίω ισχύν να θερμαίνει τον Αέρα, και στους τόπους εκείνους, και καταψύχονται από το κρύος, και τον παγετόν, όθεν ακολουθεί ότι να βρίσκονται εις αυτάς πάντοτε χιόνια, και πάγη, και μεγάλαις ψυχρότητες, διά το οποίον αίτιον εκρίθησαν από τους παλαιούς να είναι ακατοίκηταις…») στους πόλους, τρίτη η διακεκαυμένη (οι «κατ’ ευθείαν» ακτίνες του Ηλίου «διακαίνε» τον αέρα) στον Ισημερινό, και μετά οι δύο εύκρατοι από μια στο βόριο και νότιο ημισφαίριο μεταξύ της διακεκαυμένης και κατεψυγμένης.
Λένε ότι οι πλανήτες έχουν κάποια αρμονική συμπάθεια και οικειότητα με τις ζώνες. Η βόρεια κατεψυγμένη με τον Κρόνο, η νότια καταψυγμένη με τον Ερμή, η εύκρατος βορινή με την Αφροδίτη. Η εύκρατη νότια με τον Δία και η διακεκαυμένη με τον Άρη.
Το μήκος τον Ουρανίων ζωνών αρχίζει από τη Δύση και εκτείνεται δια του Μεσημβρινού στην Ανατολή και πάλι από την Ανατολή δια του κύκλου της μέσης νύκτας (σ.σ. του μεσονυκτίου) τελειώνει στη Δύση από την οποία και άρχισε.
Το πλάτος των ζωνών περιγράφεται από τους δυο τροπικούς, τον Αρκτικό και τον Ανταρκτικό κύκλο (π.χ. πλάτος διακεκαυμένης ζώνης = 23ο,5 Χ 2 = 47ο, παρομοίως – εύκολα – βρίσκει και τα πλάτη για τις υπόλοιπες ζώνες).
Το μήκος και το πλάτος των ζωνών της γης είναι όμοιο με των Ουρανίων ζωνών, δηλαδή αρχίζει από την Δύση και εκτείνεται στην Ανατολή δια του Μεσημβρινού και πάλι από την Ανατολή στη Δύση δια μέσου του κύκλου του Μεσονυκτίου.
Πολλαπλασιάζοντας τις μοίρες κάθε ζώνης με δεκαπέντε, βρίσκουμε τα γερμανικά μίλια του πλάτους κάθε ζώνης. Τα Ιταλικά βρίσκονται αν πολλαπλασιάσουμε τα γερμανικά με το τέσσερα, και αυτό που θα βρούμε αν το πολλαπλασιάσουμε με το οκτώ βρίσκουμε τα στάδια.
Ακολούθως ο Χρύσανθος, σημειώνει τις χώρες που βρίσκονται σε κάθε ζώνη της γης όπως «αὐτά εἶναι κατάδηλα καί εἰς τήν ἡμετέραν ἐπίπεδον Σφαίραν τήν ὁποίαν τύποις Ἑλληνικοίς ἐξέδωκα εἰς τό Πατάβιον ἐν ἔτει ἀπό Χριστοῦ χιλιοστῶ ἐπτακοσιωστό, μέ καί ἄλλους διαφόρους πίνακας Ἀστρονομικούς καί Γεωγραφικούς».
Κεφ. Γ΄ Περί τῶν Περισκίων, Ἐτεροσκίων καί Ἀμφισκίων
Τα ονόματα που φαίνονται στον τίτλο, αποτελούν ονόματα των κατοίκων των διαφόρων ζωνών της Γης, ανάλογα με τις σκιές (λόγω του Ήλιου) που ρίχνουν τα σώματα, σ’ αυτές τις ζώνες. Έτσι, έχουμε: α) Περίσκιοι ονομάζονται οι κάτοικοι των κατεψυγμένων ζωνών, λόγω του ότι, όταν ο Ήλιος περιστρέφεται χαμηλά, γύρω στον ορίζοντα, κατευθύνει τις σκιές προς όλα τα μέρη του ορίζοντα. β) Ετερόσκιοι ονομάζονται αυτοί που κατοικούν στις εύκρατες ζώνες, καθώς μόνο από ένα μέρος ρίχνει ο Ήλιος τις ακτίνες του. γ) Αμφίσκιοι ονομάζονται αυτοί που κατοικούν στη Διακεκαυμένη ζώνη (ρίχνουν σκιά και απ’ τα δύο μέρη, γιατί π.χ. όταν ο Ήλιος πηγαίνει προς το θερινό τροπικό ρίχνει σκιές προς τον ανταρκτικό πόλο, ενώ όταν πηγαίνει προς το χειμερινό τροπικό…). Επίσης, ονομάζονται και Άσκιοι (αυτοί που βρίσκονται ακριβώς κάτω απ’ τον Ισημερινό), όπως επίσης και Μακρόσκιοι και Βραχύσκιοι, καθώς άλλοτε έχουν μακριές και άλλοτε κοντές σκιές, κατά τη μεσουράνηση του Ηλίου.
Κεφ. Δ΄ Περί τῶν Περιοίκων, Αντοίκων καί Ἀντιπόδων
Ο Ισημερινός χωρίζει τη Γη σε δυο ημισφαίρια (Βόρειο και Νότιο). Επιπλέον, και ο ορίζοντας χωρίζει τη Γη σε άλλα δύο ημισφαίρια (πάνω απ’ τη Γη, και κάτω). Έτσι, προκύπτουν συνολικά 4 τμήματα. Οπότε, συγκρίνοντας μεταξύ τους, τις θέσεις των κατοίκων των 4 αυτών τμημάτων, τους δώσαμε τα ονόματα που φαίνονται στον τίτλο του κεφαλαίου. Έτσι, α) Αυτοί που κατοικούν σε αντικειμενες ζώνες, στον ίδιο Μεσημβρινό, αλλά σε σημεία εκ διαμέτρου αντίθετα, λέγονται Αντίποδες. π.χ. οι κάτοικοι του βορείου, πάνω απ’ τη Γη τμήματος είναι Αντίποδες των κατοίκων του Νοτίου, κάτω απ’ τη Γη τμήματος. β) Αυτοί που απέχουν εξίσου απ’ τον ισημερινό, βρίσκονται στον ίδιο μεσημβρινό, έχουν το ίδιο γεωγραφικό μήκος88 και πλάτος (απ’ την αντίθετη μεριά του Ισημερινού), και έχουν το ίδιο ύψος για τον Πόλο (Αρκτικό και Ανταρκτικό αντίστοιχα) λέγονται Άντοικοι. π.χ. οι του βορείου πάνω από τη Γη τμήματος, είναι Άντοικοι των του Νοτίου πάνω απ’ τη Γη τμήματος. γ) Περίοικοι λέγονται όσοι κατοικούν στην ίδια ζώνη, στον ίδιο μεσημβρινό, στον ίδιο παράλληλο, όμως σε αντίθετες μεριές (έχουν μεταξύ τους απόσταση 180ο) και έχουν το ίδιο ύψος για τον Πόλο. π.χ. Οι του βορείου πάνω απ’ τη Γη τμήματος, είναι Περίοικοι των του βορείου κάτω από τη Γη τμήματος.
Κέφ. Ε΄ Ἰδιώματα, Κοινωνία, καί Διαφορά τῶν Περιοίκων
1. Έχουν τα ίδια φαινόμενα στον ουρανό. 2. Κατοικούν στην ίδια ζώνη, και στο ίδιο γεωγραφικό πλάτος. 3. Έχουν το ίδιο ύψος για τον Πόλο. 4. Οι μεν κατοικούν στην Ανατολή, οι δε στη Δύση. 5. Τα ίδια άστρα ανατέλλουν (και δύουν) με τον ίδιο τρόπο, και στον ίδιο χρόνο (σ.σ. διάρκεια) (σ.σ. όχι ταυτόχρονα, αλλά στους ανατολικούς λαούς τα βλέπουν να ανατέλλουν πιο νωρίς. Έτσι, για παράδειγμα, τα αστέρια και γενικά όλα τα ουράνια σώματα, για έναν κάτοικο της Θεσσαλονίκης ανατέλλουν 2 minutes νωρίτερα, απ’ ότι για έναν κάτοικο των Γιαννιτσών …). 6. Τα ίδια άστρα πάντοτε φαίνονται, και τα ίδια χάνονται. 7. Έχουν τις ίδιες εποχές. 8. Έχουν ίσες τις μεταξύ τους ημέρες, νύκτες και ώρες. 9. Όταν ο Ήλιος (κατά τις ισημερίες) ανατέλλει στους κατοίκους της Ανατολής, βασιλεύει στους κατοίκους της Δύσης. Παρομοίως, όταν στους μεν «κάμνει Μεσημέρι», στους δε «κάμνει Μεσάνυχτα». Έτσι, όταν το ένα τμήμα έχει ημέρα, το άλλο έχει νύχτα. Και όταν στο ένα αρχίζει να σκοτεινιάζει, στο άλλο αρχίζει να γλυκοχαράζει. Όμως κατά τις μισές (Έαρ και Θέρος) υπόλοιπες ημέρες του χρόνου, ο Ήλιος προτήτερα ανατέλλει στον ένα τόπο, παρά δύει στον άλλον. Κατά τις υπόλοιπες μισές ημέρες (Φθινόπωρο και Χειμώνας), ο Ήλιος προτήτερα βασιλεύει στον ένα τόπο παρά ανατέλλει στον άλλον. 10. Ανάλογα με τα παραπάνω, βρίσκουμε και τη μεταξύ των δυο τμημάτων σχέση για τις ώρες.
Ιδιώματα, Κοινωνία, κ΄ Διαφορά των Αντοίκων
1. Όσο μεγάλη είναι η ημέρα στο ένα τμήμα κατά το θέρος, τόσο είναι κατά το χειμώνα στο άλλο. 2. Έχουν τον ίδιο μεσημβρινό, και το ίδιο μεσονύκτιο. Έτσι, μετρούν με τον ίδιο τρόπο τις ώρες προ μεσημβρίας και μ.μ. 3. Έχουν ταυτόχρονα ημέρα και νύκτα, δεν είναι όμως ίδιες και οι διάρκειές τους. 4. Διαφέρουν ως προς τις «ώρες του χρόνου» (σ.σ. τις εποχές). Όταν το ένα μέρος έχει φθινόπωρο, το άλλο έχει άνοιξη … 5. Εκείνα τα σημεία του ζωδιακού, που στους μεν είναι αναβαίνοντα, στους δε είναι καταβαίνοντα. 6. Όσα άστρα είναι για τους μεν αειφανή, για τους δε είναι πάντοτε αφανή, και το αντίστροφο. 7. Έχουν διαφορετική διάρκεια ημέρας, διότι όταν στους μεν αυξάνεται, στους δε ελατώνεται. Επίσης, όταν οι μεν έχουν τη μεγαλύτερη ημέρα, οι δε έχουν την ελάχιστη. 8. Όταν βλέπουν προς τον Ισημερινό «όντες αντιπρόσωπα», στον ένα τόπο η Ήλιος φαίνεται να ανατέλλει από τα δεξιά και να βασιλεύει στ’ αριστερά, ενώ στον άλλον φαίνεται να ανατέλλει από τ’ αριστερά και να βασιλεύει στα δεξιά. Παρομοίως ανατέλλουν και δύουν και τα άστρα.
Ιδιώματα, Κοινωνία, κ΄ Διαφορά των Αντιπόδων
1. Έχουν τον ίδιο ορίζοντα, σε διαφορετικά όμως ημικύκλια (πάνω και κάτω). Όλες τις ημέρες του χρόνου, όταν ο Ήλιος και τα άστρα ανατέλλουν στους μεν, δύουν στους δε, και η ημέρα των μεν είναι νύκτα των δε. 2. Έχουν άνισες ημέρες και νύκτες (όταν οι μεν έχουν μεγάλες ημέρες, οι δε έχουν μικρές). 3. Αριθμούν τις ίδιες ώρες κατά «τον αριθμόν», αντίθετα όμως κατά «το πράγμα», διότι όταν οι μεν έχουν Μεσημέρι, οι δε έχουν Μεσάνυχτα. 4. Όσοι κατοικούν στους αντικείμενους Παράλληλους, έχουν τις ημέρες και τις νύχτες ίσες, κατά τις αντικείμενες εποχές, όπως και οι Άντοικοι κατά τις ισημερίες. Σε όλους όμως η ημέρα και η νύχτα είναι ίσες. 5. Απέχουν μεταξύ τους 180ο, σε διαφορετικά όμως ημισφαίρια. 6. Τους «καιρούς του χρόνου» (σ.σ. τις εποχές) «έχουσιν εναντίους». 7. Έχουν διαφορετικούς Πόλους, όμως το ίδιο ύψος. 8. Βρίσκονται στον ίδιο Μεσημβρινό, όμως σε διαφορετικά ημικύκλια. 9. Τα αειφανή άστρα στους μεν, δεν φαίνονται καθόλου απ’ τους δε. 10. (σαν το «8» των Αντοίκων).
Κεφ. Ζ΄ Ἰδιώματα ἐκείνων, ὅπου κατοικούσιν εἰς τᾶς ζώνας, καί πρώτον εἰς τήν Διακεκαυμένην
Όσοι κατοικούν σ’ αυτήν τη ζώνη ή βρίσκονται πάνω στον Ισημερινό, ή ανάμεσα στον Ισημερινό και τους τροπικους, ή πάνω στους τροπικούς. Έτσι:
1. Όσοι κατοικούν ακριβώς πάνω στον Ισημερινό,
έχουν «Σφαίραν ορθήν», κι έτσι ο ορίζοντας τέμνει τον Ισημερινό «κατ’ ορθάς γωνίας». 2. Πάντοτε έχουν ισημερία, γιατί σε όποιο ζώδιο και να βρεθεί ο Ήλιος, πάντοτε διαγράφει τέτοιον παράλληλο, του οποίου το μισό μέρος βρίσκεται πάνω απ’ τον ορίζοντα και το άλλο μισό από κάτω. 3. Έχουν δυο φορές τον χρόνο τον Ήλιο «κατά κορυφίω», οπότε και τα σώματα δεν έχουν καθόλου σκιά, εκτός κάτω από τα πόδια τους, γι’ αυτό και λέγονται «Άσκιοι». 4. Όλα τα άστρα ανατέλλουν και δύουν, εκτός από τους Πόλους, οι οποίοι βρίσκονται στον ορίζοντα «χωρίς να υψώνεται, ή να ταπεινώνεται ο ένας από τον άλλον». 5. Έχουν δυο ηλιοστάσια «του Ύψους», όταν ο Ήλιος βρίσκεται «εις την αρχική του Κριού και του Ζυγού», και «δύο του Ταπεινώματος, εις την αρχική του Καρκίνου και του Αιγόκερω» (σ.σ. έχουμε μιλήσει προηγουμένως γι’ αυτά). 6. «Έχουσι πέντε Σκιάς»… 7. Ο Αρκτικός και ο Ανταρκτικός κύκλος, συμβάλλουν μόνο στη διάκριση των ζωνών. 8. Έχουν, κατά κάποιο τρόπο, δύο καλοκαίρια και δύο χειμώνες (και παρομοίως και δύο «άνοιξες και δύο φθινόπωρα»)… καθώς χειμώνας είναι η μεγαλύτερη απόσταση του Ήλιου απ’ το ζενίθ. Ακόμη, δυο φορές ο Ήλιος φτάνει στο ζενίθ, «πρώτον όταν διαβαίνει από τον Νότον εις τον Βορράν και δεύτερον όταν διαβαίνει από τον Βορράν εις τον Νότον…».
Όσοι κατοικούν ανάμεσα στον Ισημερινό και στους τροπικούς
1. Ο ορίζοντας τους, τέμνει τον Ισημερινό λοξά, γι’ αυτό και ο ένας πόλος «υψώνεται» και ο άλλος «ταπεινώνεται» (σ.σ. σε σχέση με τον ορίζοντα). 2. Έχουν και αυτοί πέντε είδη σκιών. 3. Έχουν τέσσερα ηλιοστάσια (αφού δυο φορές το χρόνο ο Ήλιος διέρχεται απ’ το ζενίθ τους, και δυο φορές «αποχωρεί απ’ αυτόν». 4. Δύο καλοκαίρια, και δυο χειμώνες. 5. Έχουν δυο φορές το χρόνο τον Ήλιο «κατά κορυφήν, χωρίς να κάμη καμίαν Σκιάν, έξω μόνον υπό τους πόδας των, όθεν και αυτοί Άσκιοι λέγονται, αλλά και Αμφίσκιοι, και Βραχύσκιοι». 6. Υπάρχουν άστρα γύρω από τους πόλους, τα οποία πάντοτε φαίνονται σε όσους κατοικούν στο Βόρειο ημισφαίριο, και δεν φαίνονται ποτέ σε όσους κατοικούν στο Νότιο, και αντιστρόφως. 7. Έχουν κάθε χρόνο δυο Ισημερίες. Όμως, τον υπόλοιπο χρόνο «ο Ήλιος δίδει και Ημέρας ανίσους». 8. Η μέγιστη διάρκεια της φυσικής ημέρας, σ’ αυτους, όταν ο Ήλιος βρίσκεται στη μέγιστή του κλίση, φθάνει κοντά στις «δεκατρείς ήμισυ Ώρας».
Όσοι κατοικούν πάνω στους Τροπικούς
1. Έχουν μεγαλύτερη ημέρα 13 ωρών και 45 λεπτών, και μικρότερη νύκτα 10 ωρών και 15 λεπτών. 2. Έχουν άνισες ημέρες, εκτός απ’ τις ισημερίες. 3. Έχουν μία και μοναδική μεσημβρινή σκιά (και γίνονται «Άσκιοι» μία φορά το χρόνο). 4. Τα άστρα που περιέχονται στον Αρκτικό κύκλο φαίνονται πάντοτε σ’ εκείνους που κατοικούν «υπό τον Θερινόν Τροπικόν», και «κρύπτονται εις εκείνους οπού κατοικούν τον Ανταρκτικόν», και το αντίστροφο. 5. Έχουν δυο ηλιοστάσια. 6. Έχουν ένα χειμώνα, ένα καλοκαίρι, μια άνοιξη και ένα φθινόπωρο. 7. Ο Ήλιος δεν περνάει ποτέ το ζενίθ. 8. Σε αυτούς, δεν ανατέλλουν ούτε δύουν όλα τα άστρα.
Όσοι κατοικούν στις Εύκρατες ζώνες, τόσο στη βόρεια όσο και στη νότια
1. Έχουν δυο ηλιοστάσια το χρόνο. 2. Έχουν ένα καλοκαίρι, ένα χειμώνα, μία άνοιξη και ένα φθινόπωρο. 3. Έχουν δυο ισημερίες. 4. Σ’ αυτούς, κάποια άστρα ποτέ δεν ανατέλλουν και κάποια ποτέ δεν δύουν. 5. Έχουν άνισες ημέρες και νύκτες (στα πιο μεγάλα γεωγραφικά πλάτη, έχουν πιο μεγάλες ημέρες). 6. Δεν είναι δυνατόν σ’ αυτούς, η ημέρα να γίνει μικρότερη από 13,5 ώρες, ούτε μεγαλύτερη από 24. 7. Στη βόρειο φαίνονται τα βόρεια άστρα. Οι μεσημβρινές σκιές τρέπονται μόνο προς το Βορρά (γι’ αυτό και λέγονται Ετερόσκιοι). Το θέρος και η μέγιστη μέρα γίνονται όταν ο Ήλιος μπαίνει στον Καρκίνο (σ.σ. την εποχή του Πτολεμαίου …). Αντίστοιχα και για τη νότια ζώνη. 8. Ποτέ ο Ήλιος δεν φτάνει στο ζενίθ.
Όσοι βρίσκονται στους Πολικούς κύκλους
1. Σ’ αυτούς, τα άστρα που περιέχονται ανάμεσα στον τροπικό και στο φαινόμενο πόλο είναι αειφανή, ενώ αυτά που περιέχονται ανάμεσα στον άλλο τροπικό και στον αφανή πόλο, είναι αφανή. 2. Έχουν δυο ισημερίες. 3. Έχουν άνισες ημέρες και νύκτες. 4. Έχουν για μεγαλύτερης διάρκειας ημέρα και νύκτα, 24 ωρών. 5. Έχουν ένα χειμώνα και ένα καλοκαίρι. 6. Έχουν δυο ηλιοστάσια. 7. Έχουν ανατολική, δυτική, βόρεια και νότια σκιά.
Όσοι βρίσκονται ανάμεσα στους Πολικούς κύκλους και στους Πόλους
1. Έχουν δυο ισημερίες το χρόνο, ενώ άνισες ημέρες και νύκτες, τον υπόλοιπο χρόνο. 2. Βλέπουν μόνο το ηλιοστάσιο του «υψώματος». 3. Έχουν ένα καλοκαίρι «με ολιγωτέραν ψυχρότητα», και ένα χειμώνα ψυχρότατο. 4. Ξεχωρίζουν για το γεγονός ότι οι ζωδιακοί αστερισμοί, δεν ανατέλλουν και δύουν με τη σειρά, όπως στις υπόλοιπες ζώνες, στις οποίες μετά τον Κριό έχουμε τον Ταύρο, τους Διδύμους κτλ, αλλά σ’ αυτούς, πρώτα ανατέλλουν οι Δίδυμοι, έπειτα ο Ταύρος, ο Κριός, …
Όσοι κατοικούν κάτω από τους Πόλους
1. Έχουν παράλληλη σφαίρα. 2. Όλα τα άστρα διαγράφουν τροχιές παράλληλες με τον ορίζοντα και τον ισημερινό. 3. Ούτε ο Ήλιος, ούτε τα ζώδια, ούτε οποιοδήποτε άλλο μέρος του Κόσμου, προβαλλόμενο στον ορίζοντα, είναι δυνατόν να ονομασθεί Ανατολικό, Δυτικό, Βόρειο, Νότιο. 4. Μόνο οι πλανήτες, που διαγράφουν ιδιόμορφες τροχιές σε σχέση με την κίνηση «του Πρώτου κινητού» (σ.σ. της Γης), ανατέλλουν και δύουν. 5. Σ’ αυτούς, μια φυσική ημέρα έχει διάρκεια έξι μηνών, και μια φυσική νύχτα άλλων έξι μηνών… Όμως σ’ εκείνους που κατοικούν «τον Πόλον τον Αρκτικόν, η ημέρα είναι ολίγον μεγαλύτερη από την Νύκτα. Το δε αίτιον ότι ο Ήλιος βραδύτερον περιτρέχει τα εξ βορινά ζώδια, και ταχύτερον τα έξ Νότια» (σ.σ. Αυτό προκύπτει ως αποτέλεσμα του Νόμου των εμβαδών, του Κέπλερ89. Γνωρίζουμε ότι η Γη βρίσκεται στο αφήλιό της στις 3 Ιουλίου, ενώ στο περιήλιό της στις 3 Ιανουαρίου.
Απ’ το δεύτερο νόμο του Κέπλερ, έχουμε ότι όσο πιο κοντά στον Ήλιο βρίσκεται η Γη, τόσο πιο γρήγορα θα πρέπει να κινείται. Αυτό γίνεται στις 3 Ιανουαρίου, οπότε και ο Ήλιος βρίσκεται στον αστερισμό του Τοξότη (Νότιος αστερισμός). Άρα τα Νότια ζώδια, ο Ήλιος φαίνεται να τα περιτρέχει πιο γρήγορα απ’ ότι τα βορινά). «Ημπορεί λοιπόν τινάς διά τους Πόλους να προβάλλει ένα παράδοξον, και αινιγματικόν Πρόβλημα, πού τάχα είναι εκείνος ο τόπος, εις τον οποίον αν τινάς ζήση εκατόν Χρόνους, να λέγεται πως έζησε μόνον εκατόν Ημέρας, και αν δουλεύση ένα Χρόνο, να λέγεται πως εδούλευσε μίαν Ημέραν». 6. Είναι Περίσκιοι. 7. Είναι οι μόνοι που δεν έχουν Μεσημβρινό, επειδή ο Ήλιος για ολοκληρους μήνες βρίσκεται πάνω απ’ τον ορίζοντα. 8. Μεσημέρι, ή δεν έχουν καθόλου, ή έχουν συνέχεια, αφού όλοι οι μεσημβρινοί συγκλίνουν στον Πόλο. 9. Έχουν μόνο ένα ηλιστάσιο. 10. Είναι οι μόνοι που δεν έχουν ισημερία. 11. Ο Ήλιος βρίσκεται μακριά απ’ αυτούς 66ο 30΄. 12. Έχουν ένα καλοκαίρι και ένα χειμώνα (για να βρούμε τις εποχές, πρέπει να αναφέρουμε τις διάφορες θερμοκρασίες). 13. Όταν ο Ήλιος βρίσκεται στα Ισημερινά Ζώδια, περιστρέφεται στον ορίζοντά τους. 14. Αν και έχουν «μεγαλοτάτην την Νύκτα», δεν είναι τόσο σκοτεινή, όπως οι δικές μας νύκτες. Αυτό γίνεται γιατί «βρισκόμενος ο Ήλιος δεκαοκτώ Μοίρας αποκάτω εις τον Ορίζοντα,» (καθώς πιστεύουν «οι περισσότεροι Αστρονόμοι», όπως και ο Πτολεμαίος, και όχι «τριάκοντα, ήτοι ένα Ζώδιον ολόκληρον (ως άλλοι θέλουσι)») «φωτίζει το άνω Ημισφαίριον … εις ταύτην την Σφαίραν ο Ήλιος δεν κατεβαίνει περισσότερο από εικοσιτρείς Μοίρας, και τριάκοντα Λεπτά…, όθεν έπεται ότι εις ταύτην την θέσιν η Νύκτα κατά τον περισσότερον καιρόν, να μην είναι τόσον σκοτεινή, άλλοι όμως πειθανότερον δοξάζουσι το ενάντιον…».
Κέφ. Η΄ Ποιά εἶναι τά Δεξιά, ποιά τά Ἀριστερά, τά Ἄνω καί Κάτω, Ἔμπροσθεν, καί Ὄπισθεν Μέρη τοῦ Κόσμου
Κέφ. Θ΄ Περί τῆς Διαφορᾶς τῶν Ἡμερῶν, καί Νυκτῶν, καί περί τῆς ἐναλλαγῆς τῶν τεσσάρων Ὡρῶν τοῦ χρόνου
Στην ορθή σφαίρα, ο ορίζοντας διαιρεί όλους του παράλληλους σε ίσα μέρη, κι έτσι, έχει πάντοτε τις ημέρες ίσες με τις νύκτες, κάτι που δε συμβαίνει στη λοξή και στην πλάγια, στις οποίες ο ορίζοντας διαιρεί τον ισημερινό σε δυο μέρη ίσα, μόνο κατά την «αρχικήν του Κριού και του Ζυγού» (σ.σ. εννοεί το εαρινό και το φθινοπωρινό ισημερινό σημείο, γ και γ΄), οπότε και για όλον τον κόσμο, η ημέρα είναι ίση με τη νύκτα. Στη λοξή και στην πλάγια σφαίρα, ο ορίζοντας διαιρεί σε άνισα τμήματα τους παράλληλους, κι έτσι, όλα τα «ημερινά τόξα, τα οποία αρχίζουν από τον Κριόν, και δια του Καρκίνου τευλευτώσιν εις τον Ζυγόν, είναι μεγαλύτερα από τα Νυκτερινά, και διά τούτο γίνονται και μεγαλύτερες αι Ημέρες από ταις Νύκτες, και τόσον μεγαλύτερες, όσον πλησιάζει ο Ήλιος περισσότερον εις τον Καρκίνον, και μικρότερες, όσο μακρύνει περισσότερον απ’ αυτόν…».
Κέφ. Ι΄ Περί κλιμάτων
Σε αυτό το κεφάλαιο, ο Χρύσανθος, αναφέρεται στους παράλληλους (προς τον ισημερινό), οι οποίοι μπορούν να μας φανερώσουν το μέγεθος των ημερών και των νυκτών, το «ύψος του πόλου», για τους τόπους απ’ τους οποίους διέρχονται, και οι οποίοι μπορούν να πάρουν διάφορα ονόματα. Εδώ μας ενδιαφέρουν οι παράλληλοι των Κλιμάτων, τα οποία διακρίνονται σε Βόρεια και σε Νότια. Τα Βόρεια κλίματα είναι επτά (κατά «τους Παλαιούς»), και παίρνουν το όνομά τους από κάποιον «επίσημον Τόπον, ή Πόλιν, δια μέσου την οποίαν επέρνα ο μέσος Παράλληλος». Π.χ. «το διά Ρόδου», «το διά Ελλησπόντου» …
(CYNEXIZETAI)
Νικολάου Κυριακού
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ
ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ
ΤΟΜΕΑΣ ΑΣΤΡΟΦΥΣΙΚΗΣ, ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΚΗΣ
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΑΣΤΡΟΝΟΜΙΑΣ
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
88 Γεωγραφικό μήκος (λ) είναι η γωνία που σχηματίζεται ανάμεσα στο μεσημβρινό του τόπου και στο μεσημβρινο του Greenwich. Μετρείται πάνω στον Ισημερινό και παίρνει τιμές από -180ο ανατολικά έως + 180ο δυτικά του μεσημβρινού του Greenwich. Μαζί με το γεωγραφικό πλάτος, αποτελούν τις «γεωγραφικές συντεταγμένες».
89 Κέπλερ (1571 – 1630). Γερμανός αστρονόμος, μαθητής του Δανού αστρονόμου Τύχωνα. Έμεινε γνωστός από τους νόμους που φέρουν το όνομά του, που ανατρέπουν το σύστημα του Πτολεμαίου και τις σφαίρες του Αριστοτέλη, θεμελιώνοντας το ηλιοκεντρικό σύστημα. Το 1604 παρατήρησε έναν αστέρα σουπερνόβα, που φέρει το όνομά του. (Λεξικό Αστρονομίας).
Οποιαδήποτε επιστήμη δρα χωρίς δικαιοσύνη και αρετή, δεν είναι σοφία αλλά πανουργία.
A) Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ
Αν και βρίσκεται εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά μας ο Ήλιος μας επηρεάζει άμεσα. Όχι μόνον είναι υπεύθυνος για τη διατήρηση της ζωής στον πλανήτη Γη, αλλά κρύβεται πίσω ακόμη και από ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως είναι οι πόλεμοι, οι επαναστάσεις, οι διαδηλώσεις κ.α. Τι θα λέγατε αν σας λέγαμε πως ο πραγματικός υπεύθυνος των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου δεν είναι ο διαβόητος Μπιν Λάντεν αλλά ο ζωοδότης Ήλιος μας; Αν αμφιβάλετε, δεν έχετε παρά να διαβάσετε τον παρακάτω άρθρο…
Γράφει ο Γιώργος Στάμκος
Την Πέμπτη 29 Μαρτίου του 2001, ώρα 4:57 π.μ., η έκρηξη μιας γιγαντιαίας ηλιακής κηλίδας έστειλε στον πλανήτη μας μια πρωτοφανή γεωμαγνητική καταιγίδα, που προκάλεσε μπλακάουτ σε αρκετά συστήματα τηλεπικοινωνιών, προσφέροντας ταυτόχρονα στους κατοίκους του βόρειου ημισφαίριου τη δυνατότητα να απολαύσουν ένα μοναδικό πολύχρωμο σέλας. Αυτή η ηλιακή έκρηξη ήταν η μεγαλύτερη που καταγράφηκε ποτέ και χαρακτηρίστηκε ως φλόγα «κατηγορίας Χ», ο πιο ισχυρός προσδιορισμός των αναλαμπών-εκλάμψεων του ήλιου. Υπήρξε αποτέλεσμα μιας στεφανιαίας μαζικής εκτίναξης (Coronal Mass Ejection) του Ήλιου, που εκσφενδόνισε προς την Γη ένα σύννεφο ιονισμένου και μαγνητικού αερίου. Όταν αυτό το κύμα ιόντων προσέκρουσε στο γήινο μαγνητικό πεδίο προκάλεσε μαγνητικές θύελλες και οπτικά φαινόμενα, όπως το βόρειο σέλας, που οφείλεται στον εγκλωβισμό των φορτισμένων σωματιδίων στο μαγνητικό πεδίο της Γης. Οι γεωμαγνητικές θύελλες που ακολούθησαν προκάλεσαν διάφορες διαταραχές, θέτοντας εκτός λειτουργίας κανάλια ραδιοκυμάτων υψηλής συχνότητας και δορυφορικά συστήματα προσδιορισμού στίγματος και αύξησαν κατά 30% τις πιθανότητες διακοπών σε δίκτυα ηλεκτροδότησης. Ο Ήλιος είχε ξανακτυπήσει, πολύ δυνατά αυτή τη φορά. Δεν χτύπησε όμως μόνο τη γήινη ατμόσφαιρα, αλλά και τα μυαλά ορισμένων ευερέθιστων ανθρώπων πυροδοτώντας έτσι ακραίες ενέργειες…
Στα μέσα της δεκαετίας του 1980 είδαν το φως της δημοσιότητας δύο μικρά αλλά ρηξικέλευθα άρθρα που προέβλεπαν, σε πείσμα όλων, την επερχόμενη διάλυση της κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης και την απελευθέρωση της Ανατολικής Ευρώπης και μάλιστα ακριβώς το μήνα που θα συνέβαιναν: το Νοέμβριο του 1989. Οι προβλέψεις αυτές άνηκαν στην Carol Moore και βασίζονταν στον 11ετή κύκλο των ηλιακών κηλίδων, η τελική έξαρση του οποίου υπολογίζονταν για το Νοέμβριο του 1989. Πράγματι, το Νοέμβριο του 1989 το Τείχος του Βερολίνου ήταν παρελθόν και ο Μιχαήλ Γκορμπατσώφ ανακοίνωνε πως οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης ήταν ελεύθερες να πάρουν το δρόμο τους. Η διάλυση της κραταιάς Σοβιετικής Ένωσης δεν θα αργούσε. Επρόκειτο απλώς εκπληκτικές συγκυρίες ή μήπως η Carol Moore είχε δίκιο; Μήπως η αναπάντεχη αλυσιδωτή αντίδραση εξεγέρσεων, επαναστάσεων και πολέμων της περιόδου 1989-1991, που άλλαξαν το πρόσωπο του κόσμου μας στέλνοντας τον Ψυχρό Πόλεμο στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, ήταν αποτέλεσμα της επιρροής που είχε τότε η έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας στις ανθρώπινες κοινωνίες;
Ας δούμε λίγο πιο αναλυτικά αυτή την ενδιαφέρουσα υπόθεση. Στις 11 Οκτωβρίου του 1989 η εφημερίδα Washington Post δημοσίευσε ένα editorial με τίτλο Το Κύμα των Διαμαρτυριών, στο οποίο έγραφε: «Γιουγκοσλαβία, Αλγερία, Λετονία και Αρμενία, Πολωνία, Βιρμανία, Νότια Κορέα: Σ’ έναν εκπληκτικό αριθμό χωρών του εξασθενημένου Σιδηρού Παραπετάσματος, λαμβάνει χώρα ένα εκπληκτικό παγκόσμιο μοντέλο αλλαγής. Ένας μεγάλος αριθμός πολιτών που προηγουμένως ήταν τρομοκρατημένοι και απαθείς, κατέβηκαν στους δρόμους για να επιβάλουν μια συλλογική θέληση και να πιέσουν, κυρίως ειρηνικά, τα καθεστώτα τους ζητώντας αλλαγές».
Την 1η Ιανουαρίου του 1990 ένα άλλο editorial της ίδιας εφημερίδας, που είχε τίτλο Η Χρονιά της Επανάστασης, αναρωτιόταν: «Γιατί άραγε οι αλλαγές συνέβησαν τόσο γρήγορα;» Το μεγαλύτερο γεγονός του 1989 υπήρξε η επανάσταση στην Ανατολική Ευρώπη. Θα την ακολουθούσε σύντομα και η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Στις 16 Δεκεμβρίου του 1989 δημοσιεύτηκε στην Washington Post μια επιστολή της ιστορικού Elizabeth L. Eisenstein, στην οποία σημειώνονταν οι ταραγμένοι «βίοι παράλληλοι» ανάμεσα στις Ευρωπαϊκές επαναστάσεις του 1848 και στις επαναστάσεις στην Ανατολική Ευρώπη το 1989. Είναι η ίδια η συλλογική αίσθηση ευφορίας που επικρατούσε τότε και τώρα, σημείωνε με νόημα η έμπειρη ιστορικός. Μόνον ένας δημοσιογράφος είχε κατά λάθος τη «βλακώδη διαίσθηση» να αντιληφθεί τι συνέβαινε. Το 1991 ένας αμερικανός χρονογράφος σχολίαζε ορισμένα από τα τρελά τρέχοντα πολιτικά νέα λέγοντας: «Ή οι ηλιακές κηλίδες δεν πάνε καλά ή κάτι βάλανε μέσα στο νερό που πίνουμε!»
Ελάχιστα πράγματα είναι τόσο βέβαια στον πλανήτη μας όσο η ανατολή και η δύση του Ήλιου. Οι άνθρωποι πάντα πίστευαν πως ο ζωοδότης Ήλιος, που τον λάτρευαν ως θεό, ήταν αμετάβλητος και τέλειος. Για τους Χριστιανούς ο λαμπρός ηλιακός δίσκος στον καταγάλανο ουρανό της Γης συμβόλιζε τη θεϊκή δημιουργία. Καθόλου παράξενο λοιπόν που η Καθολική Εκκλησία εξοργίστηκε ακόμη περισσότερο με τον Γαλιλαίο, που πρώτος διέκρινε κηλίδες στο «άψογο» πρόσωπο του Ήλιου. Παρά την ανθρώπινη επιθυμία για τελειότητα, ο Ήλιος δεν ήταν τέλειος, αλλά αντίθετα εξαιρετικά ευμετάβλητος. Από την εποχή του Γαλιλαίου πολλοί άνθρωποι άρχισαν να παρατηρούν και να μελετούν τη μεταβλητότητα και τις διακυμάνσεις της ηλιακής δραστηριότητας, που επηρεάζει ζωτικά τον πλανήτη μας. Αυτές οι ηλιακές διακυμάνσεις προκαλούν κλιματολογικές και όχι μόνον διαταραχές στη Γη, που καμιά φορά διαρκούν για δεκαετίες.
Παρατηρώντας τις διακυμάνσεις της ηλιακής δραστηριότητας οι αστρονόμοι παρατήρησαν σ’ αυτές μια κάποια περιοδικότητα. Κατά ανεξήγητο τρόπο οι ηλιακές εξάρσεις υπάκουαν σ΄ έναν 11ετή κύκλο, που καμιά φορά όμως κυμαίνονταν από 8 ως 15 έτη. Ο 11ετής αυτός κύκλος ρυθμίζεται με τη σειρά του από έναν μεγαλύτερο κύκλο διάρκειας 314 ετών. Τις χρονιές τις έξαρσης τους μπορούν αν εμφανιστούν στην επιφάνεια του Ήλιου ακόμη και 200 ηλιακές κηλίδες. Όταν η δραστηριότητα βρίσκεται στο ναδίρ της δεν παρατηρούνται πάνω από 10-20. Που οφείλονται όμως οι ηλιακές κηλίδες, που επηρεάζουν κατά περίεργο τρόπο τον πλανήτη μας και τους κατοίκους του;
Ο Ήλιος είναι ένας πελώριος πυρηνικός αντιδραστήρας σύντηξης, που μεταστοιχειώνει τα άτομα του υδρογόνου σε ήλιο (τέσσερα άτομα υδρογόνου δημιουργούν ένα άτομο ηλίου). Η διαδικασία αυτή απελευθερώνει ασύλληπτες ποσότητες θερμότητας και φωτός. Στα τέλη της δεκαετίας του 1930 ο φυσικός Hans Bethe απέδωσε για πρώτη φορά στην πυρηνική σύντηξη την πηγή της ηλιακής θερμότητας και ακτινοβολίας. Ο Bethe ισχυρίστηκε πως στο εσωτερικό του Ήλιου και των άλλων άστρων λαμβάνουν χώρα συνεχείς αντιδράσεις σύντηξης, που απελευθερώνουν τεράστια ποσά ενέργειας.
Σε αντίθεση με τη σχάση, που είναι η αντίδραση της διάσπασης των ατόμων, η σύντηξη είναι η αντίδραση των ατόμων που ενώνονται, που συγκολλούνται μέσα στον τεράστιο «φούρνο» του Ήλιου. Ο Ήλιος, εξ αιτίας του πανίσχυρου βαρυτικού του πεδίου, εύκολα συμπιέζει και συντήκει τους πυρήνες των ατόμων του υδρογόνου μετατρέποντας το σε ήλιο. Σε συνθήκες τρομακτικής πίεσης και θερμότητας οι θετικά φορτισμένοι πυρήνες του υδρογόνου κατορθώνουν να υπερνικούν την μεταξύ τους άπωση και να συνωστίζονται σε υπερβολικά μικρούς χώρους, όπου τελικά να συντήκονται παράγοντας εκπληκτικές ποσότητες θερμότητας και ακτινοβολίας.
Όλα αυτά συμβαίνουν βέβαια στο εσωτερικό του Ήλιου, που δεν είναι παρά μια πελώρια σφαίρα πλάσματος. Το πλάσμα του Ήλιου, ένα υπέρθερμο αεριώδες σύννεφο μορίων, υφίσταται μόνον σε θερμοκρασίες άνω των 14.000.000 °C, όπου η ύλη δεν αναγνωρίζεται πλέον με τη μορφή στοιχείου, ούτε καν ατόμου! Με εξαίρεση τις στιγμιαίες λάμψεις των αστραπών –οι αστραπές απελευθερώνουν αρκετή ενέργεια για να ανάψουν ένα δισεκατομμύριο λάμπες!–, όταν η γήινη ατμόσφαιρα διαπερνάται από μεγάλες ηλεκτρικές εκκενώσεις, υπερθερμαίνεται και μεταβάλλεται σε «φευγαλέο» πλάσμα, αυτό το στοιχείο δεν υπάρχει εκ του φυσικού στη Γη. Κι όμως, «αν και μας είναι κάτι ξένο στον πλανήτη που ζούμε, ωστόσο όλη μας η ύπαρξη, κι ο ίδιος ο πλανήτης, ουσιαστικά οφείλεται στην ύπαρξη του πλάσματος. Η δημιουργία του κόσμου οφείλεται σε μια κατάσταση του πλάσματος», λέει χαρακτηριστικά ο Phil Efthimion, φυσικός του Πανεπιστημίου του Πρίνστον.
Ερευνώντας την δραστηριότητα του Ήλιου οι ηλιοσεισμολόγοι ανακάλυψαν πως οι ηλιακές κηλίδες οφείλονται στους τρομερούς τυφώνες πλάσματος, που ξεσπούν κάτω από τη θυελλώδη επιφάνεια του αστεριού μας. Κάτω από τις ηλιακές κηλίδες βρίσκονται περιστρεφόμενοι τυφώνες και δίνες ιονισμένου αερίου, τόσο μεγάλες που μπορούν άνετα να καταβροχθίσουν τον πλανήτη μας. Στις περιοχές των ηλιακών κηλίδων τα μαγνητικά πεδία γίνονται πολύ πυκνά. Από αυτές τις «ενεργές περιοχές» εμφανίζονται οι ηλιακές κηλίδες, που είναι στην ουσία εκρήξεις, κάτι σαν ηλιακοί πυρσοί που εκτοξεύουν ιονισμένα κύματα σωματιδίων προς τις εσχατιές του ηλιακού συστήματος επηρεάζοντας έντονα τον πλανήτη μας.
Υπάρχει ωστόσο και η άποψη πως η εμφάνιση των ηλιακών κηλίδων είναι αποτέλεσμα της συνεχόμενης αντιστροφής των μαγνητικών πόλων του Ήλιου! Ο David Hathaway, ένας ηλιακός φυσικός στο Κέντρο Διαστημικών Πτήσεων Marshall, λέει χαρακτηριστικά: «Κοντά στην εποχή του ηλιακού μεγίστου οι μαγνητικοί πόλοι ανταλλάσσουν τις θέσεις τους, στην αιχμή του κύκλου των ηλιακών κηλίδων. Στην πραγματικότητα, είναι μια καλή ένδειξη ότι η κορύφωση της ηλιακής δραστηριότητας είναι πραγματικά εδώ».
Σύμφωνα με τους ηλιοσεισμολόγους οι μαγνητικοί πόλοι του Ήλιου θα παραμείνουν έτσι αντεστραμμένοι μέχρι το έτος 2012, όταν και πάλι θα αντιστραφούν. Αυτή η απότομη αναστροφή συμβαίνει στην αιχμή κάθε 11ετούς κύκλου και είναι η αιτία του.
Είναι γνωστό πως και το μαγνητικό πεδίο της Γης αντιστρέφεται αλλά με λιγότερη συχνότητα. Οι διαδοχικές αντιστροφές συμβαίνουν κατά διαστήματα από 5.000 χρόνια έως και 50 εκατομμύρια χρόνια. Η τελευταία επιβεβαιωμένη αντιστροφή των μαγνητικών πόλων της Γης συνέβη πριν 740.000 χρόνια. Ορισμένοι ερευνητές υποστηρίζουν πως ο πλανήτης μας βρίσκεται στο κατώφλι μιας νέας αντιστροφής. Αν εξαιρέσει κανείς τον Τζον Σηρλ, που κραυγάζει πως η επόμενη αντιστροφή των μαγνητικών πόλων της Γης θα συμβεί την άνοιξη του 2003, κανένας επιστήμονας δεν μπορεί να μας διαβεβαιώσει πότε ακριβώς θα συμβεί κάτι τέτοιο. Το θέμα όμως είναι πως αργά ή γρήγορα θα συμβεί. Και τότε ο πλανήτης μας δεν θα είναι αυτός που ξέραμε.
Η άποψη πως η δραστηριότητα των ηλιακών κηλίδων αυξάνεται και ελαττώνεται σχηματίζοντας έναν κύκλο περίπου 11 ετών, άρχισε να εδραιώνεται στα μέσα του 18ου αιώνα. Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ο A. L. Tchijevsky, ένας Ρώσος καθηγητής της αστρονομίας και της βιοφυσικής που συνέχισε τις μελέτες ακόμη και μέσα στα χαρακώματα, επισήμανε πως αρκετές μάχες στην ανθρώπινη ιστορία διεχήχθηκαν όταν η ηλιακή δραστηριότητα βρισκόταν σε έξαρση, όπως συνέβη και την περίοδο του 1916-1917. Για να ελέγξει μάλιστα την υπόθεση της επίδρασης του κύκλου των ηλιακών κηλίδων στις ανθρώπινες δραστηριότητες, ο Tchijevsky σχεδίασε έναν πίνακα της Μαζικής Ανθρώπινης Ευερεθιστότητας (Mass Human Excitability) από το 500π.Χ. μέχρι το 1922μ.Χ.
Για το σκοπό αυτό ο Ρώσος επιστήμονας ερεύνησε την ιστορία 72 χωρών, καταγράφοντας σημάδια ανθρώπινης αναταραχής, όπως πόλεμούς, επαναστάσεις, εξεγέρσεις, εκστρατείες και μεταναστεύσεις. Μελετώντας όλο αυτό το υλικό ο Tchijevsky ανακάλυψε πως πάνω από το 80% των σημαντικότερων γεγονότων στην ιστορία της ανθρωπότητας, συνέβησαν μέσα σε μια το πολύ πενταετία από μια μεγάλη έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας. Όμως αυτή η ανακάλυψη δεν βοήθησε καθόλου την ακαδημαϊκή του σταδιοδρομία. Υποστηρίζοντας πως η Ρώσικη Επανάσταση του 1917 έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια μιας έξαρσης της ηλιακής δραστηριότητας, ο Tchijevsky ήρθε σε αντίθεση με την επίσημη θεωρία της μαρξιστικής διαλεκτικής, γεγονός που ήταν αρκετό για να τον στείλει για σχεδόν 30 χρόνια σε διάφορα Σοβιετικά κάτεργα.
Μελετώντας την επίδραση της ηλιακής δραστηριότητας στις ανθρώπινες κοινωνίες ο Tchijevsky χώρισε τον 11ετή κύκλο των ηλιακών κηλίδων σε τέσσερις περιόδους:
Περίοδος 1η: Διαρκεί περίπου τρία χρόνια στη διάρκεια των οποίων παρατηρείται ελάχιστη ηλιακή δραστηριότητα. Τα χαρακτηριστικά της είναι η ειρήνη, η έλλειψη ενότητας των μαζών, η εκλογή συντηρητικών πολιτικών δυνάμεων, ο δεσποτισμός και η κυριαρχία των ελίτ.
Περίοδος 2η: Διαρκεί περίπου δύο χρόνια και παρατηρείται σταδιακή αύξηση της ηλιακής δραστηριότητας. Τα χαρακτηριστικά της είναι η αύξηση της ανθρώπινης δραστηριότητας, η εμφάνιση νέων πολιτικών ηγετών και η ανάπτυξη νέων ιδεών που προκαλούν τις κατεστημένες ελίτ.
Περίοδος 3η: Διαρκεί περίπου τρία χρόνια και παρατηρείται έξαρση της ηλιακής δραστηριότητας, που φθάνει κάποια στιγμή στο αποκορύφωμα της. Τα χαρακτηριστικά αυτής της περιόδου είναι η κορύφωση της ανθρώπινης ευερεθιστότητας, οι εκλογικές επιτυχίες των φιλελεύθερων ή των ριζοσπαστικών δυνάμεων, οι μαζικές διαδηλώσεις, οι καταστολές, οι επαναστάσεις, οι πόλεμοι και γενικώς η εκτόνωση όλων των καταπιεσμένων αιτημάτων.
Περίοδος 4η: Διαρκεί περίπου τρία χρόνια και παρατηρείται μείωση της ηλιακής δραστηριότητας. Τα χαρακτηριστικά της είναι η μείωσης της ανθρώπινης ευερεθιστότητας, οι μάζες γίνονται όλο και πιο απαθείς και γενικώς τείνει να επικρατεί η ειρήνη και η κοινωνική ηρεμία.
Στις αρχές του 2002 βρεθήκαμε καταμεσής στην κορύφωση του τελευταίου 11ετούς ηλιακού κύκλου. Ως αποτέλεσμα είχαμε την έξαρση της ανθρώπινης ευερεθιστότητας, των μαζικών διαδηλώσεων, των επαναστάσεων και των πολέμων. Την περασμένη χρονιά συνέβησαν συγκλονιστικά γεγονότα στον πλανήτη μας: αδιανόητες τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ, πόλεμος στο Αφγανιστάν, συγκρούσεις Ινδίας-Πακιστάν στο Κασμίρ, συγκρούσεις στα Σκόπια, αδιάκοπα αιματηρά επεισόδια στην Παλαιστίνη, μαζικές διαδηλώσεις κατά της παγκοσμιοποίησης στην Πράγα και στη Γένοβα, παγκόσμια οικονομική ύφεση, οικονομικό κραχ στην Αργεντινή κ.α.
Τα προηγούμενα έτη 2000-2001 είδαμε επίσης να λαμβάνουν χώρα σε μεγάλη ένταση στον πλανήτη μας πόλεμοι, τρομοκρατικές επιθέσεις, λαϊκές εξεγέρσεις, διαδηλώσεις και καταστολές. Υπενθυμίζω πως την περίοδο 2000-2002 η ηλιακή δραστηριότητα βρίσκεται στην κορύφωση της. Η επόμενη κορύφωση θα συμβεί το 2012μ.Χ.
Οι φοιτητές της ιστορίας αλλά και οι βετεράνοι πολιτικοί ακτιβιστές θα μπορούσαν εύκολα να ανακαλέσουν στη μνήμη τους ότι παρόμοια σε ένταση και έκταση γεγονότα συνέβησαν την περίοδο 1989-91 –το 1991 οι ηλιακές κηλίδες είχαν φθάσει στις 100!– κι επίσης το 1979 και πιο πριν το 1968. Και θα μπορούσαν επίσης να θυμηθούν και άλλες, ενδιάμεσες χρονικές περιόδους που οι λαοί βρισκόταν σε λήθαργο, υφιστάμενοι καταστολή.
Οι ακτιβιστές έχουν δει πολλές φορές λαϊκά κινήματα να εμφανίζονται ξαφνικά στο προσκήνιο, πιέζοντας για αλλαγές, να δίνουν μάχες τις οποίες κερδίζουν ή χάνουν και κατόπιν, μερικά χρόνια αργότερα, να χάνουν το δυναμισμό τους να ατροφούν και να χάνονται στην άβυσσο της ιστορίας. Έχουν δει ξεχασμένους ηγέτες να κατεβαίνουν ξαφνικά στους δρόμους με τους οπαδούς τους, προβάλλοντας πολιτικές διεκδικήσεις. Και έχουν δει ξεχασμένα κινήματα να αναβιώνουν, να γίνονται δημοφιλή, διεκδικώντας παλιά ή νέα αιτήματα. Καμιά φορά οι λόγοι αυτών των μαζικών κινητοποιήσεων είναι ξεκάθαροι. Τις περισσότερες φορές όμως οι λόγοι είναι αυθαίρετοι ακόμη και ανόητοι.
Ο ηγέτης των Ινδών Μαχάτμα Γκάντι πέτυχε τις πολιτικές του νίκες κατά της Βρετανικής αποικιοκρατίας στα τέλη της δεκαετίας του 1910, στα τέλη της δεκαετίας του 1920 και στα τέλη της δεκαετίας του 1930, περνώντας τις ενδιάμεσες περιόδους στις φυλακές. Ο Λεχ Βαλέσα, που έγινε ηγέτης της πολωνικής εργατικής ένωσης Solidarnost στα τέλη της δεκαετίας του 1970, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της δεκαετίας του 1980 στις φυλακές, για να πρωτοστατήσει το 1989 στη δημοκρατική επανάσταση στην Πολωνία. Στις ΗΠΑ στα τέλη κάθε δεκαετίας παρατηρείται μια έξαρση των κινημάτων που είναι αντιπολεμικά, αντιπυρηνικά, διεκδικούν περισσότερη ελευθερία και ανθρώπινα δικαιώματα.
Είναι τυχαία όλα αυτά; Μάλλον όχι. Μια πιθανή εξήγηση γι΄ αυτή τη περιοδική αύξηση και μείωση της ανθρώπινης ευερεθιστότητας είναι ο 11ετής κύκλος των ηλιακών κηλίδων. Περίοδοι με υψηλή ηλιακή δραστηριότητα σχετίζονται με μεγάλη αύξηση της ανθρώπινης δραστηριότητας και ευερεθιστότητας, που οδηγεί σε πολέμους, επαναστάσεις, διαδηλώσεις και καταστολές. Περίοδοι αντίστοιχα με χαμηλή ηλιακή δραστηριότητα σχετίζονται με ησυχία και απάθεια. Υπάρχει άραγε μια σχέση ανάμεσα στην ηλιακή δραστηριότητα και στην τάση των ανθρώπων για μαζική δράση σε κοινωνικό και πολιτικό επίπεδο; Κι αν ναι, μήπως θα έπρεπε οι ακτιβιστές να χρησιμοποιήσουν αυτή τη γνώση για να οργανώσουν καλύτερα και πιο αποτελεσματικά τις κινητοποιήσεις τους; Μήπως όμως από την άλλη αυτή η γνώση χρησιμοποιείται ήδη από την εξουσία και τις ελίτ για να ελέγχουν καλύτερα και να χειραγωγούν τις μάζες;
1776-79 Αμερικανική Επανάσταση
1788-91 Γαλλική Επανάσταση
1803-06 Ο Ναπολέων κατακτά την Ευρώπη
1815-17 Ήττα του Ναπολέοντα, Βραζιλία, Χιλή και Αργεντινή ανακηρύσσουν την ανεξαρτησία
1828-32 Ελληνική ανεξαρτησία, επαναστάσεις σε Μεξικό, Βέλγιο, Πολωνία, Γαλλία κ.α.
1837-40 Πόλεμος του Οπίου, ανεξαρτησία του Τέξας, βρετανική εισβολή στο Αφγανιστάν
1848-51 Εξεγέρσεις και επαναστάσεις στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις
1858-61 Αμερικανικός Εμφύλιος
1869-72 Γαλλο-Πρωσικός Πόλεμος, παρισινή Κομμούνα
1883-86 Μαζικές απεργίες στις ΗΠΑ, εξέγερση στο Σουδάν
1893-95 Εξέγερση των Ζουλού, επανάσταση στην Κούβα
1905-08 Μακεδονικός αγώνας, εξεγέρσεις Νεότουρκων και Ρώσων
1916-18 Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος, Ρωσική Επανάσταση
1927-31 Οικονομικό κραχ, Μουσολίνι και Χίτλερ καταλαμβάνουν την εξουσία,
1937-40 Ισπανικός εμφύλιος, Γερμανία και Ιταλία ξεκινούν τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο
1947-51 Ελληνικός εμφύλιος, Αραβο-Ισραηλινός Πόλεμος, Πόλεμος στην Κορέα
1957-60 Επανάσταση στην Κούβα, Γαλλο-αλγερινός Πόλεμος, Ανεξαρτησία Κύπρου
1967-69 Κορύφωση πολέμου στο Βιετνάμ, Αραβο-ισραηλινός πόλεμος, Χούντα στην Ελλάδα, αντιπολεμικές διαδηλώσεις στις ΗΠΑ, «Μάης του ‘68» στο Παρίσι, εξέγερση στην Πράγα και εισβολή Σοβιετικών στρατευμάτων
1979-82 Ισλαμική Επανάσταση στο Ιράν, Πόλεμος Ιράν-Ιράκ, Σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, πόλεμος Μ. Βρετανίας-Αργεντινής στα Φωκλαντ
Περίοδος Ειρήνης ή Καταστολών (1984-1986)
Οι Ισραηλινοί αποσύρονται από το Λίβανο, οι Φιλιππινέζοι απομακρύνουν το δικτάτορα Μάρκος, διαδηλώσεις στη Νότια Αφρική καταστέλλονται από το καθεστώς, οι ΗΠΑ επιταχύνουν τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών.
Περίοδος Αύξησης (1987-1988)
Έναρξη παλαιστινιακής Ιντιφάντα (Εξέγερση), οι Σοβιετικοί αποσύρονται από το Αφγανιστάν, οι Ανατολικοευρωπαίοι διαφωνούντες οργανώνονται, ΗΠΑ και ΕΣΣΔ υπογράφουν συνθήκη για τους βαλλιστικούς πυραύλους.
Περίοδος Κορύφωσης (1989-1991)
Αιματηρή καταστολή της εξέγερσης των Κινέζων φοιτητών στην πλατεία Τιαν αν Μεν, ειρηνικές επαναστάσεις στην Ανατολική Ευρώπη, διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, ο Σαντάμ Χουσείν εισβάλει στο Κουβέιτ, πόλεμος στον Περσικό Κόλπο, κατάρρευση του καθεστώτος του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική, εμφύλιος πόλεμος στη Σομαλία, διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και πόλεμος στην Κροατία και στη Βοσνία.
Περίοδος Μείωσης 1992-1994
Η Τσεχοσλοβακία χωρίζεται ειρηνικά σε Τσεχία και Σλοβακία, οι Αφγανοί αντάρτες καταλαμβάνουν την Καμπούλ, γενοκτονία στη Ρουάντα, ο Μαντέλα γίνεται πρόεδρος της Νότια Αφρικής, οι Ρεπουμπλικάνοι χάνουν τις εκλογές από τους Δημοκρατικούς, ο Αραφάτ επιστρέφει στην Παλαιστίνη.
Περίοδος Ειρήνης ή Καταστολής 1995-1997
Έναρξη διαδικασιών ειρήνευσης στη Βόρεια Ιρλανδία, υπογραφή της Συνθήκης του Ντέιτον για τη Βοσνία, υπογραφή Ενδιάμεσης Συμφωνίας Ελλάδας-ΠΓΔΜ, ειρηνευτικές συμφωνίες Ισραηλινών-Παλαιστινίων, αποτυχία των αιτημάτων των ακτιβιστών στις ΗΠΑ, το ποσοστό των κρατουμένων στις ΗΠΑ είναι το μεγαλύτερο στον κόσμο, Κίνα και Βόρεια Κορέα μετριάζουν τις πολεμικές απειλές τους.
Περίοδος Αύξησης (1998-99)
Ινδία και Πακιστάν προβαίνουν σε πυρηνικές δοκιμές, αυξάνονται οι συγκρούσεις της σέρβικης αστυνομίας με τον UCK, το ΝΑΤΟ επιτίθεται και βομβαρδίζει μαζικά τη Σερβία, οι Ρώσοι επαναλαμβάνουν τις προειδοποιήσεις τους για πιθανό πυρηνικό πόλεμο, εξέγερση στο Ανατολικό Τιμόρ, μεγάλες διαδηλώσεις στο Σίατλ, θρησκευτικές συγκρούσεις σε Ινδία και Ινδονησία.
Περίοδος Κορύφωσης (2000-2002)
Η συμφωνία ειρήνευσης στη Βόρεια Ιρλανδία καταρρέει, λαϊκή εξέγερση στη Σερβία και πτώση του καθεστώτος Μιλόσεβιτς, ο UCK ξεκινά ανταρτοπόλεμο στη ΠΓΔΜ, μαζικές διαδηλώσεις κατά της παγκοσμιοποίησης σε Πράγα και Γένοβα, αναζωπύρωση των συγκρούσεων Ισραηλινών-Παλαιστινίων, τρομοκρατική επίθεση στους δίδυμους πύργους της Νέας Υόρκης και στο Πεντάγωνο με χιλιάδες νεκρούς, αμερικανική επίθεση στο Αφγανιστάν και πτώση των Ταλιμπάν, συγκρούσεις στο Κασμίρ ανάμεσα σε Ινδία και Πακιστάν…
ΠΗΓΗ http://zenithmag.wordpress.com
Όπως γράφει και ο καθηγητής του Stanford Γιάννης Ιωαννίδης σε άρθρο του στο Scientific American, με τίτλο «Επιδημία λανθασμένων ισχυρισμών», πολλοί, για να μην πούμε οι περισσότεροι από τους ισχυρισμούς των επιστημόνων έχουν αποδειχτεί λανθασμένοι. «Λανθασμένες μελέτες και διογκωμένα αποτελέσματα σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά έχουν λάβει τη μορφή επιδημίας. Το πρόβλημα έχει καταστεί ανεξέλεγκτο στα οικονομικά και τις κοινωνικές επιστήμες, ενώ απαντάται ακόμη και στις φυσικές και κυρίως στη βιοιατρική. Η πιθανότητα δε, ένα αποτέλεσμα να είναι σωστό είναι αντιστρόφως ανάλογη της δημοσιότητας που έχει λάβει. Μοντέρνα και hot πεδία, τα οποία υπόσχονται στους θεράποντες αυτών υψηλές οικονομικές απολαβές, τείνουν να παρουσιάζουν και το χειρότερο ιστορικό αξιοπιστίας».
Ως αντίδραση λοιπόν, και ως απάντηση στον εκφυλισμό της επιστημονικής δραστηριότητας, έχει ξεπηδήσει η κίνηση «Slow Science», κυρίως από γερμανούς ερευνητές, (και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο, μάλλον αναμενόμενο, εξ αιτίας της διακριτής επιστημονικής κουλτούρας της Γερμανίας σε σχέση με την αγγλοσαξονική), η οποία κίνηση κάνει έκκληση στον επιστημονικό κόσμο για μεγαλύτερη σύνεση.
«…Η επιστήμη χρειάζεται χρόνο για να στοχάζεται», λέει το μανιφέστο που έχουν κυκλοφορήσει. «Η επιστήμη χρειάζεται χρόνο για να διαβάσει και χρόνο για να αποτύχει. Η επιστήμη δεν γνωρίζει τι μπορεί να είναι σωστό τώρα. Η επιστήμη αναπτύσσεται ακανόνιστα, με νευρικές κινήσεις και απρόβλεπτα άλματα μπροστά. Την ίδια στιγμή, όμως, έρπει πάνω σε μια πολύ αργή κλίμακα χρόνου, όπου θα πρέπει να της δίνονται αρκετά περιθώρια.
Η «Αργή Επιστήμη», ήταν η μόνη δυνατότητα για εκατοντάδες χρόνια πριν. Σήμερα, αυτή η πρακτική χρειάζεται να ξαναγεννηθεί και να προστατευθεί. Η κοινωνία θα πρέπει να δώσει στους επιστήμονες το χρόνο που χρειάζονται. Χρειαζόμαστε χρόνο να σκεφτούμε, χρειαζόμαστε χρόνο για να χωνέψουμε. Χρειαζόμαστε χρόνο για να παρανοήσουμε ο ένας τον άλλον, κυρίως όταν διεξάγεται διάλογος ανάμεσα στις φυσικές και τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Δεν μπορούμε να σας λέμε όλη την ώρα τι σημαίνει η επιστήμη μας, για το που θα ήταν καλή και χρήσιμη, κι αυτό γιατί δεν γνωρίζουμε. Η επιστήμη χρειάζεται χρόνο».
Άντε τώρα να καταλάβουν τα βλαχαδερά και οι ταλιμπάν των αγορών με τα μυωπικά μονοχρωματικά γυαλιά…
PAGAN http://e-cynical.blogspot.com
EYXARISTOOMEN EPEIE PANOPEA
Α)Ευρωπαϊκές αγωνίες, γερμανικά διλήμματα
Του Πετρου Παπακωνσταντινου
Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν είχαν οριστικοποιηθεί οι αποφάσεις της χθεσινής, κρίσιμης συνόδου κορυφής των Βρυξελλών. Ως επικρατέστερη εκδοχή διαγραφόταν ένας συμβιβασμός μεταξύ Γερμανίας, Γαλλίας και μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών, ο οποίος θα εξασφάλιζε μόνο προσωρινή εκτόνωση της κρίσης, παραπέμποντας τις καίριες αποφάσεις για το φθινόπωρο, χωρίς να αποκλείεται και η «επιλεκτική χρεοκοπία» της χώρας.
Αυτό που μέχρι χθες αρνούνταν πεισματικά να παραδεχτούν οι ιθύνοντες της Ε.Ε. αποτελεί σήμερα κοινό τόπο: το θεμελιώδες πρόβλημα δεν είναι η κρίση χρέους της μικρής Ελλάδας, αλλά η δομική κρίση του ίδιου του ευρώ. Η Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη του 1986 και η συνθήκη του Μάαστριχτ του 1992 δρομολόγησαν μια θεμελιώδη μετάλλαξη της ευρωπαϊκής ενοποίησης: Η υπόσχεση μιας σοσιαλδημοκρατικού τύπου «κοινωνικής Ευρώπης», ανεξάρτητης από ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, με σύγκλιση των πιο καθυστερημένων με τις πιο ανεπτυγμένες χώρες, έδωσε τη θέση της σε μια Ε.Ε – περιφερειακό υποσύνολο της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, υπό την ηγεμονία του χρηματιστικού κεφαλαίου.
Αυτή η στροφή οδήγησε στη δομική πόλωση της Ευρωζώνης μεταξύ πυρηνικών και περιφερειακών χωρών, καθώς οι τελευταίες, στερημένες από τα δύο παραδοσιακά, αμυντικά τους όπλα, τους τελωνειακούς δασμούς και τον έλεγχο του νομίσματος, είδαν την παραγωγική τους βάση να συρρικνώνεται. Ως αντάλλαγμα, οι πυρηνικές χώρες προσέφεραν φθηνό δανεισμό των τραπεζών τους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, πράγμα που επέτρεψε τη γιγάντωση της πίστωσης και την άνοδο της κατανάλωσης, προς όφελος των ισχυρών, εξαγωγικών κρατών. Η πραγματικότητα αυτή καταρρίπτει την υποκριτική ηθικολογία της Γερμανίας και άλλων προτεσταντικών κρατών εναντίον των «άσωτων» Νοτίων: Οσο αμαρτωλός είναι αυτός που δανείζεται αλόγιστα και συσσωρεύει ελλείμματα, είναι και αυτός που τον δανείζει εν γνώσει της κατάστασής του, συσσωρεύοντας πλεονάσματα. Και όπως λένε οι Αργεντίνοι: «Υπάρχουν δύο είδη τρελών, εκείνοι που δανείζουν κι εκείνοι που τα επιστρέφουν».
Με τον παγκόσμιο κλονισμό του 2008, οι στοιχειακές δυνάμεις της οικονομίας που απελευθερώθηκαν αρχίζουν να εκδικούνται, καθώς η κρίση απειλεί να περάσει από την περιφέρεια, στις πυρηνικές χώρες και τις τράπεζές τους. Η κατάσταση επιδεινώνεται από την πολιτική παράλυση της Γερμανίας, η οποία ίσως δεν θα έπρεπε να αποδοθεί τόσο στον «εθνικό εγωισμό» που καταλογίζει, όχι αβάσιμα, ο Νικολά Σαρκοζί στην Αγκελα Μέρκελ, αλλά στα γιγαντιαίων διαστάσεων διλήμματα που ορθώνονται μπροστά της.
Η ενοποιημένη Γερμανία είναι η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που μπορεί να ζήσει ως παγκόσμια οικονομική υπερδύναμη και χωρίς την Ε.Ε. Εχοντας κατακτήσει, χάρη στην αξιοθαύμαστη εφαρμογή της επιστήμης και της τεχνολογίας στη βιομηχανία, μονοπωλιακές θέσεις στους πιο στρατηγικούς, εξαγωγικούς τομείς (μηχανοκατασκευές, χημική βιομηχανία κ.ά.) εδώ και έναν αιώνα, εξάγει προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας σε όλο τον κόσμο, από τη Βραζιλία μέχρι την Κίνα, και όχι μόνο στην Ευρωζώνη. Είναι η κατ’ εξοχήν χώρα όπου το χρηματιστικό και το βιομηχανικό κεφάλαιο έχουν σφυρηλατήσει ιστορικά μια συμβιωτική σχέση, πράγμα που επιτρέπει στις εξαγωγές της να συντηρούνται ακόμη και με το υπερβολικά «σκληρό» ευρώ. Η μετατροπή της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης σε οικονομική ενδοχώρα της και οι προνομιακές ενεργειακές σχέσεις με τη Ρωσία ενισχύουν τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα.
Το βασικό πρόβλημα της Γερμανίας δεν είναι οικονομικό, αλλά πολιτικό. Χωρίς την Ε.Ε. και τη συμμαχία με Γαλλία και Βρετανία, με δεδομένο και το φορτίο του ιστορικού παρελθόντος, η Γερμανία θα αποτελεί διεθνώς έναν οικονομικό γίγαντα, αλλά πολιτικό νάνο, σαν την Ιαπωνία. Η κοινή λογική λέει ότι το μακροπρόθεσμο συμφέρον της Γερμανίας θα ήταν να εκμεταλλευθεί τη δυνατότητα που της προσφέρει η κρίση για να «σώσει» την Ευρωζώνη, εδραιώνοντας την οικονομική και πολιτική ηγεμονία της. Υπό αυτό το πρίσμα, πρέπει να δει κανείς την όχι και τόσο ανιδιοτελή εμμονή του κ. Σόιμπλε να επωμισθούν οι τράπεζες μέρος του ελληνικού χρέους. Αν σκεφτεί κανείς ότι η Εθνική βαρύνεται με ελληνικά ομόλογα ύψους 13 δισ., η Eurobank 9 δισ., η Πειραιώς 8 δισ. και η Deutsche Bank (η οποία ξεφόρτωσε τα δικά της στην ΕΚΤ) μόλις 1.8 δισ., αντιλαμβάνεται ότι αποτέλεσμα αυτής της λύσης θα είναι, πιθανότατα, η επέλαση των Γερμανών στο ελληνικό (και όχι μόνο) τραπεζικό σύστημα. Ακόμη και το ευρωομόλογο θα μπορούσε να αποδεχθεί η Γερμανία, εφ’ όσον αυτό θα ανοίξει τον δρόμο για έναν (Γερμανό ή γερμανικής αποδοχής) Ευρωπαίο υπουργό Οικονομικών και δραστικό περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας των αδύνατων εταίρων της.
Δυστυχώς, η ελληνική κυβέρνηση προσήλθε στη χθεσινή, τόσο κρίσιμη σύνοδο χωρίς να έχει διευκρινίσει τι ακριβώς διαπραγματεύεται, ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές και οι συμμαχίες της, ποια από σενάρια που κυκλοφορούν θεωρεί επιθυμητά και ποια επιβλαβή για τη χώρα. Δίνει έτσι την εντύπωση ότι σύρεται, δεμένη με την αλυσίδα του χρέους, έτοιμη να δεχθεί οτιδήποτε αποφασιστεί, κάτι που αρμόζει μόνο σε κράτη που μόλις έχουν υποστεί συντριπτική στρατιωτική ήττα. Με αυτά τα δεδομένα, το μόνο που μπορεί να κάνει κανείς είναι να απεύχεται το χειρότερο.
KATHIMERINI.GR ιουν.-ιουλ.11
B)Μάικ Χάντσον: Η χρηματοπίστωση είναι η νέα μορφή πολέμου
O Μάικ Χάντσον, διακεκριμένος καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Μιζούρι-Κάνσας, παραχώρησε μια αποκαλυπτική συνέντευξη στην εκπομπή «Guns and Butter» της Bonnie Faulkner. Παρακάτω δημοσιεύουμε εκτεταμένα αποσπάσματα της μακροσκελούς συνέντευξης, τα οποία αναδεικνύουν με χαρακτηριστικό τρόπο πτυχές της παγκόσμια οικονομικής κρίσης και των ισορροπιών που διαμορφώνονται.
Δημοσιεύτηκε στο Δρόμο της Αριστεράς, 28 Ιουλίου 2011
Μάικ, διάβασα στις εφημερίδες ότι η μεγάλη ύφεση έχει τελειώσει από καιρό, αλλά η ανεργία παραμένει πεισματικά υψηλή, με μόνο 18.000 καινούργιες δουλειές να έχουν δημιουργηθεί τον Ιούνιο στις ΗΠΑ. Πιστεύω ότι ο όρος που επινοήθηκε εδώ και κάποιο καιρό, είναι «ανάπτυξη δίχως απασχόληση». Τι σημαίνει αυτό;
Είναι αποτέλεσμα της μεγάλης ύφεσης, κυρίως λόγω αποπληθωρισμού με αιτία το χρέος. Επειδή το χρηματιστήριο γέμισε με πληθωριστικό χρήμα που εξέδωσε η Κεντρική Τράπεζα (Fed), δεν σημαίνει ότι και η ίδια οικονομία αναπτύσσεται. Αντίθετα, συρρικνώνεται, εξαιτίας του ότι, αφενός, νοικοκυριά και επιχειρήσεις πρέπει να ξεπληρώνουν τα χρέη τους, αντί να ξοδεύουν τα εισοδήματά τους σε αγαθά και υπηρεσίες, και, αφετέρου, εξαιτίας της μετακύλισης των φόρων από το χρηματοπιστωτικό τομέα, τις ασφάλειες και την αγορά ακινήτων στους εργαζόμενους και τη βιομηχανία.
Η οικονομία χειροτερεύει, με τις αγορές να συρρικνώνονται, τα μαγαζιά να κλείνουν, τις κατασχέσεις και στάσεις πληρωμών, καθώς και τις απολύσεις, να αυξάνονται, και με τους νέους απόφοιτους να πρέπει να ξεπληρώσουν τα δάνεια σπουδών τους, όντας άνεργοι.
Ο χρηματοπιστωτικός τομέας αντιλαμβάνεται ότι το παιχνίδι έχει τελειώσει. Από την Αμερική, την Ιρλανδία, την Ελλάδα και την υπόλοιπη Ευρώπη οι χρηματιστηριακοί κύκλοι πιέζουν τις κυβερνήσεις να αναλάβουν αυτές την ευθύνη για ν’ αποπληρώσουν τους ομολογιούχους και άλλους τραπεζίτες που τζογάρισαν σε παράγωγα που είχαν κακή εξέλιξη. Κάποιος πρέπει να χάσει. Και στην περίπτωση αυτή είναι οι φορολογούμενοι. Αλλά στοιχίζει ακριβά στις κυβερνήσεις να αναλάβουν τα επισφαλή δάνεια, τα οποία είναι μεγαλύτερα από τα περιουσιακά στοιχεία που έχουν υποθηκευτεί. Έτσι, τώρα, έχοντας ξοδέψει τεράστια ποσά μέχρι να βεβαιωθούν ότι οι τραπεζίτες δεν θα χάσουν ούτε ένα σεντ, οι κυβερνήσεις προσπαθούν να ισοσκελίσουν τους προϋπολογισμούς τους με περικοπές σ’ ολόκληρη την πραγματική οικονομία, ενώ παράλληλα η φορολογική πολιτική χαράσσεται ώστε να ευνοεί τον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Και τώρα, στην Ελλάδα, η κυβέρνηση διατάχτηκε να ξεπουλήσει 50 δισ. ευρώ δημόσιας γης και δημόσιων περιουσιακών στοιχείων. Οι οικονομίες μετατρέπονται σε ραντιέρικους «σταθμούς διοδίων» για να γεννήσουν πόρους που θα ξεπληρώσουν τα δάνεια, τα οποία η πραγματική οικονομία, απλά, δεν μπορεί να εξυπηρετήσει. Έτσι, το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο προσπαθεί να πάρει, τώρα, όσα πιο πολλά μπορεί και μετά να το βάλει στα πόδια.
Και αυτό συμβαίνει παντού. Μ’ αυτή την έννοια, η πολιτική αποπληθωρισμού των ΗΠΑ και οι διασώσεις της Wall Street από την κυβέρνηση παρείχαν ένα έτοιμο μοντέλο στην Ευρώπη, όπου τώρα κι αυτή με τη σειρά της εξάγει το μοντέλο του αποπληθωρισμού και της πολιτικής κρίσης, που πάει μαζί, προς τις ΗΠΑ.
Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι προσπαθώντας οι οικονομίες να αποπληρώσουν τα χρέη, αντί να τα εγγράψουν στις τιμές που έχουν σήμερα στην αγορά, ώστε να υπάρχει κάποια ρεαλιστική πιθανότητα να αποπληρωθούν, και αυξάνοντας οι κυβερνήσεις τους φόρους, οι οικονομίες οδηγούνται σε βαθειά ύφεση. Και το χειρότερο είναι ότι η πολιτική αυτή εκλαμβάνεται ως η καλύτερη λύση, με το σκεπτικό ότι το να πιέζεις το λίπος προς τα έξω, καθιστά τις οικονομίες περισσότερο «ανταγωνιστικές». Αλλά αυτό που κάνουν είναι ότι μεταφέρουν το λίπος προς την κορυφή της οικονομικής πυραμίδας, όπως τα κομματάκια λίπους που επιπλέουν στο ζωμό, σύμφωνα με την περιγραφή, ένα αιώνα πριν, που είχε κάνει για τη ραντιέρικη τάξη ο Βέρνερ Ζόμπαρτ.
Ο πρόεδρος Ομπάμα είχε τη φαεινή ιδέα ότι ο μόνος τρόπος να πετύχει ανάκαμψη ήταν να κόψει τους μισθούς κατά 30%. Και αυτό το έκανε με τη μέθοδο της δεύτερης ποσοτικής χαλάρωσης, όπου πλημμύρισε την οικονομία με 600 δισ. δολ., τα οποία οι τράπεζες έδιωξαν αμέσως προς το αυστραλέζικο δολάριο και τα νομίσματα των BRICS κυρίως, λόγω των υψηλότερων επιτοκίων. Αυτό σημαίνει ότι οι αμερικανικές τράπεζες μπορούν να δανείζονται από τη FED με επιτόκιο στο 0,25% και να αγοράζουν αυστραλιανά ομόλογα με απόδοση 5,75%, τσεπώνοντας έτσι μια σημαντική διαφορά.
Με υποτιμημένο όμως δολάριο, τα κύρια θύματα είναι οι καταναλωτές. Όταν ένα νόμισμα υποτιμάται, αυτό που κυρίως υποτιμάται είναι η τιμή της εργασίας, μια και όλα τα άλλα κόστη, όπως πετρέλαιο, πρώτες ύλες, μηχανικός εξοπλισμός, και ναύλοι μεταφοράς έχουν μια σταθερή παγκόσμια τιμή.
Έτσι, ο Ομπάμα πιστεύει ότι με τη μείωση της καταναλωτικής δύναμης των Αμερικανών θα καταστήσει την οικονομία περισσότερο ανταγωνιστική. Επίσης, πιστεύει ότι ταυτόχρονα θα πετύχει να μειώσει και το έλλειμμα. Η οικονομία όμως χρειάζεται δημόσιες επενδύσεις οι οποίες και θα αναζωογονήσουν τις αγορές και την απασχόληση.
Αυτό που συμβαίνει, σήμερα, είχε ήδη προαναγγελθεί προτού ο Ομπάμα αναλάβει καθήκοντα, με το διορισμό των Λάρι Σάμερς, συνεχιστή της απορρύθμισης των τραπεζών, Τιμ Γκάιτνερ, γνωστού λομπίστα των τραπεζών και Ραμ Εμάνιουελ εκπροσώπου της Wall Street. Η κυβέρνηση Ομπάμα, μέχρι τώρα, έχει ξοδέψει γύρω στα 3 τρισ. δολ. για τη διάσωση του χρηματοπιστωτικού τομέα και αυτή τη στιγμή θέλει να τα ισοφαρίσει περικόπτοντας την κοινωνική πρόνοια, το Medicare, Medicaid και άλλα κοινωνικά προγράμματα.
Ουσιαστικά, αυτό που κάνει είναι να παραδίδει το εκλογικό του σώμα (φιλελεύθεροι, φυλετικές μειονότητες, κάτοικοι των πόλεων και φτωχοί) στους χορηγούς των προεκλογικών του εκστρατειών. Υπό αυτή την έννοια, ο κ. Ομπάμα είναι η αμερικανική εκδοχή του Τόνι Μπλερ ή του Έλληνα πρωθυπουργού, με το να λαμβάνει θέση στα δεξιά των συντηρητικών.
Η οροφή του χρέους και το θέατρο της χρεοκοπίας
Μάικ, ποια είναι η εκτίμησή σου για την πρόσφατη διαμάχη στην Ουάσιγκτον σχετικά με την αύξηση της οροφής του χρέους; Φαίνεται να διεξάγεται ανάμεσα στην κυβέρνηση Ομπάμα και τους Ρεπουμπλικάνους, χωρίς να υπάρχει συμμετοχή του κόμματος των δημοκρατικών.
Πρόκειται για το θέατρο με τον καλό και κακό αστυνομικό. Οι Ρεπουμπλικάνοι παίζουν το ρόλο του κακού. Το δικό τους σενάριο λέει: «Δεν μπορείς να αυξήσεις τους φόρους σε κανέναν. Ούτε προοδευτικός φόρος εισοδήματος, ούτε κλείσιμο των παραθύρων για τα ειδικά συμφέροντα, ούτε ακόμα διώξεις για φοροδιαφυγή. Και μπορούμε να πάρουμε αρκετά χρήματα πίσω στην οικονομία, αν διαγράψουμε τους φόρους στις εταιρίες και τα άτομα που κρατούν τα χρήματά τους σε off-shore εταιρίες. Ας ελευθερώσουμε τους πλούσιους από τους φόρους, για να μας βοηθήσουν με τη σειρά τους να ανακάμψουμε».
Ο κ. Ομπάμα μπορεί να προσποιείται τον καλό αστυνομικό. «Έ, παιδιά, αφήστε με τουλάχιστον να κάνω κάτι. Είμαι πρόθυμος να κόψω τις κοινωνικές παροχές. Συμμερίζομαι τις ανησυχίες σας για το έλλειμμα». Στο τέλος, οι Ρεπουμπλικάνοι θα κάνουν κάποιες ψευτο-υποχωρήσεις, αλλά θα περάσουν το βασικό τους πρόγραμμα. Με τον τρόπο αυτό, ο κ. Ομπάμα θα έχει «πουλήσει» το εκλογικό του σώμα. Ελπίζει ότι θα τον ξαναψηφίσουν γιατί δεν είναι τόσο ακραίος όσο το Tea Party. Αλλά, στην πραγματικότητα, υπάρχει εναλλακτική πορεία. Οι ψηφοφόροι μπορούν να του γυρίσουν την πλάτη και να μείνουν, απλά, σπίτι.
Η οικονομική δημοκρατία μετατρέπεται σε χρηματιστική ολιγαρχία
Ας μιλήσουμε τώρα για την Ευρώπη, αρχίζοντας από την Ελλάδα. Έχεις γράψει ότι η ελληνική οικονομία δεν θα ανακάμψει με τα ποσά διάσωσης όποιας Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας. Τα λεφτά θα τα πάρουν οι τράπεζες. Μπορείς να το εξηγήσεις;
Ο όρος που συνοδεύει τα δάνεια της Ε.Ε. και του ΔΝΤ είναι ότι όλα τα χρήματα θα πρέπει να δοθούν στους κατόχους ομολόγων των τραπεζών, κυρίως της Γαλλίας και Γερμανίας. Ακόμα και η Μέρκελ διαμαρτυρήθηκε, λέγοντας ότι δεν είναι αυτός ο τρόπος που δουλεύει η ελεύθερη αγορά. Οι κάτοχοι ομολόγων θα πρέπει να υποστούν και αυτοί ζημιά, ακόμα και αν είναι Γερμανοί. Οι καταθέτες θα πρέπει να προστατεύονται, αλλά όχι κατ’ ανάγκην και οι ομολογιούχοι. Και η δήθεν σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ελλάδας συμφωνεί.
Σ’ όλη την Ευρώπη οι σοσιαλιστές έχουν μετακινηθεί προς τα δεξιά των συντηρητικών κομμάτων, όσον αφορά την οικονομική πολιτική. Η ορολογία και οι πολιτικές αρχές που υπήρχαν έναν αιώνα πριν, όταν τα σοσιαλδημοκρατικά και εργατικά κόμματα είχαν αρχίσει να αναπτύσσονται, επικεντρώνονταν πολύ περισσότερο στους μισθούς, τις εργατικές ενώσεις και τις σχέσεις εργαζομένων/εργοδοτών, παρά στην πολιτική προς τις τράπεζες. Ως «κεφάλαιο» εννοείτο κυρίως η βαριά βιομηχανία. Σήμερα αυτό δεν συμβαίνει. Υπάρχει ένας οικονομικός πόλεμος όχι μόνο ενάντια στους καταναλωτές και τους εργαζόμενους, αλλά και ενάντια στη βιομηχανία. Κυρίως, όμως, ενάντια στο κράτος, το οποίο είναι και η μόνη δύναμη που μπορεί να περιορίσει το χρηματιστικό κεφάλαιο και να το φορολογήσει. Η χρηματιστικοποίηση έχει εξελιχθεί σε απογύμνωση των κρατών από περιουσιακά στοιχεία. Επίσης τα υπουργεία Οικονομικών έχουν τη δυνατότητα να δημιουργούν δημόσιο χρέος και να καθιστούν τους φορολογούμενους φόρου υποτελείς στη χρηματιστική ολιγαρχία, η οποία παραμένει αφορολόγητη. Το αποτέλεσμα είναι να μην υπάρχει πολιτική εναλλακτική λύση. Η οικονομική δημοκρατία μετατρέπεται σε χρηματιστική ολιγαρχία. Κι αυτό πρόκειται να καταστεί το κύριο πρόβλημα του επόμενου αιώνα. Δηλαδή, το πώς μπορείς να αντιμετωπίσεις τη χρηματιστική ολιγαρχία την οποία οι διάφορες διασώσεις-φούσκα έχουν ενδυναμώσει. Οι κυβερνήσεις αυτή τη στιγμή διεξάγουν ένα είδος ξεπουλήματος πριν από τη χρεοκοπία. Αλλά κανένας, και στα δυο άκρα του πολιτικού φάσματος, δεν μιλά για την αναδυόμενη ολιγαρχία.
Θα οδηγήσει η διάσωση από το ΔΝΤ και την Ε.Ε. σε μια άλλη χρεοκοπία;
Ναι. Δεν υπάρχει τρόπος να μπορέσει να πληρώσει η Ελλάδα όσα απαιτούνται από αυτή. Οι Financial Times ήταν καθαροί. Οι στήλες τους δείχνουν ότι σχεδόν ο καθένας κατανοεί ότι τα χρέη είναι αδύνατο να πληρωθούν. Τα ασφάλιστρα των ελληνικών ομολόγων σε περίπτωση χρεοκοπίας δείχνουν ότι οι αγορές το «βλέπουν» ήδη. Έτσι, αφού η Ελλάδα δεν μπορεί να πληρώσει, γιατί ο κόσμος όλος παίζει αυτό το θέατρο;
Η κύρια αιτία είναι να δώσουν τον απαραίτητο χρόνο στις εμπορικές τράπεζες να πουλήσουν τα ομόλογα που κατέχουν στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, βάζοντας έτσι σε δύσκολη θέση την ΕΚΤ και ίσως το ΔΝΤ. Είναι αρκετά δυσκολότερο για την Ελλάδα να αθετήσει τις υποχρεώσεις της στο διακρατικό χρέος. Έτσι όλη αυτή η ιστορία θα τελειώσει με τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να τα βάζουν με την Ελλάδα, ενώ οι εμπορικές τράπεζες θα έχουν απελευθερωθεί.Παρ’ όλα αυτά, οι Έλληνες μπορούν να γυρίσουν και να πουν: «Γνωρίζουμε το παιχνίδι που παίζετε. Μας δανείσατε χρήματα για να πληρώσουμε τις τράπεζες. Εμείς δεν πήραμε όμως ούτε σεντ. Πληρώσατε τις δικές σας τράπεζες, έτσι το χρέος είναι δικό σας πρόβλημα. Δεν πρόκειται να σας πληρώσουμε. Κι αν δεν σας αρέσει, διώξτε μας από την Ευρωζώνη».
Πού διαφέρει η ΕΚΤ από τις κεντρικές τράπεζες άλλων χωρών;
Είναι μια πολύ σημαντική ερώτηση. Από την Τράπεζα της Αγγλίας το 1694, έως την αμερικάνικη FED το 1913, οι κεντρικές τράπεζες ιδρύθηκαν με σκοπό να χρηματοδοτούν τα κρατικά ελλείμματα. Η ιδέα ήταν οι κυβερνήσεις να μπορούν να τυπώνουν χρήμα, είτε πραγματικό είτε μέσω του υπολογιστή. Αυτός είναι ο τρόπος δημιουργίας πιστωτικού χρήματος, είτε πρόκειται για κεντρικές τράπεζες, είτε για εμπορικές. Αλλά η ΕΚΤ δεν επιτρέπεται να χρηματοδοτήσει κρατικά ελλείμματα. Και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν επιτρέπεται να χρηματοδοτούν η μια την άλλη. Επιπλέον, η Συνθήκη της Λισσαβώνας περιορίζει το ύψος του χρέους και των ελλειμμάτων σε ένα ποσοστό του ΑΕΠ, απαγορεύοντας στις κυβερνήσεις να εφαρμόζουν αντι-κυκλικές κεϊνσιανές πολιτικές, ώστε να βγάλουν την ήπειρο από την ύφεση. Η ιδέα πίσω από την ΕΚΤ είναι να βάλει τις κυβερνήσεις να πληρώνουν τις εμπορικές τράπεζες για ό,τι θα μπορούσαν να κάνουν οι ίδιες, και μάλιστα τζάμπα. Η ανάπηρη αυτή κατάσταση είναι αποτέλεσμα του lobbying των τραπεζών, οι οποίες θέλουν να εισπράξουν οι ίδιες τους τόκους, ως αποτέλεσμα του μονοπωλίου που έχουν στη δημιουργία χρήματος. Το ιδεολογικό, δε, κάλυμμα είναι ότι οι τράπεζες συμπεριφέρονται πιο υπεύθυνα από τις κυβερνήσεις. Φυσικά, όλα αυτά σήμερα δεν είναι παρά ανοησίες για δημόσια κατανάλωση που διαδίδονται από τους λομπίστες των τραπεζών και τους χρήσιμους ηλίθιους της ακαδημαϊκής κοινότητας.
Ποια είναι η γνώμη σου για τη νέα επικεφαλής του ΔΝΤ;
Η κ. Λαγκάρντ έγινε γνωστή ως δικηγόρος των μεγάλων επιχειρήσεων, προωθώντας τις θέσεις τους ενάντια στα συμφέροντα των εργαζομένων. Επομένως, είναι στη σωστή θέση, μια και αυτό που πουλάει το ΔΝΤ είναι η λιτότητα.
Είπες προηγουμένως ότι όταν υποτιμάται ένα νόμισμα, ουσιαστικά, υποτιμάται η εργασία.
Αν η ισοτιμία του δολαρίου πέσει, οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πληρώνουν στην ίδια τιμή με τις άλλες χώρες τα καύσιμα, τον εξοπλισμό, και τις πρώτες ύλες. Αυτό που θα γίνει φτηνότερο είναι η εργατική δύναμη. Θα αξίζει λιγότερο σε ευρώ ή σε άλλο συνάλλαγμα. Το ίδιο και στην Ελλάδα. Αν εγκαταλείψει την ΟΝΕ, υιοθετήσει τη δραχμή και την υποτιμήσει, τότε το εξωτερικό της χρέος θα είναι σε σκληρό συνάλλαγμα. Έτσι θα πρέπει να πληρώνει περισσότερα σε δραχμές. Αυτό θα αντισταθμίσει ό,τι έχει εξοικονομήσει σε εργασιακό κόστος.
Εν τω μεταξύ η Ελλάδα θα συνεχίσει να πληρώνει τις βασικές εισαγωγές της στις διεθνείς τιμές. Έτσι, μειώνοντας το εργασιακό κόστος, οι τιμές των προϊόντων που εξάγονται δεν πρόκειται να πέσουν σε ποσοστό ανάλογο με το ποσοστό της υποτίμησης. Η ελληνική κυβέρνηση, όμως, θα μπορούσε να υποτιμήσει τη δραχμή και κατόπιν να περάσει νόμο δραχμοποίησης των χρεών. Αυτό είναι ανάλογο με την κίνηση Ρούσβελτ όταν υποτίμησε το δολάριο το 1932.
Ως κυρίαρχη χώρα, η Ελλάδα έχει το δικαίωμα να το πράξει σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Οπωσδήποτε, όμως, είναι πιο δύσκολο να υποτιμήσει τα χρέη προς τους διεθνείς οργανισμούς, όπως την ΕΚΤ και το ΔΝΤ, απ’ ό,τι στις ιδιωτικές τράπεζες. Αυτός είναι κι ο λόγος που τα τρέχοντα πακέτα διάσωσης είναι τόσο επικίνδυνα για την Ελλάδα και που η σοσιαλιστική κυβέρνηση δρα τόσο σοβαρά ενάντια στα εθνικά συμφέροντα.
Αμερικανική χρεοκοπία και Κίνα
Η Κίνα έχει προειδοποιήσει τις ΗΠΑ: «Μην χρεοκοπήσετε». Ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις μιας χρεοκοπίας; Θα έθετε το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα σε κρίση;
Τίποτα δεν θα συνέβαινε. Δεν πρόκειται να υπάρξει χρεοκοπία. Η Κίνα δεν θα χάσει ούτε σεντ. Οι αρχηγοί της γνωρίζουν ότι οι Αμερικανοί έχουν πολλές επενδύσεις στη χώρα τους. Κατ’ αρχάς η Κίνα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τα δολάρια που έχει στην κατοχή της για να τις εξαγοράσει. Αλλά η πραγματικότητα είναι ότι μια αμερικανική χρεοκοπία θα σήμαινε ότι το δολάριο δεν θα ξαναγινόταν δεκτό, μέχρι οι ΗΠΑ να πληρώσουν. Αυτό πάλι θα σήμαινε ότι η Αμερική δεν θα είχε τρόπο να πληρώνει για τις στρατιωτικές της βάσεις και να επεκτείνει τους πολέμους της.
Υπάρχει οικονομικός πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα;
Όχι, αλλά πάντα υπάρχουν χειρισμοί για μια θέση στη διεθνή διπλωματία. Δεν έχω ακούσει αντι-αμερικανικά συνθήματα στην Κίνα. Άκουσα, όμως, τέτοια στο κανάλι MSNBC αλλά και από φιλελεύθερους, όπως ο Κρούγκμαν. Κατηγορώντας τους ξένους αποσπάς την προσοχή από τα κακά δημοκρατικά και ρεπουμπλικανικά οικονομικά προγράμματα. Το μήνυμα που θέλουν να περάσουν είναι ότι η Κίνα εξαναγκάζει τις ΗΠΑ σε λιτότητα και περικοπές κι όχι ότι αυτά αποτελούν πολιτική επιλογή του Ομπάμα.
SOURCE TVXS.GR
Το ΚΚΕ αποκαθιστά πολιτικά, αλλά όχι κομματικά τον Άρη Βελουχιώτη. Η άρνηση της κομματικής του αποκατάστασης (είχε διαγραφεί από το Κόμμα τον Απρίλη του ’45, αλλά η διαγραφή του ανακοινώθηκε επίσημα στο Ριζοσπάστη στις 16 Ιουνίου, τη μέρα της αυτοκτονίας του) γίνεται με το αιτιολογικό ότι παραβίασε το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, μη υπακούοντας στη Συμφωνία της Βάρκιζας και στη «Γραμμή» για την παράδοση των όπλων και το σταμάτημα της ένοπλης πάλης.
Το ορέον είναι ότι το Κόμμα σήμερα εκτιμά ότι πολιτικά ο Βελουχιώτης είχε δίκιο! Έπρεπε όμως να υπακούσει στη γραμμή του Κόμματος, έστω και αν αυτή ήταν λάθος!
Πρόκειται για μια εκπληκτική άσκηση σταλινικού ιησουιτισμού, η οποία ερμηνεύεται εύκολα, γιατί είναι τόσο διάφανη η εσωτερική της σκοπιμότητα: αλίμονο σ’ εκείνον που θα αμφισβητήσει έμπρακτα την κομματική γραμμή – δεν πρόκειται να αποκατασταθεί κομματικά στον αιώνα τον άπαντα, ακόμα κι αν είχε δίκιο!
Αλλά, αν ισχύει μια φορά η ετικέτα για την υποκρισία του Κόμματος σε ό,τι αφορά τον Βελουχιώτη, ισχύει πολλές φορές σε ό,τι αφορά την κομματική και πολιτική αποκατάσταση του Νίκου Ζαχαριάδη.
Ο Ζαχαριάδης καταστρατήγησε κατά συρροήν όχι το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, αλλά μιαν άλλη κομματική αρχή, την κομματική νομιμότητα. Συκοφάντησε, καταδίκασε και στην ουσία δολοφόνησε μια ολόκληρη σειρά συντρόφους του, ο πρώτος εκ των οποίων ήταν ο ίδιος ο Βελουχιώτης. Κι όμως, το ΚΚΕ κρίνει σήμερα ότι η κομματική νομιμότητα, η οποία τόσο βάναυσα παραβιάστηκε για μια δεκαετία από τον Ζαχαριάδη και την ηγετική ομάδα γύρω από αυτόν, δεν είναι επαρκής λόγος ώστε να μην πραγματοποιηθεί η πλήρης κομματική και πολιτική αποκατάσταση του αρχηγού, σε αντίθεση με την μίζερη δήθεν αποκατάσταση του Βελουχιώτη, ο οποίος έκανε το υπέρτατο έγκλημα να παραβιάσει το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό! Άσχετα αν οι πολιτικές και κομματικές πρακτικές του Ζαχαριάδη υπήρξαν πολλαπλάσια επιζήμιες για το Κόμμα και το αριστερό κίνημα.
Αλλά, η υποκρισία του Κόμματος δεν σταματά εδώ. Αντίθετα, από εδώ αρχίζει. Γιατί η ουσία βρίσκεται στη μεγάλη επιχείρηση εργαλειακής χρήσης της Ιστορίας, μέσω της οποίας το ΚΚΕ επιζητεί πολιτικά ερείσματα και νομιμοποίηση για το μέλλον, αφού, πλέον, δεν έχει να πιαστεί από πουθενά αλλού.
Γι’ αυτό θυμήθηκε, τόσες δεκαετίες μετά, την πολιτική αποκατάσταση του Βελουχιώτη – η οποία, χωρίς την κομματική αποκατάσταση μοιάζει περισσότερο με νέα καταδίκη. Το ΚΚΕ θέλει να εκμεταλλευτεί το μύθο του Άρη, παραμένοντας το ίδιο ένα βαθύτατα σταλινικό κόμμα, το οποίο σκίζεται για το δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, την ίδια ώρα που αδιαφορεί επιδεικτικά για τα κολοσσιαία πολιτικά εγκλήματα του Ζαχαριάδη, αλλά και του Στάλιν.
Φυσικά, υπό αυτές τις συνθήκες, δε μπορεί κανείς να περιμένει από το Κόμμα να αξιολογήσει κριτικά τα πραγματικά πολιτικά εγκλήματα του Βελουχιώτη, τον καιρό που ήταν ο Καπετάνιος του ΕΛΑΣ, και τα οποία συνέβαλαν καθοριστικά στην έναρξη και την εξάπλωση του Εμφυλίου: αυτά παραμένουν όχι απλά εκτός κριτικής, αλλά δοξολογούνται χωρίς επιφυλάξεις.
Είπαμε: το πραγματικό και ασυγχώρητο έγκλημα του Βελουχιώτη, κατά το ΚΚΕ, ήταν ότι αμφισβήτησε την κομματική γραμμή την άνοιξη του 1945, η οποία (κατά το Κόμμα, πάλι) ήταν λάθος! Όλα τα άλλα, καλώς καμωμένα…
Πηγή http://panosz.wordpress.com/
Σχετικά Άρθρα:
Το «Βήμα»: Το ΚΚΕ επιστρέφει στην εποχή Ζαχαριάδη
Το ΚΚΕ αποκαθιστά το Νίκο Ζαχαριάδη
1962: Σαν σήμερα το ΚΚΕ αποκαθιστά τον Άρη Βελουχιώτη